Direct antwoord
Welke verplichtingen heeft de aanbieder van een GPAI-model en de aanbieder van een AI-systeem onder artikelen 40 tot en met 42 van de AI Act?
Uw vraag gaat over artikelen 40 tot en met 42: normen, gemeenschappelijke specificaties en vermoeden van conformiteit. Die verplichting geldt nu. Of uw systeem er werkelijk onder valt, hangt af van voorwaarden die u zelf toetst.
Dit stelt u zelf vast
- Het vermoeden van artikel 40, lid 1, ontstaat pas wanneer de referenties van de geharmoniseerde norm overeenkomstig Verordening (EU) nr. 1025/2012 in het Publicatieblad van de Europese Unie zijn bekendgemaakt, en het reikt slechts voor zover die normen die eisen of verplichtingen dekken. Hetzelfde geldt voor de cyberbeveiligingscertificering van artikel 42, lid 2, waarvan de referenties eveneens in het Publicatieblad moeten zijn bekendgemaakt.
- De rechtvaardigingsplicht van artikel 41, lid 5, ontstaat alleen wanneer er voor de betrokken eis daadwerkelijk een gemeenschappelijke specificatie bij uitvoeringshandeling is vastgesteld en de aanbieder die niet toepast. Bestaat die specificatie niet, dan is er niets om van af te wijken en toont u de conformiteit langs de gewone weg aan.
- Een vermoeden van conformiteit is geen vaststelling van naleving. De tekst zegt dat het systeem wordt geacht in overeenstemming te zijn, en uitsluitend voor zover de norm of de specificatie de betrokken eisen of verplichtingen dekt. Buiten die dekking blijft de bewijslast onverkort bij de aanbieder, en een markttoezichtautoriteit kan het vermoeden weerleggen wanneer het systeem in werkelijkheid niet aan de eisen voldoet.
- Artikel 41, lid 4, laat een gemeenschappelijke specificatie vervallen zodra de norm er is: wanneer de referentie van een geharmoniseerde norm in het Publicatieblad van de Europese Unie wordt bekendgemaakt, trekt de Commissie de uitvoeringshandelingen of delen daarvan die dezelfde eisen of verplichtingen dekken in. Een dossier dat op een ingetrokken specificatie leunt, verliest daarmee zijn grondslag.
Eerste stap: Leg per eis vast op welke norm of specificatie u leunt, en rechtvaardig elke afwijking.
Artikelen 40 tot en met 42 van de AI Act gaat over normen, gemeenschappelijke specificaties en vermoeden van conformiteit. Wie een geharmoniseerde norm toepast waarvan de referentie in het Publicatieblad van de Europese Unie is bekendgemaakt, wordt geacht te voldoen aan de eisen van afdeling 2 of aan de verplichtingen van hoofdstuk V, afdelingen 2 en 3, voor zover die norm ze dekt. Zolang zo een norm er niet is, kan de Commissie bij uitvoeringshandeling gemeenschappelijke specificaties vaststellen, en die dragen hetzelfde vermoeden. Past u zo een gemeenschappelijke specificatie niet toe, dan moet u naar behoren rechtvaardigen dat u technische oplossingen heeft gekozen die minstens gelijkwaardig zijn. Artikel 42 voegt daar drie smalle vermoedens aan toe, en zij ontstaan niet alle op dezelfde manier. Lid 1 geeft het vermoeden van overeenstemming met artikel 10, lid 4, aan systemen die zijn getraind en getest op data die de specifieke geografische, gedrags-, contextuele of functionele omgeving weerspiegelen waarin zij zullen worden gebruikt; daaraan is geen bekendmaking in het Publicatieblad verbonden. Lid 2 stelt die voorwaarde wel: het vermoeden van overeenstemming met de cyberbeveiligingseisen van artikel 15 geldt voor systemen die zijn gecertificeerd onder een regeling krachtens Verordening (EU) 2019/881 waarvan de referenties in het Publicatieblad zijn bekendgemaakt. Het bij artikel 1, punt 18, van Verordening (EU) 2026/1744 toegevoegde lid 3 geeft datzelfde vermoeden aan systemen die onder Verordening (EU) 2024/2847 vallen en aan de voorwaarden van artikel 12, lid 1, daarvan voldoen. Elk van deze vermoedens is weerlegbaar en reikt niet verder dan wat de norm, de specificatie of de certificering dekt. De plicht ligt bij de aanbieder van een GPAI-model en de aanbieder van een AI-systeem. Deze verplichting geldt nu.
Dit geldt nu
Uw eerste acties
- Leg per eis vast op welke norm of specificatie u leunt, en rechtvaardig elke afwijking. Houd een dekkingsmatrix bij van de eisen van afdeling 2 tegen de toegepaste geharmoniseerde normen, gemeenschappelijke specificaties en eigen documenten, met per regel de bekendmakingsstatus in het Publicatieblad, en schrijf voor elke niet toegepaste gemeenschappelijke specificatie de rechtvaardiging van artikel 41, lid 5, uit.
Algemene duiding, geen juridisch advies. Getoetst aan Verordening (EU) 2024/1689 en de Digital Omnibus (EU) 2026/1744; de officiële bron blijft leidend.
Volledige kaart voor uw situatie