Artikel 71: EU-databank voor hoog-risico AI-systemen uit bijlage III

Bijlage VIII bepaalt welke informatie bij de registratie wordt verstrekt en daarna wordt bijgehouden. Afdeling A, voor aanbieders die overeenkomstig artikel 49, lid 1, registreren, telt dertien punten, waaronder naam, adres en contactgegevens van de aanbieder en van de gemachtigde, de handelsnaam en een ondubbelzinnige verwijzing waarmee het systeem te identificeren en te traceren is, een beschrijving van het beoogde doel en van de ondersteunde componenten en functies, een beknopte beschrijving van de gebruikte informatie en van de werkingslogica, de status van het systeem, gegevens en een scan van het certificaat van de aangemelde instantie voor zover van toepassing, de lidstaten waar het systeem beschikbaar is, een kopie van de EU-conformiteitsverklaring van artikel 47 en de elektronische gebruiksaanwijzing, die niet wordt verstrekt voor de gebieden rechtshandhaving, migratie, asiel en grenstoezichtsbeheer van de punten 1, 6 en 7 van bijlage III. Afdeling C, voor gebruiksverantwoordelijken die overeenkomstig artikel 49, lid 3, registreren, telt vijf punten: naam, adres en contactgegevens van de gebruiksverantwoordelijke, dezelfde gegevens van de persoon die namens hem informatie indient, de URL van de invoer van het systeem in de databank door de aanbieder, een samenvatting van de bevindingen van de grondrechteneffectbeoordeling van artikel 27, en voor zover van toepassing een samenvatting van de gegevensbeschermingseffectbeoordeling. Beide afdelingen zijn door Verordening (EU) 2026/1744 niet gewijzigd.

Afdeling B van bijlage VIII, voor registraties overeenkomstig artikel 49, lid 2, is wel gewijzigd. Artikel 1, punt 42, van Verordening (EU) 2026/1744 luidt: "in bijlage VIII, afdeling B, worden de punten 7 en 9 geschrapt". Geschrapt zijn daarmee punt 7, de korte samenvatting van de gronden waarop het AI-systeem met toepassing van de procedure van artikel 6, lid 3, niet als hoog risico wordt beschouwd, en punt 9, de opgave van de lidstaten waar het systeem in de Unie in de handel is gebracht, in gebruik is gesteld of beschikbaar is gesteld. De verordening hernummert de overblijvende punten niet. Afdeling B telt dus nu zeven punten, met de nummers 1 tot en met 6 en 8: naam, adres en contactgegevens van de aanbieder; dezelfde gegevens van een ander die namens de aanbieder informatie indient; dezelfde gegevens van de gemachtigde voor zover van toepassing; de handelsnaam en een ondubbelzinnige verwijzing waarmee het systeem te identificeren en te traceren is; een beschrijving van het beoogde doel; de voorwaarde of voorwaarden van artikel 6, lid 3, op grond waarvan het systeem niet als hoog risico wordt beschouwd; en de status van het systeem. Overweging 22 van 2026/1744 licht toe dat de registratie hiermee eenvoudiger en evenrediger wordt gemaakt, en houdt daarbij uitdrukkelijk vast dat de aanbieder die artikel 6, lid 3, toepast zijn beoordeling moet documenteren voordat het systeem in de handel wordt gebracht of in gebruik wordt gesteld, en dat de nationale bevoegde autoriteiten om die beoordeling kunnen verzoeken.

Artikel 49, lid 4, somt limitatief op wat er in het beveiligde niet-openbare gedeelte gaat en dat is minder dan de volledige afdelingen: afdeling A, punten 1 tot en met 10 met uitzondering van de punten 6, 8 en 9; afdeling B, punten 1 tot en met 5 en de punten 8 en 9; afdeling C, de punten 1, 2 en 3; en de punten 1, 2, 3 en 5 van bijlage IX. De slotalinea bepaalt dat alleen de Commissie en de in artikel 74, lid 8, bedoelde nationale autoriteiten toegang hebben tot de respectieve beperkt toegankelijke gedeelten. Bijlage IX draagt de informatie die bij de registratie van tests onder reele omstandigheden wordt verstrekt en daarna wordt bijgehouden, en telt vijf punten: een Uniebreed uniek identificatienummer van de tests, naam en contactgegevens van de aanbieder of potentiele aanbieder en van de betrokken gebruiksverantwoordelijken, een korte beschrijving van het AI-systeem en het beoogde doel ervan met de informatie die nodig is voor de identificatie ervan, een samenvatting van de voornaamste kenmerken van het plan voor de tests, en informatie over het opschorten of beeindigen van de tests.

Artikel 60, lid 4, punt c), bepaalt dat de aanbieder of potentiele aanbieder het testen onder reele omstandigheden heeft geregistreerd overeenkomstig artikel 71, lid 4, met een Uniebreed uniek identificatienummer en de in bijlage IX gespecificeerde informatie. Voor de in de punten 1, 6 en 7 van bijlage III bedoelde systemen op de gebieden rechtshandhaving, migratie, asiel en grenstoezichtsbeheer gebeurt die registratie in het beveiligde niet-openbare gedeelte overeenkomstig artikel 49, lid 4, punt d), en voor de in punt 2 van bijlage III bedoelde systemen overeenkomstig artikel 49, lid 5. Artikel 60 staat in hoofdstuk VI van de verordening, over maatregelen ter ondersteuning van innovatie. Dit punt c) is door Verordening (EU) 2026/1744 niet gewijzigd.

De reikwijdte van artikel 60 zelf is wel gewijzigd. Artikel 1, punt 24, van Verordening (EU) 2026/1744 vervangt de eerste alinea van artikel 60, lid 1, en artikel 60, lid 2: het testen onder reele omstandigheden buiten AI-testomgevingen voor regelgeving staat nu ook open voor aanbieders en potentiele aanbieders van hoog-risico AI-systemen die vallen onder de harmonisatiewetgeving van de Unie in afdeling A van bijlage I, naast de in bijlage III vermelde systemen. Artikel 1, punt 25, voegt een artikel 60 bis in voor hoog-risico AI-systemen die vallen onder de harmonisatiewetgeving in afdeling B van bijlage I: lidstaten mogen daarvoor kaders voor testen onder reele omstandigheden vaststellen, moeten die kaders voor de uitvoering ervan bij de Commissie aanmelden, en die kaders moeten onder meer naleving waarborgen van artikel 60, leden 2 en 3, lid 4, punten d) tot en met j), en de leden 5 tot en met 9. De registratieplicht van artikel 60, lid 4, punt c), die naar artikel 71, lid 4, verwijst, valt buiten die opsomming.

Artikel 1, punt 40, van Verordening (EU) 2026/1744 wijzigt de DERDE alinea van artikel 113, waar de punten a) tot en met d) staan. Punt 40, onder b), vervangt punt c) door: hoofdstuk III, de afdelingen 1, 2 en 3, met uitzondering van artikel 6, lid 5, is van toepassing met ingang van 2 december 2027 voor AI-systemen die op grond van artikel 6, lid 2, en bijlage III als hoog risico zijn aangemerkt, en met ingang van 2 augustus 2028 voor AI-systemen die op grond van artikel 6, lid 1, en bijlage I als hoog risico zijn aangemerkt. Twee dingen horen daarbij en worden vaak weggelaten: de uitzondering voor artikel 6, lid 5, valt buiten dit uitstel, en punt 40, onder c), voegt een punt d) toe waarin de artikelen 102 tot en met 110 van toepassing worden met ingang van 27 juli 2026.

Overweging 131 licht toe waarom de databank er is en hoe ver de openbaarheid reikt. Zij noemt als doel het vergemakkelijken van de werkzaamheden van de Commissie en de lidstaten en het vergroten van de transparantie voor het publiek, stelt dat dit deel van de databank voor het publiek toegankelijk en kosteloos moet zijn en dat de informatie gemakkelijk te doorzoeken, begrijpelijk en machineleesbaar moet zijn, en dat de databank gebruiksvriendelijk moet zijn, bijvoorbeeld met zoekfuncties op trefwoord, zodat het grote publiek de registratie-informatie kan vinden. Zij voegt toe dat ook alle substantiele wijzigingen van hoog-risico AI-systemen in de databank moeten worden geregistreerd, dat de toegang tot het beveiligde niet-openbare deel strikt beperkt moet zijn tot de Commissie en, voor hun nationale deel, tot markttoezichtautoriteiten, en dat de databank moet voldoen aan de eisen van Richtlijn (EU) 2019/882.

Dit is een van de weinige verplichtingen uit de verordening waarvan het resultaat een openbare pagina over uw organisatie is. Artikel 53, lid 1, punt d), is de andere: de aanbieder van een AI-model voor algemene doeleinden maakt een samenvatting van de gebruikte trainingscontent openbaar. Het verschil is dat de databank uw eigen vermelding is en niet een document op uw site. De rest van uw dossier gaat pas open wanneer een toezichthouder erom vraagt; dit gaat open voor iedereen die kan zoeken. Over de machineleesbaarheid past een voorbehoud: de Nederlandse tekst van lid 4 zegt dat de informatie machineleesbaar moet zijn, de Engelse zegt should, en overweging 131 spreekt eveneens in aanbevelende vorm. Reken er dus op dat uw tekst wordt gelezen, maar bouw geen aanname op geautomatiseerde uitleesbaarheid als harde eis. Dat verandert wie uw tekst leest. De beknopte beschrijving van de werkingslogica uit afdeling A wordt door concurrenten, journalisten en gemeenteraden gelezen, en de samenvatting van uw grondrechteneffectbeoordeling uit afdeling C wordt gelezen door precies de mensen over wie die beoordeling ging, met een belangrijke uitzondering: voor de punten 1, 6 en 7 van bijlage III staat afdeling C maar tot en met punt 3 in het beveiligde gedeelte, zodat juist die samenvatting daar niet wordt ingevoerd. Twee dingen volgen daaruit. Ten eerste dat de vermelding redactiewerk vraagt en geen invulwerk: wie de samenvatting als formaliteit schrijft, publiceert een formaliteit. Ten tweede dat het bijhouden geen bijzaak is, want bijlage VIII vraagt dat de informatie daarna wordt bijgehouden en overweging 131 noemt ook substantiele wijzigingen, en een vermelding die de status van een teruggeroepen systeem nog op in gebruik laat staan, is zichtbaar onjuist.