{"meta":{"dataset_id":"praxikon:sys:registry:dataset:ai-act-implementation-graph","dataset_version":"2.2.0","schema_version":"1.5.0","lang":"nl","effective_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","known_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","count":32,"filters":{"id":null,"type":"obligation","role":"deployer","duty_holder":null,"topic":null},"identifiers":{"canonical_namespace":"praxikon","canonical_form":"praxikon:<jurisdiction>:<regulation>:<type>:<slug>","legacy_namespace":"raip","legacy_resolution":"permanent","resolved":{"id":null,"role":null,"duty_holder":null}}},"data":[{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:annex-iii-eight-areas","legacy_id":"raip:obligation:annex-iii-eight-areas","type":"obligation","slug":"annex-iii-eight-areas","version":"1.0.0","effective_at":"2026-07-27T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"fefd34d9142cbbda7f5ba59c3a3ec858bd9f1101363c0e874cf8b071780790e6","label":"Bijlage III: de acht gebieden afzonderlijk","summary":"Bijlage III noemt acht gebieden waarop een AI-systeem via artikel 6, lid 2, hoog risico kan zijn. Dit object publiceert die acht gebieden als afzonderlijke objecten, zodat een vraag over werving, toetsing, kredietbeoordeling of grenstoezicht landt op het punt dat haar noemt in plaats van op de lijst als geheel.","topics":["high-risk"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"oversight_actor_ids":[],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":"preliminary","interpretation_note":"Wat hier open staat is niet de tekst maar de rand en de vorm. De acht punten zijn woordelijk overgenomen, maar of een concrete toepassing binnen een letteronderdeel valt hangt af van het beoogde doel, en de richtsnoeren van de Commissie die dat per punt uitwerken zijn op onze kennisdatum nog ontwerp. Daarnaast is het onze keuze om de punten als afzonderlijke objecten te publiceren; de verordening geeft een lijst en geen acht zelfstandige normen. Een verdedigbare andere lezing is dat alleen de route van artikel 6, lid 2, een eigen object verdient. Onduidelijk blijft ook hoe artikel 6, lid 3, per gebied uitpakt: de uitzondering is algemeen geformuleerd, maar het profileringsvoorbehoud bijt in het ene gebied vrijwel altijd en in het andere zelden. Wij hebben tot slot gecontroleerd dat Verordening (EU) 2026/1744 in artikel 6 de leden 1 bis tot en met 1 quater invoegt zonder lid 2 of lid 3 te hernummeren of te wijzigen; wijzigt dat, dan verandert de route in dit object mee.","obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:map-system-to-annex-iii-area"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:annex-iii-area-mapping-record"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:annex-iii-area-rescan-trigger"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:annex-iii-eight-areas-legal-text"],"conditions":[{"id":"annex-iii-eight-areas-intended-purpose","operator":"any","description":"Van toepassing wanneer het beoogde doel van het AI-systeem valt binnen een van de acht in bijlage III genoemde gebieden: biometrie, kritieke infrastructuur, onderwijs en beroepsopleiding, werkgelegenheid en personeelsbeheer, toegang tot essentiële particuliere en publieke diensten, rechtshandhaving, migratie- en grenstoezichtsbeheer, of rechtsbedeling en democratische processen."},{"id":"annex-iii-eight-areas-route","operator":"all","description":"De classificatie loopt via artikel 6, lid 2. Voor punt 1, punt 6 en punt 7 geldt de tekstuele voorwaarde dat het gebruik is toegestaan op grond van het toepasselijke Unierecht of nationale recht. Wij lezen die voorwaarde zo dat een verbod uit artikel 5 voorgaat op de vraag of het systeem hoog risico is; dat is onze lezing en niet de letterlijke tekst, die alleen de voorwaarde stelt zonder de rangorde te benoemen."},{"id":"annex-iii-eight-areas-article-25-role-shift","operator":"any","description":"De plicht rust op de aanbieder, maar de rol kan verschuiven. Op grond van artikel 25, lid 1, wordt een distributeur, importeur, gebruiksverantwoordelijke of derde zelf aanbieder wanneer hij zijn naam of merk op het systeem zet, een substantiële wijziging aanbrengt, of het beoogde doel zo wijzigt dat het systeem via artikel 6 hoog risico wordt. Vanaf dat moment draagt hij de toewijzing aan een punt van bijlage III zelf."}],"exceptions":[{"id":"annex-iii-eight-areas-article-6-3-derogation","operator":"not","description":"Artikel 6, lid 3, haalt een in bijlage III genoemd systeem weer buiten hoog risico wanneer het geen significant risico op schade voor gezondheid, veiligheid of grondrechten inhoudt, onder meer doordat het de uitkomst van de besluitvorming niet wezenlijk beïnvloedt, en aan een van vier voorwaarden is voldaan: het systeem voert een beperkte procedurele taak uit, het verbetert het resultaat van een eerder voltooide menselijke activiteit, het spoort besluitvormingspatronen of afwijkingen daarvan op zonder de eerdere menselijke beoordeling zonder behoorlijke toetsing te vervangen of te beïnvloeden, of het voert een voorbereidende taak uit voor een beoordeling die relevant is voor de in bijlage III vermelde gebruiksgevallen. Een systeem dat natuurlijke personen profileert is altijd hoog risico."},{"id":"annex-iii-eight-areas-article-6-4-documentation","operator":"all","description":"De derogatie is niet gratis. Artikel 6, lid 4, verplicht de aanbieder die meent dat een in bijlage III bedoeld systeem geen hoog risico inhoudt, zijn beoordeling te documenteren voordat het systeem in de handel wordt gebracht of in gebruik wordt gesteld, onderwerpt hem aan de registratieverplichting van artikel 49, lid 2, en verplicht hem de documentatie op verzoek aan de nationale bevoegde autoriteiten te verstrekken."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"De aanhef van bijlage III luidt: AI-systemen met een hoog risico op grond van artikel 6, lid 2, zijn de vermelde AI-systemen op de volgende gebieden. Daarna volgen acht genummerde gebieden. 1. Biometrie, voor zover het gebruik ervan is toegestaan op grond van het toepasselijke Unierecht of nationale recht. 2. Kritieke infrastructuur. 3. Onderwijs en beroepsopleiding. 4. Werkgelegenheid, personeelsbeheer en toegang tot zelfstandige arbeid. 5. Toegang tot en gebruik van essentiële particuliere en publieke diensten en uitkeringen. 6. Rechtshandhaving, voor zover het gebruik ervan is toegestaan op grond van het toepasselijke Unierecht of nationale recht. 7. Migratie-, asiel- en grenstoezichtsbeheer, voor zover het gebruik ervan is toegestaan op grond van het toepasselijke Unierecht of nationale recht. 8. Rechtsbedeling en democratische processen. De volledige tekst van elk punt, met zijn letteronderdelen, staat op het object van dat gebied.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Bijlage III, punten 1 tot en met 8","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Bijlage III staat niet vast. Artikel 7, lid 1, geeft de Commissie de bevoegdheid bij gedelegeerde handeling gebruiksgevallen aan bijlage III toe te voegen of te wijzigen, en artikel 7, lid 3, om ze te schrappen. Artikel 7, lid 1, punt a), eist dat het systeem bedoeld is om te worden gebruikt op een van de in bijlage III genoemde gebieden. De acht gebieden zijn daarmee de stabiele laag; de letteronderdelen daarbinnen kunnen veranderen zonder dat de verordening zelf wordt herzien.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 7, leden 1 en 3","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Zeven van de acht gebieden zijn in de tekst uitgesplitst in letteronderdelen: punt 1 in a tot en met c, punt 3 in a tot en met d, punt 4 in a en b, punt 5 in a tot en met d, punt 6 in a tot en met e, punt 7 in a tot en met d en punt 8 in a en b. Punt 2 kent geen letteronderdelen. Wij tellen daarmee vierentwintig letteronderdelen over zeven gebieden. Dat aantal staat nergens in de verordening: het is onze telling van de tekst zoals die op onze kennisdatum luidt, en een gedelegeerde handeling op grond van artikel 7 kan het stilzwijgend verouderen.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Bijlage III, punten 1 tot en met 8","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Wie bijlage III als een blok leest, stelt de verkeerde vraag. De vraag is niet of uw organisatie in een van de acht gebieden werkt, want dat doet vrijwel iedereen: een ziekenhuis raakt punt 5, een school punt 3, en iedere werkgever punt 4. De vraag is of het beoogde doel van dit ene systeem samenvalt met de omschrijving van een letteronderdeel. Een cv-parser die alleen dubbele sollicitaties ontdubbelt doet iets anders dan een systeem dat kandidaten evalueert, en toch worden beide in de praktijk onder werving geschaard. Let daarnaast op de volgorde. Bij punt 1, punt 6 en punt 7 staat de voorwaarde dat het gebruik toegestaan moet zijn, en dat is de plek waar artikel 5 voorgaat. Emotieherkenning op de werkvloer en in het onderwijs is op grond van artikel 5, lid 1, punt f), verboden, behalve wanneer het systeem om medische of veiligheidsredenen in de handel wordt gebracht of in gebruik wordt gesteld; wie dat omdraait bouwt een conformiteitsdossier voor iets wat niet mag. Tot slot bepaalt het gebied ook welke plichten daarna zwaar wegen. Artikel 86 geeft een recht op uitleg bij besluiten op basis van elk in bijlage III vermeld systeem met uitzondering van punt 2, en artikel 27 verplicht publiekrechtelijke organen en particuliere aanbieders van openbare diensten tot een grondrechteneffectbeoordeling bij elke bijlage III-route behalve punt 2, waarbij punt 5, b) en c), die plicht bovendien naar iedere gebruiksverantwoordelijke uitbreidt. Voor systemen die al vóór de toepassingsdatum in de handel waren geldt daarnaast de eigen overgangsregel van artikel 111, lid 2.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 5, lid 1, punt f), artikel 27, lid 1, artikel 86, lid 1, artikel 111, lid 2 en Bijlage III","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Noteer per AI-systeem in uw register niet dat het onder bijlage III valt, maar welk punt en welk letteronderdeel het raakt, met het beoogde doel in uw eigen woorden ernaast. De acht gebiedsobjecten staan in de graph onder de slugs annex-iii-area-1-biometrics tot en met annex-iii-area-8-justice-and-democratic-processes; verwijs daarnaar in plaats van naar bijlage III als geheel. Vul dat aan met vier velden: is het gebruik toegestaan, en zo nee, waarom is artikel 5 dan niet aan de orde; is de toets van artikel 6, lid 3, uitgevoerd, aan welke van de vier voorwaarden was voldaan en is de beoordeling vastgelegd en het systeem geregistreerd op grond van artikel 6, lid 4, en artikel 49, lid 2; profileert het systeem, want dan vervalt die uitzondering; en wie draagt de aanbiederrol na artikel 25. Herhaal die vastlegging bij elke wijziging van het beoogde doel.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 6, leden 2 tot en met 4, artikel 25, lid 1, artikel 49, lid 2 en Bijlage III","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"upcoming","deadline_at":"2027-12-02T00:00:00.000Z","timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/annex-iii-eight-areas","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Bijlage III in EUR-Lex"},{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/ai-act/bijlage/3","label":"Bijlage III in de AI Act Explorer"},{"relation":"related","href":"https://www.praxikon.com/nl/annex-iii","label":"De acht gebieden op praxikon.com"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-02-10T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:annex-iii-high-risk","legacy_id":"raip:obligation:annex-iii-high-risk","type":"obligation","slug":"annex-iii-high-risk","version":"1.0.0","effective_at":"2026-07-27T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"c0afd1789ed393ba3f9ce04205bd74b4831ff0fd58146108fdd8dd08d2f4f6c9","label":"Bijlage III: hoog-risico AI","summary":"Classificatieroute voor zelfstandige hoog-risico AI-systemen onder Artikel 6 lid 2 en Bijlage III.","topics":["high-risk"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"oversight_actor_ids":[],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":null,"interpretation_note":null,"obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:annex-iii-classify"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:annex-iii-classification-record"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:annex-iii-change-trigger"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:annex-iii-classifier"],"conditions":[{"id":"annex-iii-listed-purpose","operator":"all","description":"Het bedoelde doel valt onder een usecase in Bijlage III."},{"id":"article-6-2-route","operator":"all","description":"De classificatie loopt via Artikel 6 lid 2."}],"exceptions":[{"id":"article-6-3-exception","operator":"not","description":"Een in Bijlage III genoemd systeem kan onder strikte voorwaarden buiten hoog-risico vallen via Artikel 6 lid 3, behalve wanneer het profileert. De beoordeling en registratie moeten worden vastgelegd."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"De kernregels van Hoofdstuk III, afdelingen 1 tot en met 3, voor systemen onder Artikel 6 lid 2 en Bijlage III worden van toepassing op 2 december 2027.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Gewijzigd artikel 113, artikel 6, lid 2, en de toepassingsdatum van Bijlage III","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"De latere toepassingsdatum verandert de classificatievraag niet. Een vroeg classificatiedossier voorkomt dat ontwerp- en inkoopbesluiten zonder bewijs worden genomen.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 6 en Bijlage III","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Leg nu bedoeld doel, Bijlage III-punt, Artikel 6 lid 3-toets, profiling en gekozen registratiepad vast.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 6, leden 2 tot en met 4, artikel 49 en Bijlage III","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"upcoming","deadline_at":"2027-12-02T00:00:00.000Z","timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/annex-iii-high-risk","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","label":"Bindende gewijzigde toepassingskalender"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-02-04T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-10-data-governance","legacy_id":"raip:obligation:article-10-data-governance","type":"obligation","slug":"article-10-data-governance","version":"1.0.0","effective_at":"2026-07-27T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"1b6992c5a6d684dd828c8b00a7239e768eee9d4a5cb4fdbc4fbaee3dbf561d91","label":"Artikel 10: data en datagovernance","summary":"Kwaliteits- en governance-eisen aan trainings-, validatie- en testdata van hoog-risico AI.","topics":["high-risk-requirements"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"oversight_actor_ids":[],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":null,"interpretation_note":null,"obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:article-10-data-governance-act"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:article-10-data-governance-record"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:article-10-data-governance-control"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-10-data-governance-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-10-data-governance-scope","operator":"all","description":"Het hoog-risico systeem wordt getraind met data; de aanbieder stelt de datasets samen, de gebruiksverantwoordelijke bewaakt relevante inputdata."}],"exceptions":[{"id":"article-10-data-governance-exception","operator":"not","description":"Voor bijzondere categorieën persoonsgegevens geldt de strikte uitzondering van Artikel 10 lid 5 (biasdetectie en -correctie onder voorwaarden)."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Artikel 10 vereist datasets die passen bij het beoogde doel, met governance over herkomst en samenstelling, aandacht voor representativiteit, fouten en volledigheid, en onderzoek naar mogelijke bias met passende maatregelen.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 10, leden 1 tot en met 6","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Voor de Bijlage III-route geldt deze eis vanaf 2 december 2027; voor hoog-risico AI in gereguleerde producten (Bijlage I) vanaf 2 augustus 2028.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Gewijzigd artikel 113, toepassingsdata","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"De dataset-keuzes van nu bepalen of naleving straks haalbaar is: data die u vandaag inkoopt of verzamelt zonder herkomst-registratie is in 2027 niet meer te repareren.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 10, leden 1 tot en met 6","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Leg per dataset herkomst en aannames vast en neem datakwaliteit op als eis in elk inkoopcontract voor AI of data.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 10, leden 1 tot en met 6","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"upcoming","deadline_at":"2027-12-02T00:00:00.000Z","timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-10-data-governance","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 10 in EUR-Lex"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-02-04T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-111-legacy-public-systems","legacy_id":"raip:obligation:article-111-legacy-public-systems","type":"obligation","slug":"article-111-legacy-public-systems","version":"1.0.0","effective_at":"2026-07-27T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"f6d9b4b81b0a9ef37eec8fdd812d98a712cc1688491f8db5c61b8a857ee419e4","label":"Artikel 111 lid 2: bestaande hoog-risico systemen en de datum 2 augustus 2030","summary":"Hoog-risico AI-systemen die in de handel waren of in gebruik waren gesteld voor de toepassingsdatum van hoofdstuk III, sinds de Digital Omnibus 2 december 2027 voor bijlage III-systemen en 2 augustus 2028 voor bijlage I-systemen, vallen pas onder de hoog-risico eisen van dat hoofdstuk zodra hun ontwerp vanaf die datum aanzienlijk wijzigt. Dat is geen vrijstelling van de hele verordening: artikel 4 en artikel 50 lopen gewoon door. Voor systemen die bedoeld zijn om door overheidsinstanties te worden gebruikt vervalt het voorbehoud helemaal: aanbieders en gebruiksverantwoordelijken daarvan moeten hoe dan ook uiterlijk 2 augustus 2030 aan de eisen en verplichtingen voldoen.","topics":["high-risk","timeline"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:authorised-representative","praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:distributor","praxikon:eu:ai-act:actor:importer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:authorised-representative","praxikon:eu:ai-act:actor:distributor","praxikon:eu:ai-act:actor:importer"],"oversight_actor_ids":[],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":"preliminary","interpretation_note":"De tekst hierboven is de geconsolideerde tekst en is tegen het Publicatieblad gelegd; wat voorlopig is, is onze lezing ervan. Ten eerste de peildatum. Het gewijzigde lid 2 verwijst niet naar een datum maar naar de in artikel 113 vermelde toepassingsdatum voor hoofdstuk III, en artikel 113, derde alinea, punt c) geeft er sinds de Digital Omnibus twee: 2 december 2027 voor bijlage III en 2 augustus 2028 voor bijlage I. Wij lezen de peildatum daarom als route-afhankelijk. Een verdedigbare andere lezing is dat de verwijzing ziet op de algemene toepassingsdatum van hoofdstuk III als geheel, dus 2 augustus 2026, omdat de afdelingen 4 en 5 van dat hoofdstuk niet zijn uitgesteld; dan zou de peildatum feitelijk toch 2 augustus 2026 zijn. Wij volgen de route-afhankelijke lezing omdat punt c) uitdrukkelijk de afdelingen 1, 2 en 3 noemt, en dat zijn de afdelingen waar de eisen staan waarvoor de respijtperiode bestaat. Ten tweede het begrip aanzienlijke wijziging in het ontwerp. Dat is niet hetzelfde woord als de gedefinieerde substantiele wijziging elders in de verordening, en er is geen richtsnoer of rechtspraak die zegt of een modelupdate, een hertraining of een nieuwe gegevensbron eronder valt. Wij lezen het als een wijziging die het beoogde doel, de werking of het risicoprofiel raakt, en niet als elke release. Ten derde de reikwijdte van bedoeld om door overheidsinstanties te worden gebruikt. Onduidelijk is of een systeem dat aan zowel publieke als private afnemers wordt geleverd daar volledig onder valt, en of een private partij die een publieke taak uitvoert een overheidsinstantie is. Wij lezen de bedoeling als af te leiden uit de markt waarvoor het systeem wordt aangeboden en niet uit de rechtsvorm van de individuele afnemer.","obligation_ids":[],"change_ids":["praxikon:eu:ai-act:change:2026-07-27-annex-iii-date","praxikon:eu:ai-act:change:2026-12-02-article-50-marking-grace-ends","praxikon:eu:ai-act:change:2028-08-02-annex-i-high-risk-applicable"],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:assess-significant-design-change","praxikon:eu:ai-act:action:plan-legacy-public-system-compliance"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:legacy-system-transition-register"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:design-change-review-gate"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-111-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-111-2-scope-article-5-unaffected","operator":"all","description":"De overgangsregel laat de toepassing van artikel 5 onverlet, zoals bedoeld in artikel 113, derde alinea, punt a). Een verboden praktijk blijft verboden, ongeacht wanneer het systeem in de handel is gebracht of in gebruik is gesteld en ongeacht of het ontwerp is gewijzigd."},{"id":"article-111-2-scope-limited-to-chapter-iii","operator":"all","description":"De overgangsregel gaat over de hoog-risico eisen van hoofdstuk III en is geen vrijstelling van de hele verordening. Artikel 4 geldt sinds 2 februari 2025 los van de datum waarop een systeem in de handel kwam, en artikel 50 geldt sinds 2 augustus 2026 voor alle systemen in scope. Het door de Digital Omnibus toegevoegde lid 4 bevestigt dat: het geeft bestaande generatieve systemen juist een korte extra termijn voor artikel 50, lid 2, en dat zou zinloos zijn als artikel 50 niet op hen zou werken."},{"id":"article-111-2-legacy-scope","operator":"all","description":"Van toepassing op operatoren van hoog-risico AI-systemen die in de handel zijn gebracht of in gebruik zijn gesteld voor de in artikel 113 vermelde toepassingsdatum voor hoofdstuk III, met uitzondering van de in lid 1 bedoelde systemen die component zijn van de grootschalige IT-systemen uit bijlage X. Die datum is 2 december 2027 voor systemen die op grond van artikel 6, lid 2, en bijlage III hoog risico zijn, en 2 augustus 2028 voor systemen die dat op grond van artikel 6, lid 1, en bijlage I zijn. Voor die groep werken de hoog-risico eisen pas door zodra de systemen vanaf die datum aanzienlijke wijzigingen in hun ontwerp ondergaan."},{"id":"article-111-2-type-and-model","operator":"all","description":"De respijtperiode geldt per type en model, niet per eenheid. Is ten minste een individuele eenheid van het type en model voor de peildatum rechtmatig in de handel gebracht of in gebruik gesteld, dan vallen andere eenheden van hetzelfde type en model daar ook onder en mogen zij zonder aanvullende verplichtingen, vereisten of aanvullende certificering worden aangeboden, zolang het ontwerp ongewijzigd blijft. Beslissend is de datum waarop de eerste eenheid van dat type en model in de Unie in de handel is gebracht of in gebruik is gesteld."},{"id":"article-111-2-public-authority-deadline","operator":"all","description":"Onafhankelijk daarvan van toepassing op aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van hoog-risico AI-systemen die bedoeld zijn om door overheidsinstanties te worden gebruikt. Zij moeten in ieder geval de nodige stappen ondernemen om uiterlijk op 2 augustus 2030 aan de eisen en verplichtingen van de verordening te voldoen, ook als het ontwerp ongewijzigd blijft."}],"exceptions":[{"id":"article-111-2-exception-annex-x-systems","operator":"not","description":"Systemen die component zijn van de bij de in bijlage X vermelde rechtshandelingen opgezette grootschalige IT-systemen vallen niet onder lid 2 maar onder lid 1. Lid 1 is door de Digital Omnibus niet gewijzigd en houdt een eigen peildatum aan: in de handel gebracht of in gebruik gesteld voor 2 augustus 2027, met naleving uiterlijk 31 december 2030."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Onverminderd de toepassing van artikel 5 als bedoeld in artikel 113, derde alinea, punt a), is deze verordening alleen van toepassing op operatoren van AI-systemen met een hoog risico, met uitzondering van de in lid 1 van dit artikel bedoelde systemen, die vóór de in artikel 113 vermelde toepassingsdatum voor hoofdstuk III in de handel zijn gebracht of in gebruik zijn gesteld, indien die systemen vanaf die datum aanzienlijke wijzigingen in hun ontwerp ondergaan. In ieder geval ondernemen de aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen met een hoog risico die bedoeld zijn om door overheidsinstanties te worden gebruikt, de nodige stappen om uiterlijk op 2 augustus 2030 aan de eisen en verplichtingen van deze verordening te voldoen.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Gewijzigd artikel 111, lid 2","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Hoofdstuk III, de afdelingen 1, 2 en 3, met uitzondering van artikel 6, lid 5, is van toepassing met ingang van 2 december 2027 voor AI-systemen die op grond van artikel 6, lid 2, en bijlage III als hoog risico zijn aangemerkt, en met ingang van 2 augustus 2028 voor AI-systemen die dat op grond van artikel 6, lid 1, en bijlage I zijn.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Gewijzigd artikel 113, toepassingsdata","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Aanbieders van AI-systemen, met inbegrip van AI-systemen voor algemene doeleinden, die synthetische audio-, beeld-, video- of tekstinhoud genereren en vóór 2 augustus 2026 in de handel zijn gebracht, nemen de nodige stappen om uiterlijk op 2 december 2026 aan artikel 50, lid 2, te voldoen.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Nieuw artikel 111, lid 4","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"De respijtperiode van lid 2 geldt wanneer het type en model van een AI-systeem al in de handel is gebracht. Is ten minste een individuele eenheid voor de peildatum rechtmatig in de handel gebracht of in gebruik gesteld, dan geldt de respijtperiode ook voor andere eenheden van hetzelfde type en model en mogen die zonder aanvullende verplichtingen, vereisten of verplichte aanvullende certificering worden aangeboden, zolang het ontwerp ongewijzigd blijft. Bij een significante wijziging in het ontwerp na de peildatum moet de aanbieder volledig voldoen aan alle relevante bepalingen voor hoog-risico systemen, met inbegrip van de eisen inzake conformiteitsbeoordelingen.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Overweging 39 van Verordening (EU) 2026/1744","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Deze bepaling wordt in de praktijk precies verkeerd om gelezen. Bestuurders horen dat bestaande systemen buiten schot blijven en concluderen dat er tot ver in de jaren dertig niets hoeft. Dat klopt op twee manieren niet. Voor een overheidsorganisatie geeft de tweede volzin geen ontsnapping maar een einddatum, en die geldt ongeacht of u iets aan het systeem verandert. En voor iedereen geldt dat de overgangsregel alleen over de hoog-risico eisen gaat: artikel 4 loopt al sinds februari 2025 en artikel 50 sinds augustus 2026, met voor bestaande generatieve systemen nog maar tot 2 december 2026 om de machineleesbare markering van artikel 50, lid 2, op orde te hebben. De eerste volzin is bovendien geen rustplek maar een schakelaar. Zodra het ontwerp aanzienlijk wijzigt, moet u volledig voldoen aan wat voor hoog-risico systemen geldt, met de conformiteitsbeoordeling voorop; die plichten volgen wel de verschoven kalender van 2 december 2027 en 2 augustus 2028. Dat schakelmoment ontstaat zelden op een moment dat u het uitkiest: het ontstaat bij een leverancierupdate, een migratie of een nieuwe gegevensbron. Twee dingen zijn daarom belangrijker dan de datum zelf. U moet weten wanneer de eerste eenheid van elk type en model in de handel kwam, want dat is de beslissende datum en zonder die vaststelling kunt u later niet laten zien op welk spoor een systeem zat. En u moet een moment in uw wijzigingsproces hebben waarop iemand beoordeelt of een wijziging aanzienlijk is, voordat hij live gaat.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Gewijzigd artikel 111, lid 2","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Overweging 39 van Verordening (EU) 2026/1744","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Nieuw artikel 111, lid 4","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Stel per type en model van uw hoog-risico AI-systemen vast wanneer de eerste eenheid in de handel kwam of in gebruik werd gesteld, en of het systeem bedoeld is om door overheidsinstanties te worden gebruikt. Leg die vaststelling vast met datum en onderbouwing, en zet erbij welke route geldt, want dat bepaalt of uw peildatum 2 december 2027 of 2 augustus 2028 is. Zet voor de systemen die voor overheidsgebruik bedoeld zijn een plan tegen 2 augustus 2030 dat terugrekent vanaf de conformiteitsbeoordeling en de registratie, en niet vanaf de einddatum. Bouw daarnaast in uw wijzigings- en releaseproces een beoordelingsmoment in waarop iemand vastlegt of een voorgenomen ontwerpwijziging aanzienlijk is, voordat de wijziging in productie gaat. Controleer los hiervan of u onder artikel 111, lid 4 valt: dan heeft u tot 2 december 2026 voor de markering van artikel 50, lid 2.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Gewijzigd artikel 111, lid 2","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Gewijzigd artikel 113, toepassingsdata","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Nieuw artikel 111, lid 4","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"applicable","deadline_at":"2030-08-02T00:00:00.000Z","timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-111-legacy-public-systems","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Verordening (EU) 2024/1689 op EUR-Lex"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","label":"Verordening (EU) 2026/1744 op EUR-Lex, die artikel 111 wijzigt"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-02-10T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-12-logging","legacy_id":"raip:obligation:article-12-logging","type":"obligation","slug":"article-12-logging","version":"1.0.0","effective_at":"2026-07-27T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"92daf8448d3471e5014ea66a2dc2731909f2689e5e3bdb243f49a75572002f20","label":"Artikel 12: logging en traceerbaarheid","summary":"Automatische registratie van gebeurtenissen over de levensduur van een hoog-risico AI-systeem.","topics":["high-risk-requirements"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"oversight_actor_ids":[],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":null,"interpretation_note":null,"obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:article-12-logging-act"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:article-12-logging-record"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:article-12-logging-control"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-12-logging-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-12-logging-scope","operator":"all","description":"Het systeem is hoog-risico; de aanbieder ontwerpt de logging, aanbieder en gebruiksverantwoordelijke bewaren de logs binnen hun controle."}],"exceptions":[{"id":"article-12-logging-exception","operator":"not","description":"De bewaartermijn kan worden begrensd door Unierecht of nationaal recht, waaronder gegevensbescherming."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Artikel 12 vereist dat hoog-risico AI-systemen technisch geschikt zijn om gebeurtenissen automatisch te registreren gedurende hun levensduur, ten behoeve van traceerbaarheid, risicosignalering en post-market monitoring; Artikel 19 en Artikel 26 lid 6 regelen het bewaren van de logs.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 12, artikel 19 en artikel 26, lid 6","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Voor de Bijlage III-route geldt deze eis vanaf 2 december 2027; voor hoog-risico AI in gereguleerde producten (Bijlage I) vanaf 2 augustus 2028.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Gewijzigd artikel 113, toepassingsdata","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Logging is de ruggengraat van elk ander bewijs: zonder logs valt een incident niet te reconstrueren en een monitoringplicht niet in te vullen. Inkopers moeten nu al toetsen of een systeem dit technisch kan.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 12, artikel 19 en artikel 26, lid 6","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Neem loggingcapaciteit en logtoegang op als eis bij elke AI-inkoop en beleg het bewaarregime (wie, waar, hoe lang) per systeem.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 12, artikel 19 en artikel 26, lid 6","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"upcoming","deadline_at":"2027-12-02T00:00:00.000Z","timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-12-logging","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 12 in EUR-Lex"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-02-04T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-13-instructions","legacy_id":"raip:obligation:article-13-instructions","type":"obligation","slug":"article-13-instructions","version":"1.0.0","effective_at":"2026-07-27T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"818266e8912de0d2c95a38a4a16c67b1aad02d10359b3571710fd757c678819b","label":"Artikel 13: transparantie richting gebruiksverantwoordelijken","summary":"Begrijpelijke gebruiksinstructies en systeeminformatie zodat gebruiksverantwoordelijken het systeem correct kunnen inzetten.","topics":["high-risk-requirements"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"oversight_actor_ids":[],"evidence_owner_ids":[],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":null,"interpretation_note":null,"obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:article-13-instructions-act"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:article-13-instructions-record"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:article-13-instructions-control"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-13-instructions-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-13-instructions-scope","operator":"all","description":"De aanbieder levert een hoog-risico systeem; de gebruiksverantwoordelijke gebruikt het volgens de instructies."}],"exceptions":[{"id":"article-13-instructions-exception","operator":"not","description":"De mate van detail mag passen bij de kennis van de beoogde gebruiksverantwoordelijke; bedrijfsgeheimen hoeven niet prijsgegeven."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Artikel 13 vereist dat hoog-risico systemen zo transparant zijn ontworpen dat gebruiksverantwoordelijken de output kunnen interpreteren en gebruiken, met gebruiksinstructies die onder meer doel, nauwkeurigheid, beperkingen, menselijk toezicht en onderhoud beschrijven.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 13, leden 1 tot en met 3","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Voor de Bijlage III-route geldt deze eis vanaf 2 december 2027; voor hoog-risico AI in gereguleerde producten (Bijlage I) vanaf 2 augustus 2028.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Gewijzigd artikel 113, toepassingsdata","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"De gebruiksinstructie is het scharnier tussen aanbieder- en gebruikersplichten: wat de aanbieder hier niet levert, kan de gebruiksverantwoordelijke onder artikel 26 niet waarmaken. Vraag er bij inkoop expliciet naar.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 13, leden 1 tot en met 3","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Vertaal ontvangen gebruiksinstructies per systeem naar interne werkinstructies per rol en leg vast wie ze heeft ontvangen.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 13, leden 1 tot en met 3","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"upcoming","deadline_at":"2027-12-02T00:00:00.000Z","timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-13-instructions","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 13 in EUR-Lex"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-02-04T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-14-human-oversight","legacy_id":"raip:obligation:article-14-human-oversight","type":"obligation","slug":"article-14-human-oversight","version":"1.0.0","effective_at":"2026-07-27T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"02da6ce26c5036d2cdea0842564e14a1227cd8f8e5fe5e67e15b52cd5332f98b","label":"Artikel 14: menselijk toezicht","summary":"Hoog-risico AI moet zo zijn ontworpen dat mensen er effectief toezicht op kunnen houden en kunnen ingrijpen.","topics":["high-risk-requirements"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"oversight_actor_ids":[],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":null,"interpretation_note":null,"obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:article-14-human-oversight-act"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:article-14-human-oversight-record"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:article-14-human-oversight-control"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-14-human-oversight-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-14-human-oversight-scope","operator":"all","description":"Het systeem is hoog-risico; de aanbieder bouwt toezichtsmaatregelen in, de gebruiksverantwoordelijke belegt het toezicht bij bekwame personen."}],"exceptions":[{"id":"article-14-human-oversight-exception","operator":"not","description":"Voor biometrische identificatie op afstand geldt de verzwaarde eis van verificatie door ten minste twee bevoegde personen (Artikel 14 lid 5), met de daar genoemde uitzonderingen."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Artikel 14 vereist dat hoog-risico systemen effectief door natuurlijke personen kunnen worden overzien, met maatregelen die het mogelijk maken het systeem te begrijpen, output juist te interpreteren, automation bias te onderkennen, en te besluiten het systeem niet te gebruiken, te negeren of te stoppen.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 14, leden 1 tot en met 5","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Voor de Bijlage III-route geldt deze eis vanaf 2 december 2027; voor hoog-risico AI in gereguleerde producten (Bijlage I) vanaf 2 augustus 2028.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Gewijzigd artikel 113, toepassingsdata","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Toezicht op papier is geen toezicht: de wet noemt automation bias expliciet, dus een mens die alleen mag doorklikken telt niet. Effectief toezicht vergt begrip, tijd en mandaat, en dat raakt direct aan de artikel 4-geletterdheidsmaatregelen.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 14, leden 1 tot en met 5","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Wijs nu per (aankomend) hoog-risico systeem de toezichthoudende personen aan, train ze gericht en leg hun mandaat om in te grijpen schriftelijk vast.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 14, leden 1 tot en met 5","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"upcoming","deadline_at":"2027-12-02T00:00:00.000Z","timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-14-human-oversight","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 14 in EUR-Lex"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-02-04T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-18-document-retention","legacy_id":"raip:obligation:article-18-document-retention","type":"obligation","slug":"article-18-document-retention","version":"1.0.0","effective_at":"2026-07-27T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"0971f35c7a7daaf1306f4fbd7ae98680b8b1e2da44b5a84a5abf7d7610cbdbfb","label":"Artikel 18: bewaring van documentatie","summary":"De aanbieder van een hoog-risico AI-systeem houdt de technische documentatie, de documentatie van het kwaliteitsmanagementsysteem, de door aangemelde instanties goedgekeurde wijzigingen en afgegeven besluiten, en de EU-conformiteitsverklaring gedurende tien jaar nadat het systeem in de handel is gebracht of in gebruik is gesteld ter beschikking van de nationale bevoegde autoriteiten.","topics":["high-risk-requirements"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:authorised-representative","praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:authorised-representative","praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"oversight_actor_ids":[],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":null,"interpretation_note":null,"obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:keep-high-risk-documentation-available"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:article-18-retention-dossier"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:article-18-retention-review"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-18-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-18-scope","operator":"all","description":"Van toepassing op de aanbieder van een hoog-risico AI-systeem. De termijn eindigt tien jaar nadat het systeem in de handel is gebracht of in gebruik is gesteld."},{"id":"article-18-financial-institutions-regime","operator":"all","description":"Is de aanbieder een financiele instelling die onderworpen is aan eisen inzake interne governance, regelingen of processen uit hoofde van het Unierecht voor financiele diensten, dan bewaart hij de technische documentatie van punt a) als onderdeel van de documentatie die hij krachtens dat recht al bewaart. Dat is geen vrijstelling van de bewaarplicht maar een aanwijzing van het regime waarin zij voor dat ene onderdeel wordt uitgevoerd. Lid 3 noemt de onderdelen b) tot en met e) niet."}],"exceptions":[],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Lid 1 bepaalt dat de aanbieder gedurende een periode van tien jaar nadat het AI-systeem met een hoog risico in de handel is gebracht of in gebruik is gesteld de volgende elementen ter beschikking van de nationale bevoegde autoriteiten houdt: a) de technische documentatie als bedoeld in artikel 11; b) de documentatie betreffende het in artikel 17 bedoelde systeem voor kwaliteitsbeheer; c) in voorkomend geval de documentatie betreffende de door aangemelde instanties goedgekeurde wijzigingen; d) in voorkomend geval de besluiten en andere documenten die door de aangemelde instanties zijn afgegeven; e) de EU-conformiteitsverklaring als bedoeld in artikel 47. Lid 2 bepaalt dat elke lidstaat de voorwaarden vaststelt waaronder die documentatie gedurende die periode ter beschikking van de nationale bevoegde autoriteiten blijft voor de gevallen waarin een aanbieder of zijn op zijn grondgebied gevestigde gemachtigde failliet gaat of zijn activiteiten voor het verstrijken van die termijn staakt. Lid 3 bepaalt dat aanbieders die in de hoedanigheid van financiele instellingen onderworpen zijn aan eisen met betrekking tot hun interne governance, regelingen of processen uit hoofde van het Unierecht voor financiele diensten, de technische documentatie bewaren als onderdeel van de documentatie die bewaard wordt krachtens het desbetreffende Unierecht inzake financiele diensten.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 18, leden 1 tot en met 3","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"De gewijzigde toepassingsdata voor hoofdstuk III, de afdelingen 1, 2 en 3, met uitzondering van artikel 6, lid 5, zijn 2 december 2027 voor de standalone-route van bijlage III en 2 augustus 2028 voor hoog-risico AI in producten onder de harmonisatiewetgeving van bijlage I.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Gewijzigd artikel 113, toepassingsdata","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Vier dingen zijn hier onze lezing en niet de tekst. Ten eerste de toepassingsdatum: Verordening (EU) 2026/1744 noemt artikel 18 niet apart, dus dat deze plicht met 2 december 2027 en 2 augustus 2028 meeschuift volgt uit de plaatsing in hoofdstuk III, afdeling 3, en niet uit een letterlijke bepaling. Ten tweede het startmoment. Lid 1 noemt het in de handel brengen en het in gebruik stellen naast elkaar zonder te kiezen, en bij een systeem waar beide momenten zich voordoen scheelt dat jaren aan het einde van de termijn. Tellen vanaf het latere moment is de enige telling die bij geen van beide lezingen te kort uitkomt, en dat is wat wij een aanbieder zouden adviseren. De andere lezing is verdedigbaar: in het productrecht van de Unie is het in de handel brengen doorgaans het aanknopingsmoment, en dan eindigt de termijn eerder. Ten derde een wezenlijk gewijzigde versie: de tekst zwijgt, en het is even verdedigbaar dat elke versie een eigen termijn krijgt als dat de oorspronkelijke termijn doorloopt. Ten vierde de reikwijdte van lid 3: het noemt alleen de technische documentatie, dus wij houden de onderdelen b) tot en met e) onder het algemene regime tot het tegendeel is uitgemaakt. Lid 2 ten slotte richt zich tot de lidstaat, niet tot u. Nederland heeft die voorwaarden nog niet vastgesteld, dus wat er bij faillissement of staking van activiteiten met uw dossier gebeurt volgt op dit moment uit contract en niet uit recht.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 18, leden 1 tot en met 3","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Let op de grenzen van deze plicht, want zij worden in beide richtingen overschreden. De automatisch gegenereerde logs staan niet in de vijf onderdelen: die vallen onder artikel 19, met een eigen en veel kortere termijn van ten minste zes maanden, passend bij het beoogde doel, en met een aan lid 3 parallelle clausule voor financiele instellingen. Trek de tien jaar dus niet door naar uw logs, en neem omgekeerd geen genoegen met zes maanden voor uw documentatie. Voor een aanbieder uit een derde land ligt de feitelijke beschikbaarheid bovendien bij twee partijen tegelijk: artikel 22, lid 3, punt b), verplicht de gemachtigde om tien jaar lang de contactgegevens van de aanbieder, een kopie van de EU-conformiteitsverklaring, de technische documentatie en in voorkomend geval het certificaat van de aangemelde instantie ter beschikking te houden van de bevoegde autoriteiten en van de instanties bedoeld in artikel 74, lid 10. Twee dossiers die uit elkaar lopen zijn erger dan een. Onderdeel e) overlapt met artikel 47, lid 1, dat de conformiteitsverklaring een eigen tienjaarstermijn geeft, en de importeur draagt op grond van artikel 23, lid 5, opnieuw tien jaar voor het certificaat, de gebruiksaanwijzing en de conformiteitsverklaring. Die overlap is geen reden om een van de termijnen te laten vallen: het zijn zelfstandige plichten van verschillende partijen. Zij is wel een reden om een bewaarplaats te kiezen waar zij samenvallen. Over de AVG ten slotte: een bewaarplicht uit het Unierecht is zelf een grondslag onder artikel 6, lid 1, punt c), AVG, en de opslagbeperking van artikel 5, lid 1, punt e), staat bewaring toe die het recht voorschrijft. De vraag is dus niet of het mag, maar hoe ver het reikt. Tien jaar geldt voor wat artikel 18, lid 1, noemt, en niet voor alles wat onderweg is ontstaan: scheid testsets, logvoorbeelden en ruwe datadumps van de documentatie die u moet kunnen tonen.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 18, leden 1 tot en met 3","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Dit is de plicht die niets vraagt op het moment dat u hem aangaat en alles op het moment dat u hem vergeten bent. Tien jaar is langer dan de gemiddelde levensduur van een leverancierscontract, een documentbeheersysteem en een productteam. In de organisaties waar wij dit tegenkomen liggen de vijf onderdelen zelden in een archief: het kwaliteitssysteem staat bij compliance, de besluiten van de aangemelde instantie bij certificering, de conformiteitsverklaring bij legal. Dat is geen wet, maar het is vaak genoeg zo dat het de moeite loont het te controleren voordat u aanneemt dat het bij u anders ligt. Wie de stukken pas bij elkaar zoekt wanneer een autoriteit erom vraagt, ontdekt dan dat de bewaring feitelijk aan een persoon hing en niet aan een proces. Let ook op de kant die niet over uzelf gaat: lid 2 gaat over de situatie waarin de aanbieder of zijn gemachtigde failliet gaat, en dat is precies het risico dat u als afnemer loopt bij een kleine leverancier. Het is een contractvraag voordat het een compliancevraag wordt.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 18, leden 1 tot en met 3","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Wijs per hoog-risico systeem een bewaarplaats aan waar de vijf onderdelen van lid 1 samenkomen. Leg naast elkaar vast wanneer het systeem in de handel is gebracht en wanneer het in gebruik is gesteld, en reken de einddatum vanaf het latere van die twee momenten, zodat u onder beide lezingen niet te kort bewaart. Zet die einddatum als afspraak in een systeem dat een personeelswissel overleeft, en bewaar de logs van artikel 19 apart met hun eigen termijn. Werkt u met een gemachtigde, leg dan vast wie welk exemplaar houdt, want artikel 22, lid 3, punt b), legt dezelfde beschikbaarheid ook bij hem. Neem bij inkoop van een hoog-risico systeem in het contract op wat er met de documentatie gebeurt als de leverancier stopt of failliet gaat, want lid 2 laat die regeling aan nationaal recht dat er in Nederland nog niet is.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 18, leden 1 tot en met 3","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"upcoming","deadline_at":"2027-12-02T00:00:00.000Z","timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-18-document-retention","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 18 in EUR-Lex"},{"relation":"public_page","href":"/nl/ai-act/artikel/18","label":"Lees artikel 18 in de AI Act Explorer"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-02-10T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-20-corrective-actions","legacy_id":"raip:obligation:article-20-corrective-actions","type":"obligation","slug":"article-20-corrective-actions","version":"1.0.0","effective_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"3da4413e7f76d6cd26cf52cc894dc8b6637916ab4ed1d39776d4446a96c5232c","label":"Artikel 20: corrigerende maatregelen en mededelingsverplichting","summary":"Een aanbieder die meent of redenen heeft om aan te nemen dat een door hem in de handel gebracht of in gebruik gesteld hoog-risico AI-systeem niet in overeenstemming is met de verordening, neemt onmiddellijk de nodige corrigerende maatregelen en stelt de distributeurs daarvan in kennis, en, indien van toepassing, ook de gebruiksverantwoordelijken, de gemachtigden en de importeurs. Vormt dat systeem bovendien een risico in de zin van artikel 79, lid 1, dan onderzoekt hij onmiddellijk de oorzaken en informeert hij de bevoegde markttoezichtautoriteiten en, in voorkomend geval, de aangemelde instantie die op grond van artikel 44 een certificaat heeft afgegeven.","topics":["high-risk-requirements","post-market"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:authorised-representative","praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:distributor","praxikon:eu:ai-act:actor:importer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:authorised-representative","praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:distributor","praxikon:eu:ai-act:actor:importer"],"oversight_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:market-surveillance-authority"],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":null,"interpretation_note":null,"obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:run-corrective-action-procedure"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:corrective-action-record"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:non-conformity-escalation-gate"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-20-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-20-scope","operator":"all","description":"Van toepassing op aanbieders van AI-systemen met een hoog risico, zodra zij menen of redenen hebben om aan te nemen dat een door hen in de handel gebracht of in gebruik gesteld systeem niet in overeenstemming is met deze verordening. Voor de standalone route van bijlage III (artikel 6, lid 2) geldt 2 december 2027. Voor systemen die als veiligheidscomponent zijn ingebed in producten onder de harmonisatiewetgeving van bijlage I (artikel 6, lid 1) geldt 2 augustus 2028."},{"id":"article-20-risk-trigger","operator":"any","description":"De tweede laag van lid 2 komt er pas bij wanneer het systeem een risico vormt in de zin van artikel 79, lid 1, en de aanbieder kennis neemt van dat risico. Dan komen het oorzakenonderzoek en de informatieplicht richting de markttoezichtautoriteiten en, in voorkomend geval, de aangemelde instantie die op grond van artikel 44 een certificaat heeft afgegeven, boven op de corrigerende maatregelen van lid 1."},{"id":"article-20-article-25-1-becoming-provider","operator":"any","description":"De distributeur, de importeur en de gebruiksverantwoordelijke staan hier als geraakte partij, maar dat is niet hun enige mogelijke positie. Wie zijn naam of merk op een reeds in de handel gebracht hoog-risicosysteem zet, wie zo een systeem substantieel wijzigt, of wie het beoogde doel van een niet als hoog risico geclassificeerd systeem zo wijzigt dat het hoog risico wordt, wordt op grond van artikel 25, lid 1, zelf als aanbieder beschouwd en is onderworpen aan de plichten van artikel 16. Punt j) van dat artikel voert rechtstreeks naar artikel 20, zodat deze bepaling dan een eigen plicht is en geen kennisgeving die van een ander komt. Bij het merknaamgeval geldt dat onverminderd contractuele regelingen waarin de verplichtingen anders worden toegewezen."}],"exceptions":[{"id":"article-20-legacy-systems-article-111-2","operator":"not","description":"Artikel 20 gaat per definitie over systemen die al in de handel zijn gebracht of in gebruik zijn gesteld, en dat is precies de groep waarvoor artikel 111, lid 2, een overgangsregel kent. Die bepaling is vervangen bij artikel 1, punt 39, onder a), van Verordening (EU) 2026/1744 en luidt sindsdien: onverminderd de toepassing van artikel 5 als bedoeld in artikel 113, derde alinea, punt a), is deze verordening alleen van toepassing op operatoren van AI-systemen met een hoog risico, met uitzondering van de in lid 1 van dat artikel bedoelde systemen, die voor de in artikel 113 vermelde toepassingsdatum voor hoofdstuk III in de handel zijn gebracht of in gebruik zijn gesteld, indien die systemen vanaf die datum aanzienlijke wijzigingen in hun ontwerp ondergaan. De peildatum staat dus niet langer als vaste datum in lid 2: de datum 2 augustus 2026 die er tot die wijziging in stond, is eruit gehaald en het gewijzigde lid noemt zelf geen datum meer. De in lid 1 bedoelde uitzondering betreft de systemen die component zijn van de grootschalige IT-systemen uit bijlage X; lid 1 is niet gewijzigd en houdt een eigen peildatum aan. Voor systemen die bedoeld zijn om door overheidsinstanties te worden gebruikt geldt het voorbehoud van lid 2 niet: daar moet hoe dan ook uiterlijk 2 augustus 2030 aan de eisen en verplichtingen worden voldaan. Welke toepassingsdatum van hoofdstuk III de peildatum precies is, is een open punt: het object over artikel 111 leest hem route-afhankelijk, dus 2 december 2027 voor de bijlage III-route en 2 augustus 2028 voor de bijlage I-route, en markeert die lezing uitdrukkelijk als voorlopig. Die vraag wordt daar gedragen en niet hier."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Lid 1. Aanbieders van AI-systemen met een hoog risico die van mening zijn of redenen hebben om aan te nemen dat een door hen in de handel gebracht of in gebruik gesteld AI-systeem met een hoog risico niet in overeenstemming is met deze verordening, nemen onmiddellijk de nodige corrigerende maatregelen om dat systeem naargelang het geval in overeenstemming te brengen, uit de handel te nemen, te deactiveren of terug te roepen. Zij stellen de distributeurs van het betrokken AI-systeem met een hoog risico en, indien van toepassing, de gebruiksverantwoordelijken, de gemachtigden en importeurs dienovereenkomstig in kennis. Lid 2. Wanneer het AI-systeem met een hoog risico een risico vormt in de zin van artikel 79, lid 1, en de aanbieder kennis neemt van dat risico, onderzoekt hij onmiddellijk de oorzaken in samenwerking met, in voorkomend geval, de gebruiksverantwoordelijke die het risico heeft gemeld, informeert hij de markttoezichtautoriteiten die bevoegd zijn voor het betrokken AI-systeem met een hoog risico en, in voorkomend geval, de aangemelde instantie die een certificaat voor het AI-systeem met een hoog risico heeft afgegeven overeenkomstig artikel 44, met name over de aard van de non-conformiteit en over eventuele relevante getroffen corrigerende maatregelen.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 20, leden 1 tot en met 2","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Voor de Bijlage III-route geldt deze eis vanaf 2 december 2027; voor hoog-risico AI in gereguleerde producten (Bijlage I) vanaf 2 augustus 2028.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 40, onder b), van Verordening (EU) 2026/1744, tot vervanging van artikel 113, derde alinea, punt c), van Verordening (EU) 2024/1689","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Deze bepaling wordt zelden gelezen als een procedure, en dat is precies waar zij misgaat. Artikel 20 zet vier maatregelen naast elkaar die in de praktijk sterk verschillen, en die vier zijn juridisch niet gelijkwaardig. Terugroepen en uit de handel nemen zijn gedefinieerd in artikel 3, punt 16 en punt 17, en de kennisbank draagt die begrippen apart uit; het verschil tussen beide is het punt in de keten. In overeenstemming brengen is de patch. Deactiveren is de opvallende: het is praktisch de zwaarste knop, want het legt een draaiende klant stil, en het is tegelijk de enige van de vier die de verordening nergens definieert. Wie dat woord in een contract of procedure overneemt zonder zelf te bepalen wat het betekent, laat de zwaarste maatregel het vaagst. De tweede helft is de kennisgeving, en die valt in de praktijk het vaakst om. Lid 1 vraagt dat u uw distributeurs bereikt en, indien van toepassing, uw gebruiksverantwoordelijken, gemachtigden en importeurs, en dat kan alleen als u een actuele lijst hebt van wie het systeem in welke versie draait en langs welk contact u hen bereikt. Die lijst is geen bijproduct van uw CRM: doorverkoop, white label en integratie maken dat u afnemers hebt die u niet kent.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 20, leden 1 tot en met 2","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Lid 2 en artikel 73 worden vaak als één meldkanaal ingericht, en dat gaat op twee manieren mis. De trigger verschilt: artikel 73 gaat over een ernstig incident dat zich heeft voorgedaan, artikel 20, lid 2, over een risico in de zin van artikel 79, lid 1, dat wil zeggen een risico voor de gezondheid, de veiligheid of de grondrechten van personen. Dat is geen nette tweedeling tussen verleden en toekomst: een ernstig incident dat zich heeft voorgedaan betekent doorgaans ook dat het systeem een risico vormt, dus in de praktijk vuren beide bepalingen vaak tegelijk. De ontvangers verschillen evenmin volledig, want beide routes lopen naar markttoezichtautoriteiten. Het verschil zit in de details: artikel 73, lid 1, wijst de autoriteiten aan van de lidstaten waar het incident zich heeft voorgedaan, artikel 20, lid 2, de autoriteiten die bevoegd zijn voor het betrokken systeem, en alleen artikel 20, lid 2, voegt daar de aangemelde instantie aan toe die op grond van artikel 44 een certificaat heeft afgegeven. Alleen artikel 73 kent bovendien harde termijnen. Bouw dus één intern proces met twee uitgangen, niet twee losse kanalen en niet één kanaal dat de aangemelde instantie vergeet.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 20, lid 2, artikel 73, leden 1 tot en met 2 en artikel 79, lid 1","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Twee dingen binnen deze plicht staan niet vast. Ten eerste wat \"onmiddellijk\" vergt: artikel 20 noemt geen termijn. Het dichtstbijzijnde anker in de verordening is artikel 73, lid 2, dat \"onmiddellijk\" koppelt aan het moment waarop de aanbieder een causaal verband heeft vastgesteld of de redelijke waarschijnlijkheid daarvan, met een uiterste termijn van vijftien dagen na kennisneming. Wij lezen artikel 20 in dat licht: handelen zodra het signaal is bevestigd, en niet pas na afronding van een volledig intern onderzoek, want lid 2 zet het oorzakenonderzoek naast de maatregelen en niet ervoor. Een verdedigbare andere lezing is dat een aanbieder eerst redelijke verificatietijd heeft en dat \"onmiddellijk\" pas gaat lopen zodra de non-conformiteit vaststaat. Ten tweede de drempel \"redenen hebben om aan te nemen\": nergens is uitgemaakt of een klacht van een gebruiksverantwoordelijke, een afwijkende testuitslag of een melding uit de monitoring van artikel 72 die drempel al haalt. Wie dat zelf vastlegt, kan het moment van kennisnemen later aantonen; wie dat niet doet, moet het achteraf reconstrueren.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 20, lid 2, artikel 73, leden 1 tot en met 2 en artikel 79, lid 1","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Schrijf de vier maatregelen uit lid 1 uit als vier concrete scenarios met een eigenaar, een besluitvormer en een doorlooptijd, en bepaal daarbij zelf wat deactiveren in uw systeem betekent, want de verordening definieert dat begrip niet. Test minstens een keer of u een systeem daadwerkelijk kunt deactiveren of terugroepen zonder dat daar een nieuw besluit voor nodig is. Houd daarnaast per systeemversie bij wie het draait en langs welk contact u die partij bereikt, en leg vast welk signaal bij u de drempel \"redenen hebben om aan te nemen\" haalt, zodat het moment van kennisnemen aantoonbaar is en niet achteraf gereconstrueerd hoeft te worden.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 20, leden 1 tot en met 2","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"upcoming","deadline_at":"2027-12-02T00:00:00.000Z","timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-20-corrective-actions","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 20 in EUR-Lex"},{"relation":"related","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","label":"Bindende gewijzigde toepassingskalender"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-02-10T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-21-cooperation-with-authorities","legacy_id":"raip:obligation:article-21-cooperation-with-authorities","type":"obligation","slug":"article-21-cooperation-with-authorities","version":"1.0.0","effective_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"559250092044f24993e3f2608cae8b25215c5e18ff58592e1379c9eb746c62a3","label":"Artikel 21: samenwerking met bevoegde autoriteiten","summary":"Op een met redenen omkleed verzoek van een bevoegde autoriteit verstrekt de aanbieder van een hoog-risico AI-systeem alle informatie en documentatie waarmee de overeenstemming met de eisen van hoofdstuk III, afdeling 2, wordt aangetoond, in een eenvoudig door de instantie te begrijpen en door de betrokken lidstaat gekozen officiële taal van de instellingen van de Unie. Op datzelfde verzoek verleent hij, indien van toepassing, toegang tot de automatisch gegenereerde logs, voor zover die onder zijn controle vallen.","topics":["high-risk-requirements"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:authorised-representative","praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:authorised-representative","praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"oversight_actor_ids":[],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":"preliminary","interpretation_note":"Twee dingen staan hier niet vast, en de status heeft een prijs die wij erbij zeggen. Ten eerste wie de bevoegde autoriteit is. Artikel 21 spreekt onbepaald van een bevoegde autoriteit. Artikel 3, punt 48, omschrijft de nationale bevoegde autoriteit als een aanmeldende autoriteit of een markttoezichtautoriteit, en bepaalt in hetzelfde punt dat verwijzingen naar nationale bevoegde autoriteiten of markttoezichtautoriteiten, wat betreft AI-systemen die door instellingen, organen en instanties van de Unie in gebruik worden gesteld of worden gebruikt, worden begrepen als verwijzingen naar de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming. Wij lezen artikel 21 als gericht op die nationale bevoegde autoriteiten. De sterkere andere lezing is dat bevoegd is wie onder hoofdstuk IX bevoegd is: de markttoezichtautoriteit die de lidstaat aanwijst, de financiële toezichthouder via artikel 74, lid 6, de gegevensbeschermingsautoriteit via artikel 74, lid 8, de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming via artikel 74, lid 9, en voor een afgebakende groep systemen het AI-bureau via het door Verordening (EU) 2026/1744 gewijzigde artikel 75, dat al toepasselijk is. Wie dat leest, moet zich op een ander loket voorbereiden dan wij hier aannemen. Ten tweede wat lid 2 vraagt wanneer de logs feitelijk bij de gebruiksverantwoordelijke liggen. De tekst beperkt de plicht tot logs onder uw controle, maar zegt niet of u contractueel toegang moet regelen om die controle te houden. Wij lezen daar geen zelfstandige plicht in; dat is onze lezing en niet de tekst. Wat hier juist wel vaststaat is de toepassingsdatum, en dat corrigeert een eerdere lezing van ons. Artikel 1, punt 40, b), van Verordening (EU) 2026/1744 vervangt artikel 113, derde alinea, punt c), en zet hoofdstuk III, de afdelingen 1, 2 en 3, met uitzondering van artikel 6, lid 5, uitdrukkelijk op 2 december 2027 voor systemen die op grond van artikel 6, lid 2, en bijlage III hoog risico zijn en op 2 augustus 2028 voor systemen die dat op grond van artikel 6, lid 1, en bijlage I zijn. Artikel 21 zit in afdeling 3 en wordt daar dus letterlijk door gedekt; dat de omnibus artikel 21 niet bij naam noemt doet daar niet aan af, want de bepaling werkt per afdeling. De prijs van deze status: een voorlopige lezing telt niet mee in de afleiding van verplichtingen per situatie, waardoor de logtoegang van lid 2 en de taalregel daar niet opduiken en artikel 16, punt k, alleen het aantonen van overeenstemming afdekt. Het object blijft bereikbaar via zijn eigen pagina, de termindex en de API.","obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:prepare-authority-information-request"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:authority-request-response-file"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:authority-request-intake-and-deadline"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-21-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-21-scope","operator":"all","description":"Van toepassing op aanbieders van AI-systemen met een hoog risico, zodra een bevoegde autoriteit een met redenen omkleed verzoek doet. Voor de standalone-route van bijlage III (artikel 6, lid 2) geldt 2 december 2027. Voor systemen die op grond van artikel 6, lid 1, hoog risico zijn en verband houden met producten onder bijlage I, afdeling A, geldt 2 augustus 2028. Voor producten onder bijlage I, afdeling B, geldt artikel 21 in het geheel niet: het gewijzigde artikel 2, lid 2, verklaart daar uitsluitend artikel 6, lid 1, artikel 60 bis en de artikelen 102 tot en met 112 van toepassing, en artikel 21 staat niet in die opsomming. Dat is geen randgeval, want de machineverordening (EU) 2023/1230 is van afdeling A naar afdeling B verplaatst. Let daarnaast op het nieuwe artikel 2, lid 13: voor systemen onder bijlage I, afdeling A, kan de Commissie de toepassing van de artikelen 17 tot en met 25, en dus ook van artikel 21, bij gedelegeerde handeling beperken."},{"id":"article-21-legacy-systems","operator":"any","description":"Voor systemen die al draaiden geldt de overgangsregel van het gewijzigde artikel 111, lid 2: onverminderd de toepassing van artikel 5 als bedoeld in artikel 113, derde alinea, punt a), is de verordening alleen van toepassing op operatoren van hoog-risicosystemen, andere dan die van artikel 111, lid 1, die vóór de in artikel 113 vermelde toepassingsdatum voor hoofdstuk III in de handel zijn gebracht of in gebruik zijn gesteld, indien die systemen vanaf die datum aanzienlijke wijzigingen in hun ontwerp ondergaan. De peildatum is dus niet langer 2 augustus 2026 maar de datum die voor het systeem geldt: 2 december 2027 voor de route van bijlage III en 2 augustus 2028 voor de route van bijlage I. Voor systemen die bedoeld zijn om door overheidsinstanties te worden gebruikt geldt hoe dan ook 2 augustus 2030."},{"id":"article-21-confidentiality-treatment","operator":"all","description":"Wat de autoriteit krachtens dit artikel ontvangt, wordt verwerkt overeenkomstig de vertrouwelijkheidsverplichtingen van artikel 78. Dat is geen beperking van de leveringsplicht en dus geen uitzondering: het is de behandeling van het geleverde aan de ontvangende kant."}],"exceptions":[{"id":"article-21-log-access-limits","operator":"not","description":"Lid 2 kent twee begrenzingen, niet een. De toegang tot de automatisch gegenereerde logs geldt \"indien van toepassing\", en zij geldt \"voor zover dergelijke logs onder hun controle vallen\". Logs die uitsluitend bij de gebruiksverantwoordelijke berusten, vallen daarmee buiten wat de aanbieder op grond van dit artikel kan verstrekken; die logs bewaart de gebruiksverantwoordelijke zelf op grond van artikel 26, lid 6."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Lid 1 bepaalt dat aanbieders van AI-systemen met een hoog risico, op een met redenen omkleed verzoek van een bevoegde autoriteit, die autoriteit alle informatie en documentatie verstrekken die noodzakelijk is om de overeenstemming van het AI-systeem met een hoog risico met de eisen van afdeling 2 aan te tonen, in een eenvoudig door de instantie te begrijpen en door de betrokken lidstaat gekozen officiële taal van de instellingen van de Unie. Lid 2 bepaalt dat aanbieders, op een met redenen omkleed verzoek van een bevoegde autoriteit, die verzoekende bevoegde autoriteit, indien van toepassing, toegang verlenen tot de in artikel 12, lid 1, bedoelde logs die automatisch zijn gegenereerd door hun AI-systeem met een hoog risico voor zover dergelijke logs onder hun controle vallen. Lid 3 bepaalt dat de door de bevoegde autoriteit krachtens dit artikel verkregen informatie en documentatie worden verwerkt overeenkomstig de in artikel 78 vastgestelde vertrouwelijkheidsverplichtingen.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 21, leden 1 tot en met 3","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"De omgeving van artikel 21, woordelijk. Artikel 22, lid 3, punt c, legt de gemachtigde op een bevoegde autoriteit op met redenen omkleed verzoek alle informatie en documentatie te verstrekken die noodzakelijk is om de overeenstemming met de eisen van afdeling 2 aan te tonen, met inbegrip van de in artikel 12, lid 1, bedoelde logs voor zover die onder de controle van de aanbieder vallen; de slotalinea van dat lid stelt de gemachtigde door het mandaat aan als aanspreekpunt, naast of in plaats van de aanbieder, voor de bevoegde autoriteiten. Artikel 19, lid 1, bepaalt dat de aanbieder de logs onder zijn controle bewaart gedurende een periode die passend is voor het beoogde doel, van ten minste zes maanden. Artikel 26, lid 6, legt dezelfde termijn van ten minste zes maanden op de gebruiksverantwoordelijke voor de logs onder diens controle. Artikel 99, lid 5, stelt op de verstrekking van onjuiste, onvolledige of misleidende informatie aan aangemelde instanties of nationale bevoegde autoriteiten naar aanleiding van een verzoek administratieve geldboeten tot 7 500 000 EUR of, indien de overtreder een onderneming is, tot 1 % van de totale wereldwijde jaaromzet over het voorafgaande boekjaar, indien dat hoger is.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 12, lid 1; artikel 19, lid 1; artikel 21, leden 1 tot en met 3; artikel 22, lid 3; artikel 26, lid 6; artikel 74, lid 1; artikel 78; artikel 99, lid 5","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"De omgeving zoals Verordening (EU) 2026/1744 haar heeft achtergelaten. Artikel 1, punt 34, wijzigt artikel 77. Het opschrift luidt nu \"Bevoegdheden van de autoriteiten voor de bescherming van de grondrechten en samenwerking met markttoezichtautoriteiten\". Lid 1 bepaalt nu dat nationale overheidsinstanties of -organen die de nakoming van verplichtingen krachtens het Unierecht ter bescherming van de grondrechten, waaronder het recht op non-discriminatie, controleren of handhaven, bevoegd zijn om krachtens deze verordening opgestelde of bijgehouden informatie of documentatie in een toegankelijke taal en in een machineleesbaar formaat elektronisch op te vragen en in te zien bij de relevante markttoezichtautoriteit wanneer toegang tot die informatie of documentatie nodig is voor het doeltreffend uitoefenen van de bevoegdheden onder hun mandaat binnen de grenzen van hun rechtsgebied, en dat dit artikel geen afbreuk doet aan de competenties, taken, bevoegdheden en onafhankelijkheid van die instanties of organen. De beperking tot de in bijlage III vermelde systemen, de eis van een toegankelijk formaat en de kennisgeving achteraf aan de markttoezichtautoriteit staan er niet meer in. Het ingevoegde lid 1 bis bepaalt dat de markttoezichtautoriteit die toegang verleent, onder meer door de informatie of documentatie indien nodig onverwijld op te vragen bij de aanbieder of de gebruiksverantwoordelijke. Het ingevoegde lid 1 ter verplicht de markttoezichtautoriteiten en die instanties of organen tot nauwe samenwerking en wederzijdse bijstand, met inbegrip van de uitwisseling van informatie. Artikel 99, lid 4, noemt artikel 21 ook na de wijziging niet in zijn opsomming: artikel 1, punt 38, b), voegt daar alleen een punt d bis) in over de verplichtingen van aanbieders en operatoren op grond van artikel 25, leden 2 en 4.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 34, tot wijziging van artikel 77; artikel 1, punt 38, onder b), tot invoeging van punt da) in artikel 99, lid 4","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"De tijdlijn die dit object draagt, staat letterlijk in de gewijzigde verordening. Artikel 1, punt 40, b), vervangt artikel 113, derde alinea, punt c), zodat hoofdstuk III, de afdelingen 1, 2 en 3, met uitzondering van artikel 6, lid 5, van toepassing is met ingang van 2 december 2027 voor AI-systemen die op grond van artikel 6, lid 2, en bijlage III als hoog risico zijn aangemerkt, en met ingang van 2 augustus 2028 voor AI-systemen die dat op grond van artikel 6, lid 1, en bijlage I zijn. Artikel 1, punt 39, a), vervangt artikel 111, lid 2, zodat de respijtregeling aanknoopt bij de in artikel 113 vermelde toepassingsdatum voor hoofdstuk III en niet langer bij 2 augustus 2026, met behoud van 2 augustus 2030 voor systemen die bedoeld zijn om door overheidsinstanties te worden gebruikt. Artikel 1, punt 2, a), vervangt artikel 2, lid 2, zodat op systemen die op grond van artikel 6, lid 1, hoog risico zijn en verband houden met producten onder bijlage I, afdeling B, uitsluitend artikel 6, lid 1, artikel 60 bis en de artikelen 102 tot en met 112 van toepassing zijn; artikel 21 staat niet in die opsomming. Artikel 1, punt 41, schrapt punt 1 van bijlage I, afdeling A, en voegt Verordening (EU) 2023/1230 betreffende machines toe aan bijlage I, afdeling B.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 40, onder b), tot vervanging van artikel 113, derde alinea, punt c)","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 39, onder a), tot vervanging van artikel 111, lid 2","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 2, onder a), tot vervanging van artikel 2, lid 2; artikel 1, punt 41, tot wijziging van Bijlage I","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Het meeste dat hier wordt opgevraagd bestaat volgens de verordening al: de technische documentatie van artikel 11, de logs van artikel 12 en artikel 19, het kwaliteitsbeheersysteem van artikel 17, het conformiteitsdossier van artikel 43. Twee dingen zijn wel nieuw. Artikel 19 verplicht tot het bewaren van de logs, artikel 21, lid 2, tot het verlenen van toegang daartoe aan een autoriteit: dat is een andere handeling. En de taalregel van lid 1 is additioneel, want u levert in een officiële taal van de instellingen van de Unie die de betrokken lidstaat kiest, niet in de taal die u zelf het handigst vindt. Daar valt niets over af te spreken; zoek uit welke taal de betrokken lidstaat heeft aangewezen en reken op vertaalcapaciteit voor een technisch dossier. Drie dingen gaan verder in de praktijk mis. Uw documentatie bestaat wel, maar verspreid over teams en systemen, zodat samenstellen weken kost. Uw documentatie hoort bij een andere systeemversie dan het exemplaar waarover de vraag gaat, en dan toont u overeenstemming van iets anders aan. En de logs zijn er niet meer: artikel 19, lid 1, en artikel 26, lid 6, vragen ten minste zes maanden, dus een verzoek dat later komt kan op een lege la stuiten. Wie in een derde land is gevestigd, moet er bovendien op rekenen dat het verzoek bij de gemachtigde landt: artikel 22, lid 3, punt c, legt hem vrijwel dezelfde levering op en het mandaat stelt hem aan als aanspreekpunt naast of in plaats van de aanbieder. Artikel 21 is ook niet het enige kanaal, maar dat tweede kanaal loopt sinds de omnibus anders. Een grondrechteninstantie vraagt op grond van het gewijzigde artikel 77, lid 1, informatie of documentatie op bij de relevante markttoezichtautoriteit en niet meer rechtstreeks, in een toegankelijke taal en een machineleesbaar formaat, en de beperking tot bijlage III-systemen is vervallen. Op grond van het ingevoegde lid 1 bis kan die markttoezichtautoriteit de stukken vervolgens onverwijld bij u of bij de gebruiksverantwoordelijke opvragen. Reken er dus op dat een grondrechtenvraag u bereikt als een uitvraag van de markttoezichtautoriteit, in een formaat dat een machine kan lezen, en op een eigen route naar testen via artikel 77, lid 3. Over lid 3 tot slot geen te mooi verhaal: artikel 78 beschermt wat u afgeeft alleen in overeenstemming met het Unierecht of het nationale recht, zondert voor bedrijfsgeheimen en broncode de gevallen van artikel 5 van Richtlijn (EU) 2016/943 uit, en laat in lid 4 de uitwisseling van informatie, het verspreiden van waarschuwingen en informatieplichten onder het nationale strafrecht onverlet. Het is een behandelingsregel, geen schild.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 12, lid 1; artikel 19, lid 1; artikel 21, leden 1 tot en met 3; artikel 22, lid 3; artikel 26, lid 6; artikel 74, lid 1; artikel 78; artikel 99, lid 5","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 34, tot wijziging van artikel 77; artikel 1, punt 38, onder b), tot invoeging van punt da) in artikel 99, lid 4","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Behandel dit als een leveringsoefening en niet als een documentatievraag. Leg per hoog-risico systeem vast waar elk onderdeel van het conformiteitsdossier staat, aan welke systeemversie het hangt en wie het binnen een afgesproken termijn kan samenstellen. Zoek uit welke officiële taal van de instellingen van de Unie de betrokken lidstaat heeft aangewezen, en plan vertaalcapaciteit in plaats van een taalafspraak. Bepaal per klantcontract of de automatisch gegenereerde logs onder uw controle vallen of bij de gebruiksverantwoordelijke, en controleer of uw bewaartermijn de zes maanden van artikel 19, lid 1, haalt, want anders is de vraag na een half jaar niet meer te beantwoorden. Bent u buiten de Unie gevestigd, leg dan vast dat uw gemachtigde hetzelfde dossier kan leveren, want hij is op grond van artikel 22, lid 3, punt c, aanspreekpunt naast of in plaats van u. En laat niemand improviseren in het antwoord: onjuiste, onvolledige of misleidende informatie op een verzoek is op grond van artikel 99, lid 5, een eigen boetegrond, met een andere schijf dan de plichten die wel in artikel 99, lid 4, staan.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 12, lid 1; artikel 19, lid 1; artikel 21, leden 1 tot en met 3; artikel 22, lid 3; artikel 26, lid 6; artikel 74, lid 1; artikel 78; artikel 99, lid 5","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 34, tot wijziging van artikel 77; artikel 1, punt 38, onder b), tot invoeging van punt da) in artikel 99, lid 4","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"upcoming","deadline_at":"2027-12-02T00:00:00.000Z","timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-21-cooperation-with-authorities","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 21 in EUR-Lex"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-02-10T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-26-deployer-obligations","legacy_id":"raip:obligation:article-26-deployer-obligations","type":"obligation","slug":"article-26-deployer-obligations","version":"1.0.0","effective_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"0269a6f883187fb177f26dc8563b035927e5d2ae021e35254c98fce04d637f0c","label":"Artikel 26: de plichten van de gebruiksverantwoordelijke van een hoog-risico AI-systeem","summary":"Twaalf leden die het dagelijkse gebruik regelen: gebruik volgens de gebruiksaanwijzing, menselijk toezicht door bevoegde personen, inputdata, monitoring en melding, logbewaring, informeren van werknemers vóór ingebruikname, registratie door overheden en informeren van de personen over wie beslissingen worden genomen.","topics":["high-risk-requirements"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:public-law-body"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:public-law-body"],"affected_actor_ids":[],"oversight_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:market-surveillance-authority"],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:public-law-body"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":null,"interpretation_note":null,"obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:appoint-and-empower-human-oversight"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:deployer-use-dossier"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:deployer-suspension-and-incident-control"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-26-deployer-obligations-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-26-deployer-obligations-scope","operator":"all","description":"Van toepassing zodra u een hoog-risico AI-systeem onder eigen verantwoordelijkheid gebruikt (artikel 3, punt 4), ongeacht of u het zelf hebt gebouwd of ingekocht. Voor de standalone-route van bijlage III (artikel 6, lid 2) geldt 2 december 2027; voor de ingebedde route van bijlage I (artikel 6, lid 1) geldt 2 augustus 2028."}],"exceptions":[{"id":"article-26-deployer-obligations-exception","operator":"not","description":"Artikel 2, lid 10, sluit natuurlijke personen uit die een AI-systeem gebruiken in het kader van een louter persoonlijke, niet-beroepsmatige activiteit. Voor gebruiksverantwoordelijken die financiele instellingen zijn met interne-governance-eisen uit het Unierecht inzake financiele diensten geldt de monitoringsplicht van lid 5 als vervuld door naleving van die regels, en worden de logs van lid 6 bewaard als onderdeel van de documentatie uit dat recht."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Artikel 26 legt gebruiksverantwoordelijken van hoog-risico AI-systemen twaalf leden op. Lid 1 vraagt passende technische en organisatorische maatregelen om het systeem te gebruiken in overeenstemming met de bijgeleverde gebruiksaanwijzingen. Lid 2 verplicht het menselijk toezicht op te dragen aan natuurlijke personen die over de nodige bekwaamheid, opleiding en autoriteit beschikken en de nodige ondersteuning krijgen. Lid 3 laat andere verplichtingen en de vrijheid om de eigen middelen te organiseren onverlet. Lid 4 vraagt, voor zover u controle hebt over de inputdata, dat die relevant en voldoende representatief zijn voor het beoogde doel. Lid 5 verplicht tot monitoring op basis van de gebruiksaanwijzingen en tot kennisgeving aan de aanbieder overeenkomstig artikel 72; bij redenen om aan te nemen dat het gebruik leidt tot een risico in de zin van artikel 79, lid 1, stelt u zonder onnodige vertraging de aanbieder of distributeur en de betreffende markttoezichtautoriteit in kennis en onderbreekt u het gebruik, en bij een ernstig incident stelt u onmiddellijk eerst de aanbieder in kennis en vervolgens de importeur of distributeur en de markttoezichtautoriteiten. Lid 6 verplicht tot het bewaren van de automatisch gegenereerde logs die onder uw controle vallen gedurende een periode die past bij het beoogde doel en ten minste zes maanden, tenzij het Unie- of nationaal recht anders bepaalt. Lid 7 verplicht gebruiksverantwoordelijken die werkgever zijn om werknemersvertegenwoordigers en de betrokken werknemers vóór ingebruikname of gebruik op de werkplek mee te delen dat zij aan het gebruik van het systeem zullen worden onderworpen. Lid 8 legt overheidsinstanties en instellingen, organen en instanties van de Unie de registratieverplichtingen van artikel 49 op en verbiedt gebruik van een systeem dat niet in de EU-databank van artikel 71 is geregistreerd. Lid 9 koppelt de informatie uit artikel 13 aan de gegevensbeschermingseffectbeoordeling van artikel 35 van Verordening (EU) 2016/679. Lid 10 stelt aanvullende voorwaarden aan biometrische identificatie op afstand achteraf in het kader van rechtshandhaving. Lid 11 begint met de woorden onverminderd artikel 50 van deze verordening en verplicht gebruiksverantwoordelijken van in bijlage III bedoelde systemen die beslissingen over natuurlijke personen nemen of helpen nemen, die personen te informeren dat het systeem op hen wordt toegepast; voor hoog-risico AI-systemen die voor rechtshandhaving worden gebruikt is artikel 13 van Richtlijn (EU) 2016/680 van toepassing. De transparantieplichten van artikel 50 gelden sinds 2 augustus 2026 en staan los van de datum waarop lid 11 gaat gelden. Lid 12 vraagt samenwerking met de bevoegde autoriteiten.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 26, leden 1 tot en met 12","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"De datum van 2 december 2027 verleidt tot uitstel, maar twee onderdelen zijn nu al voorbereidingswerk. Lid 7 verplicht u werknemersvertegenwoordigers en de betrokken werknemers te informeren vóórdat het systeem op de werkplek in gebruik wordt gesteld, en die informatie verstrekt u waar van toepassing volgens de bestaande regels en praktijk inzake informatie van werknemers. Dat raakt medezeggenschap, en zo'n traject duurt in de praktijk maanden en niet weken, dus een systeem dat in 2027 live moet, bespreekt u in 2026. Lid 2 sluit daarnaast aan op het menselijk toezicht dat artikel 14 aan het systeemontwerp stelt: u moet natuurlijke personen aanwijzen met bekwaamheid, opleiding, autoriteit en ondersteuning. Dat is nadrukkelijk iets anders dan de maatregelenplicht van artikel 4. Artikel 4 vraagt maatregelen die AI-geletterdheid ondersteunen en verplicht u niet een bepaald niveau bij individuen te waarborgen; artikel 26, lid 2, vraagt aanwijsbare toezichthouders met mandaat. Wie die twee door elkaar haalt, denkt met een algemene e-learning klaar te zijn en heeft dan nog steeds geen toezichthouder met beslisruimte. Een derde onderschat onderdeel is lid 11: het informeren van de mensen over wie een bijlage III-systeem beslissingen neemt of helpt nemen, is een zichtbare klant- of sollicitantcommunicatie die u door uw eigen organisatie heen moet ontwerpen.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 26, leden 1 tot en met 12","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Maak nu een lijst van de systemen die per 2 december 2027 waarschijnlijk als hoog risico gelden en zet daar drie kolommen naast: wie houdt menselijk toezicht en met welk mandaat, wanneer informeert u de ondernemingsraad en de betrokken werknemers, en hoe krijgen de betrokken personen de mededeling uit lid 11. Plan het medezeggenschapstraject een jaar vooruit.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 26, leden 1 tot en met 12","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"upcoming","deadline_at":"2027-12-02T00:00:00.000Z","timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-26-deployer-obligations","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 26 in EUR-Lex"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-02-04T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-4-ai-literacy","legacy_id":"raip:obligation:article-4-ai-literacy","type":"obligation","slug":"article-4-ai-literacy","version":"2.0.0","effective_at":"2026-07-27T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"7a9516670dfca5dd7dcc96ae019e5714f843e20235abd3e9d92b71eb42445ff1","label":"Artikel 4: AI-geletterdheid","summary":"Aanbieders en gebruiksverantwoordelijken nemen maatregelen die de ontwikkeling van AI-geletterdheid ondersteunen.","topics":["ai-literacy"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"affected_actor_ids":[],"oversight_actor_ids":[],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":null,"interpretation_note":null,"obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:article-4-measures"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:article-4-measures-record"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:article-4-periodic-review"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-4-measures-plan"],"conditions":[{"id":"article-4-in-scope-ai","operator":"all","description":"De organisatie is aanbieder of gebruiksverantwoordelijke van een AI-systeem binnen het toepassingsgebied."}],"exceptions":[{"id":"article-4-no-specific-level","operator":"not","description":"De bepaling verlangt niet dat een specifiek individueel niveau wordt gegarandeerd."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Sinds 27 juli 2026 moeten aanbieders en gebruiksverantwoordelijken maatregelen nemen die de ontwikkeling van AI-geletterdheid ondersteunen. De bepaling verlangt geen gegarandeerd individueel niveau.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Wijziging van artikel 4; inwerkingtreding 27 juli 2026","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"De aantoonbaarheid zit vooral in een passend dossier van genomen maatregelen per rol en gebruikscontext, niet in één voorgeschreven cursus of certificaat.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:commission-ai-literacy-qa","source_locator":"Vragen over maatregelen, vormen, certificaten en vastlegging","source_url":"https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/faqs/ai-literacy-questions-answers","eli":null}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Inventariseer rollen en AI-systemen, kies passende maatregelen en leg keuze, uitvoering en periodieke evaluatie vast.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:commission-ai-literacy-qa","source_locator":"Uitvoeringsvoorbeelden en aanwijzingen over bewijs","source_url":"https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/faqs/ai-literacy-questions-answers","eli":null}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"applicable","deadline_at":"2025-02-02T00:00:00.000Z","timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-4-ai-literacy","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","label":"Officiële wijzigingsverordening"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-02-04T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-46-derogation-from-conformity-assessment","legacy_id":"raip:obligation:article-46-derogation-from-conformity-assessment","type":"obligation","slug":"article-46-derogation-from-conformity-assessment","version":"1.0.0","effective_at":"2026-08-02T00:00:00.000Z","known_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"1750dded1098676522ac2284e471cb504967e1c6055f5c0a19d556778c2e3792","label":"Artikel 46: afwijking van de conformiteitsbeoordelingsprocedure","summary":"In afwijking van artikel 43 kan een markttoezichtautoriteit op naar behoren gemotiveerd verzoek toelaten dat specifieke hoog-risico AI-systemen binnen het grondgebied van de betrokken lidstaat in de handel worden gebracht of in gebruik worden gesteld, om uitzonderlijke redenen van openbare veiligheid, bescherming van het leven en de gezondheid van personen, milieubescherming of bescherming van essentiele industriele en infrastructurele activa. De toelating geldt voor een beperkte periode terwijl de conformiteitsbeoordeling doorloopt, en die procedures worden zo snel mogelijk afgerond. Rechtshandhavingsinstanties en civielebeschermingsautoriteiten mogen bij urgentie zonder toelating beginnen, mits zij die zonder onnodige vertraging aanvragen; wordt zij geweigerd, dan stopt het gebruik onmiddellijk en worden alle resultaten en outputs verwijderd. De toelating wordt alleen verstrekt als het systeem aan de voorschriften van afdeling 2 voldoet, gaat naar de Commissie en de andere lidstaten, en wordt na vijftien kalenderdagen zonder bezwaar geacht gerechtvaardigd te zijn.","topics":["conformity","enforcement"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider","praxikon:eu:ai-act:actor:public-law-body"],"duty_holder_ids":[],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider","praxikon:eu:ai-act:actor:public-law-body"],"oversight_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:market-surveillance-authority"],"evidence_owner_ids":[],"duty_holder_uncertainty_status":"out_of_scope","interpretation_status":"preliminary","interpretation_note":"Wat de bepaling zegt, staat vast; wie in dit model de plichtdrager is, niet. Artikel 46 richt zich tot de markttoezichtautoriteit (de leden 1, 3 en 6) en tot de Commissie (lid 5). De aanbieder en de gebruiksverantwoordelijke zijn de verzoeker en de partij die de gevolgen draagt, en zij staan daarom in `affected_actor_ids` met `duty_holder_uncertainty_status: out_of_scope`. Een verdedigbare andere lezing is dat de markttoezichtautoriteit hier wel als plichtdrager wordt opgeschreven: zij bestaat als actor in deze dataset, en de leden 3 en 6 leggen haar een kennisgeving en een intrekking op die zich als plicht laten lezen. Wie die lezing aanhoudt, verplaatst haar van `oversight_actor_ids` naar `duty_holder_ids` en houdt de aanbieder en de gebruiksverantwoordelijke als geraakte partij; de inhoud van dit object verandert daarmee niet, de grondslag wel. Wij houden haar bij de toezichtrol omdat geen enkele andere verplichting in deze dataset haar als normadressaat aanwijst en de betekenis van het veld anders binnen dezelfde dataset zou verschillen. Onzeker blijft daarnaast wat de beperkte periode van lid 1 is: de tekst noemt geen maximum en koppelt de duur alleen aan de uitzonderlijke redenen ter rechtvaardiging van de afwijking en aan het doorlopen van de conformiteitsbeoordeling. Wie op deze route bouwt, kan uit de tekst niet aflezen hoe lang hij mag duren. Over de datering bestaat die twijfel niet: artikel 46 staat in afdeling 5 van hoofdstuk III, de derde alinea van artikel 113 zondert alleen de afdelingen 1, 2 en 3 uit en punt b) ziet op afdeling 4, dus geldt de algemene toepassingsdatum uit de tweede alinea, 2 augustus 2026. Over Verordening (EU) 2026/1744. Die tekst is op 6 september 2026 alsnog opgehaald bij de Cellar-dienst van het Publicatiebureau en staat gearchiveerd in data/ai-act/review/sources/reg-eu-2026-1744-nl.txt en -en.txt. De wijzigingsverordening telt drieenveertig wijzigingspunten in artikel 1; welke daarvan in de lokale wetsteksten zijn verwerkt staat per punt in data/ai-act/review/consolidation-manifest.json. Raakt een punt dit artikel, dan staat dat hieronder bij de betreffende uitspraak.","obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:prepare-article-46-derogation-request"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:article-46-derogation-request-file"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:article-46-derogation-exit-review"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-46-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-46-exceptional-grounds","operator":"any","description":"De toelating kan alleen worden verleend om uitzonderlijke redenen van openbare veiligheid of de bescherming van het leven en de gezondheid van personen, milieubescherming of de bescherming van essentiele industriele en infrastructurele activa. Die opsomming is de volledige grondslag: een commercieel belang, een leveringstermijn of een aanbestedingsdatum staat er niet in."},{"id":"article-46-justified-request-and-territory","operator":"all","description":"Er is een naar behoren gemotiveerd verzoek nodig, de toelating komt van een markttoezichtautoriteit, zij ziet op specifieke AI-systemen met een hoog risico, en zij werkt uitsluitend binnen het grondgebied van de betrokken lidstaat. Zij geldt bovendien gedurende een beperkte periode, terwijl de nodige conformiteitsbeoordelingsprocedures worden uitgevoerd, en die procedures worden zo snel mogelijk afgerond."},{"id":"article-46-section-2-compliance","operator":"all","description":"De toelating wordt alleen verstrekt als de markttoezichtautoriteit concludeert dat het AI-systeem met een hoog risico aan de voorschriften van afdeling 2 voldoet. De afwijking ziet dus op de procedure van artikel 43 en niet op de inhoudelijke eisen van de artikelen 8 tot en met 15: die moeten zijn ingevuld voordat de toelating er is."}],"exceptions":[{"id":"article-46-urgency-without-prior-authorisation","operator":"not","description":"Lid 2 laat de voorafgaande toelating vervallen in een naar behoren gerechtvaardigde situatie van urgentie om uitzonderlijke redenen van openbare veiligheid of in geval van een specifieke, substantiele en imminente dreiging voor het leven of de fysieke veiligheid van natuurlijke personen. Alleen rechtshandhavingsinstanties en civielebeschermingsautoriteiten kunnen daarvan gebruikmaken, en alleen voor het in gebruik stellen, op voorwaarde dat de toelating tijdens of na het gebruik zonder onnodige vertraging wordt aangevraagd."},{"id":"article-46-annex-i-section-a-carve-out","operator":"not","description":"Lid 7 sluit dit artikel uit voor hoog-risico AI-systemen die verband houden met producten die onder de in afdeling A van bijlage I vermelde harmonisatiewetgeving van de Unie vallen. Daar zijn alleen de in die harmonisatiewetgeving van de Unie vastgestelde afwijkingen van de conformiteitsbeoordeling van toepassing. Voor een gereguleerd product is artikel 46 dus geen route."},{"id":"article-46-sensitive-operational-data","operator":"not","description":"De kennisgevingsplicht van lid 3 aan de Commissie en de andere lidstaten geldt niet voor gevoelige operationele gegevens met betrekking tot de activiteiten van rechtshandhavingsinstanties. De toelating zelf blijft, de gegevensstroom eromheen wordt begrensd."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Lid 1 bepaalt het volgende. In afwijking van artikel 43 en op naar behoren gemotiveerd verzoek kan een markttoezichtautoriteit het in de handel brengen of het in gebruik stellen van specifieke AI-systemen met een hoog risico binnen het grondgebied van de betrokken lidstaat toelaten, om uitzonderlijke redenen van openbare veiligheid of de bescherming van het leven en de gezondheid van personen, milieubescherming of de bescherming van essentiële industriële en infrastructurele activa. De toelating geldt gedurende een beperkte periode, terwijl de nodige conformiteitsbeoordelingsprocedures worden uitgevoerd, rekening houdend met de uitzonderlijke redenen ter rechtvaardiging van de afwijking. Die procedures worden zo snel mogelijk afgerond. Lid 2 bepaalt het volgende. In een naar behoren gerechtvaardigde situatie van urgentie om uitzonderlijke redenen van openbare veiligheid of in geval van een specifieke, substantiële en imminente dreiging voor het leven of de fysieke veiligheid van natuurlijke personen, kunnen rechtshandhavingsinstanties of civielebeschermingsautoriteiten een specifiek AI-systeem met een hoog risico in gebruik stellen zonder de in lid 1 bedoelde toelating, op voorwaarde dat die toelating tijdens of na het gebruik zonder onnodige vertraging wordt aangevraagd. Indien de in lid 1 bedoelde toelating wordt geweigerd, wordt het gebruik van het AI-systeem met een hoog risico met onmiddellijke ingang stopgezet en worden alle resultaten en outputs van dat gebruik onmiddellijk verwijderd.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 46, leden 1 tot en met 2","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Lid 3 bepaalt het volgende. De in lid 1 bedoelde toelating wordt alleen verstrekt als de markttoezichtautoriteit concludeert dat het AI-systeem met een hoog risico aan de voorschriften van afdeling 2 voldoet. De markttoezichtautoriteit stelt de Commissie en de andere lidstaten in kennis van op grond van de leden 1 en 2 verstrekte toelatingen. Deze verplichting geldt niet voor gevoelige operationele gegevens met betrekking tot de activiteiten van rechtshandhavingsinstanties. Lid 4 bepaalt het volgende. Indien binnen 15 kalenderdagen na de ontvangst van de in lid 3 bedoelde informatie geen bezwaar is geopperd door een lidstaat of de Commissie tegen een door een markttoezichtautoriteit van een lidstaat overeenkomstig lid 1 verstrekte toelating, wordt die toelating geacht gerechtvaardigd te zijn.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 46, leden 3 tot en met 4","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Lid 5 bepaalt het volgende. Indien binnen 15 kalenderdagen na de ontvangst van in lid 3 bedoelde kennisgeving door een lidstaat bezwaren worden geopperd tegen een door een markttoezichtautoriteit van een andere lidstaat verstrekte toelating, of wanneer de Commissie de toelating in strijd met het Unierecht acht of de conclusie van de lidstaten ten aanzien van de conformiteit van het systeem als bedoeld in lid 3 ongegrond acht, treedt de Commissie onverwijld in overleg met de relevante lidstaat. De betrokken operatoren worden geraadpleegd en hebben de mogelijkheid hun standpunten uiteen te zetten. Met het oog daarop besluit de Commissie of de toelating gerechtvaardigd is. De Commissie richt haar besluit aan de betrokken lidstaat en de relevante operatoren. Lid 6 bepaalt het volgende. Indien de Commissie de toelating ongerechtvaardigd acht, wordt deze ingetrokken door de markttoezichtautoriteit van de betrokken lidstaat. Lid 7 bepaalt het volgende. Voor AI-systemen met een hoog risico die verband houden met producten die onder de in afdeling A van bijlage I vermelde harmonisatiewetgeving van de Unie vallen, zijn alleen de in die harmonisatiewetgeving van de Unie vastgestelde afwijkingen van de conformiteitsbeoordeling van toepassing.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 46, leden 5 tot en met 7","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Dit is de enige route in de verordening waarlangs een hoog-risico AI-systeem op de markt of in gebruik komt zonder afgeronde conformiteitsbeoordeling, en het is precies daarom geen commerciele route. Drie dingen maken dat hard. De gronden zijn limitatief en gaan geen van alle over de leverancier: openbare veiligheid, bescherming van het leven en de gezondheid van personen, milieubescherming, bescherming van essentiele industriele en infrastructurele activa. Een krappe leveringstermijn, een aanbesteding die dichtloopt of een aangemelde instantie met een wachtlijst staan er niet in. De afwijking ziet bovendien alleen op de procedure van artikel 43 en niet op de inhoud: lid 3 laat de toelating pas toe wanneer de markttoezichtautoriteit concludeert dat het systeem aan de voorschriften van afdeling 2 voldoet. U koopt er dus geen tijd mee om de artikelen 9 tot en met 15 later te doen; u koopt er hooguit tijd mee voor het papier van de beoordeling. En het is geografisch afgesloten: de toelating werkt binnen het grondgebied van de betrokken lidstaat, wat betekent dat een systeem dat in de ene lidstaat op deze grond draait, in de volgende gewoon zonder grondslag zit. Let tot slot op lid 7. Voor hoog-risico AI-systemen die verband houden met producten onder bijlage I, afdeling A, is dit artikel geen route: daar gelden alleen de afwijkingen uit de sectorale harmonisatiewetgeving. Wie een gereguleerd product bouwt, zoekt zijn uitgang dus in zijn eigen sectorale kader en niet hier.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 43, leden 1, 2 en 4; artikel 47, lid 1; artikel 48, lid 1; artikel 49, lid 1; artikel 79, lid 1; hoofdstuk III, afdeling 5, en artikel 113, tweede alinea","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Lid 2 draait de volgorde om en dat is het zwaarste deel van dit artikel voor wie het gebruikt. Een rechtshandhavingsinstantie of een civielebeschermingsautoriteit mag bij urgentie eerst in gebruik stellen en pas daarna de toelating aanvragen, mits dat zonder onnodige vertraging gebeurt. De keerzijde staat in dezelfde volzin: wordt de toelating geweigerd, dan stopt het gebruik met onmiddellijke ingang en worden alle resultaten en outputs van dat gebruik onmiddellijk verwijderd. Dat is geen opschorting maar een terugdraaiing, en zij raakt wat er in de tussentijd is geproduceerd. Wie op deze grond begint, moet dus vooraf weten welke besluiten, dossiers, signaleringen en afgeleide bestanden onder resultaten en outputs vallen en hoe die zijn terug te vinden; achteraf uitzoeken wat het systeem heeft aangeraakt is dan te laat, en een besluit dat op zo een output rustte staat er zonder onderbouwing bij. Daarnaast is er een Europees naspel dat op de aanvrager terugslaat zonder dat hij er partij in is. De markttoezichtautoriteit stelt de Commissie en de andere lidstaten in kennis, en na 15 kalenderdagen zonder bezwaar geldt de toelating als gerechtvaardigd. Komt er wel bezwaar, van een lidstaat of van de Commissie, dan treedt de Commissie in overleg, worden de betrokken operatoren geraadpleegd en besluit de Commissie. Acht zij de toelating ongerechtvaardigd, dan trekt de markttoezichtautoriteit haar in. Voor de organisatie betekent dat: een toelating is de eerste vijftien dagen niet vast, en zij blijft ook daarna intrekbaar. Plan die twee momenten in, en zorg dat de conformiteitsbeoordeling intussen echt doorloopt, want de tekst noemt geen maximumduur en koppelt de beperkte periode alleen aan het afronden van die procedures.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 43, leden 1, 2 en 4; artikel 47, lid 1; artikel 48, lid 1; artikel 49, lid 1; artikel 79, lid 1; hoofdstuk III, afdeling 5, en artikel 113, tweede alinea","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Behandel deze route als een noodplan en niet als een planningsoptie. Stel voordat u haar nodig hebt vast of zij voor u openstaat: valt uw systeem onder een product uit bijlage I, afdeling A, dan sluit lid 7 haar uit en zoekt u de afwijking in uw sectorale kader. Staat zij wel open, schrijf dan het motiveringsdocument nu al in concept: welke van de vier uitzonderlijke redenen u inroept, met welke feiten, waarom uitstel niet kan, en waarom juist dit systeem. Voeg daaraan het bewijs toe dat het systeem aan de voorschriften van afdeling 2 voldoet, want zonder die conclusie kan de markttoezichtautoriteit de toelating niet verstrekken. Leg vast waar de conformiteitsbeoordeling staat en wat er nog moet gebeuren, met een einddatum, en beleg bij naam wie die procedure doorzet terwijl het systeem draait. Bereidt u zich voor op de omgekeerde volgorde van lid 2, dan hoort daar een uitzetplan bij dat vooraf is geschreven: welke besluiten, dossiers, signaleringen en afgeleide bestanden gelden als resultaten en outputs, hoe zij per systeemversie zijn terug te vinden, wie ze verwijdert, binnen welke termijn, en wat er gebeurt met besluiten die erop rustten. Zet in uw agenda de vijftien kalenderdagen na de kennisgeving van lid 3 als het moment waarop de toelating pas als gerechtvaardigd geldt, en houd daarna rekening met intrekking. Leg tot slot in leverancierscontracten vast wie het verzoek indient, wie de motivering levert en wie de kosten draagt wanneer de toelating wordt geweigerd of ingetrokken.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 43, leden 1, 2 en 4; artikel 47, lid 1; artikel 48, lid 1; artikel 49, lid 1; artikel 79, lid 1; hoofdstuk III, afdeling 5, en artikel 113, tweede alinea","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"applicable","deadline_at":null,"timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-46-derogation-from-conformity-assessment","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 46 in EUR-Lex"},{"relation":"public_page","href":"/nl/ai-act/artikel/46","label":"Lees artikel 46 in de AI Act Explorer"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-03-05T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-49-registration","legacy_id":"raip:obligation:article-49-registration","type":"obligation","slug":"article-49-registration","version":"1.0.0","effective_at":"2026-08-02T00:00:00.000Z","known_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"95cd9f806f657817dbdc6e5aa1c1b74b37239b8513edc6ad054fd87eaf7b858f","label":"Artikel 49: registratie in de EU-databank voordat het systeem de markt op gaat","summary":"De aanbieder van een in bijlage III vermeld hoog-risicosysteem, of in voorkomend geval zijn gemachtigde, registreert zichzelf en dat systeem in de EU-databank voordat het in de handel wordt gebracht of in gebruik wordt gesteld. Dezelfde plicht geldt voor de aanbieder die op grond van artikel 6, lid 3, juist concludeert dat zijn bijlage III-systeem geen hoog risico inhoudt: ook die registreert zichzelf en dat systeem. De gebruiksverantwoordelijke die een overheidsinstantie of een orgaan van de Unie is of namens zo een instantie optreedt, registreert zich, selecteert het systeem en registreert het gebruik ervan. Voor de gebieden rechtshandhaving, migratie, asiel en grenstoezichtsbeheer gaat de registratie naar een beveiligd niet-openbaar gedeelte met minder velden, waartoe alleen de Commissie en de nationale autoriteiten van artikel 74, lid 8, toegang hebben. Voor de systemen van punt 2 van bijlage III loopt de registratie niet via de EU-databank maar op nationaal niveau.","topics":["conformity","high-risk"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:authorised-representative","praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:distributor","praxikon:eu:ai-act:actor:provider","praxikon:eu:ai-act:actor:public-law-body"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:authorised-representative","praxikon:eu:ai-act:actor:provider","praxikon:eu:ai-act:actor:public-law-body"],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:distributor"],"oversight_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:market-surveillance-authority"],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:authorised-representative","praxikon:eu:ai-act:actor:provider","praxikon:eu:ai-act:actor:public-law-body"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":null,"interpretation_note":null,"obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:register-in-eu-database-before-market-entry"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:article-49-registration-dossier"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:article-49-pre-market-registration-gate"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-49-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-49-route-secure-section","operator":"any","description":"Lid 4 zondert de registratie niet uit maar verlegt haar: voor de in de punten 1, 6 en 7 van bijlage III bedoelde systemen op de gebieden rechtshandhaving, migratie, asiel en grenstoezichtsbeheer gaat de in de leden 1, 2 en 3 bedoelde registratie naar een beveiligd niet-openbaar gedeelte van de EU-databank, met een beperkte opsomming van velden uit bijlage VIII en bijlage IX, en alleen de Commissie en de in artikel 74, lid 8, bedoelde nationale autoriteiten hebben daartoe toegang."},{"id":"article-49-scope-provider","operator":"any","description":"Van toepassing wanneer een aanbieder of, in voorkomend geval, een gemachtigde een in bijlage III vermeld AI-systeem met een hoog risico in de handel brengt of in gebruik stelt, en wanneer diezelfde partij een AI-systeem in de handel brengt of in gebruik stelt dat naar haar oordeel geen hoog risico inhoudt volgens artikel 6, lid 3."},{"id":"article-49-scope-public-deployer","operator":"any","description":"Van toepassing wanneer een gebruiksverantwoordelijke die een overheidsinstantie, instelling, orgaan of instantie van de Unie is, of een persoon die namens hen optreedt, een in bijlage III vermeld AI-systeem met een hoog risico in gebruik stelt of gebruikt."},{"id":"article-49-timing","operator":"all","description":"De registratie is een voorwaarde vooraf en geen melding achteraf: de leden 1 en 2 knopen aan bij het moment voordat het systeem in de handel wordt gebracht of in gebruik wordt gesteld, lid 3 bij het moment voordat het in gebruik wordt gesteld of wordt gebruikt."}],"exceptions":[{"id":"article-49-exception-annex-iii-point-2","operator":"not","description":"Dit is een uitzondering op de route en niet op de plicht. De leden 1 en 3 zonderen de in punt 2 van bijlage III vermelde AI-systemen met een hoog risico uit van de registratie in de EU-databank, en lid 5 bepaalt dat die systemen op nationaal niveau worden geregistreerd. Voor kritieke infrastructuur vervalt de registratie dus niet: zij loopt niet via de EU-databank van artikel 71 maar via het nationale register."}],"statements":[{"kind":"editorial_interpretation","text":"Over de datum van dit object bestonden twee lezingen, en Chef heeft op 6 september 2026 gekozen. Artikel 49 staat in afdeling 5 van hoofdstuk III, en de derde alinea van artikel 113 noemt van hoofdstuk III twee keer een afdeling: punt b) noemt afdeling 4 en zet die op 2 augustus 2025, en punt c) noemt de afdelingen 1, 2 en 3, met uitzondering van artikel 6, lid 5. Afdeling 5 staat in geen van beide punten, en ook niet in punt a) of punt d). Artikel 49 valt daarmee onder de algemene datum van de tweede alinea, en dat is de datum die dit object draagt: 2 augustus 2026. Wie vandaag een bijlage III-systeem in de handel brengt zonder registratie, is dus te laat en niet vroeg. De praktische lezing is niet weggeschreven maar staat ernaast: de plicht krijgt pas voorwerp zodra er een AI-systeem met een hoog risico bestaat, en die hoedanigheid ontstaat via artikel 6, lid 2, en bijlage III op 2 december 2027, de datum die het bij artikel 1, punt 40, onder b), van Verordening (EU) 2026/1744 vervangen punt c) van de derde alinea noemt. Die datum staat in high_risk_regime_from en de grondslag van de gekozen datum in timing_basis. Het besluit staat vastgelegd in data/ai-act/review/decision-d1-application-dates.json.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 49, leden 1 tot en met 5","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 40, onder b), tot vervanging van artikel 113, derde alinea, punt c)","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"official_fact","text":"Lid 1 bepaalt: alvorens een in bijlage III vermeld AI-systeem met een hoog risico, met uitzondering van de in punt 2 van bijlage III vermelde AI-systemen met een hoog risico, in de handel te brengen of in gebruik te stellen, registreert de aanbieder of in voorkomend geval de gemachtigde zichzelf en zijn systeem in de in artikel 71 bedoelde EU-databank. Lid 2 bepaalt: alvorens een AI-systeem in de handel te brengen of in gebruik te stellen dat naar oordeel van de aanbieder geen hoog risico inhoudt volgens artikel 6, lid 3, registreert die aanbieder of in voorkomend geval de gemachtigde zichzelf en dat systeem in de in artikel 71 bedoelde EU-databank. Lid 3 bepaalt: alvorens een in bijlage III vermeld AI-systeem met een hoog risico in gebruik te stellen of te gebruiken, met uitzondering van de in punt 2 van bijlage III vermelde AI-systemen met een hoog risico, registreren gebruiksverantwoordelijken die overheidsinstanties, instellingen, organen of instanties van de Unie, of personen die namens hen optreden, zichzelf en selecteren zij het systeem en registreren zij het gebruik ervan in de in artikel 71 bedoelde EU-databank.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 49, leden 1 tot en met 5","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Lid 4 bepaalt: voor AI-systemen met een hoog risico als bedoeld in de punten 1, 6 en 7 van bijlage III, op het gebied van rechtshandhaving, migratie, asiel en grenstoezichtsbeheer, vindt de in de leden 1, 2 en 3 van dit artikel bedoelde registratie plaats in een beveiligd niet-openbaar gedeelte van de in artikel 71 bedoelde EU-databank en bevat deze alleen de volgende informatie, voor zover van toepassing, als bedoeld in: a) afdeling A, punten 1 tot en met 10, van bijlage VIII, met uitzondering van punten 6, 8 en 9; b) afdeling B, punten 1 tot en met 5, en punten 8 en 9 van bijlage VIII; c) afdeling C, punten 1, 2 en 3, van bijlage VIII; d) de punten 1, 2, 3 en 5 van bijlage IX. Alleen de Commissie en de in artikel 74, lid 8, bedoelde nationale autoriteiten hebben toegang tot de respectieve in de eerste alinea van dit lid vermelde beperkt toegankelijke gedeelten van de EU-databank. Lid 5 bepaalt: AI-systemen met een hoog risico als bedoeld in punt 2 van bijlage III worden op nationaal niveau geregistreerd.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 49, leden 1 tot en met 5","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Lid 2 is de duurste zin van dit artikel en hij wordt stelselmatig gemist. Wie voor een bijlage III-systeem de uitzondering van artikel 6, lid 3, inroept, denkt daarmee uit het hoog-risicoregime te zijn gestapt. Dat klopt voor de eisen aan het systeem, maar niet voor de registratie: juist die aanbieder registreert zichzelf en dat systeem in de EU-databank, en wel voordat het in de handel wordt gebracht of in gebruik wordt gesteld. De uitzondering is dus niet gratis. Zij wordt betaald met zichtbaarheid: uw naam, uw systeem en de voorwaarde van artikel 6, lid 3, waarop u zich beroept, komen in een openbaar doorzoekbaar register te staan, terwijl u nu juist meende buiten beeld te blijven. De vergissing die daaruit volgt is voorspelbaar en duur. Een organisatie doet de beoordeling van artikel 6, lid 3, netjes, legt haar vast, en slaat de registratie over omdat die in haar hoofd bij het hoog-risicoregime hoort. Het resultaat is dat zij in de databank geen spoor heeft van een keuze die zij wel bewust heeft gemaakt, en dat een toezichthouder haar aantreft als een partij die het systeem gewoon niet heeft geregistreerd. Het bewijsstuk dat daarbij hoort bestaat in deze kennisbank al als registratiedossier voor de artikel 6, lid 3-route en hangt aan de bijlage III-verplichting; het object hieronder dekt de registratie onder de leden 1, 3, 4 en 5. Let ten slotte op de volgorde. De registratie is een voorwaarde vooraf, geen melding achteraf. Wie eerst levert en daarna registreert, herstelt niets: het moment waarop de plicht wordt geschonden is het in de handel brengen zelf.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 49, leden 1 tot en met 5","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 6, leden 2 tot en met 4, artikel 49 en Bijlage III","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Lees artikel 49 samen met artikel 71 en met artikel 26, lid 8, want die drie vormen een keten die in de praktijk stilvalt op het zwakste punt. Artikel 71 beschrijft de databank en zegt wie welke velden invult; artikel 49 zegt wanneer dat moet gebeuren en door wie; artikel 26, lid 8, maakt van het resultaat een inkoopvoorwaarde. Die laatste is de scherpste: een gebruiksverantwoordelijke met de hoedanigheid van overheidsinstantie die vaststelt dat het systeem dat hij wil gebruiken niet in de EU-databank is geregistreerd, gebruikt dat systeem niet en stelt de aanbieder of de distributeur daarvan in kennis. Voor een leverancier betekent dat: een ontbrekende registratie is geen administratieve achterstand maar een blokkade op de publieke markt, en de partij die u daarop aanspreekt is uw eigen klant. Voor een overheidsorganisatie betekent het dat de controle in het inkoopproces hoort en niet bij de ingebruikname. Twee routes wijken af en worden juist daarom vergeten. De eerste is lid 4: voor de gebieden rechtshandhaving, migratie, asiel en grenstoezichtsbeheer verhuist de registratie naar een beveiligd niet-openbaar gedeelte met een kortere veldenlijst, en alleen de Commissie en de nationale autoriteiten van artikel 74, lid 8, kunnen daarin kijken. Dat is geen ontheffing maar een ander loket, en wie het als ontheffing leest registreert niets. De tweede is lid 5: de systemen van punt 2 van bijlage III, kritieke infrastructuur, worden op nationaal niveau geregistreerd. De verordening zegt niet welk nationaal register dat is, en die vraag beantwoordt u dus in het nationale recht en niet hier. Voor een netbeheerder of een waterbedrijf is dat het verschil tussen een bestaand loket en een zoektocht die pas begint als het systeem al draait.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 49, leden 1 tot en met 5","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 26, leden 1 tot en met 12","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Zet de registratie als harde poort in het vrijgaveproces, voor het moment van in de handel brengen of in gebruik stellen, en niet erna. Loop daarvoor drie vragen af per systeem. Ten eerste: valt het beoogde doel onder een punt van bijlage III, en zo ja, onder welk punt. Ten tweede: beroept u zich op artikel 6, lid 3. Zo ja, dan is de registratie van lid 2 uw plicht en niet uw keuze, en registreert u zichzelf en dat systeem, met de voorwaarde waarop u zich beroept. Ten derde: gaat het om punt 2 van bijlage III, dan gaat de registratie niet naar de EU-databank maar op nationaal niveau, en zoekt u dat loket op voordat u het systeem nodig hebt. Bent u een overheidsorganisatie, registreer dan niet alleen uzelf maar selecteer ook het systeem en registreer het gebruik ervan, en bouw de controle uit artikel 26, lid 8, in uw inkoopproces in: geen ingebruikname zolang de vermelding van de aanbieder niet in de databank staat, met een schriftelijke kennisgeving aan aanbieder of distributeur als zij ontbreekt. Levert u in de gebieden rechtshandhaving, migratie, asiel of grenstoezichtsbeheer, leg dan vast dat uw registratie via het beveiligde niet-openbare gedeelte loopt en welke beperkte velden daarin gaan. Houd per systeem het registratienummer, de datum van registratie en de naam van de indiener bij, samen met de versie van het systeem waarop de vermelding ziet, en werk die vermelding bij zodra het beoogde doel, de status of de conformiteitsdocumentatie verandert.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 49, leden 1 tot en met 5","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 26, leden 1 tot en met 12","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"applicable","deadline_at":"2026-08-02T00:00:00.000Z","timing_basis":"text_date","high_risk_regime_from":"2027-12-02T00:00:00.000Z","links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-49-registration","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 49 in EUR-Lex"},{"relation":"public_page","href":"/nl/ai-act/artikel/49","label":"Lees artikel 49 in de AI Act Explorer"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-03-05T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-4a-bias-testing-legal-basis","legacy_id":"raip:obligation:article-4a-bias-testing-legal-basis","type":"obligation","slug":"article-4a-bias-testing-legal-basis","version":"1.0.0","effective_at":"2026-07-27T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"ffee7eb28c48cc8a2586f097f3abec38cbe7590c73e15b9845f9295f8f095d4c","label":"Artikel 4a: rechtsgrond voor biastoetsing met bijzondere persoonsgegevens","summary":"Artikel 4a geeft geen opdracht maar toestemming, en aan twee verschillende kringen. Lid 1 laat alleen de aanbieder van een hoog-risico AI-systeem bij wijze van uitzondering bijzondere categorieen van persoonsgegevens verwerken, voor zover strikt noodzakelijk voor biasopsporing en biascorrectie in de zin van artikel 10, lid 2, punten f) en g), en alleen wanneer alle zes voorwaarden a) tot en met f) zijn vervuld. Lid 2 opent dezelfde ruimte voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van andere AI-systemen en modellen en voor gebruiksverantwoordelijken van hoog-risico systemen, maar alleen bij vertekening die de gezondheid en veiligheid waarschijnlijk raakt, negatieve gevolgen heeft voor grondrechten of leidt tot krachtens het Unierecht verboden discriminatie, en met dezelfde zes voorwaarden. De grondslag stond tot 27 juli 2026 in artikel 10, lid 5.","topics":["fundamental-rights","high-risk-requirements"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:gpai-model-provider","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:gpai-model-provider","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"affected_actor_ids":[],"oversight_actor_ids":[],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:gpai-model-provider","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":"preliminary","interpretation_note":"Twee dingen staan hier open, en de risicorichting is bij dit artikel de omgekeerde van die bij een recht als artikel 86: een ruime lezing komt hier de verwerkingsverantwoordelijke ten goede en de betrokkene niet, want het gaat om gegevens over etniciteit, gezondheid, geloof, vakbondslidmaatschap en seksuele gerichtheid. Bij twijfel is de nauwe lezing daarom de veilige. Ten eerste de reikwijdte van \"andere AI-systemen en modellen\" in lid 2, die naar de letter elk AI-systeem en elk model omvat en waarvoor geen afbakening bestaat. Wij lezen haar naar de letter, maar met de drempel van lid 2, punt a), als de echte begrenzing: zonder gevolg voor gezondheid en veiligheid, grondrechten of verboden discriminatie is er geen grondslag. Een verdedigbare andere lezing is dat lid 2 beperkt is tot systemen die vergelijkbaar zijn met de voorbeelden in overweging 9, zoals scoringsinstrumenten voor vergunningen en publieke diensten. Ten tweede de verhouding tot artikel 9 van de AVG. Overweging 9 zegt dat de uitbreiding onder dezelfde beperkingen, voorwaarden en waarborgen valt en daarmee de naleving van artikel 9, lid 2, punt g), van Verordening (EU) 2016/679 verzekert, en wij lezen artikel 4a dus als de Unierechtelijke maatregel die dat punt vereist, met de waarborgen in de zes voorwaarden zelf. Het tegenargument staat er tegenover en is niet verdwenen, maar het is sinds 27 juli 2026 wel smaller geworden: die verankering staat in een overweging en niet in het artikel, en het artikel wijst zelf geen grond uit artikel 9, lid 2, aan. Wat dat tegenargument niet langer schraagt is artikel 2, lid 7. Dat lid liet de AVG tot 27 juli 2026 zonder voorbehoud onverlet, maar het is door artikel 1, punt 2, onder b), van Verordening (EU) 2026/1744 vervangen en luidt nu: \"Onverminderd artikel 4 bis en artikel 59 van deze verordening laat deze verordening de Verordeningen (EU) 2016/679 of (EU) 2018/1725, of de Richtlijnen 2002/58/EG of (EU) 2016/680 onverlet.\" De Uniewetgever heeft het voorbehoud dus precies voor artikel 4a gemaakt, en dat wijst naar de lezing dat artikel 4a zelf de Unierechtelijke maatregel is en niet slechts naar de AVG doorverwijst. Wie dit object citeert en daarbij de oude formulering van artikel 2, lid 7, aanhaalt, citeert een vervangen bepaling. Een verdedigbare andere lezing blijft dat er nog een nationale of Unierechtelijke maatregel met specifieke waarborgen bij hoort, maar zij steunt nu alleen nog op het ontbreken van een uitdrukkelijke aanwijzing in het artikel zelf. Over de ingangsdatum staat een deel vast en een deel niet. Wat vaststaat is wat overweging 9 zegt, namelijk dat de grondslag moet gelden vanaf de toepassingsdatum van Verordening (EU) 2024/1689; dat is nagelezen en geen huislezing. Wat wel open blijft is welke datum dit object daarom draagt. Wij houden 27 juli 2026 aan, de dag waarop artikel 4a in de tekst kwam, omdat een grondslag die er nog niet stond feitelijk niet beschikbaar was. De andere lezing volgt overweging 9 letterlijk en laat de grondslag terugwerken tot de toepassingsdatum van de basisverordening. Dat verschil is niet academisch voor wie een verwerking uit die periode moet onderbouwen. De redactionele uitspraak hieronder markeert die keuze als onze gevolgtrekking.","obligation_ids":[],"change_ids":["praxikon:eu:ai-act:change:2026-07-27-article-4a-inserted"],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:record-bias-testing-legal-basis"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:bias-testing-necessity-record"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:bias-testing-data-deletion"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-4a-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-4a-paragraph-1-high-risk-provider-only","operator":"all","description":"Lid 1 staat uitsluitend open voor de aanbieder van een hoog-risico AI-systeem, en alleen voor zover de verwerking strikt noodzakelijk is om vertekening op te sporen en te corrigeren overeenkomstig artikel 10, lid 2, punten f) en g). De gebruiksverantwoordelijke kan zich niet op dit lid beroepen, ook niet bij een hoog-risico systeem; voor hem loopt de weg via lid 2."},{"id":"article-4a-paragraph-2-wider-circle-with-harm-threshold","operator":"all","description":"Lid 2 staat open voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van andere AI-systemen en modellen en voor gebruiksverantwoordelijken van hoog-risico AI-systemen, maar met een eigen materiele drempel: de verwerking moet strikt noodzakelijk zijn met het oog op mogelijke vertekening die de gezondheid en veiligheid van personen waarschijnlijk raakt, negatieve gevolgen heeft voor grondrechten of leidt tot krachtens het Unierecht verboden discriminatie, in het bijzonder waar uitvoer de invoer voor toekomstige verwerkingen beinvloedt. Vertekening zonder een van die gevolgen valt er niet onder."},{"id":"article-4a-cumulative-conditions","operator":"all","description":"De zes voorwaarden van lid 1 gelden cumulatief en, via lid 2, punt b), ook voor de ruimere kring: a) andere gegevens, waaronder synthetische of geanonimiseerde, volstaan aantoonbaar niet; b) er gelden technische beperkingen op hergebruik plus beveiligings- en privacybeschermende maatregelen die de stand van de techniek weerspiegelen, waaronder pseudonimisering; c) er is strikte toegangscontrole met documentatie en geheimhouding; d) de gegevens worden niet aan andere partijen doorgegeven, overgedragen of anderszins toegankelijk gemaakt; e) zij worden gewist zodra de vertekening is gecorrigeerd of de bewaartermijn verstrijkt, al naargelang wat zich het eerst voordoet; f) het register van verwerkingsactiviteiten vermeldt waarom de verwerking strikt noodzakelijk was en waarom het doel niet met andere gegevens kon worden bereikt."}],"exceptions":[{"id":"article-4a-no-duty-to-test","operator":"not","description":"Lid 2 sluit af met de bepaling dat het geen verplichting schept om vertekening op te sporen en te corrigeren. Artikel 4a is dus een grondslag en geen opdracht: zonder die verwerking te doen valt er onder dit artikel niets na te leven, er is geen datum waarop iets af moet zijn, en buiten het doel van biasopsporing en biascorrectie geeft het geen enkele ruimte."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Lid 1 bepaalt dat aanbieders van hoog-risico AI-systemen, voor zover strikt noodzakelijk om vertekening op te sporen en te corrigeren overeenkomstig artikel 10, lid 2, punten f) en g), van deze verordening, bij wijze van uitzondering bijzondere categorieen van persoonsgegevens mogen verwerken, met passende waarborgen voor de grondrechten en fundamentele vrijheden van natuurlijke personen. Naast het bepaalde in Verordening (EU) 2016/679, Verordening (EU) 2018/1725 en Richtlijn (EU) 2016/680, naargelang van toepassing, moet aan alle volgende voorwaarden zijn voldaan om die verwerking te laten plaatsvinden: a) de opsporing en correctie van vertekening kunnen niet doeltreffend worden verricht door andere gegevens te verwerken, waaronder synthetische of geanonimiseerde gegevens; b) de bijzondere categorieen van persoonsgegevens zijn onderworpen aan technische beperkingen op het hergebruik van persoonsgegevens en aan beveiligings- en privacybeschermende maatregelen die de stand van de techniek weerspiegelen, waaronder pseudonimisering; c) de bijzondere categorieen van persoonsgegevens zijn onderworpen aan maatregelen die waarborgen dat de verwerkte persoonsgegevens beveiligd en beschermd zijn, met passende waarborgen, waaronder strikte controle op en documentatie van de toegang, om misbruik te voorkomen en te verzekeren dat alleen bevoegde personen met passende geheimhoudingsverplichtingen toegang hebben tot die persoonsgegevens; d) de bijzondere categorieen van persoonsgegevens worden niet aan andere partijen doorgegeven, overgedragen of anderszins toegankelijk gemaakt; e) de bijzondere categorieen van persoonsgegevens worden gewist zodra de vertekening is gecorrigeerd of de persoonsgegevens het einde van hun bewaartermijn hebben bereikt, al naargelang wat zich het eerst voordoet; en f) de registers van verwerkingsactiviteiten op grond van Verordening (EU) 2016/679, Verordening (EU) 2018/1725 en Richtlijn (EU) 2016/680 vermelden waarom de verwerking van bijzondere categorieen van persoonsgegevens strikt noodzakelijk was om vertekening op te sporen en te corrigeren, en waarom dat doel niet kon worden bereikt door andere gegevens te verwerken.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 6, tot invoeging van artikel 4 bis: artikel 4 bis, lid 1, punten a) tot en met f), en artikel 4 bis, lid 2, punten a) en b)","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Lid 2 bepaalt dat aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van andere AI-systemen en modellen en gebruiksverantwoordelijken van hoog-risico AI-systemen bij wijze van uitzondering bijzondere categorieen van persoonsgegevens mogen verwerken voor zover: a) die verwerking strikt noodzakelijk is om vertekening op te sporen en te corrigeren met het oog op mogelijke vertekening die de gezondheid en veiligheid van personen waarschijnlijk raakt, negatieve gevolgen heeft voor grondrechten of leidt tot krachtens het Unierecht verboden discriminatie, in het bijzonder waar uitvoer de invoer voor toekomstige verwerkingen beinvloedt; en b) alle voorwaarden en waarborgen van lid 1 worden toegepast. Lid 2 sluit af met een afzonderlijke alinea: dit lid schept geen enkele verplichting om die opsporing en correctie van vertekening uit te voeren. Artikel 4a kent geen lid 3.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 6, tot invoeging van artikel 4 bis: artikel 4 bis, lid 1, punten a) tot en met f), en artikel 4 bis, lid 2, punten a) en b)","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Verordening (EU) 2026/1744 voegt in artikel 1, punt 6, artikel 4a in Verordening (EU) 2024/1689 in en schrapt in artikel 1, punt 9, onder b), artikel 10, lid 5. Dezelfde punt 9 vervangt artikel 10, lid 1, en artikel 10, lid 6, zodat die nu naar de kwaliteitscriteria van artikel 4a, lid 1, verwijzen. De grondslag staat daarmee niet langer bij de eisen aan hoog-risico systemen in hoofdstuk III, maar als zelfstandig artikel in hoofdstuk I, direct na artikel 4, terwijl artikel 10 er van buitenaf naar terugverwijst. In de Nederlandse taalversie van het Publicatieblad heet dit ingevoegde artikel \"artikel 4 bis\"; \"artikel 4a\" is de Engelse nummering van dezelfde bepaling.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 6 (invoeging) en punt 9 (artikel 10 gewijzigd, lid 5 geschrapt)","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Dezelfde wijzigingsverordening vervangt in artikel 1, punt 2, onder b), artikel 2, lid 7, van Verordening (EU) 2024/1689. Dat lid luidt sinds 27 juli 2026: \"Het Unierecht inzake de bescherming van persoonsgegevens, de privacy en de vertrouwelijkheid van communicatie is van toepassing op persoonsgegevens die worden verwerkt in verband met de rechten en verplichtingen die in deze verordening zijn vastgelegd. Onverminderd artikel 4 bis en artikel 59 van deze verordening laat deze verordening de Verordeningen (EU) 2016/679 of (EU) 2018/1725, of de Richtlijnen 2002/58/EG of (EU) 2016/680 onverlet.\" De vorige versie van dit lid kende dat voorbehoud voor artikel 4a niet.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 2, onder b), tot vervanging van artikel 2, lid 7","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Overweging 9 van Verordening (EU) 2026/1744 bepaalt dat het opsporen en corrigeren van vertekening een zwaarwegend algemeen belang vormt, dat de uitgebreide grondslag onderworpen is aan dezelfde beperkingen, voorwaarden en waarborgen als het bestaande artikel 10, lid 5, en dat daarmee de naleving wordt verzekerd van artikel 9, lid 2, punt g), van Verordening (EU) 2016/679, artikel 10, lid 2, punt g), van Verordening (EU) 2018/1725 en artikel 10, punt a), van Richtlijn (EU) 2016/680. Dezelfde overweging bepaalt dat de door artikel 4a gevestigde grondslag, om aanbieders van hoog-risico AI-systemen in staat te stellen rechtmatig biasopsporing en biascorrectie te verrichten ter voorbereiding op de naleving van de eisen voor hoog-risico systemen, van toepassing moet zijn vanaf de toepassingsdatum van Verordening (EU) 2024/1689. Artikel 4 van de wijzigingsverordening regelt uitsluitend de inwerkingtreding op de derde dag na bekendmaking en kent geen uitgestelde toepassing; het gewijzigde artikel 113, derde alinea, punt a), bepaalt dat de hoofdstukken I en II van toepassing zijn vanaf 2 februari 2025, met uitzondering van artikel 5, lid 1, eerste alinea, punten b bis) en b ter), en artikel 5, leden 1 bis en 1 ter, die vanaf 2 december 2026 gelden. Artikel 4a staat in hoofdstuk I en valt niet onder die uitzondering.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Overweging 9, artikel 4 (inwerkingtreding) en artikel 1, punt 40, onder a), tot vervanging van artikel 113, derde alinea, punt a)","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Drie dingen zijn hier in de praktijk belangrijker dan de verplaatsing zelf. Het eerste is dat dit artikel u niets opdraagt. Lid 2 zegt dat met zoveel woorden, en er hoort dus ook geen datum bij waarop iets af moet zijn. Het tweede, en het gevaarlijkere misverstand, is dat de verplaatsing naar hoofdstuk I zou betekenen dat u nu gevoelige kenmerken mag gaan verzamelen omdat u aan eerlijkheidsmetingen wilt doen. Wat is verruimd is de kring van partijen, niet de ruimte binnen de grondslag: overweging 9 zegt uitdrukkelijk dat dezelfde beperkingen, voorwaarden en waarborgen gelden als onder het oude artikel 10, lid 5. Praktisch begint het daarom bij een schriftelijke onderbouwing waarom synthetische of geanonimiseerde gegevens niet volstaan, en niet bij het aanleggen van een gegevensverzameling. Het derde is de voorwaarde die het meeste opbreekt en die in geen enkele samenvatting terugkomt: punt d) bepaalt dat de gegevens niet aan andere partijen worden doorgegeven, overgedragen of anderszins toegankelijk gemaakt. Dat is feitelijk een uitbestedingsverbod. Een externe fairness-leverancier, een biastoetsingsbureau, een onderzoekspartner of een cloudpartij die bij de gegevens zelf kan, past niet binnen deze grondslag, hoe goed het contract ook is. Wie zijn biastoetsing had willen inkopen, moet haar hier zelf uitvoeren of met gegevens werken die geen bijzondere categorie zijn. Let ten slotte op uw eigen documentatie: verwerkingsregisters, gegevensbeschermingseffectbeoordelingen en AI-beleidsstukken die naar artikel 10, lid 5, verwijzen, verwijzen sinds 27 juli 2026 naar een geschrapte bepaling. Dat geldt ook voor stukken die artikel 2, lid 7, aanhalen om te betogen dat de AVG onverkort voorgaat: ook dat lid is vervangen en maakt nu uitdrukkelijk een voorbehoud voor artikel 4a. Twee dateringen tot slot, en de tweede is onze gevolgtrekking en geen brontekst. Artikel 4a staat in hoofdstuk I, dat volgens artikel 113, derde alinea, punt a), sinds 2 februari 2025 van toepassing is, maar de bepaling kwam pas op 27 juli 2026 in de tekst; wij houden daarom 27 juli 2026 aan als de dag waarop de grondslag feitelijk beschikbaar kwam, terwijl overweging 9 zegt dat zij moet gelden vanaf de toepassingsdatum van Verordening (EU) 2024/1689. Let er ten slotte op dat de eisen van artikel 10, lid 2, punten f) en g), waar lid 1 naar verwijst, zelf pas van toepassing worden op 2 december 2027 voor bijlage III-systemen en op 2 augustus 2028 voor bijlage I-systemen. De grondslag loopt dus bewust voor op de plicht waarvoor u haar gebruikt, precies zoals overweging 9 beoogt.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 6, tot invoeging van artikel 4 bis: artikel 4 bis, lid 1, punten a) tot en met f), en artikel 4 bis, lid 2, punten a) en b)","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 2, onder b), tot vervanging van artikel 2, lid 7","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Overweging 9, artikel 4 (inwerkingtreding) en artikel 1, punt 40, onder a), tot vervanging van artikel 113, derde alinea, punt a)","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Doe de gegevensbeschermingseffectbeoordeling voordat u begint. Bijzondere categorieen op schaal verwerken voor biastoetsing raakt artikel 35 van de AVG vrijwel altijd, en artikel 4a neemt die beoordeling niet weg: het levert de grondslag en niet de risicoafweging. Leg daarna per verwerking vast op welk lid van artikel 4a u zich beroept, voor welk systeem of model, waarom synthetische of geanonimiseerde gegevens niet volstaan, welke technische en organisatorische waarborgen gelden, wie toegang heeft en op welk moment de gegevens worden gewist. Loop in dezelfde beweging uw verwerkingsregister, uw effectbeoordelingen en uw AI-beleidsstukken na op verwijzingen naar artikel 10, lid 5, en vervang die door artikel 4a. Zet het wismoment als bewaakte termijn in plaats van als voornemen, controleer of geen enkele externe partij bij de gegevens kan, en stem de onderbouwing af met uw functionaris voor gegevensbescherming.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 6, tot invoeging van artikel 4 bis: artikel 4 bis, lid 1, punten a) tot en met f), en artikel 4 bis, lid 2, punten a) en b)","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"applicable","deadline_at":null,"timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-4a-bias-testing-legal-basis","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","label":"Ingevoegd artikel 4a in EUR-Lex"},{"relation":"related","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Verordening (EU) 2024/1689 in EUR-Lex"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-02-10T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-5-prohibited-practices","legacy_id":"raip:obligation:article-5-prohibited-practices","type":"obligation","slug":"article-5-prohibited-practices","version":"1.0.0","effective_at":"2025-02-02T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"674c4b85d1cf177b2ab9256989e18b2d685fdb69388f02f22bcc8cebd4f5faf8","label":"Artikel 5: verboden praktijken","summary":"Het verbod op AI-praktijken met onaanvaardbaar risico, zoals manipulatie, social scoring en bepaalde biometrische toepassingen.","topics":["prohibited-practices"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"affected_actor_ids":[],"oversight_actor_ids":[],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":null,"interpretation_note":null,"obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:article-5-screen"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:article-5-screening-record"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:article-5-intake-gate"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-5-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-5-listed-practice","operator":"any","description":"Het op de markt brengen, in gebruik stellen of gebruiken van AI valt onder een van de praktijken in Artikel 5 lid 1, waaronder schadelijke manipulatie of uitbuiting van kwetsbaarheden, social scoring, risicovoorspelling van strafbare feiten op basis van profilering, het ongericht scrapen van gezichtsopnamen, emotieherkenning op de werkplek of in het onderwijs, biometrische categorisering naar gevoelige kenmerken en realtime biometrische identificatie op afstand in de openbare ruimte voor rechtshandhaving."}],"exceptions":[{"id":"article-5-narrow-exceptions","operator":"not","description":"De uitzonderingen zijn eng: onder meer emotieherkenning om medische of veiligheidsredenen, en de limitatief omschreven rechtshandhavingssituaties met machtiging voor realtime biometrische identificatie in Artikel 5 leden 2 tot en met 7. De uitzondering moet vooraf worden vastgesteld en gedocumenteerd."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"De verboden praktijken van Artikel 5 gelden sinds 2 februari 2025 en zijn de enige AI Act-categorie die al die hele periode handhaafbaar is. Overtreding kent het hoogste boeteplafond van de verordening: tot 35 miljoen euro of 7 procent van de wereldwijde jaaromzet.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 5, artikel 99, lid 3, en artikel 113, punt a","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"De Digital Omnibus voegt een verbod toe rond AI voor materiaal van seksueel kindermisbruik en niet-consensuele intieme synthetische content; de bijbehorende technische waarborgen zijn vereist per 2 december 2026.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Wijziging van artikel 5 en overgang naar 2 december 2026","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"De grens zit vaak in de details van de definitie: dezelfde techniek kan verboden zijn op de werkplek en toegestaan in een andere context. Toets daarom per concrete inzet en context, niet per technologie, en doe dat vóór inkoop of livegang.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 5, lid 1, punten a tot en met h","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Maak de Artikel 5-toets de eerste stap van elke classificatie en leg de uitkomst per systeem vast in het register, inclusief de motivering waarom een praktijk niet onder het verbod valt.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 5, gelezen in samenhang met de classificatievolgorde van artikel 6","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"applicable","deadline_at":"2025-02-02T00:00:00.000Z","timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-5-prohibited-practices","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 5 in EUR-Lex"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-02-04T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-50-transparency","legacy_id":"raip:obligation:article-50-transparency","type":"obligation","slug":"article-50-transparency","version":"1.0.0","effective_at":"2026-08-02T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"239fbac0e4728dc239352b2f88b199c3cc098082ff72e2972b4b5e8a2b121406","label":"Artikel 50: transparantie","summary":"Specifieke meldings-, markerings- en labelplichten voor bepaalde AI-systemen en synthetische inhoud.","topics":["transparency"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"affected_actor_ids":[],"oversight_actor_ids":[],"evidence_owner_ids":[],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":null,"interpretation_note":null,"obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:article-50-disclosure"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:article-50-implementation-record"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:article-50-release-check"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-50-checklist"],"conditions":[{"id":"article-50-direct-interaction","operator":"any","description":"Een AI-systeem is bedoeld voor directe interactie met natuurlijke personen."},{"id":"article-50-synthetic-content","operator":"any","description":"Het systeem genereert of manipuleert synthetische audio-, beeld-, video- of tekstinhoud, of de inzet betreft de specifiek genoemde deployerscenario’s."}],"exceptions":[{"id":"article-50-obvious-interaction","operator":"not","description":"De melding bij directe AI-interactie is niet vereist wanneer dit voor een redelijk geïnformeerde, oplettende en omzichtige persoon duidelijk is, gelet op omstandigheden en context."},{"id":"article-50-legacy-marking-grace","operator":"not","description":"Alleen Artikel 50 lid 2 heeft voor systemen die vóór 2 augustus 2026 op de markt kwamen een overgang tot 2 december 2026."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Artikel 50 geldt sinds 2 augustus 2026. De precieze plicht verschilt per scenario: directe AI-interactie, machineleesbare markering, emotieherkenning of biometrische categorisatie, deepfakes en bepaalde tekst van publiek belang.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 50, leden 1 tot en met 5, en artikel 113","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Een generieke regel dat alle AI-content altijd zichtbaar moet worden gelabeld is te breed. Classificeer eerst het concrete Artikel 50-scenario.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:commission-article-50-guidelines","source_locator":"Definitieve richtsnoeren, reikwijdte per lid van artikel 50","source_url":"https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/guidelines-transparency-obligations-providers-and-deployers-ai-systems","eli":null}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Leg per systeem vast welk lid geldt, wie verantwoordelijk is, welke melding of markering is geïmplementeerd en hoe deze is getest.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:commission-article-50-guidelines","source_locator":"Uitvoeringsaanwijzingen voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken","source_url":"https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/guidelines-transparency-obligations-providers-and-deployers-ai-systems","eli":null}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"applicable","deadline_at":"2026-08-02T00:00:00.000Z","timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-50-transparency","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/guidelines-transparency-obligations-providers-and-deployers-ai-systems","label":"Finale richtsnoeren van de Commissie"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-02-04T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-57-regulatory-sandboxes","legacy_id":"raip:obligation:article-57-regulatory-sandboxes","type":"obligation","slug":"article-57-regulatory-sandboxes","version":"1.0.0","effective_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"2706a2688e0c2d602f40bf5b061f6dba9310214d79ef9a74b47600c72bf69226","label":"Artikel 57: AI-testomgevingen voor regelgeving","summary":"Lidstaten moeten ten minste een nationale AI-testomgeving voor regelgeving aanbieden. Voor u is dat een vrijwillige route: u ontwikkelt, traint, test en valideert een innovatief AI-systeem in een gecontroleerde omgeving onder toezicht, volgens een plan dat u met de bevoegde autoriteit overeenkomt, voordat u het in de handel brengt of in gebruik stelt.","topics":["innovation"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider","praxikon:eu:ai-act:actor:public-law-body"],"duty_holder_ids":[],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider","praxikon:eu:ai-act:actor:public-law-body"],"oversight_actor_ids":[],"evidence_owner_ids":[],"duty_holder_uncertainty_status":"out_of_scope","interpretation_status":null,"interpretation_note":null,"obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:article-57-sandbox-application-and-plan"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:article-57-written-proof-and-exit-report"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:article-57-sandbox-supervision-and-fine-shield"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-57-regulatory-sandboxes-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-57-regulatory-sandboxes-scope","operator":"all","description":"Relevant wanneer u aanbieder of potentiele aanbieder bent van een innovatief AI-systeem dat u wilt ontwikkelen, trainen, testen of valideren voordat u het in de handel brengt of in gebruik stelt, en u vooraf zekerheid wilt over classificatie of over de wijze waarop u aan de eisen van deze verordening voldoet."}],"exceptions":[{"id":"article-57-regulatory-sandboxes-exception","operator":"not","description":"Deelname is vrijwillig. Artikel 57 legt de plicht bij de lidstaat om een testomgeving aan te bieden, niet bij u om eraan deel te nemen. De lidstaat kan die plicht ook vervullen door aan te sluiten bij een bestaande testomgeving met gelijkwaardige nationale dekking. Artikel 57 lid 4 laat andere testomgevingen voor regelgeving op grond van Unie- of nationaal recht onverlet."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Artikel 57 lid 1 verplicht de lidstaten ervoor te zorgen dat hun bevoegde autoriteiten ten minste een AI-testomgeving voor regelgeving op nationaal niveau opzetten. De in het Publicatieblad bekendgemaakte tekst van Verordening (EU) 2024/1689 bepaalt dat die testomgeving uiterlijk op 2 augustus 2026 operationeel is, en die formulering staat op 9 augustus 2026 nog ongewijzigd in de artikeltekst die de Europese Commissie publiceert. De tijdlijn die de Europese Commissie publiceert na de inwerkingtreding van de Digital Omnibus, Verordening (EU) 2026/1744, op 27 juli 2026, plaatst deze mijlpaal daarentegen op 2 augustus 2027 met de vermelding \"Member States should have at least one AI regulatory sandbox per country operational\". De geconsolideerde tekst van artikel 57 lid 1 na de Omnibus is niet op artikelniveau geverifieerd; ga voor de exacte datum uit van de geconsolideerde versie op EUR-Lex. Hoofdstuk VI, waarin artikel 57 staat, valt niet onder de uitzonderingen van artikel 113 en is dus van toepassing sinds 2 augustus 2026. Artikel 57 lid 1 bepaalt verder dat aan de verplichting ook kan worden voldaan door deel te nemen aan een bestaande testomgeving, voor zover dat een gelijkwaardig niveau van nationale dekking biedt. Artikel 57 lid 5 omschrijft de testomgeving als een gecontroleerde omgeving die innovatie bevordert en het ontwikkelen, trainen, testen en valideren van innovatieve AI-systemen voor beperkte duur vergemakkelijkt, volgens een specifiek testomgevingsplan dat tussen de aanbieder of potentiele aanbieder en de bevoegde autoriteit is overeengekomen, voordat het systeem in de handel wordt gebracht of in gebruik wordt gesteld. Zulke testomgevingen kunnen ook testen onder reele omstandigheden onder toezicht binnen de testomgeving omvatten. Artikel 57 lid 15 verplicht het AI-bureau een openbare, actuele lijst van geplande en bestaande testomgevingen bij te houden.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 57, leden 1 tot en met 17, artikel 58 en artikel 113; zoals gewijzigd bij Verordening (EU) 2026/1744","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"De veelgemaakte fout is de testomgeving lezen als uitstel of als vrijstelling. Dat is zij niet. Artikel 57 lid 11 laat de toezichts- en correctiebevoegdheden van de bevoegde autoriteit volledig in stand en geeft haar uitdrukkelijk de bevoegdheid uw test of uw deelname tijdelijk of permanent te schorsen als risico's niet effectief kunnen worden beperkt. Een testomgeving is nuttig voor precies een profiel: u bouwt zelf een AI-systeem dat vermoedelijk onder bijlage III valt, u twijfelt over de classificatie of over hoe u aan hoofdstuk III, afdeling 2, voldoet, en u wilt die twijfel wegnemen voordat u in de handel brengt. Bent u uitsluitend gebruiksverantwoordelijke die een systeem inkoopt, dan is de testomgeving niet uw route: u kunt hooguit meedoen als partner van de aanbieder op grond van artikel 58 lid 2, punt b). Tweede val: de datum van 2 augustus 2027 is een plicht van de lidstaat, niet van u. De datum in dit item is daarom 2 augustus 2026: vanaf dat moment is hoofdstuk VI van toepassing en staat de route voor u open. U kunt uw eigen voorbereiding niet aan die datum ophangen, en de datum zegt niets over de vraag of uw nationale testomgeving dan ook daadwerkelijk plaatsen heeft. Derde val: mensen verwarren de testomgeving van artikel 57 met het testen onder reele omstandigheden van artikel 60. Dat zijn twee verschillende routes met verschillende voorwaarden. Testen onder reele omstandigheden kan binnen de testomgeving (artikel 57 lid 5 en artikel 58 lid 4) of daarbuiten onder artikel 60, en de waarborgen verschillen.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 57, leden 1 tot en met 17, artikel 58 en artikel 113; zoals gewijzigd bij Verordening (EU) 2026/1744","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Bepaal eerst uw rol: alleen aanbieders en potentiele aanbieders kunnen zelfstandig toetreden. Zoek daarna in de door het AI-bureau gepubliceerde lijst van geplande en bestaande testomgevingen (artikel 57 lid 15) welke testomgeving voor u openstaat, in uw lidstaat of gezamenlijk met andere lidstaten. Formuleer voordat u aanklopt exact welke onzekerheid u wilt oplossen, bij voorkeur toegespitst op classificatie onder artikel 6 of op een specifieke eis uit hoofdstuk III, afdeling 2. Reken op de beslistermijn van drie maanden die artikel 58 lid 2, punt a), aan de uitvoeringshandelingen voorschrijft, zet die in uw productplanning en vraag de bevoegde autoriteit vooraf schriftelijk welke termijn zij op dit moment hanteert. Leg bij toetreding schriftelijk vast wat het testomgevingsplan omvat, en vraag bij uitschrijving zowel het schriftelijk bewijs als het eindverslag op.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 57, leden 1 tot en met 17, artikel 58 en artikel 113; zoals gewijzigd bij Verordening (EU) 2026/1744","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"applicable","deadline_at":"2026-08-02T00:00:00.000Z","timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-57-regulatory-sandboxes","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 57 in EUR-Lex"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-02-04T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-6-1-annex-i-product-route","legacy_id":"raip:obligation:article-6-1-annex-i-product-route","type":"obligation","slug":"article-6-1-annex-i-product-route","version":"1.0.0","effective_at":"2026-07-27T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"69936813db0c35758e25c435a583907437346b30c52f1b9943517c31b41f9369","label":"Artikel 6 lid 1: de productroute naar hoog risico","summary":"Een AI-systeem geldt als hoog risico wanneer het is bedoeld als veiligheidscomponent van een product dat onder de harmonisatiewetgeving van bijlage I valt, of zelf zo een product is, en dat product een conformiteitsbeoordeling door een derde partij moet ondergaan. Deze route loopt niet via bijlage III maar via de productwetgeving die al op het product van toepassing is. Voor producten uit afdeling A maken de eisen van hoofdstuk III, afdeling 2, op grond van artikel 43 lid 3 deel uit van de sectorale beoordeling; voor producten uit afdeling B beperkt artikel 2 lid 2 de werking van deze verordening tot een korte lijst bepalingen.","topics":["conformity","high-risk"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"oversight_actor_ids":[],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":"preliminary","interpretation_note":"Open staat vooral wat voorwaarde b) precies eist. De tekst van lid 1, punt b), vraagt of het product een conformiteitsbeoordeling door een derde partij moet ondergaan, en dat leest als een verwijzing naar de feitelijk voorgeschreven procedure. Het door Verordening (EU) 2026/1744 vervangen artikel 43 lid 3, derde alinea, wijst de andere kant op: het onderwerpt de opt-out van een derdepartijbeoordeling aan een extra voorwaarde uit deze verordening en bepaalt uitdrukkelijk dat de classificatie als hoog-risicosysteem de keuze van de procedure onverlet laat. Dat veronderstelt dat zulke systemen hoog risico zijn. De concept-richtsnoeren van de Commissie van 19 mei 2026 zeggen hetzelfde: dat een fabrikant mag steunen op interne controle op basis van geharmoniseerde normen, raakt de classificatie onder artikel 6 lid 1 niet. Wij volgen die lezing en gaan er dus van uit dat een module-A route uw systeem niet buiten hoog risico brengt wanneer de wetgever voor dat producttype verhoogd toezicht heeft voorgeschreven. Een verdedigbare andere lezing houdt vast aan de letter van lid 1, punt b): alleen wie werkelijk een derde partij moet inschakelen valt onder deze route, en artikel 43 lid 3 gaat over de procedure van een reeds geclassificeerd systeem en niet over de classificatie zelf. Zolang de richtsnoeren ontwerp zijn en het Hof zich niet heeft uitgesproken, blijft dat een reeel verschil in uitkomst. Tweede open punt: de data lopen binnen deze route uiteen. Hoofdstuk III, afdelingen 1 tot en met 3, geldt vanaf 2 augustus 2028, maar de artikelen 102 tot en met 110 gelden al vanaf 27 juli 2026. Die reeks overlapt met wat voor producten uit afdeling B van bijlage I overblijft, maar valt er niet mee samen: voor afdeling B verklaart het gewijzigde artikel 2, lid 2, artikel 6, lid 1, artikel 60 bis en de artikelen 102 tot en met 112 van toepassing, dus twee artikelen meer dan het nieuwe punt d) vervroegt. De datum op dit object is de datum van hoofdstuk III en niet van die sectorale wijzigingen. Derde open punt: machines zijn met dezelfde wijzigingsverordening van afdeling A naar afdeling B verhuisd. Hoe de eisen daar terechtkomen hangt af van gedelegeerde handelingen bij Verordening (EU) 2023/1230 die uiterlijk 2 augustus 2028 van toepassing moeten zijn en die nog niet zijn vastgesteld.","obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:establish-annex-i-product-route"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:annex-i-product-route-record"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:annex-i-product-route-change-gate"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-6-1-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-6-1-covered-product","operator":"all","description":"Het AI-systeem is bedoeld om te worden gebruikt als veiligheidscomponent van een product, of het AI-systeem is zelf een product, dat valt onder de in bijlage I opgenomen harmonisatiewetgeving van de Unie. Of het systeem los van dat product op de markt komt, doet niet ter zake."},{"id":"article-6-1-third-party-assessment","operator":"all","description":"Voor dat product, of voor het AI-systeem als product zelf, moet op grond van diezelfde harmonisatiewetgeving een conformiteitsbeoordeling door een derde partij worden uitgevoerd met het oog op het in de handel brengen of in gebruik stellen ervan. Beide voorwaarden moeten samen zijn vervuld."}],"exceptions":[{"id":"article-6-1bis-non-safety-function","operator":"not","description":"Het door Verordening (EU) 2026/1744 ingevoegde artikel 6 lid 1 bis bepaalt dat AI-systemen die uitsluitend worden gebruikt voor niet-veiligheidsgerelateerde aspecten van bijstand aan gebruikers, optimalisering van de prestaties, efficientie van de dienstverlening, automatisering of gemak of kwaliteitscontrole, niet als veiligheidscomponent gelden. Lid 1 ter neemt die uitsluiting terug zodra falen of gebrekkig functioneren de gezondheid en veiligheid in gevaar zou brengen."},{"id":"article-6-1quater-non-health-safety-assessment","operator":"not","description":"Het ingevoegde artikel 6 lid 1 quater bepaalt dat een product dat uitsluitend wegens andere risico's dan risico's voor de gezondheid en veiligheid een conformiteitsbeoordeling door een derde partij moet ondergaan, met name risico's in verband met de verdeling van het radiospectrum of elektromagnetische interferentie die geen gevolgen hebben voor de gezondheid en veiligheid, niet wordt geacht aan de voorwaarde van lid 1, punt b), te voldoen."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Ongeacht of een AI-systeem los van in de punten a) en b) bedoelde producten in de handel wordt gebracht of in gebruik wordt gesteld, wordt een AI-systeem als AI-systeem met een hoog risico beschouwd wanneer aan beide van de volgende voorwaarden is voldaan: a) het AI-systeem is bedoeld om te worden gebruikt als veiligheidscomponent van een product of het AI-systeem is zelf een product dat valt onder de in bijlage I opgenomen harmonisatiewetgeving van de Unie; b) voor het product waarvan het AI-systeem de veiligheidscomponent op grond van punt a) vormt of voor het AI-systeem als product zelf moet een conformiteitsbeoordeling door een derde partij worden uitgevoerd met het oog op het in de handel brengen of in gebruik stellen van dat product op grond van de in bijlage I opgenomen harmonisatiewetgeving van de Unie.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 6, lid 1 en Bijlage I","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Artikel 43 lid 3 is door Verordening (EU) 2026/1744 vervangen. De derde alinea van de nieuwe tekst luidt: wanneer de in bijlage I, afdeling A, vermelde harmonisatiewetgeving van de Unie de productfabrikant de mogelijkheid biedt zich te baseren op een conformiteitsbeoordeling waarbij geen derde partij betrokken is, mits die fabrikant geharmoniseerde normen heeft toegepast om de naleving van alle relevante voorschriften te waarborgen, kan die fabrikant alleen van die mogelijkheid gebruikmaken als hij ook geharmoniseerde normen of, in voorkomend geval, gemeenschappelijke specificaties als bedoeld in artikel 41 heeft toegepast voor alle in afdeling 2 van dit hoofdstuk vastgestelde voorschriften. De classificatie van een product als AI-systeem met een hoog risico overeenkomstig artikel 6, lid 1, heeft geen invloed op de keuze van de conformiteitsbeoordelingsprocedure die ter beschikking wordt gesteld aan fabrikanten van producten die vallen onder in bijlage I, afdeling A, vermelde harmonisatiewetgeving van de Unie. De fabrikanten van dergelijke producten zijn niet verplicht te kiezen voor een conformiteitsbeoordelingsprocedure die een conformiteitsbeoordeling door derden omvat uitsluitend omdat het product een AI-systeem met een hoog risico als veiligheidscomponent bevat, als dit niet vereist is door die harmonisatiewetgeving. De eerste alinea van hetzelfde lid bepaalt dat de eisen van hoofdstuk III, afdeling 2, op die AI-systemen van toepassing zijn en deel uitmaken van die beoordeling.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 19, tot vervanging van artikel 43, lid 3, derde alinea","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Artikel 2 lid 2 is door Verordening (EU) 2026/1744 vervangen en luidt: op AI-systemen die overeenkomstig artikel 6, lid 1, als AI-systemen met een hoog risico worden aangemerkt die verband houden met producten die vallen onder de in bijlage I, afdeling B, opgenomen harmonisatiewetgeving van de Unie, zijn uitsluitend artikel 6, lid 1, artikel 60 bis, en de artikelen 102 tot en met 112 van toepassing. De artikelen 57, 58 en 59 zijn alleen van toepassing voor zover de eisen voor AI-systemen met een hoog risico uit hoofde van deze verordening zijn opgenomen in die harmonisatiewetgeving van de Unie. De oorspronkelijke tekst noemde uitsluitend artikel 6, lid 1, de artikelen 102 tot en met 109 en artikel 112, en beperkte de doorwerking van artikel 57 op dezelfde wijze.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 2, onder a), tot vervanging van artikel 2, lid 2","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Dezelfde verordening wijzigt bijlage I: in afdeling A wordt punt 1 geschrapt en in afdeling B wordt punt 21 toegevoegd, Verordening (EU) 2023/1230 betreffende machines. Punt 1 van afdeling A was Richtlijn 2006/42/EG betreffende machines. Machines verhuizen daarmee van afdeling A naar afdeling B. Verordening (EU) 2023/1230 wordt tegelijk zo gewijzigd dat de Commissie gedelegeerde handelingen vaststelt die bijlage III bij die verordening aanvullen met gezondheids- en veiligheidseisen voor AI-systemen die op grond van artikel 6, lid 1, van Verordening (EU) 2024/1689 als hoog risico zijn geclassificeerd, en die de eisen van hoofdstuk III, afdeling 2, en de artikelen 17, 19, 72 en 73 weerspiegelen. Die gedelegeerde handelingen worden uiterlijk op 2 augustus 2028 van toepassing.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 41, en artikel 3, punt 1, tot wijziging van artikel 8 van Verordening (EU) 2023/1230","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Artikel 2 lid 1, punt e), bepaalt dat deze verordening van toepassing is op fabrikanten van producten die samen met hun product en onder hun eigen naam of merk een AI-systeem in de handel brengen of in gebruik stellen. Artikel 25 lid 3 bepaalt dat bij AI-systemen met een hoog risico die veiligheidscomponenten van producten zijn die vallen onder de in bijlage I, afdeling A, genoemde harmonisatiewetgeving van de Unie, de productfabrikant wordt beschouwd als de aanbieder van het AI-systeem met een hoog risico en onderworpen is aan de verplichtingen krachtens artikel 16 in een van de volgende situaties: a) het AI-systeem met een hoog risico wordt samen met het product onder de naam of het merk van de productfabrikant in de handel gebracht; b) het AI-systeem met een hoog risico wordt onder de naam of het merk van de productfabrikant in gebruik gesteld nadat het product in de handel is gebracht. Artikel 25 lid 3 is door Verordening (EU) 2026/1744 niet gewijzigd.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 2, lid 1, punt e), en artikel 25, lid 3","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"De in het Publicatieblad bekendgemaakte tekst van artikel 113, derde alinea, punt c), bepaalt dat artikel 6, lid 1, en de overeenkomstige verplichtingen van deze verordening van toepassing zijn met ingang van 2 augustus 2027.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 113, derde alinea, punt c)","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Verordening (EU) 2026/1744 vervangt punt c) van de derde alinea van artikel 113 door: hoofdstuk III, de afdelingen 1, 2 en 3, met uitzondering van artikel 6, lid 5, van toepassing met ingang van i) 2 december 2027 voor wat betreft AI-systemen die op grond van artikel 6, lid 2, en bijlage III als AI-systemen met een hoog risico zijn aangemerkt, en ii) 2 augustus 2028 voor wat betreft AI-systemen die op grond van artikel 6, lid 1, en bijlage I als AI-systemen met een hoog risico zijn aangemerkt. Dezelfde wijziging voegt aan die alinea een punt d) toe: de artikelen 102 tot en met 110 van toepassing met ingang van 27 juli 2026.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 40, onder b) en c), tot vervanging van artikel 113, derde alinea, punt c) en tot toevoeging van punt d)","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Artikel 111 lid 2 is vervangen en luidt: onverminderd de toepassing van artikel 5 als bedoeld in artikel 113, derde alinea, punt a), is deze verordening alleen van toepassing op operatoren van AI-systemen met een hoog risico, met uitzondering van de in lid 1 van dat artikel bedoelde systemen, die voor de in artikel 113 vermelde toepassingsdatum voor hoofdstuk III in de handel zijn gebracht of in gebruik zijn gesteld, indien die systemen vanaf die datum aanzienlijke wijzigingen in hun ontwerp ondergaan. In ieder geval ondernemen de aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen met een hoog risico die bedoeld zijn om door overheidsinstanties te worden gebruikt, de nodige stappen om uiterlijk op 2 augustus 2030 aan de eisen en verplichtingen van deze verordening te voldoen.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 39, onder a), tot vervanging van artikel 111, lid 2","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Het ingevoegde artikel 2 lid 13 bepaalt dat voor AI-systemen met een hoog risico als bedoeld in artikel 6, lid 1, de toepassing van de specifieke eisen of verplichtingen van de artikelen 9 tot en met 15 en 17 tot en met 25 kan worden beperkt, indien en voor zover de in afdeling A van bijlage I vermelde harmonisatiewetgeving van de Unie eisen of verplichtingen bevat met een gelijkwaardig of hoger beschermingsniveau, en die beperking geen afbreuk doet aan het algemene beschermingsniveau van deze verordening. Uiterlijk op 2 augustus 2027 stelt de Commissie gedelegeerde handelingen vast die de betrokken systemen, de te beperken eisen, de voorwaarden en de reikwijdte nader bepalen.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 3, tot invoeging van artikel 2, lid 13","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Voor de meeste organisaties is de eerste vraag niet of hun systeem AI is, maar welke functie hun AI-component vervult en onder welke afdeling van bijlage I hun product valt. Wat hier vaak misgaat, is de gedachte dat de gekozen conformiteitsroute de classificatie bepaalt: wij passen geharmoniseerde normen toe, dus interne controle, dus geen derde partij, dus geen hoog risico. Die redenering houdt geen stand. Het vervangen artikel 43 lid 3 knoopt aan de opt-out een extra voorwaarde uit deze verordening vast en zegt in dezelfde alinea dat de classificatie als hoog-risicosysteem de keuze van de procedure onverlet laat, en de concept-richtsnoeren van 19 mei 2026 lezen artikel 6 lid 1 op dezelfde manier. Waar u wel echt buiten deze route kunt vallen, is via de ingevoegde leden 1 bis en 1 quater: een model dat uitsluitend doorlooptijd of kwaliteitscontrole ondersteunt en waarvan falen de gezondheid en veiligheid niet in gevaar brengt, en een product dat alleen wegens radiospectrum of elektromagnetische storing een derde partij nodig had. Twee dingen gaan er verder mis in de praktijk. Het eerste is de datum: wie 2 december 2027 in de planning heeft gezet omdat dat de datum uit het nieuws was, plant op de bijlage III-route en niet op de zijne, en wie alleen 2 augustus 2028 noteert mist dat de artikelen 102 tot en met 110 al sinds 27 juli 2026 gelden. Het tweede is de afdeling: machines staan sinds 27 juli 2026 in afdeling B, niet meer in afdeling A. Voor een machinebouwer betekent dat een ander regime, met de eisen die via gedelegeerde handelingen in bijlage III bij Verordening (EU) 2023/1230 landen, en niet rechtstreeks via hoofdstuk III van deze verordening. Blijft staan: bouwt u het AI-systeem niet zelf maar zet u het onder uw eigen merk in uw product, dan bent u volgens artikel 2 lid 1, punt e), en artikel 25 lid 3 aanbieder, met de plichten van artikel 16, en niet louter afnemer van uw softwareleverancier.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 6, lid 1 en Bijlage I","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 19, tot vervanging van artikel 43, lid 3, derde alinea","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 2, lid 1, punt e), en artikel 25, lid 3","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 41, en artikel 3, punt 1, tot wijziging van artikel 8 van Verordening (EU) 2023/1230","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Zet per product op een rij onder welke rechtshandeling van bijlage I het valt en of dat afdeling A of afdeling B is na de wijziging van 27 juli 2026, welke conformiteitsbeoordelingsprocedure daar geldt, en welke AI-functies veiligheidscomponent zijn in de zin van artikel 3, punt 14. Toets de classificatie niet aan de module die u feitelijk gebruikt maar aan de vraag of de wetgever voor dat producttype verhoogd toezicht heeft voorgeschreven. Voor producten uit afdeling A volgt de aanbieder de procedure uit die rechtshandeling en maken de eisen van hoofdstuk III, afdeling 2, deel uit van die beoordeling; gebruikt u de opt-out van artikel 43 lid 3, leg dan vast welke geharmoniseerde normen alle eisen van afdeling 2 dekken. Bepaal of artikel 2 lid 1, punt e), of artikel 25 lid 3 u zelf aanbieder maakt. Plan op 2 augustus 2028 voor hoofdstuk III, en houd apart bij dat de artikelen 102 tot en met 110 al sinds 27 juli 2026 gelden. Controleer voor bestaande producten of artikel 111 lid 2 u ontziet zolang het ontwerp niet aanzienlijk wijzigt, en of 2 augustus 2030 geldt voor systemen bedoeld voor overheidsgebruik.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 19, tot vervanging van artikel 43, lid 3, derde alinea","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 2, lid 1, punt e), en artikel 25, lid 3","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 40, onder b) en c), tot vervanging van artikel 113, derde alinea, punt c) en tot toevoeging van punt d)","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 39, onder a), tot vervanging van artikel 111, lid 2","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"upcoming","deadline_at":"2028-08-02T00:00:00.000Z","timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-6-1-annex-i-product-route","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 6 in EUR-Lex"},{"relation":"related","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","label":"Verordening (EU) 2026/1744 in EUR-Lex"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-02-10T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-60-real-world-testing","legacy_id":"raip:obligation:article-60-real-world-testing","type":"obligation","slug":"article-60-real-world-testing","version":"1.0.0","effective_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"6306b9a0abce6764b0c4ebf4968aacf23cd2483dba7b750f1cb18716886ea751","label":"Artikel 60: testen onder reele omstandigheden buiten een testomgeving","summary":"Wilt u een AI-systeem met een hoog risico uit bijlage III met echte mensen en echte uitkomsten testen voordat u het in de handel brengt, dan geldt een volwaardig regime: een plan, voorafgaande goedkeuring van de markttoezichtautoriteit, registratie, geinformeerde toestemming en een maximale duur.","topics":["innovation"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"oversight_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:market-surveillance-authority"],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":null,"interpretation_note":null,"obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:article-60-testing-plan-and-authorisation"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:article-61-informed-consent-record"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:article-60-oversight-and-incident-response"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-60-real-world-testing-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-60-real-world-testing-scope","operator":"all","description":"Van toepassing wanneer u aanbieder of potentiele aanbieder bent van een AI-systeem met een hoog risico uit bijlage III en u dat systeem buiten een AI-testomgeving voor regelgeving onder reele omstandigheden wilt testen voordat u het in de handel brengt of in gebruik stelt. Bent u buiten de Unie gevestigd, dan eist artikel 60 lid 4, punt d), dat u een in de Unie gevestigde wettelijke vertegenwoordiger aanwijst; dat is een andere figuur dan de gemachtigde van artikel 22."}],"exceptions":[{"id":"article-60-real-world-testing-exception","operator":"not","description":"Artikel 60 lid 1, derde alinea, laat Unie- en nationaal recht over testen onder reele omstandigheden van systemen met een hoog risico bij producten onder de harmonisatiewetgeving van bijlage I onverlet. Artikel 60 lid 4, punt i), kent een uitzondering voor rechtshandhaving: indien het vragen om geinformeerde toestemming het testen onmogelijk zou maken, mag zonder toestemming worden getest, mits de test zelf en het resultaat geen negatieve gevolgen voor de proefpersonen hebben en hun persoonsgegevens na de test worden gewist. Voor de in bijlage III, punten 1, 6 en 7, bedoelde systemen op de gebieden rechtshandhaving, migratie, asiel en grenstoezicht verloopt de registratie via het beveiligde niet-openbare gedeelte van de EU-databank op grond van artikel 49 lid 4, punt d). Voor de in bijlage III, punt 2, bedoelde systemen geldt op grond van artikel 49 lid 5 registratie op nationaal niveau."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Artikel 60 lid 1 bepaalt dat het testen van AI-systemen met een hoog risico onder reele omstandigheden buiten AI-testomgevingen voor regelgeving mag worden uitgevoerd door aanbieders of potentiele aanbieders van in bijlage III vermelde AI-systemen met een hoog risico, in overeenstemming met dit artikel en het plan voor tests onder reele omstandigheden, onverminderd de verbodsbepalingen van artikel 5. De Commissie specificeert de precieze onderdelen van dat plan bij uitvoeringshandeling. De derde alinea van lid 1 bepaalt dat dit lid geen afbreuk doet aan Unie- of nationaal recht voor het testen onder reele omstandigheden van systemen met een hoog risico die verband houden met producten die onder de in bijlage I vermelde harmonisatiewetgeving vallen. Artikel 60 lid 2 staat toe dat aanbieders of potentiele aanbieders op elk moment voor het in de handel brengen of in gebruik nemen testen, zelf of in samenwerking met een of meer gebruiksverantwoordelijken of potentiele gebruiksverantwoordelijken. Artikel 60 lid 3 bepaalt dat dit testen geen afbreuk doet aan de ethische toetsing die op grond van Unie- of nationaal recht is vereist. Artikel 60 lid 4, punt f), begrenst de duur: niet langer dan nodig is om de doelstellingen te verwezenlijken en in geen geval langer dan zes maanden, met een mogelijke verlenging van nog eens zes maanden na voorafgaande kennisgeving aan de markttoezichtautoriteit met uitleg over de noodzaak. Artikel 60 lid 4, punt g), eist dat proefpersonen die tot kwetsbare groepen behoren vanwege leeftijd of handicap naar behoren worden beschermd. Artikel 60 lid 9 stelt uitdrukkelijk vast dat de aanbieder of potentiele aanbieder voor schade die in de loop van het testen onder reele omstandigheden wordt veroorzaakt onverkort onder het toepasselijke Unie- en nationale recht daarover valt. Hoofdstuk VI, waarin artikel 60 staat, valt niet onder de uitzonderingen van artikel 113 en is van toepassing sinds 2 augustus 2026.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 60, leden 1 tot en met 4, artikel 60, lid 9, en artikel 113","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Veel organisaties noemen wat zij doen een pilot en gaan ervan uit dat zij daarmee buiten de verordening blijven. Artikel 60 laat zien dat dat niet opgaat zodra u een systeem uit bijlage III onder reele omstandigheden test met echte mensen en echte uitkomsten. Dan geldt een volwaardig regime: een plan, voorafgaande goedkeuring, registratie met een Uniebreed uniek identificatienummer, geinformeerde toestemming, en een harde klok van zes maanden met een verlenging van maximaal zes maanden. De zwaarste eis in de praktijk is artikel 60 lid 4, punt k): de voorspellingen, aanbevelingen of beslissingen van het systeem moeten daadwerkelijk kunnen worden teruggedraaid en genegeerd. Test u een selectie-, scoring- of triagesysteem waarvan de uitkomst rechtstreeks in de werkstroom doorwerkt zonder dat iemand die kan terugdraaien, dan voldoet uw opzet niet, hoe zorgvuldig uw toestemmingsformulier ook is. Let ook op de timing, want die is commercieel interessant. Hoofdstuk VI geldt sinds 2 augustus 2026, terwijl de kernverplichtingen voor zelfstandige bijlage III-systemen pas op 2 december 2027 van toepassing worden. De testroute staat dus al open voordat de eisen zelf bijten, en dat is precies het venster om uw ontwerp te valideren in plaats van het achteraf te moeten herbouwen. Tot slot: artikel 60 lid 3 laat ethische toetsing die op grond van ander recht is vereist volledig staan, en artikel 60 lid 9 stelt uitdrukkelijk vast dat u voor schade die tijdens het testen wordt veroorzaakt onverkort onder het toepasselijke recht valt.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 60, leden 1 tot en met 4, artikel 60, lid 9, en artikel 113","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Inventariseer welke lopende of geplande proeven feitelijk testen onder reele omstandigheden zijn: echte gebruikers, echte data, uitkomsten die in de werkstroom doorwerken. Toets die eerst op artikel 60 lid 4, punt k): kunt u de uitkomst daadwerkelijk terugdraaien en negeren? Zo niet, herontwerp de proef voordat u iets indient. Kies vervolgens bewust tussen twee routes: testen binnen een testomgeving onder toezicht op grond van artikel 57 lid 5 en artikel 58 lid 4, of buiten een testomgeving onder artikel 60. Plan de zes maanden realistisch en beslis vooraf op welk moment u een verlenging aanvraagt, want die vereist voorafgaande kennisgeving met onderbouwing. Controleer of voor uw domein een ethische toetsing verplicht is en start die parallel, want artikel 60 lid 3 stelt u daar niet van vrij.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 60, leden 1 tot en met 4, artikel 60, lid 9, en artikel 113","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"applicable","deadline_at":"2026-08-02T00:00:00.000Z","timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-60-real-world-testing","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 60 in EUR-Lex"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-02-04T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-61-informed-consent","legacy_id":"raip:obligation:article-61-informed-consent","type":"obligation","slug":"article-61-informed-consent","version":"1.0.0","effective_at":"2026-08-02T00:00:00.000Z","known_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"e7ff043231fa794c9c21494315ad879b5bac9ab1195f761cfec85493be5acd92","label":"Artikel 61: geinformeerde toestemming van proefpersonen bij testen onder reele omstandigheden","summary":"Test u een AI-systeem met een hoog risico onder reele omstandigheden buiten een AI-testomgeving voor regelgeving, dan moet van elke proefpersoon vrijwillig gegeven geinformeerde toestemming worden verkregen voordat die deelneemt. Vooraf krijgt de proefpersoon beknopte, duidelijke, relevante en begrijpelijke informatie over vijf voorgeschreven onderwerpen: de aard en de doelstellingen van de test en de mogelijke ongemakken, de voorwaarden waaronder wordt getest met inbegrip van de verwachte duur van de deelname, de rechten en garanties waaronder het recht om te weigeren en het recht om zich te allen tijde zonder nadeel en zonder rechtvaardiging terug te trekken, de afspraken om het terugdraaien of negeren van de uitkomsten van het systeem aan te vragen, en het Uniebrede unieke identificatienummer met de contactgegevens waar nadere informatie te krijgen is. De toestemming wordt gedateerd en gedocumenteerd en de proefpersoon krijgt een kopie.","topics":["fundamental-rights","innovation"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"oversight_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:market-surveillance-authority"],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":null,"interpretation_note":null,"obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:article-61-inform-and-obtain-consent"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:article-61-subject-information-pack"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:article-61-consent-and-withdrawal-review"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-61-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-61-scope","operator":"all","description":"Van toepassing met het oog op het testen onder reele omstandigheden overeenkomstig artikel 60, dus wanneer u aanbieder of potentiele aanbieder bent van een in bijlage III vermeld AI-systeem met een hoog risico en dat systeem buiten een AI-testomgeving voor regelgeving onder reele omstandigheden test. Artikel 60, lid 4, punt i), maakt de geinformeerde toestemming overeenkomstig artikel 61 tot een van de cumulatieve voorwaarden waaronder dat testen is toegestaan. De toestemming wordt per proefpersoon verkregen voorafgaand aan diens deelname. Artikel 61 staat in hoofdstuk VI, dat in geen van de drie uitzonderingen van de derde alinea van artikel 113 wordt genoemd; daarom geldt de algemene toepassingsdatum uit de tweede alinea, 2 augustus 2026."},{"id":"article-61-joint-testing","operator":"any","description":"Test u op grond van artikel 60, lid 2, in samenwerking met een of meer gebruiksverantwoordelijken of potentiele gebruiksverantwoordelijken, dan blijft de voorwaarde bij u als aanbieder liggen, ook wanneer die partij feitelijk contact heeft met de proefpersoon. Artikel 60, lid 4, punt h), eist dat u en die partij een overeenkomst sluiten waarin uw taken en verantwoordelijkheden worden gespecificeerd; daarin legt u vast wie informeert, wie de toestemming ophaalt en wie het dossier bewaart."}],"exceptions":[{"id":"article-61-law-enforcement-carve-out","operator":"not","description":"De enige uitzondering staat niet in artikel 61 maar in artikel 60, lid 4, punt i): in het geval van rechtshandhaving, indien het vragen om geinformeerde toestemming het testen van het AI-systeem onder reele omstandigheden onmogelijk zou maken, mag zonder die toestemming worden getest, mits de test zelf en het resultaat van de test geen negatieve gevolgen voor de proefpersonen hebben en hun persoonsgegevens na de uitvoering van de test worden gewist. Buiten die context bestaat geen uitzondering op de toestemming; artikel 61 kent er zelf geen."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Lid 1 bepaalt: met het oog op het testen onder reele omstandigheden overeenkomstig artikel 60 moet van de proefpersonen vrijwillig gegeven geinformeerde toestemming worden verkregen voorafgaand aan hun deelname aan het testen en nadat zij naar behoren zijn geinformeerd en beknopte, duidelijke, relevante en begrijpelijke informatie hebben gekregen over: a) de aard en de doelstellingen van het testen onder reele omstandigheden en de mogelijke ongemakken die verband kunnen houden met hun deelname; b) de voorwaarden waaronder in reele omstandigheden moet worden getest, met inbegrip van de verwachte duur van de deelname van de proefpersoon of proefpersonen; c) hun rechten en de garanties met betrekking tot hun deelname, met name hun recht om te weigeren deel te nemen aan, en het recht om zich te allen tijde terug te trekken uit, het testen onder reele omstandigheden zonder daarvan enig nadeel te ondervinden en zonder zich te hoeven rechtvaardigen; d) de afspraken met betrekking tot het aanvragen van het terugdraaien of negeren van de voorspellingen, aanbevelingen of beslissingen van het AI-systeem; e) het Uniebrede unieke identificatienummer van het testen onder reele omstandigheden overeenkomstig artikel 60, lid 4, punt c), en de contactgegevens van de aanbieder of zijn wettelijke vertegenwoordiger bij wie nadere informatie kan worden verkregen. Lid 2 bepaalt: de geinformeerde toestemming wordt gedateerd en gedocumenteerd en er wordt een kopie verstrekt aan de proefpersonen of hun wettelijke vertegenwoordiger.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 61, leden 1 en 2","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Artikel 60, lid 4, punt i), noemt als voorwaarde: de proefpersonen die onder reele omstandigheden worden getest, hebben geinformeerde toestemming gegeven overeenkomstig artikel 61, of, in het geval van rechtshandhaving, indien het vragen om geinformeerde toestemming het testen van het AI-systeem onder reele omstandigheden onmogelijk zou maken, de test zelf en het resultaat van de test onder reele omstandigheden hebben geen negatieve gevolgen voor de proefpersonen en hun persoonsgegevens worden na de uitvoering van test gewist. Artikel 60, lid 5, bepaalt: proefpersonen van het testen onder reele omstandigheden of hun wettelijke vertegenwoordiger, al naargelang het geval, kunnen zich, zonder nadelige gevolgen en zonder enige rechtvaardiging, te allen tijde uit het testen terugtrekken door hun geinformeerde toestemming in te trekken, waarna zij om de onmiddellijke en permanente verwijdering van hun persoonsgegevens kunnen verzoeken. De intrekking van de geinformeerde toestemming heeft geen gevolgen voor de reeds uitgevoerde activiteiten. Artikel 60, lid 2, zoals vervangen bij artikel 1, punt 24, van Verordening (EU) 2026/1744, bepaalt: aanbieders of potentiele aanbieders kunnen zelf of in samenwerking met een of meer gebruiksverantwoordelijken of potentiele gebruiksverantwoordelijken onder reele omstandigheden tests uitvoeren op in bijlage III bedoelde AI-systemen met een hoog risico of AI-systemen met een hoog risico die onder de in bijlage I, afdeling A, vermelde harmonisatiewetgeving van de Unie vallen, op elk moment voor het in de handel brengen of in gebruik stellen van het AI-systeem met een hoog risico. Tot 27 juli 2026 noemde dat lid alleen de bijlage III-route; de toestemming van artikel 61 geldt sindsdien dus ook bij het testen van hoog-risico AI in een gereguleerd product uit afdeling A van bijlage I.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 60, lid 2; artikel 60, lid 4, punten c), h) en i); artikel 60, lid 5; artikel 113, tweede alinea","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Dit is de enige plaats in deze verordening waar een individuele toestemming van een natuurlijke persoon een voorwaarde is. Nergens anders hangt de rechtmatigheid van iets wat u doet af van een handtekening van de persoon die het raakt. Dat maakt de verleiding groot om het bestaande AVG-toestemmingsformulier te hergebruiken, en dat is precies waar het misgaat. De toestemming van artikel 61 is toestemming om deel te nemen aan een test; zij is een van de cumulatieve voorwaarden van artikel 60, lid 4, waaronder u onder reele omstandigheden mag testen. Of, en op welke grondslag, persoonsgegevens in die test mogen worden verwerkt, regelt artikel 61 niet en zegt deze verordening hier niet. Dat blijft een vraag van het gegevensbeschermingsrecht, en die vraag beantwoordt u apart. De twee vallen niet samen en het een vervangt het ander niet. Kijk daarnaast naar de inhoud van de vijf punten, want twee ervan staan in geen enkel standaardformulier. Punt e) eist het Uniebrede unieke identificatienummer van de test uit artikel 60, lid 4, punt c). Dat nummer ontstaat bij de registratie, dus u kunt de proefpersoon pas benaderen nadat die registratie rond is; wie eerst werft en daarna registreert, heeft de volgorde omgedraaid. Punt d) eist dat u uitlegt hoe iemand kan vragen om het terugdraaien of negeren van de voorspellingen, aanbevelingen of beslissingen van het systeem. Dat is niet alleen informatie: artikel 60, lid 4, punt k), eist dat die uitkomsten daadwerkelijk kunnen worden teruggedraaid en genegeerd. Kunt u dat mechanisme niet beschrijven, dan is het er waarschijnlijk niet en voldoet uw testopzet niet.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 60, lid 2; artikel 60, lid 4, punten c), h) en i); artikel 60, lid 5; artikel 113, tweede alinea","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Let op het verschil tussen lid 1 en lid 2, want organisaties bouwen meestal maar een van beide. Lid 1 gaat over informeren vooraf: beknopt, duidelijk, relevant en begrijpelijk, over vijf onderwerpen. Lid 2 gaat over het bewijs achteraf: de toestemming wordt gedateerd, wordt gedocumenteerd, en de proefpersoon krijgt een kopie. Een aanvinkvakje in een app dat een regel in een logbestand achterlaat, dekt lid 2 niet: er is geen kopie verstrekt en meestal ook geen datering die los van het logsysteem te tonen is. Bouw daarom twee artefacten in plaats van een: het informatiepakket dat u geeft, en het gedateerde toestemmingsbewijs dat u bewaart en waarvan de proefpersoon een exemplaar heeft. Een tweede punt dat in de opzet wordt gemist, is de intrekking. Artikel 61, lid 1, punt c), belooft de proefpersoon een recht om zich te allen tijde terug te trekken zonder nadeel en zonder rechtvaardiging, en artikel 60, lid 5, werkt dat uit: intrekken kan altijd, er kan om onmiddellijke en permanente verwijdering van de persoonsgegevens worden verzocht, en de intrekking heeft geen gevolgen voor de reeds uitgevoerde activiteiten. Wie dat recht in het formulier belooft maar geen route heeft om het uit te voeren, heeft de belofte niet waargemaakt. De praktische vraag is dus niet hoe uw formulier klinkt, maar wie op maandagochtend de intrekking aanneemt, binnen welke termijn de gegevens verdwijnen, en waar dat wordt vastgelegd. Ten slotte: laat de rolverdeling niet impliciet. Test u samen met een gebruiksverantwoordelijke, dan is die partij vaak degene die tegenover de proefpersoon staat, terwijl de voorwaarde bij u als aanbieder blijft. Artikel 60, lid 4, punt h), geeft u het instrument om dat te regelen, en dat is de overeenkomst waarin uw taken en verantwoordelijkheden worden gespecificeerd.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 60, lid 2; artikel 60, lid 4, punten c), h) en i); artikel 60, lid 5; artikel 113, tweede alinea","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Stel per test een informatiepakket op dat de vijf punten van lid 1 elk apart benoemt, en controleer het pakket regel voor regel tegen die vijf punten in plaats van tegen uw bestaande privacyverklaring. Haal het Uniebrede unieke identificatienummer op uit de registratie op grond van artikel 60, lid 4, punt c), en zet het samen met de contactgegevens van de aanbieder of de wettelijke vertegenwoordiger in het pakket voordat u de eerste proefpersoon benadert. Beschrijf in punt d) het concrete mechanisme waarmee iemand kan vragen om het terugdraaien of negeren van een uitkomst, met de plaats waar dat verzoek binnenkomt en de termijn waarbinnen het wordt behandeld. Leg per proefpersoon een gedateerd toestemmingsbewijs vast en verstrek een kopie aan de proefpersoon of de wettelijke vertegenwoordiger; bewaar dat bewijs los van uw applicatielogs, zodat u het kunt tonen zonder het systeem te hoeven raadplegen. Richt een intrekkingsroute in met een genoemde ontvanger, een termijn en een verwerkingsstap voor het verzoek om onmiddellijke en permanente verwijdering van persoonsgegevens, en oefen die route een keer voordat de test start. Neem in de overeenkomst met uw gebruiksverantwoordelijke op grond van artikel 60, lid 4, punt h), op wie informeert, wie de toestemming ophaalt, wie het bewijs bewaart en wie een intrekking aanneemt. Test u in het domein van de rechtshandhaving en overweegt u de uitzondering van artikel 60, lid 4, punt i), leg dan vooraf vast waarom het vragen om toestemming het testen onmogelijk zou maken, en hoe u waarborgt dat de test geen negatieve gevolgen heeft en dat de persoonsgegevens na de test worden gewist.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 60, lid 2; artikel 60, lid 4, punten c), h) en i); artikel 60, lid 5; artikel 113, tweede alinea","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"applicable","deadline_at":"2026-08-02T00:00:00.000Z","timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-61-informed-consent","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 61 in EUR-Lex"},{"relation":"public_page","href":"/nl/ai-act/artikel/61","label":"Lees artikel 61 in de AI Act Explorer"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-03-05T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-62-sme-support-measures","legacy_id":"raip:obligation:article-62-sme-support-measures","type":"obligation","slug":"article-62-sme-support-measures","version":"1.0.0","effective_at":"2026-08-02T00:00:00.000Z","known_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"89d0012409a5635c7734726e3fa30d2a1fa3427dc6277cfe8f675f151cd5d5dc","label":"Artikel 62: maatregelen voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken die kmo of start-up zijn","summary":"De lidstaten verlenen kmo’s, met inbegrip van start-ups, met een maatschappelijke zetel of bijkantoor in de Unie prioritaire toegang tot de AI-testomgevingen voor regelgeving, organiseren specifieke bewustmakings- en opleidingsactiviteiten, benutten of openen specifieke communicatiekanalen om advies te geven en vragen te beantwoorden, en faciliteren de deelname van kmo’s aan het proces voor de ontwikkeling van normen. Bij het bepalen van de vergoedingen voor conformiteitsbeoordelingen krachtens artikel 43 worden de specifieke belangen en behoeften van aanbieders die kmo zijn in aanmerking genomen, waarbij die vergoedingen naar evenredigheid van hun omvang, de omvang van de markt en andere relevante indicatoren worden verlaagd. Het AI-bureau verstrekt gestandaardiseerde sjablonen, houdt een centraal informatieplatform in stand, organiseert voorlichtingscampagnes en bevordert de convergentie van beste praktijken bij openbare aanbestedingen. Dit artikel verlaagt geen enkele eis; het maakt de weg ernaartoe goedkoper en toegankelijker.","topics":["governance","innovation"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":[],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"oversight_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:ai-office"],"evidence_owner_ids":[],"duty_holder_uncertainty_status":"out_of_scope","interpretation_status":null,"interpretation_note":null,"obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:article-62-claim-sme-facilities"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:article-62-sme-status-record"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:article-62-fee-and-access-review"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-62-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-62-scope","operator":"all","description":"De prioritaire toegang van lid 1, punt a), geldt voor kmo’s, met inbegrip van start-ups, die een maatschappelijke zetel of een bijkantoor in de Unie hebben, en alleen voor zover zij aan de toelatingsvoorwaarden en selectiecriteria voldoen. De verlaging van de vergoedingen in lid 2 hangt aan conformiteitsbeoordelingen krachtens artikel 43 en aan de hoedanigheid van aanbieder die kmo is, met inbegrip van start-ups. Artikel 62 staat in hoofdstuk VI, dat in geen van de drie uitzonderingen van de derde alinea van artikel 113 wordt genoemd; daarom geldt de algemene toepassingsdatum uit de tweede alinea, 2 augustus 2026."}],"exceptions":[{"id":"article-62-priority-access-not-exclusive","operator":"not","description":"Lid 1, punt a), zegt uitdrukkelijk dat de prioritaire toegang niet uitsluit dat andere dan de in dat lid bedoelde kmo’s, met inbegrip van start-ups, toegang krijgen tot de AI-testomgeving voor regelgeving, mits zij ook aan de toelatingsvoorwaarden en selectiecriteria voldoen. Prioriteit is dus een volgorde en geen exclusief recht, en zij ontslaat niemand van de toelatingsvoorwaarden en selectiecriteria."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Lid 1 bepaalt: de lidstaten ondernemen de volgende acties: a) kmo’s, met inbegrip van start-ups, die een maatschappelijke zetel of een bijkantoor in de Unie hebben, prioritaire toegang verlenen tot de AI-testomgevingen voor regelgeving voor zover zij aan de toelatingsvoorwaarden en selectiecriteria voldoen; de prioritaire toegang sluit niet uit dat andere dan de in dit lid bedoelde kmo’s, met inbegrip van start-ups, toegang krijgen tot de AI-testomgeving voor regelgeving, mits zij ook aan de toelatingsvoorwaarden en selectiecriteria voldoen; b) specifieke bewustmakings- en opleidingsactiviteiten organiseren over de toepassing van deze verordening, afgestemd op de behoeften van kmo’s, met inbegrip van start-ups, gebruiksverantwoordelijken en, in voorkomend geval, lokale overheidsinstanties; c) bestaande specifieke communicatiekanalen benutten en, waar passend, nieuwe opzetten voor communicatie met kmo’s, met inbegrip van start-ups, gebruiksverantwoordelijken, andere innovatoren en, in voorkomend geval, lokale overheidsinstanties, om advies te verstrekken en te reageren op vragen over de uitvoering van deze verordening, onder meer met betrekking tot deelname aan AI-testomgevingen voor regelgeving; d) de deelname van kmo’s en andere relevante belanghebbenden aan het proces voor de ontwikkeling van normen faciliteren. Lid 2 bepaalt: de specifieke belangen en behoeften van aanbieders die kmo’s zijn, met inbegrip van start-ups, worden in aanmerking genomen bij het bepalen van de vergoedingen voor conformiteitsbeoordelingen krachtens artikel 43, waarbij die vergoedingen naar evenredigheid van hun omvang, de omvang van de markt en andere relevante indicatoren worden verlaagd.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 62, leden 1 tot en met 3","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Lid 3 bepaalt: het AI-bureau onderneemt de volgende acties: a) het verstrekken van gestandaardiseerde sjablonen voor de gebieden die onder deze verordening vallen, zoals gespecificeerd door de AI-board in zijn verzoek; b) het ontwikkelen en in stand houden van een centraal informatieplatform dat gemakkelijk te gebruiken informatie met betrekking tot deze verordening biedt aan alle operatoren in de hele Unie; c) het organiseren van passende voorlichtingscampagnes om meer bekendheid te geven aan de uit deze verordening voortvloeiende verplichtingen; d) het evalueren en bevorderen van de convergentie van beste praktijken bij openbare aanbestedingsprocedures met betrekking tot AI-systemen.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 62, leden 1 tot en met 3","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Artikel 62 is geen vrijstelling maar een faciliteit, en dat onderscheid is het hele artikel. Er staat nergens dat een kmo of een start-up minder hoeft te voldoen. Wat verandert is de prijs en de toegang: prioritaire toegang tot de AI-testomgeving voor regelgeving, opleiding en bewustmaking op maat, een kanaal om vragen te stellen, een plek aan de normalisatietafel, en verlaagde vergoedingen voor conformiteitsbeoordelingen krachtens artikel 43. Wie dit artikel leest als een mkb-regime met lichtere eisen, zoekt in de verkeerde bepaling; de enige verlichting van een inhoudelijke eis in deze verordening staat in artikel 63 en raakt alleen het systeem voor kwaliteitsbeheer van artikel 17. Die verlichting geldt sinds 27 juli 2026 voor kmo’s, met inbegrip van start-ups, en niet langer alleen voor micro-ondernemingen: artikel 1, punt 26, van Verordening (EU) 2026/1744 heeft artikel 63, lid 1, in die zin vervangen. Een zelfstandige kleine onderneming die geen micro-onderneming is, valt er dus wel onder, mits zij geen partnerondernemingen of verbonden ondernemingen in de zin van Aanbeveling 2003/361/EG heeft. Lees lid 2 daarnaast nauwkeurig, want er staat iets sterkers dan meestal wordt aangenomen. Het is geen bevoegdheid maar een opdracht: de vergoedingen worden verlaagd, naar evenredigheid van de omvang van de aanbieder, de omvang van de markt en andere relevante indicatoren. Krijgt u een offerte voor een conformiteitsbeoordeling zonder dat die evenredigheid zichtbaar is gemaakt, dan is dat een vraag die u kunt stellen en waarvan u het antwoord kunt vastleggen. Verwar die verlaging niet met de kosteloze toegang tot een AI-testomgeving voor regelgeving: die staat in artikel 58, lid 2, punt d), geldt voor kmo’s waaronder start-ups en laat uitzonderlijke kosten die de nationale bevoegde autoriteiten op billijke en evenredige wijze mogen verhalen uitdrukkelijk staan. Twee verschillende bepalingen, twee verschillende geldstromen.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 43; artikel 58, lid 2, punt d); artikel 63; artikel 113, tweede alinea","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Praktisch gezien is de kern van dit artikel dat u er zelf om moet vragen. De lidstaat verleent prioritaire toegang aan wie zich meldt en aan de toelatingsvoorwaarden en selectiecriteria voldoet; de prioriteit gaat niet vanzelf werken voor wie geen aanvraag doet. Dat maakt twee dingen belangrijk. Ten eerste dat u kunt aantonen dat u kmo bent in de zin waarin de verordening dat woord gebruikt, en dat u een maatschappelijke zetel of een bijkantoor in de Unie hebt; dat is een dossierkwestie en geen gespreksonderwerp. Ten tweede dat u weet welke nationale instantie in uw lidstaat het kanaal van lid 1, punt c), bemenst, want dat kanaal is bedoeld om advies te geven en vragen over de uitvoering te beantwoorden, ook over deelname aan een testomgeving. Punt d) wordt bijna altijd overgeslagen en is voor een technisch bedrijf het meest waardevolle onderdeel: de deelname van kmo’s aan het proces voor de ontwikkeling van normen wordt gefaciliteerd. De geharmoniseerde normen bepalen straks wat in de praktijk als voldoende geldt; meepraten over die tekst is goedkoper dan er later naar moeten bouwen. Let tot slot op lid 3 in uw eigen planning. Het AI-bureau verstrekt gestandaardiseerde sjablonen en houdt een centraal informatieplatform in stand. Zolang een sjabloon voor uw onderwerp er nog niet is, bouwt u uw eigen document; komt het er wel, dan is dat een sjabloon en geen vrijbrief, en blijft de inhoudelijke eis dezelfde.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 43; artikel 58, lid 2, punt d); artikel 63; artikel 113, tweede alinea","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Leg eenmalig vast of uw organisatie kmo of start-up is in de zin waarin deze verordening dat woord gebruikt, met de onderbouwing en de datum erbij, en of u een maatschappelijke zetel of een bijkantoor in de Unie hebt; ververs dat dossier bij elke wijziging van de ondernemingsstructuur. Zoek op welke nationale bevoegde autoriteit in uw lidstaat de AI-testomgeving voor regelgeving beheert en welk kanaal zij voor vragen over de uitvoering aanbiedt, en gebruik dat kanaal voordat u een dure externe route inkoopt. Vraagt u een conformiteitsbeoordeling krachtens artikel 43 aan, vraag dan bij de offerte expliciet hoe de verlaging naar evenredigheid van uw omvang, de omvang van de markt en andere relevante indicatoren is toegepast, en bewaar dat antwoord bij uw inkoopdossier. Meld u aan voor het proces voor de ontwikkeling van normen op de onderwerpen die uw product raken, want dat is de goedkoopste plek om invloed te hebben op wat later als voldoende geldt. Controleer voor u een eigen sjabloon bouwt of het AI-bureau er al een heeft verstrekt, en gebruik het centrale informatieplatform als eerste bron in plaats van een secundaire samenvatting. Ga er tot slot niet van uit dat een van deze faciliteiten een inhoudelijke eis verlicht: leg in uw planning naast elke faciliteit welke eis onverkort blijft gelden.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 43; artikel 58, lid 2, punt d); artikel 63; artikel 113, tweede alinea","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"applicable","deadline_at":null,"timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-62-sme-support-measures","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 62 in EUR-Lex"},{"relation":"public_page","href":"/nl/ai-act/artikel/62","label":"Lees artikel 62 in de AI Act Explorer"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-03-05T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-72-post-market-monitoring","legacy_id":"raip:obligation:article-72-post-market-monitoring","type":"obligation","slug":"article-72-post-market-monitoring","version":"2.0.0","effective_at":"2026-07-27T00:00:00.000Z","known_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"6fe04840ffe25ded5e84488a9486d4fa3f46720b9c66ce47d2244110d9e33098","label":"Artikel 72: post-market monitoring","summary":"Systematische bewaking van hoog-risico AI in de praktijk, na marktintroductie.","topics":["post-market"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"oversight_actor_ids":[],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":null,"interpretation_note":null,"obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:article-72-post-market-monitoring-act"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:article-72-post-market-monitoring-record"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:article-72-post-market-monitoring-control"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-72-post-market-monitoring-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-72-post-market-monitoring-scope","operator":"all","description":"De aanbieder heeft een hoog-risico systeem op de markt; gebruiksverantwoordelijken leveren via monitoring en signalen de praktijkdata."}],"exceptions":[{"id":"article-72-post-market-monitoring-exception","operator":"not","description":"Het plan mag proportioneel zijn aan de aard van het systeem en aansluiten bij bestaande sectorale monitoringregimes."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Artikel 72 verplicht aanbieders tot een post-market monitoringsysteem met een plan dat deel uitmaakt van de technische documentatie, om relevante praktijkdata te verzamelen en de blijvende naleving van afdeling 2 te evalueren.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 72, leden 1 tot en met 4","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Deze bepaling wordt in geen van de drie punten van artikel 113, derde alinea, genoemd en valt daarmee onder de algemene toepassingsdatum van de tweede alinea: 2 augustus 2026. De verschuiving naar 2 december 2027 en 2 augustus 2028 in punt c) betreft uitsluitend hoofdstuk III, de afdelingen 1, 2 en 3, met uitzondering van artikel 6, lid 5. Wanneer er praktisch een AI-systeem met een hoog risico kan bestaan waarop deze bepaling ziet, is een tweede vraag: via artikel 6, lid 2, en bijlage III is dat 2 december 2027 en via artikel 6, lid 1, en bijlage I 2 augustus 2028. Die praktische datum staat in high_risk_regime_from en niet in deadline_at. Zo is besluit D1 van 6 september 2026 vastgelegd; zie data/ai-act/review/decision-d1-application-dates.json.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 113, tweede alinea","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 40, onder b), tot vervanging van artikel 113, derde alinea, punt c)","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Compliance stopt niet bij livegang: dit artikel maakt van naleving een doorlopende toestand. Voor gebruiksverantwoordelijken is dit ook de basis om afwijkingen bij de leverancier af te dwingen.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 72, leden 1 tot en met 4","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Ontwerp de monitoring samen met de logging van Artikel 12: dezelfde datastromen voeden beide plichten.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 72, leden 1 tot en met 4","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"applicable","deadline_at":"2026-08-02T00:00:00.000Z","timing_basis":"text_date","high_risk_regime_from":"2027-12-02T00:00:00.000Z","links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-72-post-market-monitoring","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 72 in EUR-Lex"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-03-05T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-73-incident-reporting","legacy_id":"raip:obligation:article-73-incident-reporting","type":"obligation","slug":"article-73-incident-reporting","version":"2.0.0","effective_at":"2026-07-27T00:00:00.000Z","known_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"5133c7de1c1f4ab76d5901cc7ac501afaca878740d840f576cbd3a528e3bd2df","label":"Artikel 73: melding van ernstige incidenten","summary":"De meldplicht bij ernstige incidenten met hoog-risico AI, met strakke termijnen.","topics":["post-market"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"oversight_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:market-surveillance-authority"],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":null,"interpretation_note":null,"obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:article-73-incident-reporting-act"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:article-73-incident-reporting-record"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:article-73-incident-reporting-control"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-73-incident-reporting-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-73-incident-reporting-scope","operator":"all","description":"Een ernstig incident doet zich voor met een hoog-risico systeem: overlijden of ernstige schade aan gezondheid, ernstige en onomkeerbare verstoring van kritieke infrastructuur, schending van grondrechtenbeschermende verplichtingen of ernstige schade aan eigendom of milieu."}],"exceptions":[{"id":"article-73-incident-reporting-exception","operator":"not","description":"Voor systemen onder sectorale meldregimes met gelijkwaardige plichten kan de melding via dat regime lopen om dubbele meldingen te voorkomen."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Artikel 73 verplicht aanbieders ernstige incidenten te melden bij de markttoezichthouder: onmiddellijk na het vaststellen van het causale verband en uiterlijk binnen 15 dagen, verkort tot 10 dagen bij overlijden en tot 2 dagen bij wijdverbreide inbreuk of ernstige verstoring van kritieke infrastructuur. Gebruiksverantwoordelijken informeren de aanbieder onverwijld.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 73, leden 1 tot en met 11","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Deze bepaling wordt in geen van de drie punten van artikel 113, derde alinea, genoemd en valt daarmee onder de algemene toepassingsdatum van de tweede alinea: 2 augustus 2026. De verschuiving naar 2 december 2027 en 2 augustus 2028 in punt c) betreft uitsluitend hoofdstuk III, de afdelingen 1, 2 en 3, met uitzondering van artikel 6, lid 5. Wanneer er praktisch een AI-systeem met een hoog risico kan bestaan waarop deze bepaling ziet, is een tweede vraag: via artikel 6, lid 2, en bijlage III is dat 2 december 2027 en via artikel 6, lid 1, en bijlage I 2 augustus 2028. Die praktische datum staat in high_risk_regime_from en niet in deadline_at. Zo is besluit D1 van 6 september 2026 vastgelegd; zie data/ai-act/review/decision-d1-application-dates.json.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 113, tweede alinea","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Artikel 1, punt 40, onder b), tot vervanging van artikel 113, derde alinea, punt c)","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"De termijnen zijn te kort om het proces tijdens het incident te ontwerpen: wie pas bij het eerste incident bedenkt wie er meldt, haalt 15 dagen niet, laat staan 2. Dit is het AVG-datalek-draaiboek, maar dan voor AI.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 73, leden 1 tot en met 11","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Sluit het AI-incidentproces aan op het bestaande datalek- en securityproces en voeg de AI-specifieke definities en termijnen toe.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 73, leden 1 tot en met 11","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"applicable","deadline_at":"2026-08-02T00:00:00.000Z","timing_basis":"text_date","high_risk_regime_from":"2027-12-02T00:00:00.000Z","links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-73-incident-reporting","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 73 in EUR-Lex"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-03-05T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-75-market-surveillance-assistance","legacy_id":"raip:obligation:article-75-market-surveillance-assistance","type":"obligation","slug":"article-75-market-surveillance-assistance","version":"1.0.0","effective_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"9ae93e711b67b4eb9e0212da4542e3e5d0eb4495a90fe1b956b58472f4461925","label":"Artikel 75: markttoezicht, wederzijdse bijstand en de bevoegdheden van het AI-bureau","summary":"Voor een afgebakende groep AI-systemen is het AI-bureau exclusief bevoegd voor toezicht en handhaving in plaats van de nationale markttoezichtautoriteit. Het bureau kan informatie vorderen bij eenvoudig verzoek of bij besluit, onderzoeken openen, inspecties op afstand en ter plaatse uitvoeren, toezeggingen bindend verklaren, en zowel geldboeten via artikel 99 als dwangsommen opleggen. Vier groepen zijn uitgezonderd; daar blijft een nationale autoriteit bevoegd.","topics":["enforcement","governance","gpai"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"oversight_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:ai-office","praxikon:eu:ai-act:actor:market-surveillance-authority"],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":"preliminary","interpretation_note":"Vier dingen staan hier niet vast. Ten eerste wat deze bepaling van u vraagt: zij richt zich tot het AI-bureau en tot de markttoezichtautoriteiten en legt de organisatie in dit object geen letterlijke plicht op. Wij lezen er een praktische consequentie in, namelijk dat u vooraf moet weten welke toezichthouder bevoegd is en een vordering of inspectie binnen de gestelde termijn moet kunnen beantwoorden; dat is onze lezing en niet de tekst. De letterlijke plichten uit artikel 75 staan in het aparte object article-75-ai-office-high-risk-duties. Ten tweede de afbakening van lid 1: of het model en het systeem door dezelfde aanbieder of binnen dezelfde onderneming zijn ontwikkeld is een feitelijke vraag waarover geen richtsnoer bestaat, en de vier uitzonderingen leggen de zaak per systeem terug bij een nationale autoriteit. Ten derde lopen de taalversies van de wijzigingsverordening uiteen op de verjaringstermijn van artikel 75 quater, lid 8: de Nederlandse uitgave noemt drie jaar, de Engelse vijf jaar. Wij geven per taal weer wat die uitgave zegt en trekken geen winnaar aan; tot een rectificatie moet u van de langste termijn uitgaan. Ten vierde is er nog geen geconsolideerde tekst van artikel 75, zodat de gewijzigde titel, het vervangen lid 1 en de ingevoegde artikelen alleen in de wijzigingstekst zijn na te lezen. De prijs van deze status is echt: een voorlopige lezing wordt overgeslagen door lib/answer/derive-obligations.ts, zodat dit object niet in de scenario-afleiding komt. Een verdedigbare andere lezing is dat deze bepaling voor u louter bevoegdheidsverdeling is en dat uw voorbereiding volledig door artikel 21, artikel 26 en artikel 73 wordt bepaald.","obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:establish-competent-supervisor"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:supervisor-mapping-record"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:ai-office-proceeding-response"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-75-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-75-scope","operator":"any","description":"Van toepassing op AI-systemen die gebaseerd zijn op een AI-model voor algemene doeleinden wanneer het model en het systeem door dezelfde aanbieder zijn ontwikkeld of door aanbieders die deel uitmaken van dezelfde onderneming, en op AI-systemen die een overeenkomstig Verordening (EU) 2022/2065 aangewezen zeer groot onlineplatform of zeer grote onlinezoekmachine vormen of daarin zijn geintegreerd. De exclusieve bevoegdheid geldt voor de aanbieders van die systemen, en voor gebruiksverantwoordelijken alleen wanneer zij ook de aanbieder zijn of deel uitmaken van dezelfde onderneming als de aanbieder."},{"id":"article-75-timing","operator":"all","description":"De bevoegdheidsverdeling zelf werkt sinds 2 augustus 2026, want artikel 75 staat in hoofdstuk IX. Zij ziet op de verplichtingen die op dat moment gelden, zoals het verbod van artikel 5, de transparantieplichten van artikel 50 en de verplichtingen voor AI-modellen voor algemene doeleinden. De twee letterlijke plichten die de wijzigingsverordening op de aanbieder legt, de meldroute van lid 1 bis en de vergoedingen van lid 1 sexies, hangen aan de hoedanigheid van hoog risico en volgen daarom 2 december 2027; die staan in het aparte object article-75-ai-office-high-risk-duties."}],"exceptions":[{"id":"article-75-exception-carve-outs","operator":"not","description":"Lid 1, punt a, zondert vier groepen uit van de exclusieve bevoegdheid van het AI-bureau: AI-systemen die verband houden met producten onder de harmonisatiewetgeving van bijlage I, systemen bedoeld in bijlage III, punt 2, systemen die worden aangeboden door rechtshandhavingsinstanties, grensbeheerautoriteiten en financiele instellingen voor zover zij onder artikel 74, lid 6, vallen, en systemen bedoeld in bijlage III, punt 8, wat betreft de rechtsbedeling. Wie dan wel bevoegd is verschilt per groep en is niet steeds \"de markttoezichtautoriteit\": voor financiele instellingen is dat op grond van artikel 74, lid 6, de nationale autoriteit die verantwoordelijk is voor het financiele toezicht, en voor rechtshandhaving, grensbeheer en de rechtsbedeling wijst de lidstaat op grond van artikel 74, lid 8, hetzij de toezichthoudende autoriteit voor gegevensbescherming aan hetzij een andere autoriteit onder dezelfde voorwaarden. Welke instantie dat per lidstaat is, staat niet in de verordening."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Lid 2 bepaalt dat markttoezichtautoriteiten die voldoende reden hebben om van mening te zijn dat AI-systemen voor algemene doeleinden die door gebruiksverantwoordelijken rechtstreeks kunnen worden gebruikt voor ten minste een doel dat naar hoog risico is ingedeeld, niet in overeenstemming zijn met de voorschriften van deze verordening, samenwerken met het AI-bureau om nalevingsevaluaties te verrichten en de AI-board en andere markttoezichtautoriteiten daarvan in kennis stellen. Lid 3 bepaalt dat een markttoezichtautoriteit die haar onderzoek naar een AI-systeem met een hoog risico niet kan afronden omdat zij geen toegang heeft tot bepaalde informatie over het AI-model voor algemene doeleinden, hoewel zij al het nodige heeft gedaan om die informatie te verkrijgen, een met redenen omkleed verzoek kan indienen bij het AI-bureau waarmee de toegang tot die informatie wordt afgedwongen. In dat geval verstrekt het AI-bureau de verzoekende autoriteit onverwijld, en in ieder geval binnen dertig dagen, alle informatie die het relevant acht om vast te stellen of een AI-systeem met een hoog risico non-conform is. Markttoezichtautoriteiten waarborgen dat de door hen verkregen informatie overeenkomstig artikel 78 vertrouwelijk wordt behandeld. De procedure van hoofdstuk VI van Verordening (EU) 2019/1020 is van overeenkomstige toepassing.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 75, leden 2 tot en met 3","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Verordening (EU) 2026/1744 vervangt de titel van artikel 75 door \"Markttoezicht en controle van AI-systemen en wederzijdse bijstand\" en vervangt lid 1: het AI-bureau is exclusief bevoegd voor het toezicht op en de handhaving van de verplichtingen uit hoofde van deze verordening met betrekking tot, punt a, AI-systemen die gebaseerd zijn op AI-modellen voor algemene doeleinden wanneer het model en het systeem door dezelfde aanbieder zijn ontwikkeld of door aanbieders die deel uitmaken van dezelfde onderneming als die aanbieder, met uitzondering van i) AI-systemen die verband houden met producten die onder de in bijlage I vermelde harmonisatiewetgeving van de Unie vallen, ii) AI-systemen zoals bedoeld in bijlage III, punt 2, iii) AI-systemen die worden aangeboden door rechtshandhavingsinstanties, grensbeheerautoriteiten en financiele instellingen voor zover die systemen onder artikel 74, lid 6, vallen, en iv) AI-systemen zoals bedoeld in bijlage III, punt 8, wat betreft de rechtsbedeling; en, punt b, AI-systemen die een overeenkomstig Verordening (EU) 2022/2065 aangewezen zeer groot onlineplatform of zeer grote onlinezoekmachine vormen of daarin zijn geintegreerd. De slotalinea bepaalt dat de exclusieve bevoegdheid van toepassing is op de aanbieders van die systemen, en alleen op de gebruiksverantwoordelijken ervan wanneer zij ook de aanbieder zijn of deel uitmaken van dezelfde onderneming als de aanbieder.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Verordening (EU) 2026/1744, artikel 1, punt 31, artikel 75, lid 1","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Dezelfde verordening voegt de leden 1 ter tot en met 1 quinquies en lid 2 bis in. Lid 1 ter verplicht de autoriteiten die bij de toepassing van de verordening betrokken zijn actief met het AI-bureau samen te werken en het de nodige bijstand te bieden, ook bij inspecties of andere handhavingsmaatregelen op het grondgebied van een lidstaat. Lid 1 quater bepaalt dat het bureau wordt bijgestaan door de relevante markttoezichtautoriteit wanneer een onderzoeks- of handhavingsmaatregel toegang tot de gegevens of het AI-systeem van een overheidsinstantie betreft. Lid 1 quinquies bepaalt dat het bureau, alvorens een besluit te nemen dat het aanbieden of in gebruik stellen op een nationale markt verbiedt of beperkt, of een besluit om het systeem uit de handel te nemen of terug te roepen, de voor die markt bevoegde markttoezichtautoriteit zonder onnodige vertraging in kennis stelt van zijn voornemen. Lid 2 bis geeft een markttoezichtautoriteit met gegronde en voldoende redenen om een inbreuk te vermoeden de mogelijkheid om via het centrale contactpunt van artikel 70, lid 2, het AI-bureau te verzoeken de zaak te beoordelen; dat verzoek is met redenen omkleed en noemt ten minste de betrokken aanbieder of gebruiksverantwoordelijke, de relevante feiten en de vermoedelijk geschonden bepalingen, en de verzoekende autoriteit. Het bureau laat het contactpunt zonder onnodige vertraging en in elk geval uiterlijk vier maanden na ontvangst weten of het zijn bevoegdheden uitoefent, dan wel waarom het dat niet doet.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Verordening (EU) 2026/1744, artikel 1, punt 31, artikel 75, leden 1 ter tot en met 1 quinquies en lid 2 bis","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Artikel 75 bis geeft het AI-bureau alle bevoegdheden van een markttoezichtautoriteit uit deze afdeling en uit artikel 14, lid 4, en artikel 16, lid 3, van Verordening (EU) 2019/1020, en machtigt het om alle kosten van zijn toezichts- en handhavingsactiviteiten met betrekking tot gevallen van niet-naleving volledig terug te vorderen van de betrokken operator. Lid 2 laat het bureau bij redelijke gronden een onderzoek starten, waarvan het de operator in kennis stelt, en bepaalt dat het zijn bevoegdheden op eigen initiatief of naar aanleiding van een op grond van artikel 85 ontvangen klacht kan uitoefenen, zelfs voordat het een onderzoek start. Lid 3 laat informatievorderingen toe bij eenvoudig verzoek of bij besluit; bij een eenvoudig verzoek vermeldt het bureau dat er geen verplichting is om te antwoorden maar dat een vrijwillig antwoord correct en niet misleidend moet zijn, en in beide gevallen wijst het op de geldboeten van artikel 99, lid 5, en bij besluit op het recht van toetsing door het Hof van Justitie; een afschrift van het verzoek gaat naar de nationale markttoezichtautoriteit. Lid 4 laat inspecties op afstand en ter plaatse toe, waarbij functionarissen bevoegd zijn bedrijfsruimten te betreden, boeken en gegevens te onderzoeken en te kopieren, mondelinge of schriftelijke toelichting te vragen en te verzegelen; waar nationaal recht toestemming van een rechterlijke instantie vereist, vraagt het bureau die aan en toetst de nationale rechter of de voorgenomen dwangmaatregelen niet willekeurig of buitensporig zijn. Lid 6 laat het bureau operatoren gelasten toegang tot en uitleg over hun AI-systemen te geven en een operator verplichten alle gegevens en documenten te bewaren die nodig worden geacht om naleving te beoordelen. Lid 7 laat de benoeming van onafhankelijke externe deskundigen en auditors toe en lid 8 bepaalt dat de verzamelde informatie uitsluitend voor de toepassing van deze verordening wordt gebruikt.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Verordening (EU) 2026/1744, artikel 1, punt 32, artikel 75 bis","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Artikel 75 ter laat het bureau toezeggingen die de operator tijdens een procedure op grond van artikel 75 bis, lid 2, doet bij besluit bindend maken en verklaren dat er geen redenen zijn om verder op te treden; het kan de procedure heropenen bij een materiele wijziging van de feiten, wanneer de operator in strijd met zijn toezeggingen handelt, of wanneer het besluit op onvolledige, onjuiste of misleidende informatie berustte, en het wijst ontoereikende toezeggingen bij met redenen omkleed besluit af. Artikel 75 quater bepaalt in lid 1 dat het bureau bij niet-naleving een besluit vaststelt, in lid 2 dat het eerst zijn voorlopige bevindingen meedeelt, en in lid 3 dat het besluit de operator kan gelasten binnen een redelijke termijn de nodige maatregelen te nemen en dat de operator het bureau een beschrijving verstrekt van de maatregelen die hij heeft genomen. Lid 4 bepaalt dat zo een besluit vergezeld kan gaan van sancties overeenkomstig artikel 99, leden 3 tot en met 7, die van overeenkomstige toepassing zijn op het AI-bureau, en dat met name aan geldboeten als bedoeld in artikel 99, lid 4, onderworpen zijn: a) inbreuken op toepasselijke bepalingen van deze verordening, met inbegrip van die welke niet in artikel 99, lid 4, zijn vermeld, b) niet-naleving van besluiten of maatregelen op grond van de in artikel 14, lid 4, of artikel 16, lid 3, van Verordening (EU) 2019/1020 en in artikel 75 bis genoemde bevoegdheden, en c) het nalaten een op grond van artikel 75 ter bindend verklaarde toezegging na te komen; voor onjuiste, onvolledige of misleidende informatie aan het bureau gelden de geldboeten van artikel 99, lid 5. Lid 5 laat dwangsommen toe om mee te werken aan een onderzoek, gevolg te geven aan een bij besluit gelaste informatievordering, zich aan een gelaste inspectie te onderwerpen, correcte of volledige antwoorden of toelichtingen te verstrekken in het kader van een gelaste inspectie, corrigerende maatregelen na te leven, een bindend verklaarde toezegging na te komen of een besluit op grond van lid 1 na te leven; die dwangsommen bedragen in voorkomend geval niet meer dan 5 % van het gemiddelde dagelijkse inkomen of de gemiddelde wereldwijde jaaromzet in het voorgaande boekjaar per dag. Lid 8 stelt een verjaringstermijn: de Nederlandse uitgave in het Publicatieblad noemt drie jaar, de Engelse uitgave noemt vijf jaar. Artikel 75 quinquies verklaart in lid 1 artikel 18 van Verordening (EU) 2019/1020 van overeenkomstige toepassing, waarborgt in lid 2 de rechten van de verdediging en de inzage van het dossier onder onderhandelde openbaarmaking, en bepaalt in lid 4 dat het bureau zijn besluiten op grond van de artikelen 75 ter en 75 quater bekendmaakt met vermelding van de namen van de partijen en de hoofdpunten, waaronder opgelegde sancties.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Verordening (EU) 2026/1744, artikel 1, punt 32, de artikelen 75 ter, 75 quater en 75 quinquies","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"De praktische vraag achter deze bepaling is simpel en wordt zelden gesteld: wie belt er bij u aan. Nieuw is niet dat het AI-bureau in beeld komt, want het oude lid 1 gaf het al de bevoegdheid om systemen te monitoren en te bewaken waarvan het model en het systeem van dezelfde aanbieder komen. Nieuw is dat die bevoegdheid exclusief wordt in plaats van gedeeld, dat zij zich uitstrekt tot aanbieders binnen dezelfde onderneming, dat er een tweede categorie bij komt in de vorm van aangewezen zeer grote onlineplatforms en zoekmachines, dat vier groepen er juist uit worden gehaald, en dat het bureau er met de artikelen 75 bis tot en met 75 quinquies een eigen instrumentarium bij krijgt. Dat instrumentarium is waar het om gaat. Een informatievordering komt bij eenvoudig verzoek of bij besluit; bij een eenvoudig verzoek hoeft u niet te antwoorden, maar wie vrijwillig antwoordt moet correct en niet misleidend antwoorden, en bij een besluit loopt de klok. Een inspectie reikt tot het betreden van bedrijfsruimten, het kopieren van gegevens en het verzegelen van kasten en systemen, met een reele waarborg ervoor: waar het nationale recht toestemming van een rechter eist, vraagt het bureau die aan en toetst die rechter of de dwangmaatregelen niet willekeurig of buitensporig zijn. Toezeggingen zijn een echte uitweg, maar zij worden bindend, het besluit wordt met naam bekendgemaakt, en de procedure gaat weer open als de feiten wezenlijk veranderen, als u zich er niet aan houdt, of als uw informatie onvolledig of onjuist bleek. Twee dingen die zelden worden gezien. De aanleiding hoeft niet van een toezichthouder te komen: artikel 75 bis, lid 2, laat het bureau zijn bevoegdheden ook uitoefenen naar aanleiding van een klacht op grond van artikel 85, nog voordat er een onderzoek loopt. En het kostenverhaal is niet onvoorwaardelijk: het bureau kan zijn toezichtskosten volledig terugvorderen voor zover zij zien op gevallen van niet-naleving, dus toezicht kost u geld wanneer u fout zit en niet omdat er toezicht was. De grens tussen beide regimes ligt in lid 1 en die grens is niet triviaal; beantwoord hem eenmalig per systeem en leg hem vast, in plaats van hem uit te zoeken op het moment dat er een vordering ligt.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Verordening (EU) 2026/1744, artikel 1, punten 31 en 32","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Bepaal per AI-systeem welke toezichthouder bevoegd is, leg de uitkomst en de onderbouwing vast, en herzie die vastlegging wanneer het model, de aanbieder of de ondernemingsstructuur verandert. Wijs iemand aan die een informatievordering, een onderzoeksmededeling of een inspectieaankondiging aanneemt, en laat die persoon als eerste vaststellen of het om een eenvoudig verzoek of om een besluit gaat, want dat bepaalt of er een antwoordplicht is en welke termijn loopt. Zorg dat technische documentatie, logbestanden en beoordelingen op verzoek volledig en per versie overlegbaar zijn, en houd er rekening mee dat het bureau u op grond van artikel 75 bis, lid 6, kan gelasten alle gegevens en documenten te bewaren die het nodig acht; dat bevel gaat voor op uw eigen verwijderroutines. Reken niet op onschuldige onvolledigheid: onjuiste, onvolledige of misleidende informatie is een eigen boetegrond onder artikel 99, lid 5, en een dwangsom kan ook worden opgelegd wanneer u tijdens een gelaste inspectie geen correcte of volledige antwoorden geeft.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Verordening (EU) 2026/1744, artikel 1, punt 32, de artikelen 75 bis en 75 quater","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"applicable","deadline_at":"2026-08-02T00:00:00.000Z","timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-75-market-surveillance-assistance","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 75 in EUR-Lex"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","label":"Verordening (EU) 2026/1744 in EUR-Lex"},{"relation":"related","href":"/nl/ai-act/artikel/85","label":"Artikel 85: het klachtrecht dat een procedure kan starten"},{"relation":"related","href":"/nl/ai-act/artikel/99","label":"Artikel 99: de boeteschijven waarnaar artikel 75 quater verwijst"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-02-10T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-78-confidentiality","legacy_id":"raip:obligation:article-78-confidentiality","type":"obligation","slug":"article-78-confidentiality","version":"1.0.0","effective_at":"2025-08-02T00:00:00.000Z","known_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"fe3d73fa9cc874bc4fc12b0f664ff4e60e68de553dfc7bf0c64c38bc1350c8e3","label":"Artikel 78: vertrouwelijkheid van wat u aan een autoriteit overlegt","summary":"De Commissie, de markttoezichtautoriteiten, de aangemelde instanties en iedereen die bij de toepassing van de verordening betrokken is, eerbiedigen de vertrouwelijke aard van wat zij bij hun taken verkrijgen, en beschermen daarbij uitdrukkelijk de intellectuele-eigendomsrechten, de vertrouwelijke bedrijfsinformatie en de bedrijfsgeheimen van een natuurlijke of rechtspersoon, waaronder de broncode. Zij mogen alleen vragen om gegevens die strikt noodzakelijk zijn, moeten die beveiligen en moeten die wissen zodra zij niet langer nodig zijn. Voor u is dit dus geen plicht maar een bescherming, met een grens: de uitzondering van artikel 5 van Richtlijn (EU) 2016/943 blijft staan, en de bepaling laat de uitwisseling van informatie en het verspreiden van waarschuwingen tussen autoriteiten onverlet.","topics":["enforcement","governance"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:gpai-model-provider","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":[],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:gpai-model-provider","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"oversight_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:market-surveillance-authority"],"evidence_owner_ids":[],"duty_holder_uncertainty_status":"out_of_scope","interpretation_status":null,"interpretation_note":null,"obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:mark-confidential-material-on-submission"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:article-78-submission-register"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:article-78-disclosure-review"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-78-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-78-scope","operator":"all","description":"Van toepassing op alle informatie en gegevens die de Commissie, de markttoezichtautoriteiten, de aangemelde instanties en alle andere natuurlijke of rechtspersonen die bij de toepassing van deze verordening betrokken zijn, tijdens het uitvoeren van hun taken en activiteiten verkrijgen. De bescherming werkt overeenkomstig het Unierecht of het nationale recht en niet zelfstandig."},{"id":"article-78-strict-necessity","operator":"all","description":"Lid 2 begrenst wat een autoriteit mag vragen: alleen gegevens die strikt noodzakelijk zijn ter beoordeling van het risico van AI-systemen en ter uitoefening van haar bevoegdheden overeenkomstig deze verordening en Verordening (EU) 2019/1020. Daar hangen twee vervolgplichten aan: adequate en doeltreffende cyberbeveiligingsmaatregelen, en wissen zodra de gegevens niet langer nodig zijn voor het doel waarvoor zij zijn verkregen."}],"exceptions":[{"id":"article-78-trade-secrets-directive-carve-out","operator":"not","description":"De bescherming van intellectuele eigendom, vertrouwelijke bedrijfsinformatie en bedrijfsgeheimen, waaronder de broncode, geldt uitgezonderd de gevallen bedoeld in artikel 5 van Richtlijn (EU) 2016/943. Punt a) van lid 1 zegt dat met zoveel woorden."},{"id":"article-78-information-exchange-unaffected","operator":"not","description":"Lid 4 bepaalt dat de leden 1, 2 en 3 de rechten en verplichtingen van de Commissie, de lidstaten en hun bevoegde autoriteiten en die van de aangemelde instanties met betrekking tot de uitwisseling van informatie en de verspreiding van waarschuwingen, ook in het kader van grensoverschrijdende samenwerking, onverlet laten, evenals de verplichtingen van de betrokken partijen om in het kader van het strafrecht van de lidstaten informatie te verstrekken. Vertrouwelijkheid onder dit artikel is dus geen zwijgplicht tussen autoriteiten onderling."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Lid 1 bepaalt dat de Commissie, de markttoezichtautoriteiten en de aangemelde instanties, en alle andere natuurlijke of rechtspersonen die bij de toepassing van deze verordening betrokken zijn, overeenkomstig het Unierecht of het nationale recht de vertrouwelijke aard eerbiedigen van informatie en gegevens die zij hebben verkregen tijdens het uitvoeren van hun taken en activiteiten, met name ter bescherming van: a) de intellectuele-eigendomsrechten, en vertrouwelijke bedrijfsinformatie of bedrijfsgeheimen van een natuurlijke of rechtspersoon, waaronder de broncode, uitgezonderd de gevallen bedoeld in artikel 5 van Richtlijn (EU) 2016/943; b) de doeltreffende uitvoering van deze verordening, met name in verband met inspecties, onderzoeken of audits; c) publieke en nationale veiligheidsbelangen; d) het voeren van strafrechtelijke of administratieve procedures; e) informatie die op grond van het Unierecht of het nationale recht gerubriceerd is. Lid 2 bepaalt dat de autoriteiten die op grond van lid 1 bij de toepassing van deze verordening betrokken zijn, alleen verzoeken om gegevens die strikt noodzakelijk zijn ter beoordeling van het risico van AI-systemen en ter uitoefening van hun bevoegdheden in overeenstemming met deze verordening en met Verordening (EU) 2019/1020, dat zij adequate en doeltreffende cyberbeveiligingsmaatregelen treffen ter bescherming van de veiligheid en de vertrouwelijkheid van de verkregen informatie en gegevens, en dat zij de verzamelde gegevens wissen zodra die niet langer nodig zijn voor het doel waarvoor zij zijn verkregen, overeenkomstig het toepasselijke Unierecht of nationale recht.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 78, leden 1 tot en met 5","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Lid 3 bepaalt dat, onverminderd de leden 1 en 2, op vertrouwelijke basis tussen de nationale bevoegde autoriteiten of tussen nationale bevoegde autoriteiten en de Commissie uitgewisselde informatie niet openbaar mag worden gemaakt zonder voorafgaande raadpleging van de nationale bevoegde autoriteit waarvan de informatie afkomstig is en de gebruiksverantwoordelijke, wanneer in punt 1, 6 of 7 van bijlage III vermelde AI-systemen met een hoog risico worden gebruikt door rechtshandhavingsinstanties en grenstoezichts-, immigratie- of asielautoriteiten, en wanneer die openbaarmaking openbare en nationale veiligheidsbelangen in gevaar zou brengen. Die informatie-uitwisseling behelst geen gevoelige operationele gegevens in verband met de activiteiten van rechtshandhavings-, grenstoezichts-, immigratie- of asielautoriteiten. De tweede alinea van lid 3 bepaalt dat, indien de rechtshandhavingsinstanties of immigratie- of asielautoriteiten aanbieders van in punt 1, 6 of 7 van bijlage III bedoelde AI-systemen met een hoog risico zijn, de in bijlage IV vermelde technische documentatie in de gebouwen van die autoriteiten blijft, dat die autoriteiten waarborgen dat de in artikel 74, leden 8 en 9, bedoelde markttoezichtautoriteiten zo nodig op verzoek onmiddellijk toegang tot de documentatie kunnen krijgen of een kopie ervan kunnen ontvangen, en dat alleen personeel van de markttoezichtautoriteit met een passende veiligheidsmachtiging die documentatie of kopieen ervan mag inzien.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 78, leden 1 tot en met 5","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Lid 4 bepaalt dat de leden 1, 2 en 3 de rechten en verplichtingen van de Commissie, de lidstaten en hun bevoegde autoriteiten, alsmede die van de aangemelde instanties, met betrekking tot de uitwisseling van informatie en de verspreiding van waarschuwingen, ook in het kader van grensoverschrijdende samenwerking, evenals de verplichtingen van de betrokken partijen om in het kader van het strafrecht van de lidstaten informatie te verstrekken, onverlet laten. Lid 5 bepaalt dat de Commissie en de lidstaten zo nodig en met inachtneming van de relevante bepalingen van internationale overeenkomsten en handelsakkoorden vertrouwelijke informatie kunnen uitwisselen met regelgevingsinstanties van derde landen waarmee zij bilaterale of multilaterale vertrouwelijkheidsovereenkomsten hebben gesloten die een passend niveau van vertrouwelijkheid waarborgen.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 78, leden 1 tot en met 5","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Lees dit artikel als het antwoord op de vraag die uw leverancier stelt en die u zelf stelt zodra u iets moet inleveren. De bescherming is echt en zij noemt de broncode bij name, wat in het Unierecht ongebruikelijk expliciet is. Maar zij is een plicht van de ontvanger en geen weigeringsrecht van de indiener. Artikel 21, lid 1, verplicht de aanbieder om op een met redenen omkleed verzoek alle informatie en documentatie te verstrekken die nodig is om de overeenstemming aan te tonen; artikel 78 zegt niet dat u iets mag achterhouden, maar wat de ontvanger daarna moet doen. Wie dat omdraait en op basis van vertrouwelijkheid weigert, staat juridisch met lege handen. Twee grenzen erbij, want zij worden in de praktijk gemist. De eerste is artikel 5 van Richtlijn (EU) 2016/943: die uitzondering staat woordelijk in punt a) en zij dekt onder meer het uitoefenen van het recht op vrijheid van meningsuiting en informatie en het onthullen van wangedrag in het algemeen belang. De tweede is lid 4: tussen autoriteiten onderling, en bij het verspreiden van waarschuwingen, werkt de vertrouwelijkheid niet als slot. Uw dossier kan dus bij een andere lidstaat terechtkomen zonder dat dit een schending is. Wat wel uw kant op werkt, is lid 2. Dat is een strikte noodzakelijkheidstoets op het verzoek zelf, met een bewaartermijn eraan vast: wissen zodra de gegevens niet langer nodig zijn voor het doel waarvoor zij zijn verkregen. Dat is een vraag die u aan een autoriteit kunt stellen en waarvan u het antwoord kunt vastleggen.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 78, leden 1 tot en met 5","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Er zit een asymmetrie in dit artikel die zelden wordt opgemerkt. Lid 3 geeft een van de partijen een zware extra bescherming: wordt een hoog-risicosysteem uit punt 1, 6 of 7 van bijlage III gebruikt door een rechtshandhavingsinstantie of een grenstoezichts-, immigratie- of asielautoriteit, dan mag op vertrouwelijke basis uitgewisselde informatie niet openbaar worden gemaakt zonder voorafgaande raadpleging van de bronautoriteit en van de gebruiksverantwoordelijke, en de technische documentatie blijft fysiek in de gebouwen van die autoriteit wanneer zij zelf aanbieder is. Voor een commerciele aanbieder in exact dezelfde bijlage III-gebieden geldt die regeling niet. De praktische gevolgtrekking is niet dat de een beter beschermd is dan de ander, maar dat u moet weten aan welke kant u staat: levert u aan zo een autoriteit, dan loopt uw documentatie een ander pad dan uw eigen archief, en dat pad legt u vast in het contract en niet achteraf. Merk daarnaast op wat dit artikel niet regelt. Het zegt niets over de openbaarheid van de EU-databank van artikel 71, waarvan het openbare deel juist bedoeld is om gevonden te worden, en het zegt niets over wat een gebruiksverantwoordelijke aan een geraakte persoon moet uitleggen op grond van artikel 86. Vertrouwelijkheid tegenover een toezichthouder en transparantie tegenover een burger zijn in deze verordening twee losse sporen, en het is een vergissing om het ene met het andere te willen dichtzetten.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 21, lid 1; artikel 74, leden 8 en 9; artikel 113, tweede alinea","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Markeer bij elke indiening welk deel u als vertrouwelijke bedrijfsinformatie, bedrijfsgeheim of broncode beschouwt, en waarom, en houd een register bij van wat u aan wie op welke datum hebt overgelegd. Dat register is uw enige uitgangspunt wanneer u later wilt weten of iets buiten de kring is gekomen. Vraag bij een verzoek om aanvullende gegevens naar de noodzaak in de zin van lid 2 en naar het doel waarvoor de gegevens worden verkregen, en leg het antwoord vast; dat is geen weigering en het is de enige manier om de bewaartermijn van lid 2 later te kunnen aanspreken. Neem in leverancierscontracten op wie een verzoek van een autoriteit aanneemt, wie beslist wat wordt overgelegd, en dat de andere partij binnen een afgesproken termijn wordt geinformeerd. Levert u aan een rechtshandhavingsinstantie of aan een grenstoezichts-, immigratie- of asielautoriteit, leg dan vast waar de technische documentatie fysiek blijft en wie er toegang toe heeft. Ga er tot slot niet van uit dat vertrouwelijkheid u van artikel 21 ontslaat: de plicht om op verzoek te leveren staat los van de plicht van de ontvanger om zorgvuldig met het geleverde om te gaan.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 21, lid 1; artikel 74, leden 8 en 9; artikel 113, tweede alinea","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"applicable","deadline_at":null,"timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-78-confidentiality","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 78 in EUR-Lex"},{"relation":"public_page","href":"/nl/ai-act/artikel/78","label":"Lees artikel 78 in de AI Act Explorer"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-03-05T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-85-right-to-complain","legacy_id":"raip:obligation:article-85-right-to-complain","type":"obligation","slug":"article-85-right-to-complain","version":"2.0.0","effective_at":"2026-08-02T00:00:00.000Z","known_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"c6e765304e4a6ec68888e1611d72b0dae35de32e420bd1f947eff02c902433f5","label":"Artikel 85: klachtrecht bij de markttoezichthouder","summary":"Iedereen die redenen heeft om aan te nemen dat de verordening is geschonden, kan daarover een klacht indienen bij de bevoegde markttoezichthouder. Voor een organisatie betekent dat: uw eigen medewerkers, klanten en sollicitanten hebben een route naar de toezichthouder die niet langs u loopt.","topics":["fundamental-rights"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"affected_actor_ids":[],"oversight_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:market-surveillance-authority"],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":"preliminary","interpretation_note":"Het recht zelf staat vast; wat het van u vraagt niet. Artikel 85 richt zich tot de markttoezichthouder en legt de aangesproken organisatie geen letterlijke plicht op: er staat geen termijn, geen informatieplicht en geen verplichting om een intern klachtenkanaal in te richten. Wij lezen daar toch een praktische consequentie in, namelijk dat u een klacht moet kunnen weerleggen met vastgelegd bewijs op het moment dat de toezichthouder ernaar vraagt, en dat is iets anders dan een plicht die uit de tekst volgt. Een verdedigbare andere lezing is dat dit artikel voor u louter procesrecht is en dat uw voorbereiding volledig door artikel 26 en artikel 72 wordt bepaald. Onduidelijk is verder hoe dit klachtrecht zich verhoudt tot het klachtrecht onder de AVG wanneer dezelfde gedraging beide raakt.","obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:prepare-for-a-complaint"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:explanation-request-record"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:explanation-request-routing"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-85-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-85-scope","operator":"all","description":"Van toepassing zodra iemand redenen heeft om aan te nemen dat de verordening is geschonden. Er is geen drempel van belanghebbendheid: het recht komt toe aan eenieder, en de klacht gaat naar de markttoezichthouder van de betreffende lidstaat."}],"exceptions":[],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Onverminderd andere administratieve of gerechtelijke rechtsmiddelen kan eenieder die redenen heeft om aan te nemen dat er sprake is van een inbreuk op de bepalingen van deze verordening, klachten indienen bij de betreffende markttoezichthouder. Overeenkomstig Verordening (EU) 2019/1020 worden dergelijke klachten in aanmerking genomen bij het verrichten van markttoezichtactiviteiten en behandeld overeenkomstig de daartoe door de markttoezichthouders vastgestelde specifieke procedures.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 85","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"De praktische betekenis van dit artikel zit niet in wat het u opdraagt maar in wie het een route geeft. Een medewerker die vindt dat het roosterings- of beoordelingssysteem niet deugt, een sollicitant die is afgewezen, een klant die zich onjuist behandeld voelt: zij hoeven u niet eerst te overtuigen en hoeven geen belang aan te tonen. De klacht komt binnen bij de toezichthouder, en de eerste vraag die u dan krijgt gaat over vastlegging: welk systeem, welke versie, welke beoordeling is er gedaan en wanneer. Dat is dezelfde vastlegging die artikel 26 en artikel 72 al van u vragen, en dat is precies het punt. Wie dat dossier op orde heeft, beantwoordt een klacht met stukken; wie het niet heeft, beantwoordt hem met een reconstructie achteraf, en dat leest bij een toezichthouder anders. Merk ook op dat dit recht niet aan een schade of een besluit hangt, waar het recht op uitleg van artikel 86 dat wel doet.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 85","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Ga ervan uit dat een klacht bij de toezichthouder begint en niet bij u. Zorg dat u per AI-systeem kunt laten zien welke beoordeling is gedaan, door wie, op welke datum en op welke systeemversie, en houd dat bij als lopend dossier in plaats van als eenmalig document. Spreek daarnaast intern af wie een vraag van een toezichthouder aanneemt en binnen welke termijn.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 85","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"applicable","deadline_at":"2026-08-02T00:00:00.000Z","timing_basis":"text_date","high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-85-right-to-complain","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 85 in EUR-Lex"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-03-05T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-86-right-to-explanation","legacy_id":"raip:obligation:article-86-right-to-explanation","type":"obligation","slug":"article-86-right-to-explanation","version":"2.0.0","effective_at":"2026-08-02T00:00:00.000Z","known_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"62515aef8dd5cfe3e72e71bd0d1f12da34f9cbe0d884940264d26bce0c911b49","label":"Artikel 86: recht op uitleg bij een besluit","summary":"Wie wordt geraakt door een besluit dat een gebruiksverantwoordelijke neemt op basis van de uitvoer van een hoog-risico AI-systeem uit bijlage III, kan uitleg vragen over de rol van dat systeem in de besluitvorming en over de hoofdelementen van het besluit.","topics":["fundamental-rights"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"affected_actor_ids":[],"oversight_actor_ids":[],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":"preliminary","interpretation_note":"Een ding staat hier niet vast: hoe diep de uitleg moet gaan. De verordening vraagt duidelijke en zinvolle uitleg over de rol van het systeem en de hoofdelementen van het besluit, maar er is geen rechtspraak en geen richtsnoer die zegt of een beschrijving van de gebruikte factoren volstaat of dat het om de weging in het individuele geval gaat. Wij lezen het als het tweede, omdat de tekst spreekt over het besluit dat is genomen en niet over het systeem in het algemeen. De datumvraag is niet langer open: besluit D1 van 6 september 2026 kiest de tekstlezing, zodat artikel 86 geldt vanaf 2 augustus 2026 voor systemen die dan al in gebruik zijn. De praktische lezing, dat het recht pas voorwerp krijgt zodra het bijlage III-regime op 2 december 2027 werkt, is niet weggeschreven maar staat als toelichting in high_risk_regime_from.","obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:handle-explanation-requests"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:explanation-request-record"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:explanation-request-routing"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-86-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-86-scope","operator":"all","description":"Van toepassing wanneer een gebruiksverantwoordelijke een besluit over een natuurlijke persoon neemt op basis van de uitvoer van een hoog-risico AI-systeem uit bijlage III, met uitzondering van punt 2 van die bijlage, en dat besluit rechtsgevolgen heeft of die persoon op vergelijkbare wijze aanmerkelijk treft op een manier die hij als nadelig ziet voor zijn gezondheid, veiligheid of grondrechten."}],"exceptions":[{"id":"article-86-exception-union-or-national-law","operator":"not","description":"Lid 2 sluit het recht uit voor AI-systemen waarvoor uitzonderingen op of beperkingen van deze plicht volgen uit het Unierecht of het nationale recht in overeenstemming met het Unierecht. Lid 3 beperkt het recht bovendien tot gevallen waarin het niet al langs andere weg in het Unierecht is geregeld, wat het onderscheid met artikel 22 van de AVG tot een vraag per geval maakt."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Lid 1 geeft elke geraakte persoon die onderworpen is aan een besluit dat de gebruiksverantwoordelijke neemt op basis van de uitvoer van een in bijlage III opgenomen hoog-risico AI-systeem, met uitzondering van punt 2 van die bijlage, en dat rechtsgevolgen heeft of hem op vergelijkbare wijze aanmerkelijk treft op een manier die hij als nadelig beschouwt voor zijn gezondheid, veiligheid of grondrechten, het recht om van de gebruiksverantwoordelijke duidelijke en zinvolle uitleg te verkrijgen over de rol van het AI-systeem in de besluitvormingsprocedure en over de hoofdelementen van het genomen besluit. Lid 2 bepaalt dat lid 1 niet geldt voor het gebruik van AI-systemen waarvoor uitzonderingen op of beperkingen van die plicht voortvloeien uit het Unierecht of het nationale recht in overeenstemming met het Unierecht. Lid 3 bepaalt dat dit artikel alleen geldt voor zover het in lid 1 bedoelde recht niet anderszins in het Unierecht is vastgelegd.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 86, leden 1 tot en met 3","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Dit recht komt bij u binnen langs een ander kanaal dan de rest van de verordening. Een toezichthouder schrijft u aan; een sollicitant of een burger belt of mailt, en meestal bij uw bestaande klachten- of bezwaarloket. Dat loket weet vandaag niet dat er een AI-systeem in het proces zat, laat staan welke rol het speelde, en dat is precies waar het misgaat. Twee dingen zijn daarom belangrijker dan de juridische diepte van de uitleg zelf: dat uw eerstelijns kanaal een verzoek herkent, en dat er per besluit terug te vinden is welk systeem in welke versie eraan heeft bijgedragen. Zonder dat tweede kunt u uitleggen hoe uw systeem in het algemeen werkt, maar niet wat er in dit geval is gebeurd, en dat is wat er wordt gevraagd. Let ook op de verhouding tot artikel 22 van de AVG: waar dat artikel al een recht geeft, wijkt artikel 86 terug, maar de reikwijdte verschilt genoeg dat u die vraag niet in het algemeen kunt afdoen.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 86, leden 1 tot en met 3","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Leg vast, per bijlage III-systeem dat aan besluiten over personen bijdraagt, welk besluit door welke systeemversie is ondersteund, en zorg dat uw klachten- of bezwaarloket een verzoek om uitleg herkent en doorzet naar iemand die die vraag kan beantwoorden. Bepaal daarnaast per proces of artikel 22 van de AVG al een recht geeft, want dan wijkt artikel 86 terug.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 86, leden 1 tot en met 3","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"applicable","deadline_at":"2026-08-02T00:00:00.000Z","timing_basis":"text_date","high_risk_regime_from":"2027-12-02T00:00:00.000Z","links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-86-right-to-explanation","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 86 in EUR-Lex"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-03-05T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-87-reporting-infringements","legacy_id":"raip:obligation:article-87-reporting-infringements","type":"obligation","slug":"article-87-reporting-infringements","version":"1.0.0","effective_at":"2026-08-02T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"57d296c3c6d5ddab8a529f000c40a1881459a3576d6c39ee4b5c031b9296adf6","label":"Artikel 87: melding van inbreuken en bescherming van melders","summary":"Op het melden van inbreuken op de AI-verordening en op de bescherming van de personen die zo melden, is de klokkenluidersrichtlijn van toepassing. Voor een organisatie die onder die richtlijn valt betekent dat: een melding over een AI-systeem loopt via hetzelfde beschermde kanaal als elke andere melding, en de melder die aan de voorwaarden van die richtlijn voldoet mag daar niet om worden benadeeld. Of u onder die richtlijn valt, staat niet in artikel 87 maar in het nationale omzettingsrecht.","topics":["fundamental-rights","governance"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":[],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"oversight_actor_ids":[],"evidence_owner_ids":[],"duty_holder_uncertainty_status":"requires_legal_judgment","interpretation_status":"preliminary","interpretation_note":"De verwijzing staat vast; wat zij van u vraagt niet. Artikel 87 bestaat uit een zin en verklaart Richtlijn (EU) 2019/1937 van toepassing op melding en melderbescherming. Het legt zelf geen kanaalplicht op, noemt geen termijn en noemt geen drempel: die staan in artikel 8, artikel 9 en artikel 21 van die richtlijn en in het nationale omzettingsrecht, en dat is een laag die deze dataset niet als bron draagt. Daarom staat er hier geen plichtdrager maar de status requires_legal_judgment. Het scherpste open punt is de aansluiting op nationaal recht: de materiele reikwijdte van de richtlijn hangt via artikel 2, lid 1, punt a), aan de Uniehandelingen in haar bijlage, en Verordening (EU) 2024/1689 staat niet in die bijlage. De ene lezing is dat artikel 87 rechtstreeks werkt en dat een nationale wet die haar reikwijdte aan die bijlage ophangt daar simpelweg op achterloopt; de andere lezing is dat de bescherming pas praktisch te halen is via het nationale kanaal en dat die uitbreiding dus nationale omzetting vergt. Wij hebben dat niet uitgemaakt. Wat wij er wel in lezen is een praktische consequentie: een organisatie die al een meldkanaal moet hebben, moet daarin een melding over een AI-systeem kunnen aannemen. Vast en niet onduidelijk is dat de persoonlijke reikwijdte van de richtlijn werkgerelateerd is; artikel 4 is daar expliciet over. Open is alleen wat er buiten die context overblijft, en of dat neerkomt op alleen de klachtroute van artikel 85 zonder de bescherming van artikel 87.","obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:open-a-protected-reporting-route"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:infringement-report-record"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:reporting-person-protection"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-87-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-87-scope","operator":"all","description":"Het aanknopingspunt is een melding van een inbreuk op deze verordening, ongeacht de risicoklasse van het systeem: een melding over een AI-systeem dat buiten hoog risico valt, valt hier evengoed onder. De bescherming zelf is niet onvoorwaardelijk. Zij komt uit Richtlijn (EU) 2019/1937, en die stelt in artikel 4 dat de melder de informatie in een werkgerelateerde context moet hebben verkregen, en in artikel 6, lid 1, punt a), dat hij redelijke gronden moet hebben gehad om aan te nemen dat het gemelde juist was en binnen de reikwijdte van die richtlijn viel."}],"exceptions":[{"id":"article-87-no-internal-channel-below-threshold","operator":"any","description":"Artikel 87 schept geen kanaalplicht. Die plicht komt uit artikel 8 van Richtlijn (EU) 2019/1937. Lid 1 legt haar op aan juridische entiteiten in de private en de publieke sector; lid 3 beperkt lid 1 in de private sector tot entiteiten met vijftig of meer werknemers. Die drempel is echter niet algemeen. Lid 4 bepaalt dat de drempel van lid 3 niet geldt voor entiteiten die vallen binnen het toepassingsgebied van de in de delen I.B en II van de bijlage bij die richtlijn bedoelde Uniehandelingen, waaronder financiele diensten, witwasbestrijding en vervoersveiligheid. Lid 7 laat de lidstaat na een risicobeoordeling ook entiteiten met minder dan vijftig werknemers verplichten. Lid 9 maakt lid 1 van toepassing op alle juridische entiteiten in de publieke sector, met de mogelijkheid voor de lidstaat om gemeenten onder tienduizend inwoners en andere kleine publieke entiteiten uit te zonderen. Onder vijftig werknemers is er dus niet zonder meer geen kanaalplicht: dat hangt af van de sector waarin u valt en van wat uw lidstaat heeft bepaald. Het meldrecht en de bescherming van de melder bestaan hoe dan ook, via de externe route van artikel 10 van die richtlijn."},{"id":"article-87-national-scope-not-settled","operator":"any","description":"De materiele reikwijdte van Richtlijn (EU) 2019/1937 loopt via artikel 2, lid 1, punt a), dat verwijst naar de Uniehandelingen in de bijlage bij die richtlijn. Verordening (EU) 2024/1689 is niet aan die bijlage toegevoegd: zij verklaart de richtlijn in artikel 87 rechtstreeks van toepassing. Nationaal omzettingsrecht dat zijn reikwijdte aan diezelfde bijlage ophangt, zoals de Nederlandse Wet bescherming klokkenluiders, loopt daarmee mogelijk achter op de verordening. Of een melding over een AI-systeem daardoor onder de nationale wet valt, is niet uitgemaakt."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Richtlijn (EU) 2019/1937 is van toepassing op het melden van inbreuken op deze verordening en op de bescherming van personen die dergelijke inbreuken melden.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 87","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Dit artikel is kort omdat het werk elders is gedaan, en juist daarom wordt het over het hoofd gezien. De praktische betekenis zit in de richting: artikelen 85 en 86 gaan over wie van buiten bij u aanklopt, artikel 87 gaat over wie van binnen naar buiten stapt. Dat is bijna altijd de eerste die iets ziet. De ontwikkelaar die weet dat de logging al maanden niet loopt, de recruiter die merkt dat het selectiemodel kandidaten wegfiltert op iets wat er niet in hoorde te zitten: zij hebben de feiten die een toezichthouder pas na een onderzoek heeft. Drie dingen volgen daaruit. Als u al een meldkanaal moet hebben, dan moet dat kanaal zo een melding kunnen aannemen en herkennen als iets wat de AI-verordening raakt, want een melding die als algemene klacht wordt afgedaan verdwijnt in een ander proces. Of u dat kanaal moet hebben is geen kwestie van een enkel getal. Artikel 8, lid 3, van Richtlijn (EU) 2019/1937 legt de kanaalplicht in de private sector op bij vijftig of meer werknemers, maar lid 4 zet die drempel opzij voor entiteiten binnen het toepassingsgebied van de in de delen I.B en II van de bijlage bij die richtlijn bedoelde Uniehandelingen, waaronder financiele diensten, witwasbestrijding en vervoersveiligheid. Lid 7 laat de lidstaat na een risicobeoordeling ook kleinere entiteiten verplichten, en lid 9 legt de plicht op alle juridische entiteiten in de publieke sector, met een facultatieve uitzondering die de lidstaat kan maken voor gemeenten met minder dan tienduizend inwoners of minder dan vijftig werknemers en voor andere publieke entiteiten met minder dan vijftig werknemers. Onder vijftig werknemers is de vraag dus welke sector u raakt en wat uw lidstaat heeft bepaald, en niet of u de drempel haalt. Bent u werkelijk buiten elk van die gevallen, dan hoeft het kanaal er niet te zijn, en ook dan kan de melder ergens heen: artikel 10 van die richtlijn geeft hem een externe route naar de bevoegde autoriteit zonder eerst intern te hoeven melden, en artikel 15 laat onder voorwaarden openbaarmaking toe. En de bescherming is geen formaliteit, maar wordt niet via deze verordening gehandhaafd: artikel 19 van de richtlijn verbiedt benadeling en artikel 21 regelt de bescherming, en de handhaving daarvan loopt via het nationale klokkenluidersrecht, in Nederland via het Huis voor Klokkenluiders en de civiele rechter. Artikel 99 van deze verordening noemt artikel 87 niet bij de beboetbare inbreuken; er is dus geen AI Act-boete voor benadeling van een melder. Merk ook op dat de melding hier niet aan een besluit of aan schade hangt, waar het recht op uitleg van artikel 86 dat wel doet.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 87","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:dir-eu-2019-1937","source_locator":"Richtlijn (EU) 2019/1937, artikel 8, leden 1, 3, 4, 7 en 9","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2019/1937/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/dir/2019/1937/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:dir-eu-2019-1937","source_locator":"Richtlijn (EU) 2019/1937, artikel 9, lid 1, artikel 16 en artikel 18","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2019/1937/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/dir/2019/1937/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Bepaal eerst of Richtlijn (EU) 2019/1937 en het nationale omzettingsrecht uberhaupt op u van toepassing zijn: onder vijftig werknemers is er in beginsel geen kanaalplicht, en dan is dit object voor u geen inrichtingsvraag. Valt u er wel onder, ga dan na of uw bestaande meldkanaal een melding over een AI-systeem herkent en of degene die hem aanneemt weet dat de AI-verordening in beeld kan zijn. Leg per melding vast wat is gemeld, over welk systeem, wat ermee is gedaan en wanneer is teruggekoppeld, en meet dat af tegen de termijnen van artikel 9, lid 1, van die richtlijn: ontvangstbevestiging binnen zeven dagen op grond van punt b), terugkoppeling binnen drie maanden op grond van punt f). Houd de identiteit van de melder buiten wat naar leidinggevenden gaat (artikel 16), bewaar niet langer dan noodzakelijk en evenredig (artikel 18, lid 1) en leg een mondelinge melding alleen vast met toestemming (artikel 18, leden 2 tot en met 4). Beslis daarnaast of u anonieme meldingen in behandeling neemt: artikel 6, lid 2, laat die keuze aan de lidstaat, dus kijk wat uw nationale wet daarover zegt. Leg tot slot aan uw jurist de vraag voor of uw nationale klokkenluiderswet AI Act-inbreuken al dekt, want die wet hangt haar reikwijdte doorgaans op aan de bijlage bij de richtlijn en Verordening (EU) 2024/1689 staat daar niet in.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 87","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:dir-eu-2019-1937","source_locator":"Richtlijn (EU) 2019/1937, artikel 8, leden 1, 3, 4, 7 en 9","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2019/1937/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/dir/2019/1937/oj"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:dir-eu-2019-1937","source_locator":"Richtlijn (EU) 2019/1937, artikel 9, lid 1, artikel 16 en artikel 18","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2019/1937/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/dir/2019/1937/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"applicable","deadline_at":"2026-08-02T00:00:00.000Z","timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-87-reporting-infringements","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 87 in EUR-Lex"},{"relation":"related","href":"/nl/ai-act/artikel/85","label":"Artikel 85: klachtrecht bij de markttoezichthouder"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-02-10T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-95-voluntary-codes-of-conduct","legacy_id":"raip:obligation:article-95-voluntary-codes-of-conduct","type":"obligation","slug":"article-95-voluntary-codes-of-conduct","version":"1.0.0","effective_at":"2026-08-02T00:00:00.000Z","known_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"2b71546d72d3dbc5918daae97128ae05900c52ce93ba71de9866e90de4176e14","label":"Artikel 95: gedragscodes voor vrijwillige toepassing van specifieke voorschriften","summary":"Het AI-bureau en de lidstaten stimuleren en faciliteren de opstelling van gedragscodes, met inbegrip van gerelateerde governancemechanismen, die bedoeld zijn om de vrijwillige toepassing van sommige of alle voorschriften van hoofdstuk III, afdeling 2, op andere AI-systemen dan AI-systemen met een hoog risico te bevorderen, rekening houdend met de beschikbare technische oplossingen en beste praktijken van de sector. Zij faciliteren daarnaast codes over de vrijwillige toepassing van specifieke voorschriften op alle AI-systemen, op basis van duidelijke doelstellingen en kernprestatie-indicatoren, met elementen zoals de ethische richtsnoeren van de Unie voor betrouwbare AI, het beoordelen en tot een minimum beperken van het effect op de milieuduurzaamheid, het bevorderen van AI-geletterdheid, het faciliteren van een inclusief en divers ontwerp, en het beoordelen en voorkomen van negatieve gevolgen voor kwetsbare personen. Codes kunnen worden opgesteld door individuele aanbieders of gebruiksverantwoordelijken of door organisaties die hen vertegenwoordigen, en bij het stimuleren en faciliteren wordt rekening gehouden met de specifieke belangen en behoeften van kmo's, waaronder start-ups. Dit artikel legt de organisatie geen plicht op en vervangt geen enkele verplichting.","topics":["governance","innovation"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":[],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"oversight_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:ai-office"],"evidence_owner_ids":[],"duty_holder_uncertainty_status":"out_of_scope","interpretation_status":null,"interpretation_note":null,"obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:article-95-scope-a-voluntary-code"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:article-95-voluntary-commitment-register"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:article-95-voluntary-versus-mandatory-review"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-95-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-95-scope","operator":"all","description":"Lid 1 ziet uitdrukkelijk op andere AI-systemen dan AI-systemen met een hoog risico, en op de vrijwillige toepassing daarop van sommige of alle voorschriften van hoofdstuk III, afdeling 2. Lid 2 is ruimer en ziet op de vrijwillige toepassing, onder meer door gebruiksverantwoordelijken, van specifieke voorschriften voor alle AI-systemen, op basis van duidelijke doelstellingen en kernprestatie-indicatoren om de verwezenlijking van die doelstellingen te meten. Artikel 95 staat in hoofdstuk X, dat in geen van de drie uitzonderingen van de derde alinea van artikel 113 wordt genoemd; daarom geldt de algemene toepassingsdatum uit de tweede alinea, 2 augustus 2026."},{"id":"article-95-who-may-draw-up","operator":"any","description":"Lid 3 bepaalt wie een gedragscode kan opstellen: individuele aanbieders of gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen, organisaties die hen vertegenwoordigen, of allebei, ook met betrokkenheid van geinteresseerde belanghebbenden en hun representatieve organisaties, met inbegrip van maatschappelijke organisaties en de academische wereld. Een code kan betrekking hebben op een of meer AI-systemen, gelet op de gelijkenis qua beoogd doel van de betrokken systemen."}],"exceptions":[{"id":"article-95-no-substitute-for-a-requirement","operator":"not","description":"Artikel 95 kent geen enkele bepaling die een verplichting uit deze verordening opzij zet, opschort of vervangt. Het woord vrijwillig ziet op de toepassing van voorschriften die voor het betrokken systeem juist niet gelden, en niet op de voorschriften die wel gelden. Een gedragscode over AI-geletterdheid laat artikel 4 onverlet, en een gedragscode over transparantie laat artikel 50 onverlet."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Lid 1 bepaalt: het AI-bureau en de lidstaten stimuleren en faciliteren de opstelling van gedragscodes, met inbegrip van gerelateerde governancemechanismen, die bedoeld zijn om de vrijwillige toepassing van sommige of alle voorschriften van hoofdstuk III, afdeling 2, op andere AI-systemen dan AI-systemen met een hoog risico te bevorderen, rekening houdend met de beschikbare technische oplossingen en beste praktijken van de sector die de toepassing van dergelijke voorschriften mogelijk maken. Lid 2 bepaalt: het AI-bureau en de lidstaten faciliteren de opstelling van gedragscodes met betrekking tot de vrijwillige toepassing, onder meer door gebruiksverantwoordelijken, van specifieke voorschriften voor alle AI-systemen, op basis van duidelijke doelstellingen en kernprestatie-indicatoren om de verwezenlijking van die doelstellingen te meten, met inbegrip van elementen zoals, maar niet beperkt tot: a) toepasselijke elementen waarin de ethische richtsnoeren van de Unie voor betrouwbare AI voorzien; b) het beoordelen en tot een minimum beperken van het effect van AI-systemen op de milieuduurzaamheid, onder meer wat betreft energie-efficiente programmering en technieken voor het op efficiente wijze ontwerpen, trainen en gebruiken van AI; c) het bevorderen van AI-geletterdheid, met name die van personen die te maken hebben met de ontwikkeling, de werking en het gebruik van AI; d) het faciliteren van een inclusief en divers ontwerp van AI-systemen, onder meer door de oprichting van inclusieve en diverse ontwikkelingsteams en de bevordering van de deelname van belanghebbenden aan dat proces; e) het beoordelen en voorkomen van de negatieve gevolgen van AI-systemen voor kwetsbare personen of groepen van kwetsbare personen, ook wat betreft de toegankelijkheid voor personen met een handicap, en voor gendergelijkheid.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 95, leden 1 tot en met 4","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Lid 3 bepaalt: gedragscodes kunnen door individuele aanbieders of gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen of door organisaties die hen vertegenwoordigen, of allebei, worden opgesteld, ook met betrokkenheid van geinteresseerde belanghebbenden en hun representatieve organisaties, met inbegrip van maatschappelijke organisaties en de academische wereld. Gedragscodes kunnen betrekking hebben op een of meer AI-systemen, gelet op de gelijkenis qua beoogd doel van de betrokken systemen. Lid 4, zoals vervangen bij artikel 1, punt 35, van Verordening (EU) 2026/1744, bepaalt: het AI-bureau en de lidstaten houden rekening met de specifieke belangen en behoeften van kmo's, waaronder start-ups, en kleine midcapondernemingen bij het stimuleren en faciliteren van het opstellen van gedragscodes.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 95, leden 1 tot en met 4","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Lees dit artikel eerst op wat het niet is. Het legt uw organisatie geen enkele plicht op: de leden 1, 2 en 4 richten zich tot het AI-bureau en de lidstaten, en lid 3 zegt alleen wie een code mag opstellen. En het gaat in lid 1 uitdrukkelijk over andere AI-systemen dan AI-systemen met een hoog risico. Dat is de kern van de bepaling en tegelijk de bron van het grootste misverstand in de praktijk. De veelgemaakte gedachte is dat een gedragscode een verplichte eis kan vervangen, of dat het ondertekenen ervan een vorm van naleving oplevert die een toezichthouder tegen u kan houden of voor u kan laten gelden. Geen van beide staat er. De vrijwilligheid van artikel 95 slaat op voorschriften die voor uw systeem juist niet gelden: hoofdstuk III, afdeling 2, bevat de eisen voor AI-systemen met een hoog risico, en artikel 95 nodigt u uit om sommige of alle van die eisen toe te passen op een systeem dat geen hoog risico is. Het omgekeerde, een lichtere invulling van een eis die wel geldt, biedt dit artikel niet. Twee grenzen die daarbij horen. Artikel 4 verplicht aanbieders en gebruiksverantwoordelijken tot maatregelen om een voldoende niveau van AI-geletterdheid te waarborgen. Artikel 95, lid 2, punt c), noemt het bevorderen van AI-geletterdheid als mogelijk element van een gedragscode. Dat is geen doublure: de eerste is de plicht, de tweede is de bovenbouw. Een gedragscode over AI-geletterdheid is dus een prima aanvulling en nooit een vervanging van artikel 4. Hetzelfde geldt voor transparantie: artikel 50 legt een aantal transparantieplichten op, en een code die daar iets over zegt laat artikel 50 onverlet. Wie in een tenderdocument of jaarverslag suggereert dat een code een van deze plichten afdekt, doet een bewering die de tekst niet draagt.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 4; artikel 50; hoofdstuk III, afdeling 2; artikel 113, tweede alinea","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Lees het artikel daarna op wat het wel biedt, want dat wordt onderschat. Dit is de enige plaats in de verordening waar staat wat een organisatie uit eigen beweging kan doen, en de opsomming in lid 2 is opvallend concreet. Zij noemt het beoordelen en tot een minimum beperken van het effect van AI-systemen op de milieuduurzaamheid, met inbegrip van energie-efficiente programmering en technieken voor het op efficiente wijze ontwerpen, trainen en gebruiken van AI. Dat onderwerp komt nergens anders in de verordening terug als iets wat u kunt doen, en het is voor veel organisaties het onderwerp waarover een raad van bestuur al vragen stelt. Zij noemt verder het faciliteren van een inclusief en divers ontwerp, onder meer door inclusieve en diverse ontwikkelingsteams en door belanghebbenden bij dat proces te betrekken, en het beoordelen en voorkomen van negatieve gevolgen voor kwetsbare personen of groepen, ook wat betreft toegankelijkheid voor personen met een handicap en gendergelijkheid. Let op de vorm die lid 2 daarbij voorschrijft, want die scheidt een serieuze code van een intentieverklaring: duidelijke doelstellingen en kernprestatie-indicatoren om de verwezenlijking van die doelstellingen te meten. Een code zonder meetbare indicatoren voldoet niet aan de vorm die de bepaling zelf beschrijft. Praktisch is dit de plek waar u uw eigen AI-beleid aan de verordening kunt haken zonder iets te beloven wat u niet waarmaakt. Het meest bruikbare gebruik is de omgekeerde toepassing van lid 1: neem voor een systeem dat geen hoog risico is bewust een deel van hoofdstuk III, afdeling 2, over, bijvoorbeeld het bijhouden van logs of de documentatie van de datakwaliteit, en zeg erbij welk deel u niet overneemt en waarom. Dat is verdedigbaar en het is bovendien voorbereiding, want een systeem verandert soms van indeling.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 4; artikel 50; hoofdstuk III, afdeling 2; artikel 113, tweede alinea","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Maak eerst de scheiding zichtbaar in uw eigen documentatie: zet in twee kolommen wat u moet en wat u vrijwillig doet, en zorg dat geen enkele regel uit de tweede kolom als dekking wordt gebruikt voor een regel uit de eerste. Toets daarna elke bestaande ethische code, AI-beleidsstuk of leveranciersbelofte op die scheiding, want daar zit meestal de vermenging. Overweegt u een code op grond van artikel 95, kies dan bewust tussen de twee routes: de route van lid 1 voor een systeem dat geen hoog risico is, waarbij u benoemt welke voorschriften van hoofdstuk III, afdeling 2, u overneemt en welke niet, of de route van lid 2 voor specifieke voorschriften op al uw AI-systemen. Geef de code in beide gevallen de vorm die lid 2 beschrijft: duidelijke doelstellingen en kernprestatie-indicatoren waarmee u de verwezenlijking meet, met een genoemde eigenaar en een meetmoment. Kies daarna de elementen die voor u werkelijk iets betekenen in plaats van alle vijf; milieuduurzaamheid, AI-geletterdheid, inclusief en divers ontwerp en de gevolgen voor kwetsbare personen zijn zelfstandige onderwerpen met eigen data. Bent u kmo of start-up, vraag dan bij uw nationale bevoegde autoriteit of bij het AI-bureau na welke ondersteuning bij het opstellen beschikbaar is, want lid 4 draagt op met uw belangen en behoeften rekening te houden. Neem tot slot in offertes, tenderantwoorden en jaarverslagen geen formulering op waaruit een lezer kan afleiden dat deelname aan een gedragscode een verplichting uit de verordening afdekt.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikel 4; artikel 50; hoofdstuk III, afdeling 2; artikel 113, tweede alinea","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"applicable","deadline_at":null,"timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-95-voluntary-codes-of-conduct","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 95 in EUR-Lex"},{"relation":"public_page","href":"/nl/ai-act/artikel/95","label":"Lees artikel 95 in de AI Act Explorer"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-03-05T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:article-99-101-penalties","legacy_id":"raip:obligation:article-99-101-penalties","type":"obligation","slug":"article-99-101-penalties","version":"1.0.0","effective_at":"2026-08-02T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"eebb183c9d9b58597388256d80ac73dc95eca9b9c98dd975ed907b55791e6905","label":"Artikel 99, 100 en 101: de boetestructuur per verplichting","summary":"De verordening kent geen enkel boetebedrag. Voor operatoren hangen drie plafonds aan verschillende bepalingen van artikel 99, daarnaast beboet de Commissie zelf aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden op grond van artikel 101, kan het AI-bureau sinds de wijziging van 2026 zelf beboeten, en gelden voor instellingen en organen van de Unie de eigen bedragen van artikel 100. Welk plafond geldt, hangt af van welke bepaling is geschonden en wie handhaaft, en niet van hoe ernstig de gevolgen zijn.","topics":["enforcement","prohibited-practices"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:authorised-representative","praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:distributor","praxikon:eu:ai-act:actor:gpai-model-provider","praxikon:eu:ai-act:actor:importer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":[],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:authorised-representative","praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:distributor","praxikon:eu:ai-act:actor:gpai-model-provider","praxikon:eu:ai-act:actor:importer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"oversight_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:ai-office","praxikon:eu:ai-act:actor:market-surveillance-authority"],"evidence_owner_ids":[],"duty_holder_uncertainty_status":"out_of_scope","interpretation_status":"preliminary","interpretation_note":"Drie dingen staan hier niet vast. Ten eerste of een plicht die niet in artikel 99 lid 3 tot en met 5 wordt genoemd een plafond uit de verordening zelf kent. Wij lezen artikel 16, punt a), dat de aanbieder verplicht te waarborgen dat zijn hoog-risico systemen aan de eisen van hoofdstuk III, afdeling 2, voldoen, zo dat niet-naleving van de artikelen 9 tot en met 15 door een aanbieder tegelijk niet-naleving van artikel 16 oplevert en dus binnen het plafond van 3 procent valt, en langs artikel 26 op dezelfde manier voor de gebruiksverantwoordelijke, inclusief de plichten die artikel 26 lid 5 via artikel 72 en artikel 73 binnenhaalt. Een verdedigbare andere lezing is dat de opsomming in lid 4 strikt is bedoeld en alleen de in artikel 16 en artikel 26 zelf geschreven plichten dekt, waardoor de hoogte voor de artikelen 9 tot en met 15 volledig uit het nationale recht volgt dat lid 1 van de lidstaten vraagt. Ten tweede wat onderneming en totale wereldwijde jaarlijkse omzet in de leden 3 tot en met 5 omvatten: de verordening definieert dat niet, en het verschil tussen de omzet van de beboete rechtspersoon en die van de groep waartoe zij behoort scheelt in de praktijk een orde van grootte. Wij houden de groepslezing aan omdat onderneming in het mededingingsrecht van de Unie zo wordt uitgelegd, maar die herkomst is precies het zwakke punt: de verordening verwijst daar nergens naar, en de lezing dat het om de beboete rechtspersoon gaat is even verdedigbaar zolang er geen rechtspraak onder deze verordening is. Ten derde hoe ver artikel 75 quater, lid 4, de opsomming van lid 4 opzij zet: die bepaling geldt naar haar tekst voor handhaving door het AI-bureau over de operatoren van artikel 75 lid 1, en of daaruit ook iets volgt voor de nationale route is niet uitgemaakt. Wij lezen haar smal, dus alleen voor het bureau, en dat is een lezing en geen vaststaand recht.","obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:article-99-101-map-penalty-tiers"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:article-99-101-penalty-exposure-register"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:article-99-101-mitigating-factor-record"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:article-99-101-legal-text"],"conditions":[{"id":"article-99-101-penalties-scope","operator":"all","description":"Relevant zodra u operator bent in de zin van de verordening, dus aanbieder, productfabrikant, gebruiksverantwoordelijke, gemachtigde, importeur of distributeur, en een van de bepalingen raakt die in artikel 99 lid 3, lid 4 of lid 5 worden genoemd. Het regime van artikel 101 is daarnaast relevant wanneer u aanbieder bent van een AI-model voor algemene doeleinden, want daar beboet de Commissie zelf. Valt u onder de bevoegdheid van het AI-bureau op grond van artikel 75 lid 1, dan komt artikel 75 quater erbij."}],"exceptions":[{"id":"article-99-101-penalties-exception","operator":"not","description":"Lid 6 keert de rekenwijze om voor kmo's, met inbegrip van start-ups: voor hen geldt het laagste van het percentage en het bedrag, waar het voor andere ondernemingen juist het hoogste van beide is, en dat geldt voor elke in artikel 99 bedoelde boete. Het ingevoegde lid 6 bis doet hetzelfde voor kleine midcapondernemingen, maar uitdrukkelijk alleen voor de leden 4 en 5, zodat de band van artikel 5 voor hen niet wordt omgekeerd. Lid 8 laat aan elke lidstaat over in hoeverre administratieve geldboeten kunnen worden opgelegd aan in die lidstaat gevestigde overheidsinstanties of -organen, zodat het plafond voor een publieke organisatie niet uit de verordening volgt. Lid 9 laat toe dat de boete in sommige lidstaten door de bevoegde nationale rechter of door andere organen wordt opgelegd en niet door de autoriteit."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Lid 1, zoals vervangen bij Verordening (EU) 2026/1744, draagt de lidstaten op de voorschriften vast te stellen voor sancties en andere handhavingsmaatregelen, die ook administratieve boeten, waarschuwingen en niet-monetaire maatregelen kunnen omvatten, die van toepassing zijn op elke inbreuk op deze verordening door operatoren, bepaalt dat die sancties doeltreffend, evenredig en afschrikkend moeten zijn, en verplicht de lidstaten bij het opleggen van sancties rekening te houden met de belangen van kmo's, met inbegrip van start-ups, en kleine midcapondernemingen, en met hun economische levensvatbaarheid. Lid 2 verplicht de lidstaten die voorschriften onverwijld en uiterlijk op de datum van toepassing aan de Commissie te melden, en elke latere wijziging ervan. Lid 3 stelt voor de niet-naleving van het verbod op de in artikel 5 bedoelde AI-praktijken administratieve geldboeten vast tot 35 000 000 EUR of, indien de overtreder een onderneming is, tot 7 % van haar totale wereldwijde jaarlijkse omzet voor het voorafgaande boekjaar, indien dat hoger is. Lid 4 stelt voor de niet-naleving van bepalingen in verband met operatoren of aangemelde instanties, uitgezonderd artikel 5, geldboeten vast tot 15 000 000 EUR of, indien de overtreder een onderneming is, tot 3 % van diezelfde omzet, indien dat hoger is, en somt daarbij op: verplichtingen voor aanbieders op grond van artikel 16, voor gemachtigden op grond van artikel 22, voor importeurs op grond van artikel 23, voor distributeurs op grond van artikel 24, punt d bis), ingevoegd bij Verordening (EU) 2026/1744, verplichtingen voor aanbieders en operatoren op grond van artikel 25, leden 2 en 4, verplichtingen voor gebruiksverantwoordelijken op grond van artikel 26, eisen en verplichtingen voor aangemelde instanties op grond van artikel 31, artikel 33, lid 1, 3 of 4, of artikel 34, en transparantieverplichtingen voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken op grond van artikel 50. Lid 5 stelt voor het verstrekken van onjuiste, onvolledige of misleidende informatie aan aangemelde instanties of nationale bevoegde autoriteiten naar aanleiding van een verzoek geldboeten vast tot 7 500 000 EUR of, indien de overtreder een onderneming is, tot 1 % van diezelfde omzet, indien dat hoger is. Lid 6 bepaalt dat elke in dit artikel bedoelde boete voor kmo's, met inbegrip van start-ups, neerkomt op de percentages of, indien dat lager is, het bedrag als bedoeld in de leden 3, 4 en 5. Het bij Verordening (EU) 2026/1744 ingevoegde lid 6 bis bepaalt dat elke in de leden 4 en 5 bedoelde geldboete voor kleine midcapondernemingen ten hoogste de daarin bedoelde percentages of bedragen bedraagt, indien deze lager zijn. Lid 7 somt op waarmee bij het besluit om al dan niet een boete op te leggen en bij het bepalen van het bedrag rekening wordt gehouden: de aard, ernst en duur van de inbreuk en de gevolgen ervan, of andere markttoezichtautoriteiten dezelfde operator voor dezelfde inbreuk al hebben beboet, of andere autoriteiten hem al hebben beboet voor inbreuken op ander Unie- of nationaal recht die voortkomen uit dezelfde handeling of nalatigheid, de omvang, jaaromzet en het marktaandeel van de operator, elke andere verzwarende of verzachtende factor, zoals behaald financieel voordeel of vermeden verlies, de mate van samenwerking met de nationale bevoegde autoriteiten, de mate waarin de operator verantwoordelijk is gelet op de door hem genomen technische en organisatorische maatregelen, de wijze waarop de autoriteiten kennis hebben gekregen van de inbreuk en of de operator die zelf heeft gemeld, de opzettelijke of nalatige aard van de inbreuk, en door de operator genomen maatregelen om de door de getroffen personen geleden schade te beperken. Lid 8 bepaalt dat elke lidstaat regels vaststelt over de vraag in hoeverre administratieve geldboeten kunnen worden opgelegd aan in die lidstaat gevestigde overheidsinstanties of -organen. Lid 9 bepaalt dat de regels afhankelijk van het rechtsstelsel van de lidstaat zo kunnen worden toegepast dat de boeten door de bevoegde nationale rechter of door andere organen worden opgelegd, met gelijkwaardig effect. Lid 10 onderwerpt de uitoefening van deze bevoegdheden aan passende procedurele waarborgen overeenkomstig het Unierecht en het nationale recht, met inbegrip van doeltreffende voorzieningen in rechte en een eerlijke rechtsbedeling. Lid 11 verplicht de lidstaten jaarlijks aan de Commissie verslag uit te brengen over de opgelegde administratieve geldboeten en over de daarmee samenhangende geschillen of gerechtelijke procedures. Hoofdstuk XII, waartoe artikel 99 behoort, is van toepassing sinds 2 augustus 2025, met uitzondering van artikel 101; de wijzigingen van artikel 99 gelden sinds 27 juli 2026.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","source_locator":"Artikel 99, leden 1 tot en met 11"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","source_locator":"Verordening (EU) 2026/1744, artikel 1, punt 38"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","source_locator":"Artikel 113, derde alinea, punt b)"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","source_locator":"Verordening (EU) 2026/1744, artikel 1, punt 40"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Artikel 101 lid 1 bepaalt dat de Commissie aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden geldboeten kan opleggen van ten hoogste 3 % van hun jaarlijkse totale wereldwijde omzet in het voorgaande boekjaar of 15 000 000 EUR, indien dat hoger is, wanneer zij vaststelt dat de aanbieder opzettelijk of uit onachtzaamheid inbreuk heeft gepleegd op de desbetreffende bepalingen van deze verordening, niet heeft voldaan aan een verzoek om een document of om informatie op grond van artikel 91 of daarbij onjuiste, onvolledige of misleidende informatie heeft verstrekt, een op grond van artikel 93 gevraagde maatregel niet heeft nageleefd, of de Commissie geen toegang tot het model heeft gegeven met het oog op een evaluatie op grond van artikel 92. Bij de vaststelling van het bedrag van de geldboete of dwangsom wordt rekening gehouden met de aard, de ernst en de duur van de inbreuk, met inachtneming van de beginselen van evenredigheid en redelijkheid, en houdt de Commissie ook rekening met verbintenissen die zijn aangegaan overeenkomstig artikel 93, lid 3, of in relevante praktijkcodes overeenkomstig artikel 56. Lid 2 verplicht de Commissie haar voorlopige bevindingen mee te delen aan de aanbieder en hem in de gelegenheid te stellen te worden gehoord voordat zij het besluit vaststelt. Lid 3 bepaalt dat de opgelegde geldboeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. Lid 4 bepaalt dat informatie over opgelegde geldboeten in voorkomend geval ook aan de AI-board wordt meegedeeld. Lid 5 geeft het Hof van Justitie van de Europese Unie volledige rechtsmacht ter zake van beroep tegen een besluit waarbij de Commissie een geldboete vaststelt en bepaalt dat het Hof die boete kan vernietigen, verlagen of verhogen. Lid 6 draagt de Commissie op uitvoeringshandelingen vast te stellen met nadere regelingen en procedurele waarborgen voor de procedures die tot een besluit op grond van lid 1 kunnen leiden. Artikel 101 is uitgezonderd van de vervroegde toepassing van hoofdstuk XII en geldt daarom sinds 2 augustus 2026. Naast dit regime kent artikel 100 een eigen stelsel voor instellingen, organen en instanties van de Unie: de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming kan hun administratieve geldboeten opleggen tot 1 500 000 EUR voor niet-naleving van het verbod van artikel 5 en tot 750 000 EUR voor niet-naleving van andere eisen of verplichtingen uit deze verordening. Verordening (EU) 2026/1744 heeft de artikelen 100 en 101 niet gewijzigd.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","source_locator":"Artikel 101, leden 1 tot en met 6"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","source_locator":"Artikel 100, leden 1 tot en met 3"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","source_locator":"Artikel 113, derde alinea, punt b)"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Het bij Verordening (EU) 2026/1744 ingevoegde artikel 75 quater, lid 4, bepaalt dat een besluit van het AI-bureau vergezeld kan gaan van het opleggen van sancties overeenkomstig artikel 99, leden 3 tot en met 7, waarvan de bepalingen van overeenkomstige toepassing zijn op het bureau bij de uitvoering van zijn toezichts- en handhavingstaken als bedoeld in artikel 75, lid 1. Met name is aan administratieve geldboeten als bedoeld in artikel 99, lid 4, onderworpen: inbreuken op toepasselijke bepalingen van deze verordening, met inbegrip van die welke niet in artikel 99, lid 4, zijn vermeld; niet-naleving van besluiten of maatregelen op grond van artikel 14, lid 4, of artikel 16, lid 3, van Verordening (EU) 2019/1020 en van de in artikel 75 bis genoemde bevoegdheden; en het nalaten een op grond van artikel 75 ter bindend verklaarde toezegging na te komen. Voor onjuiste, onvolledige of misleidende informatie aan het bureau gelden de geldboeten van artikel 99, lid 5. Lid 5 laat het bureau daarnaast dwangsommen opleggen om onder meer een onderzoek, een informatieverzoek, een inspectie of een bindende toezegging af te dwingen; die dwangsommen bedragen ten hoogste 5 % van het gemiddelde dagelijkse inkomen of van de wereldwijde jaaromzet in het voorafgaande boekjaar per dag. Lid 6 geeft het Hof van Justitie volledige rechtsmacht over besluiten waarbij het bureau een geldboete of dwangsom vaststelt, en lid 8 onderwerpt de bevoegdheden van het bureau aan een verjaringstermijn van drie jaar, met eenzelfde termijn voor de bevoegdheid om genomen besluiten ten uitvoer te leggen. Let op: de twee authentieke taaluitgaven van Verordening (EU) 2026/1744 lopen hier uiteen. De Nederlandse uitgave noemt in beide alinea’s van artikel 75 quater, lid 8, drie jaar; de Engelse noemt in beide alinea’s van artikel 75c(8) vijf jaar. Deze uitspraak geeft per taal weer wat de uitgave in die taal zegt en kiest niet stilzwijgend. De uitvoeringshandeling van artikel 75 quinquies, lid 3, moet beide alinea’s nader bepalen, met inbegrip van de omstandigheden waarin de verjaringstermijnen worden gestuit; zolang die er niet is, blijft de divergentie een openstaande uitleggingsvraag.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","source_locator":"Verordening (EU) 2026/1744, artikel 1, punt 32"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"Het plafond volgt de bepaling en niet de schade. Dat is het punt dat in bestuurskamers stelselmatig wordt gemist: men begroot een bedrag voor \"de AI Act-boete\", terwijl er voor operatoren drie banden in artikel 99 staan en daarnaast nog eigen regimes voor instellingen van de Unie en voor aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden. De hoogste band, 35 miljoen of 7 procent, hoort uitsluitend bij artikel 5. Dat was tot voor kort een lijst praktijken die u ofwel doet ofwel niet doet, maar sinds de wijziging van artikel 5 is dat niet meer waar: bij de nieuwe verboden op seksueel beeldmateriaal is het in de handel brengen ook verboden wanneer het voortbrengen daarvan een redelijkerwijs te voorzien en reproduceerbaar resultaat is en het systeem geen redelijke en passende technische maatregelen en waarborgen heeft. Dat is een maatregelenplicht binnen de hoogste band, en zij geldt vanaf 2 december 2026. De middelste band, 15 miljoen of 3 procent, hoort bij de opsomming in lid 4: de rolplichten van de aanbieder, de gemachtigde, de importeur, de distributeur en de gebruiksverantwoordelijke, sinds 27 juli 2026 ook artikel 25, leden 2 en 4, plus artikel 50. Wat er niet met zoveel woorden in staat is minstens zo interessant: artikel 4 en artikel 27 worden niet genoemd, en de eisen van hoofdstuk III bereiken het plafond hooguit langs artikel 16 en artikel 26. Let op dat artikel 72 en artikel 73 voor de gebruiksverantwoordelijke wel binnen bereik komen, want artikel 26 lid 5 verplicht hem overeenkomstig artikel 72 te informeren en verklaart artikel 73 mutatis mutandis van toepassing, en artikel 26 staat wel in lid 4. Twee dingen daarnaast. Lid 5 maakt van het slecht beantwoorden van een informatieverzoek een eigen boetecategorie van 1 procent, los van de onderliggende inbreuk. En lid 7 is geen kortingsregeling: het werkt naar twee kanten, want de aanhef spreekt van het besluit om al dan niet een boete op te leggen en punt e) noemt uitdrukkelijk verzwarende factoren zoals behaald financieel voordeel. Wat u kunt sturen zijn de factoren die u kunt aantonen: uw technische en organisatorische maatregelen, uw meldgedrag, uw samenwerking, en wat u na een incident hebt gedaan om de schade voor getroffen personen te beperken. Twee dateringen die in de praktijk verschil maken: het verbod van artikel 5 geldt sinds 2 februari 2025, maar hoofdstuk XII pas sinds 2 augustus 2025, zodat voor gedrag daartussen geen administratieve geldboete op grond van artikel 99 lid 3 bestaat. Bij de nieuwe artikel 5-verboden van 2 december 2026 keert die lacune niet terug: hoofdstuk XII loopt dan al ruim een jaar, dus het boeteregime bestaat op de dag dat die verboden gaan gelden. En wie onder de bevoegdheid van het AI-bureau valt, moet de gedachte dat de opsomming van lid 4 gesloten is loslaten: artikel 75 quater, lid 4, brengt daar inbreuk op elke toepasselijke bepaling in de band van 15 miljoen of 3 procent, uitdrukkelijk ook bepalingen die niet in lid 4 staan.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","source_locator":"Artikel 99, leden 1 tot en met 11"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","source_locator":"Verordening (EU) 2026/1744, artikel 1, punt 7"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","source_locator":"Verordening (EU) 2026/1744, artikel 1, punt 32"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","source_locator":"Artikel 113, derde alinea, punt b)"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Zet naast uw verplichtingenregister een kolom met het plafond dat erbij hoort, met drie waarden: artikel 99 lid 3, artikel 99 lid 4, of nationaal recht op grond van artikel 99 lid 1. Bepaal per AI-model voor algemene doeleinden dat u zelf aanbiedt of het artikel 101-regime van de Commissie erbij komt, en bepaal of u onder artikel 75 lid 1 valt, want dan geldt het regime van artikel 75 quater met dwangsommen erbij. Leg daarnaast per verplichting vast welke van de factoren uit artikel 99 lid 7 u zou kunnen laten zien, in het bijzonder de genomen technische en organisatorische maatregelen, uw meldgedrag, uw samenwerking met de toezichthouder en de maatregelen die u neemt om schade bij getroffen personen te beperken, want dat is het deel van de boetehoogte waar u zelf invloed op heeft. Dit is onze aanbeveling en geen plicht uit de verordening: artikel 99 richt zich tot de lidstaten en legt een operator geen enkele termijn op.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","source_locator":"Artikel 99, leden 1 tot en met 11"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","source_locator":"Artikel 101, leden 1 tot en met 6"},{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","source_locator":"Verordening (EU) 2026/1744, artikel 1, punt 32"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"applicable","deadline_at":null,"timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-99-101-penalties","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 99, 100 en 101 in EUR-Lex"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","label":"Verordening (EU) 2026/1744, de wijziging van artikel 99"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-08-14T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-02-10T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}},{"id":"praxikon:eu:ai-act:obligation:value-chain-representative","legacy_id":"raip:obligation:value-chain-representative","type":"obligation","slug":"value-chain-representative","version":"1.0.0","effective_at":"2026-07-27T00:00:00.000Z","known_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","valid_until":null,"payload_hash_sha256":"38342a3db27dd0959f29e10415d9217331e2056d163b17a95fef284213092d52","label":"Artikel 22-25: waardeketen en gemachtigde","summary":"Rolverschuivingen in de AI-waardeketen en de verplichte gemachtigde voor aanbieders buiten de EU.","topics":["value-chain"],"actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer","praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"affected_actor_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:deployer"],"oversight_actor_ids":[],"evidence_owner_ids":["praxikon:eu:ai-act:actor:provider"],"duty_holder_uncertainty_status":null,"interpretation_status":null,"interpretation_note":null,"obligation_ids":[],"change_ids":[],"action_ids":["praxikon:eu:ai-act:action:value-chain-representative-act"],"evidence_ids":["praxikon:eu:ai-act:evidence:value-chain-representative-record"],"control_ids":["praxikon:eu:ai-act:control:value-chain-representative-control"],"template_ids":["praxikon:eu:ai-act:template:value-chain-representative-legal-text"],"conditions":[{"id":"value-chain-representative-scope","operator":"all","description":"Een hoog-risico systeem wordt geleverd, gewijzigd, van naam voorzien of van buiten de EU op de Uniemarkt gebracht."}],"exceptions":[{"id":"value-chain-representative-exception","operator":"not","description":"Wie uitsluitend als distributeur of importeur optreedt zonder de triggers van Artikel 25 blijft in die lichtere rol, met eigen controleplichten."}],"statements":[{"kind":"official_fact","text":"Artikel 25 bepaalt dat een distributeur, importeur, gebruiksverantwoordelijke of derde als aanbieder geldt wanneer die zijn naam op een hoog-risico systeem zet, het wezenlijk wijzigt of het beoogde doel zodanig verandert dat het hoog-risico wordt; Artikel 22 verplicht aanbieders uit derde landen tot een schriftelijk gemachtigde in de Unie.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikelen 22 en 25","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"official_fact","text":"Voor de Bijlage III-route geldt deze eis vanaf 2 december 2027; voor hoog-risico AI in gereguleerde producten (Bijlage I) vanaf 2 augustus 2028.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","source_locator":"Gewijzigd artikel 113, toepassingsdata","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"}},{"kind":"editorial_interpretation","text":"De gevaarlijkste rolwissel is de onbedoelde: een eigen laag bovenop een ingekocht model, een eigen merknaam op een tool, en u draagt opeens de volledige aanbiedersplichten. Dit hoort als vaste vraag in elk AI-project.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikelen 22 en 25","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}},{"kind":"recommended_action","text":"Neem de rolvraag op in het AI-register en in projectgates, en leg contractueel vast wie bij wijzigingen welke informatie en medewerking levert.","citations":[{"source_id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","source_locator":"Artikelen 22 en 25","source_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"editorial"}}],"legal_status":"upcoming","deadline_at":"2027-12-02T00:00:00.000Z","timing_basis":null,"high_risk_regime_from":null,"links":[{"relation":"public_page","href":"https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/value-chain-representative","label":"Open de menselijke uitleg"},{"relation":"official_source","href":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","label":"Artikel 22-25 in EUR-Lex"}],"review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"source_review":{"level":"source_verified","last_checked_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","next_review_due_at":"2027-02-04T00:00:00.000Z","date_basis":"first_publication"}}],"included":{"sources":[{"id":"praxikon:eu:ai-act:source:commission-ai-literacy-qa","title":{"nl":"Vragen en antwoorden over AI-geletterdheid","en":"AI literacy questions and answers"},"publisher":{"nl":"Europese Commissie","en":"European Commission"},"canonical_url":"https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/faqs/ai-literacy-questions-answers","eli":null,"source_version":"updated-2026-07-27","verified_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","fingerprint_basis":"canonical_url|source_version|verified_at","source_record_hash_sha256":"a07599c1c5af5cb25fbe1a72caecc7f0093326202cea7949a43d7a89c6c7f038","review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"legacy_id":"raip:source:commission-ai-literacy-qa"},{"id":"praxikon:eu:ai-act:source:commission-article-50-guidelines","title":{"nl":"Richtsnoeren over Artikel 50","en":"Guidelines on Article 50"},"publisher":{"nl":"Europese Commissie","en":"European Commission"},"canonical_url":"https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/guidelines-transparency-obligations-providers-and-deployers-ai-systems","eli":null,"source_version":"final-2026-07-20","verified_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","fingerprint_basis":"canonical_url|source_version|verified_at","source_record_hash_sha256":"3c3d066f0294692b398f096861adb89198f3d6062939237a97b35fa9ced4d39d","review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"legacy_id":"raip:source:commission-article-50-guidelines"},{"id":"praxikon:eu:ai-act:source:dir-eu-2019-1937","title":{"nl":"Richtlijn (EU) 2019/1937 inzake de bescherming van personen die inbreuken op het Unierecht melden","en":"Directive (EU) 2019/1937 on the protection of persons who report breaches of Union law"},"publisher":{"nl":"Europees Parlement en Raad","en":"European Parliament and Council"},"canonical_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2019/1937/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/dir/2019/1937/oj","source_version":"original-oj-2019-11-26","verified_at":"2026-09-06T00:00:00.000Z","fingerprint_basis":"canonical_url|source_version|verified_at","source_record_hash_sha256":"2c76f0ccbfefa16c95ca202883ed31d30dfa21498f4895b621abab2fb9dbb706","review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"legacy_id":"raip:source:dir-eu-2019-1937"},{"id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689","title":{"nl":"EU AI-verordening 2024/1689","en":"EU Artificial Intelligence Act 2024/1689"},"publisher":{"nl":"Europees Parlement en Raad","en":"European Parliament and Council"},"canonical_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj","source_version":"original-oj-2024-07-12","verified_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","fingerprint_basis":"canonical_url|source_version|verified_at","source_record_hash_sha256":"bf0fca3e1fb47ce58924f6e736d572bb5db3812c3276c0b2891fbf328c42a5c6","review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"legacy_id":"raip:source:reg-eu-2024-1689"},{"id":"praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744","title":{"nl":"Digital Omnibus over AI 2026/1744","en":"Digital Omnibus on AI 2026/1744"},"publisher":{"nl":"Europees Parlement en Raad","en":"European Parliament and Council"},"canonical_url":"https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","eli":"http://data.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj","source_version":"official-journal-2026-07-24","verified_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","fingerprint_basis":"canonical_url|source_version|verified_at","source_record_hash_sha256":"17f108dc4eb93b8ff3abf091ab8a6a6e3095ae112229f27ca9a59ded886c7864","review":{"reviewed_at":"2026-08-08T00:00:00.000Z","reviewer":"Praxikon release validation","review_method":"source_link_and_rule_validation","legal_status":"source_checked"},"legacy_id":"raip:source:reg-eu-2026-1744"}]},"links":{"self":"https://www.praxikon.com/api/v1/obligations?lang=nl&role=deployer","alternate":"https://www.praxikon.com/api/v1/obligations?lang=nl&role=deployer&format=jsonld","licence":"https://www.praxikon.com/nl/legal/terms"}}