DefinitieVan krachtv1.0.0

Gebruiksverantwoordelijke (deployer)

De rol waarin vrijwel elke organisatie zit die AI inkoopt en gebruikt.

De officiële bron blijft leidend. Dit is algemene informatie over verplichtingen en geen juridisch advies. Bekijk dit object op de kaart

Adres en citatie

Dit object heeft een eigen adres dat nooit wordt hernoemd of hergebruikt. Neem de identifier op in uw eigen dossier, niet de titel of de link.

Identifier: praxikon:eu:ai-act:definition:definitie-gebruiksverantwoordelijke
Payload-hash (sha256): 0e873b1862c2479a06c94ff9d198956c2f1ad38bdcc68dc41fb3f573f8f25e81

Citatieregel

Praxikon, "Gebruiksverantwoordelijke (deployer)", praxikon:eu:ai-act:definition:definitie-gebruiksverantwoordelijke@1.0.0, dataset praxikon:sys:registry:dataset:ai-act-implementation-graph 2.1.0 (schema 1.4.0), effective_at 2026-08-08T00:00:00.000Z, known_at 2026-08-14T00:00:00.000Z, sha256 0e873b1862c2479a06c94ff9d198956c2f1ad38bdcc68dc41fb3f573f8f25e81

Versie: 1.0.0
Juridische tijd (effective_at): 8 augustus 2026
Kennistijd (known_at): 8 augustus 2026
Afgesloten op: Nog niet afgesloten
Toepassingsmoment: 2 februari 2025
Onderwerpen: definitions

Reviewstatus: Tegen de officiële bron gelegd (8 augustus 2026). Volgende controle uiterlijk 4 februari 2027. De controledatum is de kennisdatum van deze versie; een latere hercontrole is niet vastgelegd.

Wat dit object aan andere objecten koppelt

Elke relatie staat hieronder als pad: van de bron met vindplaats, via de voorwaarden en uitzonderingen van het object dat de relatie draagt, naar het gevolg. Een vindplaats hoort in de data bij een uitspraak en niet bij een relatie, dus de bron is het bronanker van het dragende object.

Waar dit object over gaat

4 van 4 getoond

Het object gaat over deze rol. Ongedifferentieerd: hieruit volgt niet dat de plicht op deze rol rust.

Bron
Officieel feit op dit object, met vindplaats.
- EU AI-verordening 2024/1689
  Vindplaats: Artikel 3, punt 4
  praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689
  Open officiële bron
Via
- UitzonderingGebruik in het kader van een persoonlijke niet-beroepsactiviteit valt buiten de definitie.
Zolang deze uitzondering niet is uitgesloten, blijft de uitkomst voorwaardelijk en moet u die zelf vaststellen.
Gevolg
- ActorKrediet- of verzekeringsgebruiksverantwoordelijke
  praxikon:eu:ai-act:actor:credit-or-insurance-deployer
- ActorGebruiksverantwoordelijke
  praxikon:eu:ai-act:actor:deployer
- ActorPubliekrechtelijke instantie
  praxikon:eu:ai-act:actor:public-law-body
- ActorPrivate aanbieder van publieke diensten
  praxikon:eu:ai-act:actor:public-service-provider

Wat dit object zegt

Officieel feit

Toe te schrijven aan een benoemde primaire bron, met vindplaats. Bij verschil is de officiële bron leidend.

Artikel 3, punt 4 omschrijft een gebruiksverantwoordelijke als een natuurlijke of rechtspersoon, overheidsinstantie, agentschap of ander orgaan die of dat een AI-systeem onder eigen verantwoordelijkheid gebruikt, tenzij het AI-systeem wordt gebruikt in het kader van een persoonlijke niet-beroepsactiviteit.
- Vindplaats: Artikel 3, punt 4praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689Open officiële bron

Onze duiding

Onze eigen lezing. Kan veranderen zonder dat het recht verandert, en is niet het standpunt van een toezichthouder.

De Nederlandse term gebruiksverantwoordelijke wordt in de praktijk versimpeld tot gebruiker, en daar gaat het mis. De individuele medewerker die de tool bedient is niet de gebruiksverantwoordelijke; dat is de rechtspersoon die het systeem onder eigen verantwoordelijkheid inzet. De tweede val zit in de uitzondering: die geldt alleen voor persoonlijk niet-beroepsmatig gebruik. Een medewerker die op eigen initiatief een AI-tool inzet voor werk valt niet onder die uitzondering, en de organisatie blijft gebruiksverantwoordelijke, ook zonder inkoopcontract. Schaduw-AI is daarmee geen grijs gebied maar gewoon een niet-geregistreerd systeem.
- Vindplaats: Artikel 3, punt 4praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689Open officiële bron

Aanbevolen stap

Een praktische stap die wij passend achten. Geen verplichting die uit de verordening volgt.

Leg per systeem vast welke rechtspersoon het onder eigen verantwoordelijkheid gebruikt, inclusief tools die een afdeling zelf heeft aangeschaft of via een bestaande licentie heeft aangezet. Vul dat aan met een periodieke inventarisatie van AI-functies die leveranciers binnen bestaande software hebben geactiveerd, want die komen zelden via inkoop binnen.
- Vindplaats: Artikel 3, punt 4praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689Open officiële bron

Wanneer dit geldt

Geen voorwaarde vastgelegd op dit object.

Wanneer dit niet geldt

Gebruik in het kader van een persoonlijke niet-beroepsactiviteit valt buiten de definitie.

Verwijzen naar dit object

Citeerblok

Neem deze verwijzing over in uw advies, artikel of dossier. De identifier, de versie en de hash maken de uitspraak later terugvindbaar, ook wanneer de dataset intussen verder is gegaan.

Bronvermelding

Praxikon, "Gebruiksverantwoordelijke (deployer)",
praxikon:eu:ai-act:definition:definitie-gebruiksverantwoordelijke@1.0.0,
dataset praxikon:sys:registry:dataset:ai-act-implementation-graph 2.1.0 (schema 1.4.0),
effective_at 2026-08-08T00:00:00.000Z, known_at 2026-08-08T00:00:00.000Z,
sha256 0e873b1862c2479a06c94ff9d198956c2f1ad38bdcc68dc41fb3f573f8f25e81,
https://www.praxikon.com/nl/verkenner/definition/definitie-gebruiksverantwoordelijke
(https://www.praxikon.com/api/v1/entities?id=praxikon%3Aeu%3Aai-act%3Adefinition%3Adefinitie-gebruiksverantwoordelijke&effective_at=2026-08-08&known_at=2026-08-08&lang=nl, geraadpleegd 2026-08-23)

Korte vorm

praxikon:eu:ai-act:definition:definitie-gebruiksverantwoordelijke@1.0.0 (sha256 0e873b18)

BibTeX

@misc{praxikon-eu-ai-act-definition-definitie-gebruiksverantwoordelijke-1-0-0,
  author       = {{Praxikon}},
  title        = {Gebruiksverantwoordelijke (deployer)},
  year         = {2026},
  version      = {1.0.0},
  number       = {praxikon:eu:ai-act:definition:definitie-gebruiksverantwoordelijke},
  howpublished = {AI Act Change \& Evidence Graph, dataset 2.1.0, schema 1.4.0},
  note         = {effective_at 2026-08-08T00:00:00.000Z; known_at 2026-08-08T00:00:00.000Z; sha256 0e873b1862c2479a06c94ff9d198956c2f1ad38bdcc68dc41fb3f573f8f25e81},
  url          = {https://www.praxikon.com/nl/verkenner/definition/definitie-gebruiksverantwoordelijke},
  urldate      = {2026-08-23},
  language     = {nl}
}

CSL JSON

[
  {
    "id": "praxikon:eu:ai-act:definition:definitie-gebruiksverantwoordelijke@1.0.0",
    "type": "dataset",
    "title": "Gebruiksverantwoordelijke (deployer)",
    "container-title": "AI Act Change & Evidence Graph",
    "publisher": "Praxikon",
    "version": "1.0.0",
    "number": "praxikon:eu:ai-act:definition:definitie-gebruiksverantwoordelijke",
    "URL": "https://www.praxikon.com/nl/verkenner/definition/definitie-gebruiksverantwoordelijke",
    "language": "nl",
    "issued": {
      "date-parts": [
        [
          2026,
          8,
          8
        ]
      ]
    },
    "accessed": {
      "date-parts": [
        [
          2026,
          8,
          23
        ]
      ]
    },
    "note": "dataset praxikon:sys:registry:dataset:ai-act-implementation-graph 2.1.0; schema 1.4.0; effective_at 2026-08-08T00:00:00.000Z; known_at 2026-08-08T00:00:00.000Z; sha256 0e873b1862c2479a06c94ff9d198956c2f1ad38bdcc68dc41fb3f573f8f25e81; retrieved_from https://www.praxikon.com/api/v1/entities?id=praxikon%3Aeu%3Aai-act%3Adefinition%3Adefinitie-gebruiksverantwoordelijke&effective_at=2026-08-08&known_at=2026-08-08&lang=nl; licence https://www.praxikon.com/nl/legal/terms"
  }
]

Hoe u een verwijzing later controleert, staat in de methodologie. Voorwaarden

Voor agents en integraties

Deze pagina en de machine-uitvoer komen uit hetzelfde object en dezelfde twee tijdassen.

Open als JSON Open als JSON-LD Lees de methodologie