{"answer_id":"praxikon:eu:ai-act:answer:wanneer-waardeketen-ai-act","canonical_page":"https://www.praxikon.com/nl/antwoord/wanneer-waardeketen-ai-act","query":"Wanneer gaan de AI Act-verplichtingen gelden voor de AI-waardeketen?","lang":"nl","view":"full","mode":"form","question":"Wanneer gaan de AI Act-verplichtingen gelden voor de AI-waardeketen?","situation":"De verplichtingen voor de AI-waardeketen treden niet op één moment in werking. Zij verdelen zich over 2 groepen, van 2 augustus 2025 tot 2 december 2027. Hieronder staat per bepaling wanneer zij gaat gelden.","likely_role":null,"note":null,"matched_terms":[],"dataset":{"id":"praxikon:sys:registry:dataset:ai-act-implementation-graph","version":"2.2.0","schema_version":"1.5.0","effective_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","known_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","last_reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","licence":"https://www.praxikon.com/nl/legal/terms","canonical_url":"https://www.praxikon.com/api/v1/entities"},"obligations":[{"slug":"article-23-importer-obligations","label":"Artikel 23: de plichten van de importeur","summary":"Vóór het in de handel brengen verifieert de importeur vier dingen bij de aanbieder, en daarna draagt hij een eigen bewaar-, informatie- en meldpakket met een termijn van tien jaar.","legal_status":"upcoming","deadline_at":"2027-12-02T00:00:00.000Z","high_risk_regime_from":null,"human_page":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-23-importer-obligations","api":"https://www.praxikon.com/api/v1/obligations?lang=nl","official_source":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","citations":[{"kind":"official_fact","statement":"Artikel 23, lid 1, verplicht importeurs om vóór het in de handel brengen van een hoog-risico AI-systeem na te gaan of de relevante conformiteitsbeoordelingsprocedure van artikel 43 door de aanbieder is uitgevoerd (punt a), of de aanbieder de technische documentatie heeft opgesteld conform artikel 11 en bijlage IV (punt b), of de vereiste CE-markering is aangebracht en het systeem vergezeld gaat van de EU-conformiteitsverklaring van artikel 47 en van gebruiksaanwijzingen (punt c), en of de aanbieder een gemachtigde heeft aangewezen conform artikel 22, lid 1 (punt d). Lid 2 bepaalt dat een importeur met afdoende redenen om aan te nemen dat het systeem niet conform is, vervalst is of vergezeld gaat van vervalste documenten, het systeem niet in de handel brengt voordat het in overeenstemming is gebracht, en dat hij bij een risico in de zin van artikel 79, lid 1, de aanbieder, de gemachtigden en de markttoezichtautoriteiten in kennis stelt. Lid 3 vraagt vermelding van naam, geregistreerde handelsnaam of geregistreerd merk en contactadres. Lid 4 vraagt opslag- en vervoersomstandigheden die de overeenstemming met afdeling 2 niet in het gedrang brengen. Lid 5 verplicht tot het gedurende tien jaar bewaren van een kopie van het door de aangemelde instantie afgegeven certificaat en, waar van toepassing, van de gebruiksaanwijzing en van de EU-conformiteitsverklaring van artikel 47. Lid 6 verplicht tot het op met redenen omkleed verzoek verstrekken van alle nodige informatie en documentatie in een voor de autoriteit gemakkelijk te begrijpen taal, en tot het beschikbaar kunnen stellen van de technische documentatie. Lid 7 verplicht tot samenwerking met de bevoegde autoriteiten.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 23, leden 1 tot en met 7","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"kind":"editorial_interpretation","statement":"Artikel 23 wordt onderschat omdat het op documentcontrole lijkt, en dat is het grotendeels ook: u hoeft het model niet opnieuw te valideren, u moet kunnen laten zien dat u de vier punten hebt gecontroleerd. De pijn zit ergens anders. Punt d) valt in de praktijk het vaakst om: veel aanbieders van buiten de EU hebben geen gemachtigde aangewezen, en dan mag u het systeem simpelweg niet in de handel brengen, hoe ver de deal ook is. En lid 5 legt de tienjaarstermijn bij u neer, niet bij de leverancier: als die leverancier over vijf jaar niet meer bestaat, moet u de stukken nog steeds kunnen tonen.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 23, leden 1 tot en met 7","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"kind":"recommended_action","statement":"Verplaats de vier verificaties van artikel 23, lid 1, naar het moment vóór contractondertekening in plaats van vóór levering. Vraag de conformiteitsverklaring, de technische documentatie, het bewijs van de artikel 43-procedure en de gegevens van de gemachtigde op als opschortende voorwaarde in het inkoopcontract.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 23, leden 1 tot en met 7","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}]},{"slug":"article-24-distributor-obligations","label":"Artikel 24: de plichten van de distributeur","summary":"De distributeur controleert vóór het op de markt aanbieden de markering, de verklaring en de gebruiksinstructies plus de naleving door aanbieder en importeur, en moet daarna kunnen corrigeren, uit de handel nemen of terugroepen.","legal_status":"upcoming","deadline_at":"2027-12-02T00:00:00.000Z","high_risk_regime_from":null,"human_page":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-24-distributor-obligations","api":"https://www.praxikon.com/api/v1/obligations?lang=nl","official_source":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","citations":[{"kind":"official_fact","statement":"Artikel 24, lid 1, verplicht distributeurs om vóór het op de markt aanbieden van een hoog-risico AI-systeem te controleren of daarop de vereiste CE-markering is aangebracht, of het systeem vergezeld gaat van de EU-conformiteitsverklaring van artikel 47 en van gebruiksinstructies, en of de aanbieder en de importeur, naargelang het geval, hun verplichtingen uit artikel 16, punten b) en c), en artikel 23, lid 3, hebben nageleefd. Lid 2 verbiedt het in de handel brengen zolang de distributeur op grond van de informatie waarover hij beschikt meent of redenen heeft om aan te nemen dat het systeem niet aan afdeling 2 voldoet, en verplicht bij een risico in de zin van artikel 79, lid 1, tot kennisgeving aan de aanbieder of de importeur. Lid 3 vraagt opslag- en vervoersomstandigheden die de overeenstemming niet in het gedrang brengen. Lid 4 verplicht een distributeur die meent of redenen heeft om aan te nemen dat een reeds aangeboden systeem niet aan afdeling 2 voldoet tot de noodzakelijke corrigerende maatregelen om het in overeenstemming te brengen, uit de handel te nemen of terug te roepen, dan wel ervoor te zorgen dat de aanbieder, de importeur of een andere betrokken operator die maatregelen treft; bij een risico in de zin van artikel 79, lid 1, stelt hij de aanbieder of importeur en de bevoegde autoriteiten onmiddellijk in kennis met een uitvoerige beschrijving van de non-conformiteit en de getroffen corrigerende maatregelen. Lid 5 verplicht tot het op met redenen omkleed verzoek verstrekken van alle informatie en documentatie over de op grond van de leden 1 tot en met 4 genomen maatregelen. Lid 6 verplicht tot samenwerking met de bevoegde autoriteiten.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 24, leden 1 tot en met 6","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"kind":"editorial_interpretation","statement":"De controle van lid 1 lijkt licht, maar bevat een lastig element: u moet ook nagaan of de aanbieder zijn verplichting uit artikel 16, punt c), is nagekomen, en dat is het hebben van een kwaliteitsbeheersysteem conform artikel 17. Dat ziet u niet aan de verpakking. In de praktijk verankert u dat in leveranciersvoorwaarden met een verklaring van de aanbieder en legt u vast wat u hebt gecontroleerd. Het zwaartepunt van artikel 24 ligt echter bij lid 4: veel resellers gaan ervan uit dat terugroepen een zaak van de fabrikant is, terwijl de bepaling die actie ook bij u neerlegt, met de mogelijkheid om ervoor te zorgen dat een ander hem uitvoert. Dat zorgen dat vraagt om contractuele grip die u vooraf regelt, niet tijdens een incident.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 24, leden 1 tot en met 6","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"kind":"recommended_action","statement":"Neem de drie controles van lid 1 op in uw resell- of leveringsproces en bewaar per contract wat u hebt gezien. Zorg daarnaast dat u binnen een dag weet welke klant welk systeem in welke versie gebruikt, want zonder dat overzicht kunt u lid 4 niet uitvoeren.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 24, leden 1 tot en met 6","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}]},{"slug":"article-54-gpai-authorised-representative","label":"Artikel 54: gemachtigde van een aanbieder van een GPAI-model","summary":"Een aanbieder die in een derde land is gevestigd, wijst bij schriftelijke machtiging een in de Unie gevestigde gemachtigde aan voordat hij een AI-model voor algemene doeleinden in de Unie in de handel brengt. De gemachtigde voert de taken uit die het mandaat hem opdraagt en legt op verzoek een kopie van dat mandaat over aan het AI-bureau. Het mandaat geeft hem ten minste de bevoegdheid om de documentatie te controleren, een kopie tien jaar beschikbaar te houden, informatie te verstrekken en samen te werken, en stelt hem aan als aanspreekpunt naast of in plaats van de aanbieder.","legal_status":"applicable","deadline_at":"2025-08-02T00:00:00.000Z","high_risk_regime_from":null,"human_page":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-54-gpai-authorised-representative","api":"https://www.praxikon.com/api/v1/obligations?lang=nl","official_source":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","citations":[{"kind":"official_fact","statement":"Lid 1 bepaalt dat aanbieders die in derde landen zijn gevestigd, voordat zij een AI-model voor algemene doeleinden in de Unie in de handel brengen, middels een schriftelijke machtiging een gemachtigde aanwijzen die is gevestigd in de Unie. Lid 2 bepaalt dat de aanbieder zijn gemachtigde in staat stelt de taken uit te voeren die staan gespecificeerd in het mandaat dat hij van de aanbieder heeft ontvangen. Lid 3 bepaalt dat de gemachtigde de taken uitvoert die staan gespecificeerd in het mandaat dat hij van de aanbieder heeft ontvangen, dat hij op verzoek een kopie van het mandaat overlegt aan het AI-bureau in een van de officiele talen van de instellingen van de Unie, en dat het mandaat de gemachtigde voor de toepassing van de verordening de bevoegdheid geeft om de volgende taken te verrichten: a) controleren of de aanbieder de in bijlage XI gespecificeerde technische documentatie heeft opgesteld en aan alle in artikel 53 en, indien van toepassing, artikel 55 bedoelde verplichtingen heeft voldaan; b) een kopie van de in bijlage XI gespecificeerde technische documentatie beschikbaar houden voor het AI-bureau en de nationale autoriteiten gedurende een periode van tien jaar nadat het AI-model voor algemene doeleinden in de handel is gebracht, en de contactgegevens van de aanbieder door wie de gemachtigde is aangewezen; c) het verstrekken aan het AI-bureau, na een met redenen omkleed verzoek, van alle informatie en documentatie, waaronder die in punt b, die nodig is om aan te tonen dat de verplichtingen van dit hoofdstuk worden nageleefd; d) samenwerken met het AI-bureau en de bevoegde autoriteiten, na een met redenen omkleed verzoek, bij alle maatregelen die de autoriteiten nemen in verband met het AI-model voor algemene doeleinden, ook indien het model wordt geintegreerd in AI-systemen die in de Unie in de handel worden gebracht of in gebruik worden gesteld. Lid 4 bepaalt dat door het mandaat de gemachtigde wordt aangesteld als aanspreekpunt, naast of in plaats van de aanbieder, voor het AI-bureau of de bevoegde autoriteiten, met betrekking tot alle vraagstukken die verband houden met het waarborgen van de naleving van de verordening. Lid 5 bepaalt dat de gemachtigde het mandaat beeindigt indien hij van mening is of redenen heeft om aan te nemen dat de aanbieder in strijd met zijn verplichtingen op grond van de verordening handelt, en dat hij in dat geval het AI-bureau onmiddellijk in kennis stelt van de beeindiging van het mandaat en de redenen daarvoor. Lid 6 bepaalt dat de in dit artikel genoemde verplichting niet geldt voor aanbieders van AI-modellen die worden vrijgegeven in het kader van een vrije en opensource licentie die de raadpleging, het gebruik, de wijziging en distributie van het model mogelijk maakt en waarvan de parameters, met inbegrip van de wegingen, de informatie over de modelarchitectuur en de informatie over het gebruik van het model, openbaar worden gemaakt, tenzij de AI-modellen voor algemene doeleinden systeemrisico’s vertonen.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 54, leden 1 tot en met 6","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"kind":"official_fact","statement":"Lid 1 bepaalt dat aanbieders die in derde landen zijn gevestigd, voordat zij een AI-model voor algemene doeleinden in de Unie in de handel brengen, middels een schriftelijke machtiging een gemachtigde aanwijzen die is gevestigd in de Unie. Lid 2 bepaalt dat de aanbieder zijn gemachtigde in staat stelt de taken uit te voeren die staan gespecificeerd in het mandaat dat hij van de aanbieder heeft ontvangen. Lid 3 bepaalt dat de gemachtigde de taken uitvoert die staan gespecificeerd in het mandaat dat hij van de aanbieder heeft ontvangen, dat hij op verzoek een kopie van het mandaat overlegt aan het AI-bureau in een van de officiele talen van de instellingen van de Unie, en dat het mandaat de gemachtigde voor de toepassing van de verordening de bevoegdheid geeft om de volgende taken te verrichten: a) controleren of de aanbieder de in bijlage XI gespecificeerde technische documentatie heeft opgesteld en aan alle in artikel 53 en, indien van toepassing, artikel 55 bedoelde verplichtingen heeft voldaan; b) een kopie van de in bijlage XI gespecificeerde technische documentatie beschikbaar houden voor het AI-bureau en de nationale autoriteiten gedurende een periode van tien jaar nadat het AI-model voor algemene doeleinden in de handel is gebracht, en de contactgegevens van de aanbieder door wie de gemachtigde is aangewezen; c) het verstrekken aan het AI-bureau, na een met redenen omkleed verzoek, van alle informatie en documentatie, waaronder die in punt b, die nodig is om aan te tonen dat de verplichtingen van dit hoofdstuk worden nageleefd; d) samenwerken met het AI-bureau en de bevoegde autoriteiten, na een met redenen omkleed verzoek, bij alle maatregelen die de autoriteiten nemen in verband met het AI-model voor algemene doeleinden, ook indien het model wordt geintegreerd in AI-systemen die in de Unie in de handel worden gebracht of in gebruik worden gesteld. Lid 4 bepaalt dat door het mandaat de gemachtigde wordt aangesteld als aanspreekpunt, naast of in plaats van de aanbieder, voor het AI-bureau of de bevoegde autoriteiten, met betrekking tot alle vraagstukken die verband houden met het waarborgen van de naleving van de verordening. Lid 5 bepaalt dat de gemachtigde het mandaat beeindigt indien hij van mening is of redenen heeft om aan te nemen dat de aanbieder in strijd met zijn verplichtingen op grond van de verordening handelt, en dat hij in dat geval het AI-bureau onmiddellijk in kennis stelt van de beeindiging van het mandaat en de redenen daarvoor. Lid 6 bepaalt dat de in dit artikel genoemde verplichting niet geldt voor aanbieders van AI-modellen die worden vrijgegeven in het kader van een vrije en opensource licentie die de raadpleging, het gebruik, de wijziging en distributie van het model mogelijk maakt en waarvan de parameters, met inbegrip van de wegingen, de informatie over de modelarchitectuur en de informatie over het gebruik van het model, openbaar worden gemaakt, tenzij de AI-modellen voor algemene doeleinden systeemrisico’s vertonen.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 3, punt 5","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"kind":"official_fact","statement":"Artikel 113, lid 3, punt b, bepaalt dat hoofdstuk III, afdeling 4, hoofdstuk V, hoofdstuk VII en hoofdstuk XII en artikel 78 van toepassing zijn met ingang van 2 augustus 2025, met uitzondering van artikel 101. Artikel 54 staat in hoofdstuk V en is dus van toepassing sinds 2 augustus 2025.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 113, lid 3, punt b","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"kind":"official_fact","statement":"Artikel 101, lid 1, bepaalt dat de Commissie aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden geldboeten kan opleggen van ten hoogste 3 procent van hun jaarlijkse totale wereldwijde omzet in het voorgaande boekjaar of 15 000 000 EUR, indien dat hoger is. Artikel 101 is door artikel 113, lid 3, punt b, uitgezonderd van de vervroegde toepassing van hoofdstuk XII en geldt daarom sinds 2 augustus 2026. De verplichting van artikel 54 loopt dus sinds 2 augustus 2025, terwijl de boetebevoegdheid van de Commissie daarvoor sinds 2 augustus 2026 bestaat.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 101, leden 1 tot en met 6","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"kind":"official_fact","statement":"Aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden die voor 2 augustus 2025 in de handel zijn gebracht, nemen de nodige stappen om uiterlijk 2 augustus 2027 aan de in de verordening vastgelegde verplichtingen te voldoen.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 111, lid 3","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"kind":"editorial_interpretation","statement":"Dit artikel raakt twee partijen die zichzelf zelden zo zien. De eerste is de modelaanbieder buiten de Unie die denkt dat hij pas iets moet wanneer een Europese klant hem aanspreekt: lid 1 zet de aanwijzing voor het in de handel brengen, dus de gemachtigde hoort er te zijn voordat de eerste gebruiker in de Unie het model kan raadplegen. De tweede is de Europese partij die het mandaat aanneemt. Die stapt niet in een postadresrol, maar let op hoe lid 3 is gebouwd: de eerste volzin verplicht haar de taken uit te voeren die het mandaat haar opdraagt, en pas daarna somt het artikel op waartoe het mandaat haar de bevoegdheid geeft. De punten a tot en met d zijn dus mandaatinhoud en bevoegdheid, en haar plicht loopt daar doorheen. Daar zit de scherpste onbeantwoorde vraag van dit artikel: is een gemachtigde die een mandaat aanvaardt waarin taak a of b niet is opgenomen daarmee zelf in overtreding, of rust de tekortkoming volledig bij de aanbieder die het mandaat opstelde. Wij lezen lid 3 zo dat de opsomming dwingende minimuminhoud is en dat een mandaat dat haar mist niet aan het artikel voldoet, wat de aanbieder aanspreekbaar maakt op lid 1 en de gemachtigde op wat zij wel heeft aanvaard. Een verdedigbare andere lezing is dat de gemachtigde die tekent zonder die bevoegdheden een taak op zich neemt die zij niet kan waarmaken en daarmee zelf tekortschiet. Neem daarom niet aan dat de tienjaarsbewaring van punt b vanzelf op u rust of vanzelf niet; schrijf haar uit. Lid 5 sluit dit af op een manier die vaak wordt gemist: wie meent of redenen heeft om aan te nemen dat de aanbieder zijn plichten schendt, beeindigt het mandaat en meldt dat onmiddellijk aan het AI-bureau. Dat is geen bevoegdheid maar een plicht, en zij vraagt om vooraf afgesproken toegang tot de documentatie en om een moment waarop die toegang wordt getoetst.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 54, leden 1 tot en met 6","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"kind":"editorial_interpretation","statement":"Drie dingen over de tijdlijn en de reikwijdte. Ten eerste het verschil tussen plicht en handhaving: de plicht loopt sinds 2 augustus 2025, maar artikel 101 is van de vervroegde toepassing uitgezonderd, zodat de Commissie pas sinds 2 augustus 2026 kan beboeten. Voor een aanbieder buiten de Unie die vandaag ontdekt dat hij geen gemachtigde heeft, betekent dat: al ruim een jaar in overtreding, en inmiddels ook beboetbaar. Ten tweede de verhouding tot artikel 22. Dat artikel kent dezelfde figuur voor hoog-risico AI-systemen, met aanvangsdata 2 december 2027 en 2 augustus 2028; artikel 54 is de eigen route voor AI-modellen voor algemene doeleinden en loopt sinds 2 augustus 2025. Wie de rol van gemachtigde opzoekt, vindt beide en moet weten welke route hem raakt. Ten derde het aanknopingspunt van lid 1. De verordening bepaalt het moment van in de handel brengen voor een model minder scherp dan voor een systeem, en voor een model dat uitsluitend via een interface vanuit een derde land beschikbaar wordt gesteld is er geen rechtspraak. Wij lezen de plicht als aangevangen zodra het model in het kader van een handelsactiviteit aan gebruikers in de Unie beschikbaar wordt gesteld, omdat lid 1 aanknoopt bij het in de handel brengen en niet bij een vestiging in de Unie. Een verdedigbare andere lezing is dat het beschikbaar stellen via een interface geen in de handel brengen van het model zelf is, waardoor de plicht pas ontstaat bij een echte levering van het model.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 113, lid 3, punt b","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"kind":"editorial_interpretation","statement":"Drie dingen over de tijdlijn en de reikwijdte. Ten eerste het verschil tussen plicht en handhaving: de plicht loopt sinds 2 augustus 2025, maar artikel 101 is van de vervroegde toepassing uitgezonderd, zodat de Commissie pas sinds 2 augustus 2026 kan beboeten. Voor een aanbieder buiten de Unie die vandaag ontdekt dat hij geen gemachtigde heeft, betekent dat: al ruim een jaar in overtreding, en inmiddels ook beboetbaar. Ten tweede de verhouding tot artikel 22. Dat artikel kent dezelfde figuur voor hoog-risico AI-systemen, met aanvangsdata 2 december 2027 en 2 augustus 2028; artikel 54 is de eigen route voor AI-modellen voor algemene doeleinden en loopt sinds 2 augustus 2025. Wie de rol van gemachtigde opzoekt, vindt beide en moet weten welke route hem raakt. Ten derde het aanknopingspunt van lid 1. De verordening bepaalt het moment van in de handel brengen voor een model minder scherp dan voor een systeem, en voor een model dat uitsluitend via een interface vanuit een derde land beschikbaar wordt gesteld is er geen rechtspraak. Wij lezen de plicht als aangevangen zodra het model in het kader van een handelsactiviteit aan gebruikers in de Unie beschikbaar wordt gesteld, omdat lid 1 aanknoopt bij het in de handel brengen en niet bij een vestiging in de Unie. Een verdedigbare andere lezing is dat het beschikbaar stellen via een interface geen in de handel brengen van het model zelf is, waardoor de plicht pas ontstaat bij een echte levering van het model.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 40, onder b) en c), tot vervanging van artikel 113, derde alinea, punt c) en tot toevoeging van punt d)","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"},{"kind":"recommended_action","statement":"Stel eerst vast of u aanbieder van het model bent of alleen gebruiker, want alleen de aanbieder wijst aan. Bent u buiten de Unie gevestigd, leg het mandaat dan schriftelijk vast voordat het model hier beschikbaar komt, en schrijf de vier taken van lid 3 er met zoveel woorden in, samen met de toegang tot de documentatie van bijlage XI en het aanspreekpunt uit lid 4. Was uw model al voor 2 augustus 2025 in de handel, reken dan met 2 augustus 2027 en niet met vandaag. Ontdekt u nu pas dat er geen gemachtigde is, ga er dan van uit dat de plicht sinds 2 augustus 2025 liep en dat de Commissie er sinds 2 augustus 2026 een boete aan kan verbinden; herstel eerst en documenteer wanneer u dat deed. Neemt u een mandaat aan, spreek dan vooraf af hoe u de controle van lid 3 punt a uitvoert, wie de kopie tien jaar bewaart, en op welk moment u toetst of beeindiging op grond van lid 5 aan de orde is.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 54, leden 1 tot en met 6","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"kind":"recommended_action","statement":"Stel eerst vast of u aanbieder van het model bent of alleen gebruiker, want alleen de aanbieder wijst aan. Bent u buiten de Unie gevestigd, leg het mandaat dan schriftelijk vast voordat het model hier beschikbaar komt, en schrijf de vier taken van lid 3 er met zoveel woorden in, samen met de toegang tot de documentatie van bijlage XI en het aanspreekpunt uit lid 4. Was uw model al voor 2 augustus 2025 in de handel, reken dan met 2 augustus 2027 en niet met vandaag. Ontdekt u nu pas dat er geen gemachtigde is, ga er dan van uit dat de plicht sinds 2 augustus 2025 liep en dat de Commissie er sinds 2 augustus 2026 een boete aan kan verbinden; herstel eerst en documenteer wanneer u dat deed. Neemt u een mandaat aan, spreek dan vooraf af hoe u de controle van lid 3 punt a uitvoert, wie de kopie tien jaar bewaart, en op welk moment u toetst of beeindiging op grond van lid 5 aan de orde is.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 101, leden 1 tot en met 6","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}]},{"slug":"value-chain-representative","label":"Artikel 22-25: waardeketen en gemachtigde","summary":"Rolverschuivingen in de AI-waardeketen en de verplichte gemachtigde voor aanbieders buiten de EU.","legal_status":"upcoming","deadline_at":"2027-12-02T00:00:00.000Z","high_risk_regime_from":null,"human_page":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/value-chain-representative","api":"https://www.praxikon.com/api/v1/obligations?lang=nl","official_source":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","citations":[{"kind":"official_fact","statement":"Artikel 25 bepaalt dat een distributeur, importeur, gebruiksverantwoordelijke of derde als aanbieder geldt wanneer die zijn naam op een hoog-risico systeem zet, het wezenlijk wijzigt of het beoogde doel zodanig verandert dat het hoog-risico wordt; Artikel 22 verplicht aanbieders uit derde landen tot een schriftelijk gemachtigde in de Unie.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikelen 22 en 25","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"kind":"official_fact","statement":"Voor de Bijlage III-route geldt deze eis vanaf 2 december 2027; voor hoog-risico AI in gereguleerde producten (Bijlage I) vanaf 2 augustus 2028.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Gewijzigd artikel 113, toepassingsdata","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"},{"kind":"editorial_interpretation","statement":"De gevaarlijkste rolwissel is de onbedoelde: een eigen laag bovenop een ingekocht model, een eigen merknaam op een tool, en u draagt opeens de volledige aanbiedersplichten. Dit hoort als vaste vraag in elk AI-project.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikelen 22 en 25","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"kind":"recommended_action","statement":"Neem de rolvraag op in het AI-register en in projectgates, en leg contractueel vast wie bij wijzigingen welke informatie en medewerking levert.","source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikelen 22 en 25","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}]}],"conditional":[],"sources":[{"id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","title":"EU AI-verordening 2024/1689","publisher":"Europees Parlement en Raad","canonical_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","source_version":"original-oj-2024-07-12","verified_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z"},{"id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","title":"Digital Omnibus over AI 2026/1744","publisher":"Europees Parlement en Raad","canonical_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","source_version":"official-journal-2026-07-24","verified_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z"}],"first_actions":[{"label":"Doorloop de vier verificaties van artikel 23, lid 1, vóór import","summary":"Controleer en leg vast: de conformiteitsbeoordeling is uitgevoerd, de technische documentatie bestaat, de CE-markering en de verklaring plus gebruiksaanwijzingen zijn aanwezig, en er is een gemachtigde aangewezen."},{"label":"Voer de controle van artikel 24, lid 1, uit vóór u aanbiedt","summary":"Controleer de CE-markering, de aanwezigheid van de EU-conformiteitsverklaring en de gebruiksinstructies, en of aanbieder en importeur hun plichten uit artikel 16, punten b) en c), en artikel 23, lid 3, zijn nagekomen."},{"label":"Wijs een gemachtigde aan en leg het mandaat vast","summary":"Bepaal of u aanbieder van het model bent, wijs voor het in de handel brengen een in de Unie gevestigde gemachtigde aan bij schriftelijke machtiging, en schrijf in dat mandaat de vier taken van lid 3 uit, de toegang tot de documentatie van bijlage XI en het aanspreekpunt uit lid 4."}],"evidence":[{"label":"Importeursdossier met tienjaarsbewaring","summary":"Uw eigen archief van het certificaat van de aangemelde instantie, de gebruiksaanwijzing en de EU-conformiteitsverklaring, tien jaar lang beschikbaar en in een taal die de autoriteit gemakkelijk begrijpt.","url":null},{"label":"Log van controles en corrigerende maatregelen van de distributeur","summary":"Een doorlopende registratie van wat u hebt gecontroleerd, wanneer, met welke uitkomst en welke maatregel daarop volgde, omdat de toezichthouder naar uw handelen vraagt en niet naar het systeem.","url":null},{"label":"Mandaatdossier van de gemachtigde","summary":"De schriftelijke machtiging zelf, in een officiele taal van de instellingen van de Unie, met daarbij de kopie van de technische documentatie van bijlage XI, de contactgegevens van de aanbieder, en de vastlegging van de controle uit lid 3 punt a. De aanbieder verleent het mandaat en levert de documentatie aan; de tienjaarsbewaring na het in de handel brengen ligt op grond van lid 3 punt b bij de gemachtigde, die het dossier beschikbaar houdt voor het AI-bureau en de nationale autoriteiten.","url":null}],"guidance":[],"examples":[],"standards":[],"definitions":[],"answer_page":"https://www.praxikon.com/nl/antwoord/wanneer-waardeketen-ai-act","follow_up_questions":[{"question":"Wij halen AI van buiten de EU. Wat moeten wij regelen?","url":"https://www.praxikon.com/nl/antwoord/ai-inkopen-buiten-de-eu"}],"disclaimer":"Algemene duiding, geen juridisch advies. De officiële bron blijft leidend.","methodology":"https://www.praxikon.com/nl/methodologie"}