{"answer_id":"praxikon:eu:ai-act:answer:artikel-56-ai-act","canonical_page":"https://www.praxikon.com/nl/antwoord/artikel-56-ai-act","query":"Wat regelt artikel 56 van de AI Act over praktijkcodes voor AI-modellen voor algemene doeleinden?","lang":"nl","view":"full","mode":"obligation","question":"Wat regelt artikel 56 van de AI Act over praktijkcodes voor AI-modellen voor algemene doeleinden?","situation":"Artikel 56 van de AI Act gaat over praktijkcodes voor AI-modellen voor algemene doeleinden. Het AI-bureau stimuleert en faciliteert de opstelling van praktijkcodes op Unieniveau, en het AI-bureau en de AI-board zien erop toe dat die codes ten minste de verplichtingen van de artikelen 53 en 55 omvatten. Aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden en nationale bevoegde autoriteiten kunnen worden uitgenodigd om aan het opstellen deel te nemen; maatschappelijke organisaties, het bedrijfsleven, de academische wereld en andere belanghebbenden kunnen het proces ondersteunen. Tot 27 juli 2026 kon de Commissie een praktijkcode bij uitvoeringshandeling goedkeuren en haar binnen de Unie algemene geldigheid verlenen; artikel 1, punt 21, van Verordening (EU) 2026/1744 heeft lid 6 vervangen en die bevoegdheid geschrapt. Sindsdien beoordeelt de Commissie of de codes de verplichtingen van de artikelen 53 en 55 dekken en publiceert zij die beoordeling. De codes moesten uiterlijk op 2 mei 2025 gereed zijn; was er op 2 augustus 2025 geen code, of acht het AI-bureau haar ontoereikend, dan kan de Commissie bij uitvoeringshandelingen gemeenschappelijke regels vaststellen voor de uitvoering van de artikelen 53 en 55. Voor u is dit dus geen zelfstandige plicht maar een route: een code is een vrijwillig instrument waarmee u naleving kunt aantonen. Deze bepaling gaat over de aanbieder van een GPAI-model en de aanbieder van een AI-systeem. Deze bepaling geldt nu.","likely_role":null,"note":null,"matched_terms":[],"dataset":{"id":"praxikon:sys:registry:dataset:ai-act-implementation-graph","version":"2.2.0","schema_version":"1.5.0","effective_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","known_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","last_reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","licence":"https://www.praxikon.com/nl/legal/terms","canonical_url":"https://www.praxikon.com/api/v1/entities"},"obligations":[{"slug":"article-56-gpai-codes-of-practice","label":"Artikel 56: praktijkcodes voor AI-modellen voor algemene doeleinden","summary":"Het AI-bureau stimuleert en faciliteert de opstelling van praktijkcodes op Unieniveau, en het AI-bureau en de AI-board zien erop toe dat die codes ten minste de verplichtingen van de artikelen 53 en 55 omvatten. Aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden en nationale bevoegde autoriteiten kunnen worden uitgenodigd om aan het opstellen deel te nemen; maatschappelijke organisaties, het bedrijfsleven, de academische wereld en andere belanghebbenden kunnen het proces ondersteunen. Tot 27 juli 2026 kon de Commissie een praktijkcode bij uitvoeringshandeling goedkeuren en haar binnen de Unie algemene geldigheid verlenen; artikel 1, punt 21, van Verordening (EU) 2026/1744 heeft lid 6 vervangen en die bevoegdheid geschrapt. Sindsdien beoordeelt de Commissie of de codes de verplichtingen van de artikelen 53 en 55 dekken en publiceert zij die beoordeling. De codes moesten uiterlijk op 2 mei 2025 gereed zijn; was er op 2 augustus 2025 geen code, of acht het AI-bureau haar ontoereikend, dan kan de Commissie bij uitvoeringshandelingen gemeenschappelijke regels vaststellen voor de uitvoering van de artikelen 53 en 55. Voor u is dit dus geen zelfstandige plicht maar een route: een code is een vrijwillig instrument waarmee u naleving kunt aantonen.","legal_status":"applicable","deadline_at":null,"high_risk_regime_from":null,"human_page":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-56-gpai-codes-of-practice","api":"https://www.praxikon.com/api/v1/obligations?lang=nl","official_source":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","citations":[{"kind":"official_fact","statement":"Lid 1 bepaalt: het AI-bureau stimuleert en faciliteert de opstelling van praktijkcodes op Unieniveau als bijdrage aan de correcte toepassing van deze verordening, rekening houdend met internationale benaderingen. Lid 2 bepaalt: het AI-bureau en de AI-board streven ernaar ervoor te zorgen dat de praktijkcodes ten minste de verplichtingen omvatten die zijn bepaald in de artikelen 53 en 55, waaronder de volgende zaken: a) de middelen om ervoor te zorgen dat de in artikel 53, lid 1, punten a) en b), bedoelde informatie up-to-date wordt gehouden in het licht van markt- en technologische ontwikkelingen; b) de mate van gedetailleerdheid van de samenvatting over de voor het trainen van het AI-model gebruikte content; c) het in kaart brengen van het type en de aard van de systeemrisico’s op Unieniveau, met inbegrip van de bronnen ervan, indien van toepassing; d) de maatregelen, procedures en modaliteiten voor de beoordeling en het beheer van de systeemrisico’s op Unieniveau, met inbegrip van de documentatie daarvan, die in verhouding moeten staan tot de risico’s, rekening houden met de ernst en waarschijnlijkheid ervan en met de specifieke uitdagingen om die risico’s aan te pakken in het licht van de mogelijke manieren waarop dergelijke risico’s in de AI-waardeketen kunnen ontstaan en zich voordoen. Lid 3 bepaalt: het AI-bureau kan alle aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden en relevante nationale bevoegde autoriteiten uitnodigen om deel te nemen aan het opstellen van praktijkcodes. Maatschappelijke organisaties, het bedrijfsleven, de academische wereld en andere relevante belanghebbenden, zoals aanbieders verder in de AI-waardeketen en onafhankelijke deskundigen, kunnen het proces ondersteunen.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 56, leden 1 tot en met 9","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"kind":"official_fact","statement":"Lid 4 bepaalt: het AI-bureau en de AI-board streven ernaar ervoor te zorgen dat hun specifieke doelstellingen in de praktijkcodes duidelijk uiteen worden gezet en toezeggingen of maatregelen bevatten, met inbegrip van, waar passend, kernprestatie-indicatoren, om ervoor te zorgen dat die doelstellingen worden verwezenlijkt, en dat de praktijkcodes naar behoren rekening houden met de behoeften en belangen van alle belanghebbenden, met inbegrip van betrokken personen, op Unieniveau. Lid 5 bepaalt: het AI-bureau streeft ernaar ervoor te zorgen dat de deelnemers aan de praktijkcodes regelmatig verslag uitbrengen aan het AI-bureau over de uitvoering van de verbintenissen en de genomen maatregelen en de resultaten daarvan, onder meer waar nodig gemeten aan de hand van de kernprestatie-indicatoren. De kernprestatie-indicatoren en rapportageverplichtingen weerspiegelen de verschillen in omvang en capaciteit tussen de verschillende deelnemers. Lid 6, zoals vervangen bij artikel 1, punt 21, van Verordening (EU) 2026/1744, bepaalt: de Commissie en de AI-board monitoren en evalueren regelmatig of de deelnemers de doelstellingen van de praktijkcodes verwezenlijken en bijdragen aan de correcte toepassing van deze verordening. De Commissie, die zoveel mogelijk rekening houdt met het advies van de AI-board, beoordeelt of de praktijkcodes betrekking hebben op de verplichtingen van de artikelen 53 en 55, en monitort en evalueert regelmatig of de doelstellingen daarvan worden verwezenlijkt. De Commissie publiceert haar beoordeling of de praktijkcodes toereikend zijn. De bevoegdheid om een praktijkcode bij uitvoeringshandeling goed te keuren en daaraan algemene geldigheid in de Unie te verlenen, die tot 27 juli 2026 in de tweede alinea van lid 6 stond, is met die vervanging vervallen. Lid 7 bepaalt: het AI-bureau kan alle aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden uitnodigen zich aan de praktijkcodes te houden. Voor aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden die geen systeemrisico’s inhouden, kan deze naleving worden beperkt tot de verplichtingen van artikel 53, tenzij zij uitdrukkelijk verklaren dat zij belangstelling hebben om zich bij de volledige code aan te sluiten.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 21, tot vervanging van artikel 56, lid 6","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"},{"kind":"editorial_interpretation","statement":"Een praktijkcode is een vrijwillig instrument, en dat woord doet hier al het werk. Ondertekenen schept geen nieuwe verplichting: uw verplichtingen blijven die van de artikelen 53 en 55, en artikel 56 verandert daar niets aan. Niet ondertekenen is evenmin een inbreuk, want de leden 3 en 7 spreken van uitnodigen en niet van verplichten. Wat wel verschuift is de bewijslast. Wie zich aan een code houdt, kan naar een gedeelde, door het AI-bureau en de AI-board beoordeelde uitwerking wijzen wanneer een toezichthouder vraagt hoe hij zijn documentatie actueel houdt, hoe gedetailleerd zijn samenvatting over de trainingscontent is, of hoe hij systeemrisico beoordeelt en beheert. Wie niet tekent, moet die uitwerking zelf schrijven en zelf verdedigen, tot en met de vraag waarom zijn eigen aanpak minstens zo goed is. Dat is geen juridisch verschil in de norm, maar wel een groot verschil in wat er op tafel ligt als er iets wordt gevraagd. Twee dingen daarbij die vaak door elkaar lopen. Ten eerste: lid 7 laat een aanbieder zonder systeemrisicomodel toe zich te beperken tot de verplichtingen van artikel 53, tenzij hij uitdrukkelijk verklaart belangstelling te hebben voor de volledige code. Gedeeltelijk meedoen is dus een uitdrukkelijk voorziene keuze en geen halfslachtigheid. Ten tweede: lid 9 zet er een stok achter de deur die niet op u rust maar u wel raakt. Komt er geen code, of acht het AI-bureau haar ontoereikend, dan kan de Commissie bij uitvoeringshandelingen gemeenschappelijke regels vaststellen voor de uitvoering van de artikelen 53 en 55. Die regels zijn, anders dan een code, niet vrijwillig.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 56, leden 1 tot en met 9","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"kind":"editorial_interpretation","statement":"Over de stand van zaken past precisie, want hier wordt in de markt het meest overdreven. Vaststaand is dat de Praktijkcode voor AI voor algemene doeleinden op 10 juli 2025 is gepubliceerd; die code staat in deze repository gearchiveerd als drie hoofdstuk-PDF bestanden, over transparantie, auteursrecht en veiligheid en beveiliging, en zij staat als bronrecord in deze kennisbank. Of daarop nog een goedkeurende uitvoeringshandeling is gevolgd, is voor de periode tot 27 juli 2026 niet vastgesteld, en na die datum is het niet langer de juiste vraag: lid 6 kent die bevoegdheid niet meer. De vraag is sindsdien of de Commissie haar beoordeling van de toereikendheid heeft gepubliceerd. Ook dat is hier niet vastgesteld, en zolang dat zo is mag u nergens lezen dat de code is goedgekeurd of binnen de Unie algemene geldigheid heeft. Dat onderscheid is geen formaliteit: een gepubliceerde code is een tekst waaraan u zich vrijwillig kunt houden, een bij uitvoeringshandeling goedgekeurde code is daarbovenop een instrument met algemene geldigheid in de Unie. Wie het eerste voor het tweede aanziet, overschat wat een handtekening hem oplevert en onderschat wat hij zelf nog moet vastleggen. Ook de inhoud van de drie hoofdstukken is bij deze bouw niet nagelezen, en niets in dit object zegt dus iets over wat er precies in staat. Praktisch betekent dat het volgende. Controleer de goedkeuringsstatus zelf en op datum voordat u zich in een gesprek met een toezichthouder of een klant op de code beroept, en leg vast op welke versie van de code en op welk hoofdstuk uw naleving ziet. Een code kan op grond van lid 8 worden geevalueerd en aangepast, met name wanneer er nieuwe normen komen, dus een beroep op de code zonder versievermelding veroudert vanzelf.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:gpai-code-of-practice","source_locator":"Praktijkcode voor AI voor algemene doeleinden, 10 juli 2025","source_url":"https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/contents-code-gpai","eli":null},{"kind":"recommended_action","statement":"Behandel de vraag of u zich aan een praktijkcode houdt als een besluit dat wordt genomen en vastgelegd, en niet als iets dat vanzelf gaat. Leg per model vast: houdt u zich aan een code, aan welke versie en aan welk hoofdstuk, en zo nee, welke eigen uitwerking u in plaats daarvan hanteert voor de onderwerpen die lid 2 noemt, namelijk het actueel houden van de informatie van artikel 53, lid 1, punten a) en b), de mate van gedetailleerdheid van de samenvatting over de trainingscontent, en, waar u een systeemrisicomodel aanbiedt, het in kaart brengen en beheren van systeemrisico. Bepaal daarbij expliciet of u onder lid 7 met de verplichtingen van artikel 53 volstaat of dat u zich bij de volledige code aansluit, en noteer die keuze met een datum en een tekenbevoegde. Controleer voordat u zich extern op een code beroept of de Commissie haar beoordeling van de toereikendheid op grond van het gewijzigde lid 6 heeft gepubliceerd, en beweer niet meer dan u op dat moment kunt aanwijzen. Vraag niet naar een goedkeurende uitvoeringshandeling: die bevoegdheid bestaat sinds 27 juli 2026 niet meer, en wie er toch naar vraagt, vraagt om een besluit dat niemand meer kan nemen. Zet ten slotte een herzieningsmoment in uw eigen kalender: lid 8 voorziet in evaluatie en aanpassing van codes wanneer er nieuwe normen komen, en lid 9 laat de Commissie gemeenschappelijke regels vaststellen wanneer een code uitblijft of ontoereikend wordt geacht, en beide veranderen waar u zich op baseert zonder dat iemand u belt.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 56, leden 1 tot en met 9","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"kind":"recommended_action","statement":"Behandel de vraag of u zich aan een praktijkcode houdt als een besluit dat wordt genomen en vastgelegd, en niet als iets dat vanzelf gaat. Leg per model vast: houdt u zich aan een code, aan welke versie en aan welk hoofdstuk, en zo nee, welke eigen uitwerking u in plaats daarvan hanteert voor de onderwerpen die lid 2 noemt, namelijk het actueel houden van de informatie van artikel 53, lid 1, punten a) en b), de mate van gedetailleerdheid van de samenvatting over de trainingscontent, en, waar u een systeemrisicomodel aanbiedt, het in kaart brengen en beheren van systeemrisico. Bepaal daarbij expliciet of u onder lid 7 met de verplichtingen van artikel 53 volstaat of dat u zich bij de volledige code aansluit, en noteer die keuze met een datum en een tekenbevoegde. Controleer voordat u zich extern op een code beroept of de Commissie haar beoordeling van de toereikendheid op grond van het gewijzigde lid 6 heeft gepubliceerd, en beweer niet meer dan u op dat moment kunt aanwijzen. Vraag niet naar een goedkeurende uitvoeringshandeling: die bevoegdheid bestaat sinds 27 juli 2026 niet meer, en wie er toch naar vraagt, vraagt om een besluit dat niemand meer kan nemen. Zet ten slotte een herzieningsmoment in uw eigen kalender: lid 8 voorziet in evaluatie en aanpassing van codes wanneer er nieuwe normen komen, en lid 9 laat de Commissie gemeenschappelijke regels vaststellen wanneer een code uitblijft of ontoereikend wordt geacht, en beide veranderen waar u zich op baseert zonder dat iemand u belt.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:gpai-code-of-practice","source_locator":"Praktijkcode voor AI voor algemene doeleinden, 10 juli 2025","source_url":"https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/contents-code-gpai","eli":null}]}],"conditional":[],"sources":[{"id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","title":"EU AI-verordening 2024/1689","publisher":"Europees Parlement en Raad","canonical_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","source_version":"original-oj-2024-07-12","verified_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z"},{"id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","title":"Digital Omnibus over AI 2026/1744","publisher":"Europees Parlement en Raad","canonical_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","source_version":"official-journal-2026-07-24","verified_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z"},{"id":"praxikon:eu:ai-act:source:gpai-code-of-practice","title":"Praktijkcode voor AI voor algemene doeleinden","publisher":"Europese Commissie / AI Office","canonical_url":"https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/contents-code-gpai","eli":null,"source_version":"published-2025-07-10","verified_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z"}],"first_actions":[{"label":"Neem en leg vast of u zich aan een praktijkcode houdt","summary":"Bepaal per AI-model voor algemene doeleinden of u zich aan een praktijkcode houdt, aan welke versie en aan welk hoofdstuk, of u onder lid 7 met de verplichtingen van artikel 53 volstaat, en welke eigen uitwerking u hanteert voor de onderwerpen van lid 2 wanneer u zich niet aansluit."}],"evidence":[{"label":"Vastlegging van het besluit over een praktijkcode","summary":"Per model: het besluit om zich wel of niet aan een praktijkcode te houden, de versie en het hoofdstuk waarop dat ziet, de datum en de tekenbevoegde, of onder lid 7 tot de verplichtingen van artikel 53 is beperkt, en bij een negatief besluit de eigen uitwerking voor de onderwerpen van lid 2.","url":"https://www.praxikon.com/nl/ai-act/artikel/56"}],"guidance":[],"examples":[],"standards":[],"definitions":[],"answer_page":"https://www.praxikon.com/nl/antwoord/artikel-56-ai-act","follow_up_questions":[],"disclaimer":"Algemene duiding, geen juridisch advies. De officiële bron blijft leidend.","methodology":"https://www.praxikon.com/nl/methodologie"}