Over Praxikon

Waarom Praxikon bestaat

Aan meningen over de AI Act is geen gebrek. Er verschijnt elke week een samenvatting, een stappenplan of een waarschuwing, en die stukken spreken elkaar op de randen tegen. Waar het aan ontbreekt is bewijs: welke regel geldt, waar dat precies staat, welke uitgave van die bron is gelezen, op welke datum, en hoe u over een jaar laat zien dat u het toen zo wist.

Een organisatie die haar AI-gebruik moet verantwoorden heeft weinig aan een tekst die klopt op het moment van lezen en daarna stil verandert. Zij heeft een uitspraak nodig die zij kan citeren: met een identifier die niet hernoemd wordt, een versie die vastligt, en een spoor terug naar de officiële tekst.

Praxikon is voor dat tweede gebouwd. Niet nog een uitleg van de verordening, maar de laag eronder: de objecten waarop een uitleg kan rusten, in een vorm die een mens leest en een machine ophaalt.

Missie en visie

Regelgeving als infrastructuur

Achter elk antwoord ligt een kennisgraph in plaats van een tekstpagina. Elk object draagt een stabiele identifier, een versie en een hash, en verwijst naar de officiële EU-bron waar het vandaan komt.

Een correctie overschrijft niets: zij is een nieuwe versie met een latere datum. Daardoor blijft een citaat van vorige maand controleerbaar, ook nadat de regelgeving is opgeschoven.

Software en AI-agents lezen precies dezelfde objecten via de publieke API als de pagina die u nu leest. Eén dataset, twee lezers, geen tweede waarheid.

De lagen, van bron naar antwoord

Hieronder staat in leesvorm wat de doorloop aan een echte casus laat zien. Wie liever kijkt dan leest, neemt die pagina: daar gaat een werkgever die sollicitanten laat rangschikken door alle lagen heen, en staat onder elke stap afgedrukt wat de draaiende motor teruggaf.

1. 1

   De bronlaag

   Officiële teksten en documenten worden geregistreerd als eigen object: welke uitgave, welke vindplaats, en wanneer wij ernaar keken. Die registratie krijgt een vingerafdruk. Zij is geen archiefkopie van het document zelf, en de officiële bron gaat altijd boven onze samenvatting ervan.

2. 2

   De kennisgraph

   Daarboven staan de objecten: verplichtingen, acties, bewijsstukken, definities en wijzigingen. Elk object draagt een stabiele identifier, een versie, een hash over zijn inhoud en de citaties naar de bronlaag. De inhoud is tweetalig voordat er iets wordt getoond, dus de taal is presentatie en geen tweede inhoud.

3. 3

   De beslislaag

   Een vaste set gecodeerde antwoorden gaat de beoordeling in, en er komt een classificatie uit met het redeneerspoor eronder: welke regel is voldaan, welke niet, en waarom. Er zit geen taalmodel tussen. Wat buiten de beoordeelde set viel staat erbij, want niet beoordeeld is iets anders dan niet van toepassing.

4. 4

   Het manifest

   Dezelfde beoordeling past in een document dat u kunt archiveren of meesturen, met de datasetversie, de gebruikte bronvingerafdrukken, de beoordeelde verplichtingen en een hash over het geheel. Dezelfde invoer tegen dezelfde uitgave levert dat document opnieuw op, tot op de byte.

5. 5

   De impactlaag

   Wijzigingen in de regelgeving zijn zelf objecten, met twee datums: wanneer het recht bewoog en wanneer wij dat wisten. Een bestaand manifest kan tegen een venster tussen twee uitgaven worden gelegd. De uitkomst is een status met een vervolgstap, geen score en geen percentage.

6. 6

   De uitgangen

   Bovenop die lagen liggen twee uitgangen: de pagina die u leest, en de publieke interface waarover software en AI-agents dezelfde objecten ophalen. Beide projecteren uit dezelfde graph, dus ze kunnen niet uit elkaar lopen zonder dat de dataset zelf verandert.

Het bewijs achter deze belofte

Alles hierboven is een claim tot u hem kunt nalopen. Dit is waar dat kan.

Waar Praxikon voor staat

Het platform verkoopt zelf geen advies, geen implementatie en geen training. Die scheiding is bewust: een bron die ook de opdracht wil binnenhalen, leest anders dan een bron die dat niet hoeft.

Hoe u dit kunt controleren

Betrouwbaarheid die u op ons woord moet geloven is geen betrouwbaarheid. Dit is wat u zelf kunt nalopen:

• →De publieke API geeft per verplichting de citaties terug, met de exacte vindplaats, de bron-URL en de Europese ELI-identifier.
• →Het bronregister bij elk antwoord noemt uitgever, uitgaveversie en controledatum, zodat u weet welke uitgave is gebruikt.
• →De methodologie beschrijft hoe een uitspraak in de graaf komt en wanneer die opnieuw wordt beoordeeld.
• →De vingerafdruk bij een bron zegt er zelf bij waarover hij gaat: onze registratie van de bron, geen archiefkopie van het externe document.

Wat er in het platform zit

Stand van de kennisgraaf op dit moment. Deze 14 bronrecords zijn de uitgaven waarnaar de uitgewerkte verplichtingen citeren. Het bronnenoverzicht bij de richtsnoeren telt 59 afzonderlijke officiële documenten: die bredere naslag bevat ook uitleg die nog aan geen enkele verplichting is gekoppeld. Bekijk het bronnenoverzicht

Praxikon, Embed AI en LearnWize

Praxikon is de neutrale kennis- en beslislaag. Het verkoopt zelf geen advies, geen implementatie en geen training, en het beveelt binnen een antwoord geen leverancier aan. Dat is geen bescheidenheid maar een voorwaarde: een laag waarop een derde partij durft te bouwen, kan niet tegelijk meedingen naar de opdracht die uit haar eigen antwoord volgt.

De uitvoering ligt bij twee merken van dezelfde maker, en die scheiding staat hier expliciet zodat u weet wat u leest. Embed AI voert uit, LearnWize traint. Beide lezen dezelfde publieke objecten als u: er is geen tweede kennisgraph achter een deur, en geen plek in een antwoord die te koop is.

Wie dit schrijft

Zahed Ashkara

Oprichter, Praxikon

Jurist en AI governance specialist · Certified AI Compliance Officer (CAICO) · Lid NEN-normcommissie AI & Big Data

Zahed helpt organisaties om AI verantwoord in te zetten: van risicoclassificatie en governance tot AI-geletterdheid op de werkvloer. Hij werkt met organisaties in onder meer HR, onderwijs, zorg, finance en overheid, en vertaalt de AI Act daar naar concrete stappen en bewijs dat standhoudt bij interne review, toezichthouders en bestuur.

Naast dit platform is Zahed oprichter van LearnWize, waarmee organisaties verantwoord AI-gebruik trainen, toetsen en per rol aantoonbaar maken, en van adviespraktijk Embed AI, een door de NOvA erkende opleidingsinstelling. Als lid van de NEN-normcommissie Artificial Intelligence & Big Data werkt hij bovendien mee aan de normen waarop AI Act-audits straks worden gebaseerd.

Waar Zahed dagelijks aan werkt

Spreker en trainer

Zahed geeft regelmatig presentaties en trainingen over AI governance, de EU AI Act en verantwoord AI-gebruik. Elk publiek is anders: gemeenteambtenaren hebben andere vragen dan juristen of IT-security teams.

Gelderse AI-dag, Stadhuis Arnhem

Sessie over digitale weerbaarheid en Shadow AI voor gemeenteambtenaren tijdens de Gelderse AI-dag

Microlab Den Haag, GPT voor jurisprudentie

Demonstratie van custom GPT voor jurisprudentie-analyse, voor juristen en advocaten

IT Infra Talents

Presentatie over de EU AI Act voor IT-infrastructuur en security professionals

The Law Firm School

Training over juridische AI use cases en verantwoord gebruik voor advocaten en juridische professionals

NATO panel: Emerging Technologies & Defence Strategy

Paneldiscussie over AI governance in een fast-moving world en de rol van de EU AI Act

Een fout gevonden of een vraag over het platform

Een onjuiste verwijzing, een gemiste bron of een verplichting die scherper kan: die meldingen zijn welkom en worden nagelopen. Voor de uitvoering van een traject verwijzen we door naar Embed AI of LearnWize.