Artikel 4a: rechtsgrond voor biastoetsing met bijzondere persoonsgegevens
Artikel 4a geeft geen opdracht maar toestemming, en aan twee verschillende kringen. Lid 1 laat alleen de aanbieder van een hoog-risico AI-systeem bij wijze van uitzondering bijzondere categorieen van persoonsgegevens verwerken, voor zover strikt noodzakelijk voor biasopsporing en biascorrectie in de zin van artikel 10, lid 2, punten f) en g), en alleen wanneer alle zes voorwaarden a) tot en met f) zijn vervuld. Lid 2 opent dezelfde ruimte voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van andere AI-systemen en modellen en voor gebruiksverantwoordelijken van hoog-risico systemen, maar alleen bij vertekening die de gezondheid en veiligheid waarschijnlijk raakt, negatieve gevolgen heeft voor grondrechten of leidt tot krachtens het Unierecht verboden discriminatie, en met dezelfde zes voorwaarden. De grondslag stond tot 27 juli 2026 in artikel 10, lid 5.
De officiële bron blijft leidend. Dit is algemene informatie over verplichtingen en geen juridisch advies. Bekijk dit object op de kaart
Adres en citatie
Dit object heeft een eigen adres dat nooit wordt hernoemd of hergebruikt. Neem de identifier op in uw eigen dossier, niet de titel of de link.
- Identifier
praxikon:eu:ai-act:obligation:article-4a-bias-testing-legal-basis- Payload-hash (sha256)
ffee7eb28c48cc8a2586f097f3abec38cbe7590c73e15b9845f9295f8f095d4c
Citatieregel
Praxikon, "Artikel 4a: rechtsgrond voor biastoetsing met bijzondere persoonsgegevens", praxikon:eu:ai-act:obligation:article-4a-bias-testing-legal-basis@1.0.0, dataset praxikon:sys:registry:dataset:ai-act-implementation-graph 2.2.0 (schema 1.5.0), effective_at 2026-08-08T00:00:00.000Z, known_at 2026-09-06T00:00:00.000Z, sha256 ffee7eb28c48cc8a2586f097f3abec38cbe7590c73e15b9845f9295f8f095d4c- Versie
- 1.0.0
- Juridische tijd (effective_at)
- 27 juli 2026
- Kennistijd (known_at)
- 14 augustus 2026
- Afgesloten op
- Nog niet afgesloten
- Onderwerpen
- fundamental-rights, high-risk-requirements
Reviewstatus: Tegen de officiële bron gelegd (14 augustus 2026). Volgende controle uiterlijk 10 februari 2027. De controledatum is de kennisdatum van deze versie; een latere hercontrole is niet vastgelegd.
Wie moet iets en wie wordt geraakt
Op een verplichting staat de normadressaat apart van de partij die alleen geraakt wordt. Dat verschil bepaalt wie een toezichthouder aanspreekt en wie werk heeft zonder dat de plicht op haar rust.
Plichtdrager
- Gebruiksverantwoordelijkepraxikon:eu:ai-act:actor:deployer
- Aanbieder van een GPAI-modelpraxikon:eu:ai-act:actor:gpai-model-provider
- Aanbieder van een AI-systeempraxikon:eu:ai-act:actor:provider
Geraakte actor
Niet vastgelegd op dit object.
Toezicht
Niet vastgelegd op dit object.
Eigenaar van het bewijs
- Gebruiksverantwoordelijkepraxikon:eu:ai-act:actor:deployer
- Aanbieder van een GPAI-modelpraxikon:eu:ai-act:actor:gpai-model-provider
- Aanbieder van een AI-systeempraxikon:eu:ai-act:actor:provider
Wat dit object aan andere objecten koppelt
Elke relatie staat hieronder als pad: van de bron met vindplaats, via de voorwaarden en uitzonderingen van het object dat de relatie draagt, naar het gevolg. Een vindplaats hoort in de data bij een uitspraak en niet bij een relatie, dus de bron is het bronanker van het dragende object.
Op wie de plicht rust
3 van 3 getoond
De plicht rust op deze rol. Een toezichthouder spreekt deze rol aan wanneer zij niet is nagekomen.
Bron
Officieel feit op dit object, met vindplaats.
Digital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 6, tot invoeging van artikel 4 bis: artikel 4 bis, lid 1, punten a) tot en met f), en artikel 4 bis, lid 2, punten a) en b)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 6 (invoeging) en punt 9 (artikel 10 gewijzigd, lid 5 geschrapt)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 2, onder b), tot vervanging van artikel 2, lid 7
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Overweging 9, artikel 4 (inwerkingtreding) en artikel 1, punt 40, onder a), tot vervanging van artikel 113, derde alinea, punt a)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bron
Via
- Voorwaarde | alleLid 1 staat uitsluitend open voor de aanbieder van een hoog-risico AI-systeem, en alleen voor zover de verwerking strikt noodzakelijk is om vertekening op te sporen en te corrigeren overeenkomstig artikel 10, lid 2, punten f) en g). De gebruiksverantwoordelijke kan zich niet op dit lid beroepen, ook niet bij een hoog-risico systeem; voor hem loopt de weg via lid 2.
- Voorwaarde | alleLid 2 staat open voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van andere AI-systemen en modellen en voor gebruiksverantwoordelijken van hoog-risico AI-systemen, maar met een eigen materiele drempel: de verwerking moet strikt noodzakelijk zijn met het oog op mogelijke vertekening die de gezondheid en veiligheid van personen waarschijnlijk raakt, negatieve gevolgen heeft voor grondrechten of leidt tot krachtens het Unierecht verboden discriminatie, in het bijzonder waar uitvoer de invoer voor toekomstige verwerkingen beinvloedt. Vertekening zonder een van die gevolgen valt er niet onder.
- Voorwaarde | alleDe zes voorwaarden van lid 1 gelden cumulatief en, via lid 2, punt b), ook voor de ruimere kring: a) andere gegevens, waaronder synthetische of geanonimiseerde, volstaan aantoonbaar niet; b) er gelden technische beperkingen op hergebruik plus beveiligings- en privacybeschermende maatregelen die de stand van de techniek weerspiegelen, waaronder pseudonimisering; c) er is strikte toegangscontrole met documentatie en geheimhouding; d) de gegevens worden niet aan andere partijen doorgegeven, overgedragen of anderszins toegankelijk gemaakt; e) zij worden gewist zodra de vertekening is gecorrigeerd of de bewaartermijn verstrijkt, al naargelang wat zich het eerst voordoet; f) het register van verwerkingsactiviteiten vermeldt waarom de verwerking strikt noodzakelijk was en waarom het doel niet met andere gegevens kon worden bereikt.
- UitzonderingLid 2 sluit af met de bepaling dat het geen verplichting schept om vertekening op te sporen en te corrigeren. Artikel 4a is dus een grondslag en geen opdracht: zonder die verwerking te doen valt er onder dit artikel niets na te leven, er is geen datum waarop iets af moet zijn, en buiten het doel van biasopsporing en biascorrectie geeft het geen enkele ruimte.
Zolang deze uitzondering niet is uitgesloten, blijft de uitkomst voorwaardelijk en moet u die zelf vaststellen.
Gevolg
ActorGebruiksverantwoordelijke
praxikon:eu:ai-act:actor:deployer
ActorAanbieder van een GPAI-model
praxikon:eu:ai-act:actor:gpai-model-provider
ActorAanbieder van een AI-systeem
praxikon:eu:ai-act:actor:provider
Wie het bewijs beheert
3 van 3 getoond
Deze plichtdrager maakt het bewijs aan, onderhoudt het en kan het overleggen.
Bron
Officieel feit op dit object, met vindplaats.
Digital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 6, tot invoeging van artikel 4 bis: artikel 4 bis, lid 1, punten a) tot en met f), en artikel 4 bis, lid 2, punten a) en b)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 6 (invoeging) en punt 9 (artikel 10 gewijzigd, lid 5 geschrapt)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 2, onder b), tot vervanging van artikel 2, lid 7
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Overweging 9, artikel 4 (inwerkingtreding) en artikel 1, punt 40, onder a), tot vervanging van artikel 113, derde alinea, punt a)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bron
Via
- Voorwaarde | alleLid 1 staat uitsluitend open voor de aanbieder van een hoog-risico AI-systeem, en alleen voor zover de verwerking strikt noodzakelijk is om vertekening op te sporen en te corrigeren overeenkomstig artikel 10, lid 2, punten f) en g). De gebruiksverantwoordelijke kan zich niet op dit lid beroepen, ook niet bij een hoog-risico systeem; voor hem loopt de weg via lid 2.
- Voorwaarde | alleLid 2 staat open voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van andere AI-systemen en modellen en voor gebruiksverantwoordelijken van hoog-risico AI-systemen, maar met een eigen materiele drempel: de verwerking moet strikt noodzakelijk zijn met het oog op mogelijke vertekening die de gezondheid en veiligheid van personen waarschijnlijk raakt, negatieve gevolgen heeft voor grondrechten of leidt tot krachtens het Unierecht verboden discriminatie, in het bijzonder waar uitvoer de invoer voor toekomstige verwerkingen beinvloedt. Vertekening zonder een van die gevolgen valt er niet onder.
- Voorwaarde | alleDe zes voorwaarden van lid 1 gelden cumulatief en, via lid 2, punt b), ook voor de ruimere kring: a) andere gegevens, waaronder synthetische of geanonimiseerde, volstaan aantoonbaar niet; b) er gelden technische beperkingen op hergebruik plus beveiligings- en privacybeschermende maatregelen die de stand van de techniek weerspiegelen, waaronder pseudonimisering; c) er is strikte toegangscontrole met documentatie en geheimhouding; d) de gegevens worden niet aan andere partijen doorgegeven, overgedragen of anderszins toegankelijk gemaakt; e) zij worden gewist zodra de vertekening is gecorrigeerd of de bewaartermijn verstrijkt, al naargelang wat zich het eerst voordoet; f) het register van verwerkingsactiviteiten vermeldt waarom de verwerking strikt noodzakelijk was en waarom het doel niet met andere gegevens kon worden bereikt.
- UitzonderingLid 2 sluit af met de bepaling dat het geen verplichting schept om vertekening op te sporen en te corrigeren. Artikel 4a is dus een grondslag en geen opdracht: zonder die verwerking te doen valt er onder dit artikel niets na te leven, er is geen datum waarop iets af moet zijn, en buiten het doel van biasopsporing en biascorrectie geeft het geen enkele ruimte.
Zolang deze uitzondering niet is uitgesloten, blijft de uitkomst voorwaardelijk en moet u die zelf vaststellen.
Gevolg
ActorGebruiksverantwoordelijke
praxikon:eu:ai-act:actor:deployer
ActorAanbieder van een GPAI-model
praxikon:eu:ai-act:actor:gpai-model-provider
ActorAanbieder van een AI-systeem
praxikon:eu:ai-act:actor:provider
Wat er moet gebeuren
1 van 1 getoond
Dit is wat onder de verplichting concreet moet gebeuren.
Bron
Officieel feit op dit object, met vindplaats.
Digital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 6, tot invoeging van artikel 4 bis: artikel 4 bis, lid 1, punten a) tot en met f), en artikel 4 bis, lid 2, punten a) en b)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 6 (invoeging) en punt 9 (artikel 10 gewijzigd, lid 5 geschrapt)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 2, onder b), tot vervanging van artikel 2, lid 7
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Overweging 9, artikel 4 (inwerkingtreding) en artikel 1, punt 40, onder a), tot vervanging van artikel 113, derde alinea, punt a)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bron
Via
- Voorwaarde | alleLid 1 staat uitsluitend open voor de aanbieder van een hoog-risico AI-systeem, en alleen voor zover de verwerking strikt noodzakelijk is om vertekening op te sporen en te corrigeren overeenkomstig artikel 10, lid 2, punten f) en g). De gebruiksverantwoordelijke kan zich niet op dit lid beroepen, ook niet bij een hoog-risico systeem; voor hem loopt de weg via lid 2.
- Voorwaarde | alleLid 2 staat open voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van andere AI-systemen en modellen en voor gebruiksverantwoordelijken van hoog-risico AI-systemen, maar met een eigen materiele drempel: de verwerking moet strikt noodzakelijk zijn met het oog op mogelijke vertekening die de gezondheid en veiligheid van personen waarschijnlijk raakt, negatieve gevolgen heeft voor grondrechten of leidt tot krachtens het Unierecht verboden discriminatie, in het bijzonder waar uitvoer de invoer voor toekomstige verwerkingen beinvloedt. Vertekening zonder een van die gevolgen valt er niet onder.
- Voorwaarde | alleDe zes voorwaarden van lid 1 gelden cumulatief en, via lid 2, punt b), ook voor de ruimere kring: a) andere gegevens, waaronder synthetische of geanonimiseerde, volstaan aantoonbaar niet; b) er gelden technische beperkingen op hergebruik plus beveiligings- en privacybeschermende maatregelen die de stand van de techniek weerspiegelen, waaronder pseudonimisering; c) er is strikte toegangscontrole met documentatie en geheimhouding; d) de gegevens worden niet aan andere partijen doorgegeven, overgedragen of anderszins toegankelijk gemaakt; e) zij worden gewist zodra de vertekening is gecorrigeerd of de bewaartermijn verstrijkt, al naargelang wat zich het eerst voordoet; f) het register van verwerkingsactiviteiten vermeldt waarom de verwerking strikt noodzakelijk was en waarom het doel niet met andere gegevens kon worden bereikt.
- UitzonderingLid 2 sluit af met de bepaling dat het geen verplichting schept om vertekening op te sporen en te corrigeren. Artikel 4a is dus een grondslag en geen opdracht: zonder die verwerking te doen valt er onder dit artikel niets na te leven, er is geen datum waarop iets af moet zijn, en buiten het doel van biasopsporing en biascorrectie geeft het geen enkele ruimte.
Zolang deze uitzondering niet is uitgesloten, blijft de uitkomst voorwaardelijk en moet u die zelf vaststellen.
Gevolg
ActieOnderbouw en registreer het beroep op artikel 4a
praxikon:eu:ai-act:action:record-bias-testing-legal-basis
Wat moet worden vastgelegd
1 van 1 getoond
Dit is wat in het dossier moet zitten om te laten zien dat de actie is uitgevoerd.
Bron
Officieel feit op dit object, met vindplaats.
Digital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 6, tot invoeging van artikel 4 bis: artikel 4 bis, lid 1, punten a) tot en met f), en artikel 4 bis, lid 2, punten a) en b)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 6 (invoeging) en punt 9 (artikel 10 gewijzigd, lid 5 geschrapt)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 2, onder b), tot vervanging van artikel 2, lid 7
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Overweging 9, artikel 4 (inwerkingtreding) en artikel 1, punt 40, onder a), tot vervanging van artikel 113, derde alinea, punt a)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bron
Via
- Voorwaarde | alleLid 1 staat uitsluitend open voor de aanbieder van een hoog-risico AI-systeem, en alleen voor zover de verwerking strikt noodzakelijk is om vertekening op te sporen en te corrigeren overeenkomstig artikel 10, lid 2, punten f) en g). De gebruiksverantwoordelijke kan zich niet op dit lid beroepen, ook niet bij een hoog-risico systeem; voor hem loopt de weg via lid 2.
- Voorwaarde | alleLid 2 staat open voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van andere AI-systemen en modellen en voor gebruiksverantwoordelijken van hoog-risico AI-systemen, maar met een eigen materiele drempel: de verwerking moet strikt noodzakelijk zijn met het oog op mogelijke vertekening die de gezondheid en veiligheid van personen waarschijnlijk raakt, negatieve gevolgen heeft voor grondrechten of leidt tot krachtens het Unierecht verboden discriminatie, in het bijzonder waar uitvoer de invoer voor toekomstige verwerkingen beinvloedt. Vertekening zonder een van die gevolgen valt er niet onder.
- Voorwaarde | alleDe zes voorwaarden van lid 1 gelden cumulatief en, via lid 2, punt b), ook voor de ruimere kring: a) andere gegevens, waaronder synthetische of geanonimiseerde, volstaan aantoonbaar niet; b) er gelden technische beperkingen op hergebruik plus beveiligings- en privacybeschermende maatregelen die de stand van de techniek weerspiegelen, waaronder pseudonimisering; c) er is strikte toegangscontrole met documentatie en geheimhouding; d) de gegevens worden niet aan andere partijen doorgegeven, overgedragen of anderszins toegankelijk gemaakt; e) zij worden gewist zodra de vertekening is gecorrigeerd of de bewaartermijn verstrijkt, al naargelang wat zich het eerst voordoet; f) het register van verwerkingsactiviteiten vermeldt waarom de verwerking strikt noodzakelijk was en waarom het doel niet met andere gegevens kon worden bereikt.
- UitzonderingLid 2 sluit af met de bepaling dat het geen verplichting schept om vertekening op te sporen en te corrigeren. Artikel 4a is dus een grondslag en geen opdracht: zonder die verwerking te doen valt er onder dit artikel niets na te leven, er is geen datum waarop iets af moet zijn, en buiten het doel van biasopsporing en biascorrectie geeft het geen enkele ruimte.
Zolang deze uitzondering niet is uitgesloten, blijft de uitkomst voorwaardelijk en moet u die zelf vaststellen.
Gevolg
BewijsNoodzakelijkheidsdossier bij biastoetsing
praxikon:eu:ai-act:evidence:bias-testing-necessity-record
Wat het in stand houdt
1 van 1 getoond
Dit is wat de naleving over de tijd in stand houdt, periodiek of bij een gebeurtenis.
Bron
Officieel feit op dit object, met vindplaats.
Digital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 6, tot invoeging van artikel 4 bis: artikel 4 bis, lid 1, punten a) tot en met f), en artikel 4 bis, lid 2, punten a) en b)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 6 (invoeging) en punt 9 (artikel 10 gewijzigd, lid 5 geschrapt)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 2, onder b), tot vervanging van artikel 2, lid 7
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Overweging 9, artikel 4 (inwerkingtreding) en artikel 1, punt 40, onder a), tot vervanging van artikel 113, derde alinea, punt a)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bron
Via
- Voorwaarde | alleLid 1 staat uitsluitend open voor de aanbieder van een hoog-risico AI-systeem, en alleen voor zover de verwerking strikt noodzakelijk is om vertekening op te sporen en te corrigeren overeenkomstig artikel 10, lid 2, punten f) en g). De gebruiksverantwoordelijke kan zich niet op dit lid beroepen, ook niet bij een hoog-risico systeem; voor hem loopt de weg via lid 2.
- Voorwaarde | alleLid 2 staat open voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van andere AI-systemen en modellen en voor gebruiksverantwoordelijken van hoog-risico AI-systemen, maar met een eigen materiele drempel: de verwerking moet strikt noodzakelijk zijn met het oog op mogelijke vertekening die de gezondheid en veiligheid van personen waarschijnlijk raakt, negatieve gevolgen heeft voor grondrechten of leidt tot krachtens het Unierecht verboden discriminatie, in het bijzonder waar uitvoer de invoer voor toekomstige verwerkingen beinvloedt. Vertekening zonder een van die gevolgen valt er niet onder.
- Voorwaarde | alleDe zes voorwaarden van lid 1 gelden cumulatief en, via lid 2, punt b), ook voor de ruimere kring: a) andere gegevens, waaronder synthetische of geanonimiseerde, volstaan aantoonbaar niet; b) er gelden technische beperkingen op hergebruik plus beveiligings- en privacybeschermende maatregelen die de stand van de techniek weerspiegelen, waaronder pseudonimisering; c) er is strikte toegangscontrole met documentatie en geheimhouding; d) de gegevens worden niet aan andere partijen doorgegeven, overgedragen of anderszins toegankelijk gemaakt; e) zij worden gewist zodra de vertekening is gecorrigeerd of de bewaartermijn verstrijkt, al naargelang wat zich het eerst voordoet; f) het register van verwerkingsactiviteiten vermeldt waarom de verwerking strikt noodzakelijk was en waarom het doel niet met andere gegevens kon worden bereikt.
- UitzonderingLid 2 sluit af met de bepaling dat het geen verplichting schept om vertekening op te sporen en te corrigeren. Artikel 4a is dus een grondslag en geen opdracht: zonder die verwerking te doen valt er onder dit artikel niets na te leven, er is geen datum waarop iets af moet zijn, en buiten het doel van biasopsporing en biascorrectie geeft het geen enkele ruimte.
Zolang deze uitzondering niet is uitgesloten, blijft de uitkomst voorwaardelijk en moet u die zelf vaststellen.
Gevolg
BorgingBewaking van toegang en wissing bij biastoetsing
praxikon:eu:ai-act:control:bias-testing-data-deletion
Openbare hulpmiddelen
1 van 1 getoond
Dit is de openbare route waarmee een lezer het zelf kan doen.
Bron
Officieel feit op dit object, met vindplaats.
Digital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 6, tot invoeging van artikel 4 bis: artikel 4 bis, lid 1, punten a) tot en met f), en artikel 4 bis, lid 2, punten a) en b)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 6 (invoeging) en punt 9 (artikel 10 gewijzigd, lid 5 geschrapt)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 2, onder b), tot vervanging van artikel 2, lid 7
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Overweging 9, artikel 4 (inwerkingtreding) en artikel 1, punt 40, onder a), tot vervanging van artikel 113, derde alinea, punt a)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bron
Via
- Voorwaarde | alleLid 1 staat uitsluitend open voor de aanbieder van een hoog-risico AI-systeem, en alleen voor zover de verwerking strikt noodzakelijk is om vertekening op te sporen en te corrigeren overeenkomstig artikel 10, lid 2, punten f) en g). De gebruiksverantwoordelijke kan zich niet op dit lid beroepen, ook niet bij een hoog-risico systeem; voor hem loopt de weg via lid 2.
- Voorwaarde | alleLid 2 staat open voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van andere AI-systemen en modellen en voor gebruiksverantwoordelijken van hoog-risico AI-systemen, maar met een eigen materiele drempel: de verwerking moet strikt noodzakelijk zijn met het oog op mogelijke vertekening die de gezondheid en veiligheid van personen waarschijnlijk raakt, negatieve gevolgen heeft voor grondrechten of leidt tot krachtens het Unierecht verboden discriminatie, in het bijzonder waar uitvoer de invoer voor toekomstige verwerkingen beinvloedt. Vertekening zonder een van die gevolgen valt er niet onder.
- Voorwaarde | alleDe zes voorwaarden van lid 1 gelden cumulatief en, via lid 2, punt b), ook voor de ruimere kring: a) andere gegevens, waaronder synthetische of geanonimiseerde, volstaan aantoonbaar niet; b) er gelden technische beperkingen op hergebruik plus beveiligings- en privacybeschermende maatregelen die de stand van de techniek weerspiegelen, waaronder pseudonimisering; c) er is strikte toegangscontrole met documentatie en geheimhouding; d) de gegevens worden niet aan andere partijen doorgegeven, overgedragen of anderszins toegankelijk gemaakt; e) zij worden gewist zodra de vertekening is gecorrigeerd of de bewaartermijn verstrijkt, al naargelang wat zich het eerst voordoet; f) het register van verwerkingsactiviteiten vermeldt waarom de verwerking strikt noodzakelijk was en waarom het doel niet met andere gegevens kon worden bereikt.
- UitzonderingLid 2 sluit af met de bepaling dat het geen verplichting schept om vertekening op te sporen en te corrigeren. Artikel 4a is dus een grondslag en geen opdracht: zonder die verwerking te doen valt er onder dit artikel niets na te leven, er is geen datum waarop iets af moet zijn, en buiten het doel van biasopsporing en biascorrectie geeft het geen enkele ruimte.
Zolang deze uitzondering niet is uitgesloten, blijft de uitkomst voorwaardelijk en moet u die zelf vaststellen.
Gevolg
HulpmiddelVolledige tekst van artikel 4a
praxikon:eu:ai-act:template:article-4a-legal-text
Wijzigingen die hierbij horen
1 van 1 getoond
Dit is een gedateerde wijziging in de regels die het object raakt.
Bron
Officieel feit op dit object, met vindplaats.
Digital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 6, tot invoeging van artikel 4 bis: artikel 4 bis, lid 1, punten a) tot en met f), en artikel 4 bis, lid 2, punten a) en b)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 6 (invoeging) en punt 9 (artikel 10 gewijzigd, lid 5 geschrapt)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 2, onder b), tot vervanging van artikel 2, lid 7
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Overweging 9, artikel 4 (inwerkingtreding) en artikel 1, punt 40, onder a), tot vervanging van artikel 113, derde alinea, punt a)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bron
Via
- Voorwaarde | alleLid 1 staat uitsluitend open voor de aanbieder van een hoog-risico AI-systeem, en alleen voor zover de verwerking strikt noodzakelijk is om vertekening op te sporen en te corrigeren overeenkomstig artikel 10, lid 2, punten f) en g). De gebruiksverantwoordelijke kan zich niet op dit lid beroepen, ook niet bij een hoog-risico systeem; voor hem loopt de weg via lid 2.
- Voorwaarde | alleLid 2 staat open voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van andere AI-systemen en modellen en voor gebruiksverantwoordelijken van hoog-risico AI-systemen, maar met een eigen materiele drempel: de verwerking moet strikt noodzakelijk zijn met het oog op mogelijke vertekening die de gezondheid en veiligheid van personen waarschijnlijk raakt, negatieve gevolgen heeft voor grondrechten of leidt tot krachtens het Unierecht verboden discriminatie, in het bijzonder waar uitvoer de invoer voor toekomstige verwerkingen beinvloedt. Vertekening zonder een van die gevolgen valt er niet onder.
- Voorwaarde | alleDe zes voorwaarden van lid 1 gelden cumulatief en, via lid 2, punt b), ook voor de ruimere kring: a) andere gegevens, waaronder synthetische of geanonimiseerde, volstaan aantoonbaar niet; b) er gelden technische beperkingen op hergebruik plus beveiligings- en privacybeschermende maatregelen die de stand van de techniek weerspiegelen, waaronder pseudonimisering; c) er is strikte toegangscontrole met documentatie en geheimhouding; d) de gegevens worden niet aan andere partijen doorgegeven, overgedragen of anderszins toegankelijk gemaakt; e) zij worden gewist zodra de vertekening is gecorrigeerd of de bewaartermijn verstrijkt, al naargelang wat zich het eerst voordoet; f) het register van verwerkingsactiviteiten vermeldt waarom de verwerking strikt noodzakelijk was en waarom het doel niet met andere gegevens kon worden bereikt.
- UitzonderingLid 2 sluit af met de bepaling dat het geen verplichting schept om vertekening op te sporen en te corrigeren. Artikel 4a is dus een grondslag en geen opdracht: zonder die verwerking te doen valt er onder dit artikel niets na te leven, er is geen datum waarop iets af moet zijn, en buiten het doel van biasopsporing en biascorrectie geeft het geen enkele ruimte.
Zolang deze uitzondering niet is uitgesloten, blijft de uitkomst voorwaardelijk en moet u die zelf vaststellen.
Gevolg
WijzigingArtikel 4a ingevoegd, artikel 10, lid 5, geschrapt
praxikon:eu:ai-act:change:2026-07-27-article-4a-inserted
Wat naar dit object verwijst
Objecten die aan deze verplichting hangen
5 van 5 getoond
Het object hoort bij deze verplichting. Daar staat de bronregel waaraan het hangt.
Bron
Dit object draagt geen eigen officieel feit. De bronregel hieronder staat bij de verplichting waaraan het hangt; de koppeling zelf is redactioneel vastgelegd.
Digital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 6, tot invoeging van artikel 4 bis: artikel 4 bis, lid 1, punten a) tot en met f), en artikel 4 bis, lid 2, punten a) en b)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 6 (invoeging) en punt 9 (artikel 10 gewijzigd, lid 5 geschrapt)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 2, onder b), tot vervanging van artikel 2, lid 7
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Overweging 9, artikel 4 (inwerkingtreding) en artikel 1, punt 40, onder a), tot vervanging van artikel 113, derde alinea, punt a)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bron
Via
- Voorwaarde | alleAlleen aan de orde wanneer u zich daadwerkelijk op artikel 4a beroept. Dan vast te leggen voordat de verwerking begint, samen met de gegevensbeschermingseffectbeoordeling, en opnieuw te bezien bij elke wijziging van het doel, de gegevensverzameling of de kring van personen met toegang.
Relatie vastgelegd op: Onderbouw en registreer het beroep op artikel 4a
Gevolg
ActieOnderbouw en registreer het beroep op artikel 4a
praxikon:eu:ai-act:action:record-bias-testing-legal-basis
Bron
Officieel feit op dit object, met vindplaats.
Digital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 6 (invoeging) en punt 9 (artikel 10 gewijzigd, lid 5 geschrapt)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bron
Via
Geen voorwaarde of uitzondering vastgelegd op dit object.
Relatie vastgelegd op: Artikel 4a ingevoegd, artikel 10, lid 5, geschrapt
Gevolg
WijzigingArtikel 4a ingevoegd, artikel 10, lid 5, geschrapt
praxikon:eu:ai-act:change:2026-07-27-article-4a-inserted
Bron
Dit object draagt geen eigen officieel feit. De bronregel hieronder staat bij de verplichting waaraan het hangt; de koppeling zelf is redactioneel vastgelegd.
Digital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 6, tot invoeging van artikel 4 bis: artikel 4 bis, lid 1, punten a) tot en met f), en artikel 4 bis, lid 2, punten a) en b)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 6 (invoeging) en punt 9 (artikel 10 gewijzigd, lid 5 geschrapt)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 2, onder b), tot vervanging van artikel 2, lid 7
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Overweging 9, artikel 4 (inwerkingtreding) en artikel 1, punt 40, onder a), tot vervanging van artikel 113, derde alinea, punt a)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bron
Via
Geen voorwaarde of uitzondering vastgelegd op dit object.
Relatie vastgelegd op: Bewaking van toegang en wissing bij biastoetsing
Gevolg
BorgingBewaking van toegang en wissing bij biastoetsing
praxikon:eu:ai-act:control:bias-testing-data-deletion
Bron
Dit object draagt geen eigen officieel feit. De bronregel hieronder staat bij de verplichting waaraan het hangt; de koppeling zelf is redactioneel vastgelegd.
Digital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 6, tot invoeging van artikel 4 bis: artikel 4 bis, lid 1, punten a) tot en met f), en artikel 4 bis, lid 2, punten a) en b)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 6 (invoeging) en punt 9 (artikel 10 gewijzigd, lid 5 geschrapt)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 2, onder b), tot vervanging van artikel 2, lid 7
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Overweging 9, artikel 4 (inwerkingtreding) en artikel 1, punt 40, onder a), tot vervanging van artikel 113, derde alinea, punt a)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bron
Via
Geen voorwaarde of uitzondering vastgelegd op dit object.
Relatie vastgelegd op: Noodzakelijkheidsdossier bij biastoetsing
Gevolg
BewijsNoodzakelijkheidsdossier bij biastoetsing
praxikon:eu:ai-act:evidence:bias-testing-necessity-record
Bron
Dit object draagt geen eigen officieel feit. De bronregel hieronder staat bij de verplichting waaraan het hangt; de koppeling zelf is redactioneel vastgelegd.
Digital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 6, tot invoeging van artikel 4 bis: artikel 4 bis, lid 1, punten a) tot en met f), en artikel 4 bis, lid 2, punten a) en b)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 6 (invoeging) en punt 9 (artikel 10 gewijzigd, lid 5 geschrapt)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Artikel 1, punt 2, onder b), tot vervanging van artikel 2, lid 7
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bronDigital Omnibus over AI 2026/1744
Vindplaats: Overweging 9, artikel 4 (inwerkingtreding) en artikel 1, punt 40, onder a), tot vervanging van artikel 113, derde alinea, punt a)
praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744
Open officiële bron
Via
Geen voorwaarde of uitzondering vastgelegd op dit object.
Relatie vastgelegd op: Volledige tekst van artikel 4a
Gevolg
HulpmiddelVolledige tekst van artikel 4a
praxikon:eu:ai-act:template:article-4a-legal-text
Wat dit object zegt
Officieel feit
Toe te schrijven aan een benoemde primaire bron, met vindplaats. Bij verschil is de officiële bron leidend.
Lid 1 bepaalt dat aanbieders van hoog-risico AI-systemen, voor zover strikt noodzakelijk om vertekening op te sporen en te corrigeren overeenkomstig artikel 10, lid 2, punten f) en g), van deze verordening, bij wijze van uitzondering bijzondere categorieen van persoonsgegevens mogen verwerken, met passende waarborgen voor de grondrechten en fundamentele vrijheden van natuurlijke personen. Naast het bepaalde in Verordening (EU) 2016/679, Verordening (EU) 2018/1725 en Richtlijn (EU) 2016/680, naargelang van toepassing, moet aan alle volgende voorwaarden zijn voldaan om die verwerking te laten plaatsvinden: a) de opsporing en correctie van vertekening kunnen niet doeltreffend worden verricht door andere gegevens te verwerken, waaronder synthetische of geanonimiseerde gegevens; b) de bijzondere categorieen van persoonsgegevens zijn onderworpen aan technische beperkingen op het hergebruik van persoonsgegevens en aan beveiligings- en privacybeschermende maatregelen die de stand van de techniek weerspiegelen, waaronder pseudonimisering; c) de bijzondere categorieen van persoonsgegevens zijn onderworpen aan maatregelen die waarborgen dat de verwerkte persoonsgegevens beveiligd en beschermd zijn, met passende waarborgen, waaronder strikte controle op en documentatie van de toegang, om misbruik te voorkomen en te verzekeren dat alleen bevoegde personen met passende geheimhoudingsverplichtingen toegang hebben tot die persoonsgegevens; d) de bijzondere categorieen van persoonsgegevens worden niet aan andere partijen doorgegeven, overgedragen of anderszins toegankelijk gemaakt; e) de bijzondere categorieen van persoonsgegevens worden gewist zodra de vertekening is gecorrigeerd of de persoonsgegevens het einde van hun bewaartermijn hebben bereikt, al naargelang wat zich het eerst voordoet; en f) de registers van verwerkingsactiviteiten op grond van Verordening (EU) 2016/679, Verordening (EU) 2018/1725 en Richtlijn (EU) 2016/680 vermelden waarom de verwerking van bijzondere categorieen van persoonsgegevens strikt noodzakelijk was om vertekening op te sporen en te corrigeren, en waarom dat doel niet kon worden bereikt door andere gegevens te verwerken.
- Vindplaats: Artikel 1, punt 6, tot invoeging van artikel 4 bis: artikel 4 bis, lid 1, punten a) tot en met f), en artikel 4 bis, lid 2, punten a) en b)praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744Open officiële bron
Lid 2 bepaalt dat aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van andere AI-systemen en modellen en gebruiksverantwoordelijken van hoog-risico AI-systemen bij wijze van uitzondering bijzondere categorieen van persoonsgegevens mogen verwerken voor zover: a) die verwerking strikt noodzakelijk is om vertekening op te sporen en te corrigeren met het oog op mogelijke vertekening die de gezondheid en veiligheid van personen waarschijnlijk raakt, negatieve gevolgen heeft voor grondrechten of leidt tot krachtens het Unierecht verboden discriminatie, in het bijzonder waar uitvoer de invoer voor toekomstige verwerkingen beinvloedt; en b) alle voorwaarden en waarborgen van lid 1 worden toegepast. Lid 2 sluit af met een afzonderlijke alinea: dit lid schept geen enkele verplichting om die opsporing en correctie van vertekening uit te voeren. Artikel 4a kent geen lid 3.
- Vindplaats: Artikel 1, punt 6, tot invoeging van artikel 4 bis: artikel 4 bis, lid 1, punten a) tot en met f), en artikel 4 bis, lid 2, punten a) en b)praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744Open officiële bron
Verordening (EU) 2026/1744 voegt in artikel 1, punt 6, artikel 4a in Verordening (EU) 2024/1689 in en schrapt in artikel 1, punt 9, onder b), artikel 10, lid 5. Dezelfde punt 9 vervangt artikel 10, lid 1, en artikel 10, lid 6, zodat die nu naar de kwaliteitscriteria van artikel 4a, lid 1, verwijzen. De grondslag staat daarmee niet langer bij de eisen aan hoog-risico systemen in hoofdstuk III, maar als zelfstandig artikel in hoofdstuk I, direct na artikel 4, terwijl artikel 10 er van buitenaf naar terugverwijst. In de Nederlandse taalversie van het Publicatieblad heet dit ingevoegde artikel "artikel 4 bis"; "artikel 4a" is de Engelse nummering van dezelfde bepaling.
- Vindplaats: Artikel 1, punt 6 (invoeging) en punt 9 (artikel 10 gewijzigd, lid 5 geschrapt)praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744Open officiële bron
Dezelfde wijzigingsverordening vervangt in artikel 1, punt 2, onder b), artikel 2, lid 7, van Verordening (EU) 2024/1689. Dat lid luidt sinds 27 juli 2026: "Het Unierecht inzake de bescherming van persoonsgegevens, de privacy en de vertrouwelijkheid van communicatie is van toepassing op persoonsgegevens die worden verwerkt in verband met de rechten en verplichtingen die in deze verordening zijn vastgelegd. Onverminderd artikel 4 bis en artikel 59 van deze verordening laat deze verordening de Verordeningen (EU) 2016/679 of (EU) 2018/1725, of de Richtlijnen 2002/58/EG of (EU) 2016/680 onverlet." De vorige versie van dit lid kende dat voorbehoud voor artikel 4a niet.
- Vindplaats: Artikel 1, punt 2, onder b), tot vervanging van artikel 2, lid 7praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744Open officiële bron
Overweging 9 van Verordening (EU) 2026/1744 bepaalt dat het opsporen en corrigeren van vertekening een zwaarwegend algemeen belang vormt, dat de uitgebreide grondslag onderworpen is aan dezelfde beperkingen, voorwaarden en waarborgen als het bestaande artikel 10, lid 5, en dat daarmee de naleving wordt verzekerd van artikel 9, lid 2, punt g), van Verordening (EU) 2016/679, artikel 10, lid 2, punt g), van Verordening (EU) 2018/1725 en artikel 10, punt a), van Richtlijn (EU) 2016/680. Dezelfde overweging bepaalt dat de door artikel 4a gevestigde grondslag, om aanbieders van hoog-risico AI-systemen in staat te stellen rechtmatig biasopsporing en biascorrectie te verrichten ter voorbereiding op de naleving van de eisen voor hoog-risico systemen, van toepassing moet zijn vanaf de toepassingsdatum van Verordening (EU) 2024/1689. Artikel 4 van de wijzigingsverordening regelt uitsluitend de inwerkingtreding op de derde dag na bekendmaking en kent geen uitgestelde toepassing; het gewijzigde artikel 113, derde alinea, punt a), bepaalt dat de hoofdstukken I en II van toepassing zijn vanaf 2 februari 2025, met uitzondering van artikel 5, lid 1, eerste alinea, punten b bis) en b ter), en artikel 5, leden 1 bis en 1 ter, die vanaf 2 december 2026 gelden. Artikel 4a staat in hoofdstuk I en valt niet onder die uitzondering.
- Vindplaats: Overweging 9, artikel 4 (inwerkingtreding) en artikel 1, punt 40, onder a), tot vervanging van artikel 113, derde alinea, punt a)praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744Open officiële bron
Onze duiding
Onze eigen lezing. Kan veranderen zonder dat het recht verandert, en is niet het standpunt van een toezichthouder.
Drie dingen zijn hier in de praktijk belangrijker dan de verplaatsing zelf. Het eerste is dat dit artikel u niets opdraagt. Lid 2 zegt dat met zoveel woorden, en er hoort dus ook geen datum bij waarop iets af moet zijn. Het tweede, en het gevaarlijkere misverstand, is dat de verplaatsing naar hoofdstuk I zou betekenen dat u nu gevoelige kenmerken mag gaan verzamelen omdat u aan eerlijkheidsmetingen wilt doen. Wat is verruimd is de kring van partijen, niet de ruimte binnen de grondslag: overweging 9 zegt uitdrukkelijk dat dezelfde beperkingen, voorwaarden en waarborgen gelden als onder het oude artikel 10, lid 5. Praktisch begint het daarom bij een schriftelijke onderbouwing waarom synthetische of geanonimiseerde gegevens niet volstaan, en niet bij het aanleggen van een gegevensverzameling. Het derde is de voorwaarde die het meeste opbreekt en die in geen enkele samenvatting terugkomt: punt d) bepaalt dat de gegevens niet aan andere partijen worden doorgegeven, overgedragen of anderszins toegankelijk gemaakt. Dat is feitelijk een uitbestedingsverbod. Een externe fairness-leverancier, een biastoetsingsbureau, een onderzoekspartner of een cloudpartij die bij de gegevens zelf kan, past niet binnen deze grondslag, hoe goed het contract ook is. Wie zijn biastoetsing had willen inkopen, moet haar hier zelf uitvoeren of met gegevens werken die geen bijzondere categorie zijn. Let ten slotte op uw eigen documentatie: verwerkingsregisters, gegevensbeschermingseffectbeoordelingen en AI-beleidsstukken die naar artikel 10, lid 5, verwijzen, verwijzen sinds 27 juli 2026 naar een geschrapte bepaling. Dat geldt ook voor stukken die artikel 2, lid 7, aanhalen om te betogen dat de AVG onverkort voorgaat: ook dat lid is vervangen en maakt nu uitdrukkelijk een voorbehoud voor artikel 4a. Twee dateringen tot slot, en de tweede is onze gevolgtrekking en geen brontekst. Artikel 4a staat in hoofdstuk I, dat volgens artikel 113, derde alinea, punt a), sinds 2 februari 2025 van toepassing is, maar de bepaling kwam pas op 27 juli 2026 in de tekst; wij houden daarom 27 juli 2026 aan als de dag waarop de grondslag feitelijk beschikbaar kwam, terwijl overweging 9 zegt dat zij moet gelden vanaf de toepassingsdatum van Verordening (EU) 2024/1689. Let er ten slotte op dat de eisen van artikel 10, lid 2, punten f) en g), waar lid 1 naar verwijst, zelf pas van toepassing worden op 2 december 2027 voor bijlage III-systemen en op 2 augustus 2028 voor bijlage I-systemen. De grondslag loopt dus bewust voor op de plicht waarvoor u haar gebruikt, precies zoals overweging 9 beoogt.
- Vindplaats: Artikel 1, punt 6, tot invoeging van artikel 4 bis: artikel 4 bis, lid 1, punten a) tot en met f), en artikel 4 bis, lid 2, punten a) en b)praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744Open officiële bron
- Vindplaats: Artikel 1, punt 2, onder b), tot vervanging van artikel 2, lid 7praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744Open officiële bron
- Vindplaats: Overweging 9, artikel 4 (inwerkingtreding) en artikel 1, punt 40, onder a), tot vervanging van artikel 113, derde alinea, punt a)praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744Open officiële bron
Aanbevolen stap
Een praktische stap die wij passend achten. Geen verplichting die uit de verordening volgt.
Doe de gegevensbeschermingseffectbeoordeling voordat u begint. Bijzondere categorieen op schaal verwerken voor biastoetsing raakt artikel 35 van de AVG vrijwel altijd, en artikel 4a neemt die beoordeling niet weg: het levert de grondslag en niet de risicoafweging. Leg daarna per verwerking vast op welk lid van artikel 4a u zich beroept, voor welk systeem of model, waarom synthetische of geanonimiseerde gegevens niet volstaan, welke technische en organisatorische waarborgen gelden, wie toegang heeft en op welk moment de gegevens worden gewist. Loop in dezelfde beweging uw verwerkingsregister, uw effectbeoordelingen en uw AI-beleidsstukken na op verwijzingen naar artikel 10, lid 5, en vervang die door artikel 4a. Zet het wismoment als bewaakte termijn in plaats van als voornemen, controleer of geen enkele externe partij bij de gegevens kan, en stem de onderbouwing af met uw functionaris voor gegevensbescherming.
- Vindplaats: Artikel 1, punt 6, tot invoeging van artikel 4 bis: artikel 4 bis, lid 1, punten a) tot en met f), en artikel 4 bis, lid 2, punten a) en b)praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2026-1744Open officiële bron
Wanneer dit geldt
- 1Lid 1 staat uitsluitend open voor de aanbieder van een hoog-risico AI-systeem, en alleen voor zover de verwerking strikt noodzakelijk is om vertekening op te sporen en te corrigeren overeenkomstig artikel 10, lid 2, punten f) en g). De gebruiksverantwoordelijke kan zich niet op dit lid beroepen, ook niet bij een hoog-risico systeem; voor hem loopt de weg via lid 2.
- 2Lid 2 staat open voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van andere AI-systemen en modellen en voor gebruiksverantwoordelijken van hoog-risico AI-systemen, maar met een eigen materiele drempel: de verwerking moet strikt noodzakelijk zijn met het oog op mogelijke vertekening die de gezondheid en veiligheid van personen waarschijnlijk raakt, negatieve gevolgen heeft voor grondrechten of leidt tot krachtens het Unierecht verboden discriminatie, in het bijzonder waar uitvoer de invoer voor toekomstige verwerkingen beinvloedt. Vertekening zonder een van die gevolgen valt er niet onder.
- 3De zes voorwaarden van lid 1 gelden cumulatief en, via lid 2, punt b), ook voor de ruimere kring: a) andere gegevens, waaronder synthetische of geanonimiseerde, volstaan aantoonbaar niet; b) er gelden technische beperkingen op hergebruik plus beveiligings- en privacybeschermende maatregelen die de stand van de techniek weerspiegelen, waaronder pseudonimisering; c) er is strikte toegangscontrole met documentatie en geheimhouding; d) de gegevens worden niet aan andere partijen doorgegeven, overgedragen of anderszins toegankelijk gemaakt; e) zij worden gewist zodra de vertekening is gecorrigeerd of de bewaartermijn verstrijkt, al naargelang wat zich het eerst voordoet; f) het register van verwerkingsactiviteiten vermeldt waarom de verwerking strikt noodzakelijk was en waarom het doel niet met andere gegevens kon worden bereikt.
Wanneer dit niet geldt
- Lid 2 sluit af met de bepaling dat het geen verplichting schept om vertekening op te sporen en te corrigeren. Artikel 4a is dus een grondslag en geen opdracht: zonder die verwerking te doen valt er onder dit artikel niets na te leven, er is geen datum waarop iets af moet zijn, en buiten het doel van biasopsporing en biascorrectie geeft het geen enkele ruimte.
Verwijzen naar dit object
Citeerblok
Neem deze verwijzing over in uw advies, artikel of dossier. De identifier, de versie en de hash maken de uitspraak later terugvindbaar, ook wanneer de dataset intussen verder is gegaan.
Bronvermelding
Praxikon, "Artikel 4a: rechtsgrond voor biastoetsing met bijzondere persoonsgegevens", praxikon:eu:ai-act:obligation:article-4a-bias-testing-legal-basis@1.0.0, dataset praxikon:sys:registry:dataset:ai-act-implementation-graph 2.2.0 (schema 1.5.0), effective_at 2026-07-27T00:00:00.000Z, known_at 2026-08-14T00:00:00.000Z, sha256 ffee7eb28c48cc8a2586f097f3abec38cbe7590c73e15b9845f9295f8f095d4c, https://www.praxikon.com/nl/verkenner/obligation/article-4a-bias-testing-legal-basis (https://www.praxikon.com/api/v1/obligations?id=praxikon%3Aeu%3Aai-act%3Aobligation%3Aarticle-4a-bias-testing-legal-basis&effective_at=2026-07-27&known_at=2026-08-14&lang=nl, geraadpleegd 2026-09-20)
Korte vorm
praxikon:eu:ai-act:obligation:article-4a-bias-testing-legal-basis@1.0.0 (sha256 ffee7eb2)
BibTeX
@misc{praxikon-eu-ai-act-obligation-article-4a-bias-testing-legal-basis-1-0-0,
author = {{Praxikon}},
title = {Artikel 4a: rechtsgrond voor biastoetsing met bijzondere persoonsgegevens},
year = {2026},
version = {1.0.0},
number = {praxikon:eu:ai-act:obligation:article-4a-bias-testing-legal-basis},
howpublished = {AI Act Change \& Evidence Graph, dataset 2.2.0, schema 1.5.0},
note = {effective_at 2026-07-27T00:00:00.000Z; known_at 2026-08-14T00:00:00.000Z; sha256 ffee7eb28c48cc8a2586f097f3abec38cbe7590c73e15b9845f9295f8f095d4c},
url = {https://www.praxikon.com/nl/verkenner/obligation/article-4a-bias-testing-legal-basis},
urldate = {2026-09-20},
language = {nl}
}CSL JSON
[
{
"id": "praxikon:eu:ai-act:obligation:article-4a-bias-testing-legal-basis@1.0.0",
"type": "dataset",
"title": "Artikel 4a: rechtsgrond voor biastoetsing met bijzondere persoonsgegevens",
"container-title": "AI Act Change & Evidence Graph",
"publisher": "Praxikon",
"version": "1.0.0",
"number": "praxikon:eu:ai-act:obligation:article-4a-bias-testing-legal-basis",
"URL": "https://www.praxikon.com/nl/verkenner/obligation/article-4a-bias-testing-legal-basis",
"language": "nl",
"issued": {
"date-parts": [
[
2026,
8,
14
]
]
},
"accessed": {
"date-parts": [
[
2026,
9,
20
]
]
},
"note": "dataset praxikon:sys:registry:dataset:ai-act-implementation-graph 2.2.0; schema 1.5.0; effective_at 2026-07-27T00:00:00.000Z; known_at 2026-08-14T00:00:00.000Z; sha256 ffee7eb28c48cc8a2586f097f3abec38cbe7590c73e15b9845f9295f8f095d4c; retrieved_from https://www.praxikon.com/api/v1/obligations?id=praxikon%3Aeu%3Aai-act%3Aobligation%3Aarticle-4a-bias-testing-legal-basis&effective_at=2026-07-27&known_at=2026-08-14&lang=nl; licence https://www.praxikon.com/nl/legal/terms"
}
]Hoe u een verwijzing later controleert, staat in de methodologie. Voorwaarden
Voor agents en integraties
Deze pagina en de machine-uitvoer komen uit hetzelfde object en dezelfde twee tijdassen.