{"meta":{"dataset_id":"praxikon:sys:registry:dataset:ai-act-implementation-graph","dataset_version":"2.1.0","schema_version":"1.4.0","lang":"nl","effective_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","count":1,"filters":{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-86-right-to-explanation","type":"obligation","role":null,"duty_holder":null,"topic":null},"identifiers":{"canonical_namespace":"praxikon","canonical_form":"praxikon:<jurisdiction>:<regulation>:<type>:<slug>","legacy_namespace":"raip","legacy_resolution":"permanent","resolved":{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-86-right-to-explanation","role":null,"duty_holder":null}}},"data":[{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-86-right-to-explanation","legacy_id":"raip:obligation:article-86-right-to-explanation","type":"obligation","slug":"article-86-right-to-explanation","version":"1.0.0","effective_at":"2026-08-02T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"fdff4b46310b77efe7995b1f93427a199d0ce4ca2d3d59ce4cb9db0cc640944c","label":"Artikel 86: recht op uitleg bij een besluit","summary":"Wie wordt geraakt door een besluit dat een gebruiksverantwoordelijke neemt op basis van de uitvoer van een hoog-risico AI-systeem uit bijlage III, kan uitleg vragen over de rol van dat systeem in de besluitvorming en over de hoofdelementen van het besluit.","topics":["fundamental-rights"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"affected_actor_ids":[],"oversight_actor_ids":[],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":"preliminary","interpretation_note":"Twee dingen staan hier niet vast. Ten eerste hoe diep de uitleg moet gaan: de verordening vraagt duidelijke en zinvolle uitleg over de rol van het systeem en de hoofdelementen van het besluit, maar er is geen rechtspraak en geen richtsnoer die zegt of een beschrijving van de gebruikte factoren volstaat of dat het om de weging in het individuele geval gaat. Wij lezen het als het tweede, omdat de tekst spreekt over het besluit dat is genomen en niet over het systeem in het algemeen. Ten tweede vanaf wanneer het recht praktisch werkt: artikel 86 valt onder de algemene toepassingsdatum van 2 augustus 2026, terwijl de plichten voor de bijlage III-systemen waaraan het hangt door de Digital Omnibus naar 2 december 2027 zijn verschoven. Wij lezen het recht daarom als geldend vanaf 2 augustus 2026 voor systemen die dan al in gebruik zijn, en niet als automatisch meeverschoven. Een verdedigbare andere lezing is dat het recht pas betekenis krijgt zodra de bijbehorende plichten gelden.","obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:handle-explanation-requests"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:explanation-request-record"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:explanation-request-routing"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-86-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-86-scope","operator":"all","description":"Van toepassing wanneer een gebruiksverantwoordelijke een besluit over een natuurlijke persoon neemt op basis van de uitvoer van een hoog-risico AI-systeem uit bijlage III, met uitzondering van punt 2 van die bijlage, en dat besluit rechtsgevolgen heeft of die persoon op vergelijkbare wijze aanmerkelijk treft op een manier die hij als nadelig ziet voor zijn gezondheid, veiligheid of grondrechten."}],"exceptions":[{"id":"article-86-exception-union-or-national-law","operator":"not","description":"Lid 2 sluit het recht uit voor AI-systemen waarvoor uitzonderingen op of beperkingen van deze plicht volgen uit het Unierecht of het nationale recht in overeenstemming met het Unierecht. Lid 3 beperkt het recht bovendien tot gevallen waarin het niet al langs andere weg in het Unierecht is geregeld, wat het onderscheid met artikel 22 van de AVG tot een vraag per geval maakt."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Lid 1 geeft elke geraakte persoon die onderworpen is aan een besluit dat de gebruiksverantwoordelijke neemt op basis van de uitvoer van een in bijlage III opgenomen hoog-risico AI-systeem, met uitzondering van punt 2 van die bijlage, en dat rechtsgevolgen heeft of hem op vergelijkbare wijze aanmerkelijk treft op een manier die hij als nadelig beschouwt voor zijn gezondheid, veiligheid of grondrechten, het recht om van de gebruiksverantwoordelijke duidelijke en zinvolle uitleg te verkrijgen over de rol van het AI-systeem in de besluitvormingsprocedure en over de hoofdelementen van het genomen besluit. Lid 2 bepaalt dat lid 1 niet geldt voor het gebruik van AI-systemen waarvoor uitzonderingen op of beperkingen van die plicht voortvloeien uit het Unierecht of het nationale recht in overeenstemming met het Unierecht. Lid 3 bepaalt dat dit artikel alleen geldt voor zover het in lid 1 bedoelde recht niet anderszins in het Unierecht is vastgelegd.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 86, leden 1 tot en met 3","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Dit recht komt bij u binnen langs een ander kanaal dan de rest van de verordening. Een toezichthouder schrijft u aan; een sollicitant of een burger belt of mailt, en meestal bij uw bestaande klachten- of bezwaarloket. Dat loket weet vandaag niet dat er een AI-systeem in het proces zat, laat staan welke rol het speelde, en dat is precies waar het misgaat. Twee dingen zijn daarom belangrijker dan de juridische diepte van de uitleg zelf: dat uw eerstelijns kanaal een verzoek herkent, en dat er per besluit terug te vinden is welk systeem in welke versie eraan heeft bijgedragen. Zonder dat tweede kunt u uitleggen hoe uw systeem in het algemeen werkt, maar niet wat er in dit geval is gebeurd, en dat is wat er wordt gevraagd. Let ook op de verhouding tot artikel 22 van de AVG: waar dat artikel al een recht geeft, wijkt artikel 86 terug, maar de reikwijdte verschilt genoeg dat u die vraag niet in het algemeen kunt afdoen.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 86, leden 1 tot en met 3","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Leg vast, per bijlage III-systeem dat aan besluiten over personen bijdraagt, welk besluit door welke systeemversie is ondersteund, en zorg dat uw klachten- of bezwaarloket een verzoek om uitleg herkent en doorzet naar iemand die die vraag kan beantwoorden. Bepaal daarnaast per proces of artikel 22 van de AVG al een recht geeft, want dan wijkt artikel 86 terug.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 86, leden 1 tot en met 3","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"applicable","deadline_at":"2026-08-02T00:00:00.000Z","links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-86-right-to-explanation","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 86 in EUR-Lex"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-02-10T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}}],"included":{"sources":[{"id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","title":{"nl":"EU AI-verordening 2024/1689","en":"EU Artificial Intelligence Act 2024/1689"},"publisher":{"nl":"Europees Parlement en Raad","en":"European Parliament and Council"},"canonical_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","source_version":"original-oj-2024-07-12","verified_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","fingerprint_basis":"canonical_url|source_version|verified_at","source_record_hash_sha256":"bf0fca3e1fb47ce58924f6e736d572bb5db3812c3276c0b2891fbf328c42a5c6","review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"legacy_id":"raip:source:reg-eu-2024-1689"}]},"links":{"self":"https://www.praxikon.com/api/v1/obligations?id=praxikon%3Aeu%3Aai-act%3Aobligation%3Aarticle-86-right-to-explanation&lang=nl","alternate":"https://www.praxikon.com/api/v1/obligations?id=praxikon%3Aeu%3Aai-act%3Aobligation%3Aarticle-86-right-to-explanation&lang=nl&format=jsonld","licence":"https://www.praxikon.com/nl/legal/terms"}}