Wat regelt artikel 87 van de AI Act over melding van inbreuken en bescherming van melders?

Dit stelt u zelf vast

• Het aanknopingspunt is een melding van een inbreuk op deze verordening, ongeacht de risicoklasse van het systeem: een melding over een AI-systeem dat buiten hoog risico valt, valt hier evengoed onder. De bescherming zelf is niet onvoorwaardelijk. Zij komt uit Richtlijn (EU) 2019/1937, en die stelt in artikel 4 dat de melder de informatie in een werkgerelateerde context moet hebben verkregen, en in artikel 6, lid 1, punt a), dat hij redelijke gronden moet hebben gehad om aan te nemen dat het gemelde juist was en binnen de reikwijdte van die richtlijn viel.
• Artikel 87 schept geen kanaalplicht. Die plicht komt uit artikel 8 van Richtlijn (EU) 2019/1937. Lid 1 legt haar op aan juridische entiteiten in de private en de publieke sector; lid 3 beperkt lid 1 in de private sector tot entiteiten met vijftig of meer werknemers. Die drempel is echter niet algemeen. Lid 4 bepaalt dat de drempel van lid 3 niet geldt voor entiteiten die vallen binnen het toepassingsgebied van de in de delen I.B en II van de bijlage bij die richtlijn bedoelde Uniehandelingen, waaronder financiele diensten, witwasbestrijding en vervoersveiligheid. Lid 7 laat de lidstaat na een risicobeoordeling ook entiteiten met minder dan vijftig werknemers verplichten. Lid 9 maakt lid 1 van toepassing op alle juridische entiteiten in de publieke sector, met de mogelijkheid voor de lidstaat om gemeenten onder tienduizend inwoners en andere kleine publieke entiteiten uit te zonderen. Onder vijftig werknemers is er dus niet zonder meer geen kanaalplicht: dat hangt af van de sector waarin u valt en van wat uw lidstaat heeft bepaald. Het meldrecht en de bescherming van de melder bestaan hoe dan ook, via de externe route van artikel 10 van die richtlijn.
• De materiele reikwijdte van Richtlijn (EU) 2019/1937 loopt via artikel 2, lid 1, punt a), dat verwijst naar de Uniehandelingen in de bijlage bij die richtlijn. Verordening (EU) 2024/1689 is niet aan die bijlage toegevoegd: zij verklaart de richtlijn in artikel 87 rechtstreeks van toepassing. Nationaal omzettingsrecht dat zijn reikwijdte aan diezelfde bijlage ophangt, zoals de Nederlandse Wet bescherming klokkenluiders, loopt daarmee mogelijk achter op de verordening. Of een melding over een AI-systeem daardoor onder de nationale wet valt, is niet uitgemaakt.