Artikel 8: naleving van de eisen voor hoog-risico AI-systemen

Lid 1 bepaalt dat AI-systemen met een hoog risico moeten voldoen aan de eisen van deze afdeling, rekening houdend met hun beoogde doel en de algemeen erkende stand van de techniek op het gebied van AI en AI-gerelateerde technologieën. Bij het waarborgen van de naleving van deze eisen wordt rekening gehouden met het in artikel 9 bedoelde systeem voor risicobeheer. Lid 2 bepaalt dat, indien een product een AI-systeem omvat waarop zowel de vereisten van deze verordening als die van de in bijlage I, afdeling A, vermelde harmonisatiewetgeving van de Unie van toepassing zijn, aanbieders ervoor verantwoordelijk zijn te waarborgen dat hun product volledig voldoet aan alle toepasselijke vereisten uit hoofde van de toepasselijke harmonisatiewetgeving van de Unie. Om te waarborgen dat de in lid 1 bedoelde AI-systemen met een hoog risico voldoen aan de eisen van deze afdeling en om te zorgen voor consistentie, dubbel werk te voorkomen en de extra lasten tot een minimum te beperken, hebben aanbieders de keuze om in voorkomend geval de nodige test- en rapportageprocessen en door hen verstrekte informatie en documentatie over hun product op te nemen in de reeds bestaande documentatie en procedures die vereist zijn uit hoofde van de in bijlage I, afdeling A, bedoelde harmonisatiewetgeving van de Unie.

Lees artikel 8 niet als een achtste eis naast de zeven van de artikelen 9 tot en met 15, maar als de bepaling die zegt hoe die zeven moeten worden gelezen. Twee dingen doet zij die geen van de zeven zelf doet. Het eerste is dat zij een maatstaf van buiten de verordening binnenhaalt. Artikel 8 is het enige artikel in afdeling 2 dat de algemeen erkende stand van de techniek noemt, en dat betekent dat de lat meebeweegt. Een dossier dat bij de eerste conformiteitsbeoordeling volstond, volstaat een aantal jaren later niet noodzakelijk nog, zonder dat er een letter in de verordening is veranderd: wat toen de stand van de techniek was, is dat later niet meer. De verordening kent daar geen hercertificeringsritme voor buiten de substantiele wijziging van artikel 43, lid 4, dus wie geen eigen ritme zet, heeft er geen. Let daarbij op wat de maatstaf niet is. De stand van de techniek is geen synoniem van geharmoniseerde norm: artikel 40 geeft een vermoeden van overeenstemming aan wie zo een norm toepast, maar artikel 8 stelt daarnaast een open maatstaf die niet ophoudt te gelden zodra de norm is afgevinkt. Het tweede is dat lid 1 het risicobeheersysteem van artikel 9 aanwijst als het instrument waarmee de naleving van de andere eisen wordt beoordeeld. Artikel 9 is dus geen eis naast de andere zes maar het dossier waarin u laat zien dat u de andere zes op het juiste niveau hebt ingevuld. Een organisatie die haar risicoanalyse als los document naast de technische documentatie bewaart, mist precies die verbinding.

Lid 2 is de anti-dubbelwerkbepaling, en in de praktijk wordt zij zelden gebruikt. Zij ziet op het product dat een AI-systeem bevat en dat zowel onder deze verordening als onder de harmonisatiewetgeving van bijlage I, afdeling A, valt: dat is precies de route van artikel 6, lid 1. Er staan twee verschillende dingen. Het eerste is een toewijzing: de aanbieder is er verantwoordelijk voor dat zijn product volledig voldoet aan alles wat de sectorale wetgeving eist. Er staat niet dat de AI Act de sectorale eisen vervangt of verlicht, en er staat evenmin dat de sectorale beoordeling de eisen van afdeling 2 opslokt; er staat dat beide stapels tegelijk gelden en dat de aanbieder van het product ze allebei dekt. Het tweede is een keuze, geen plicht: hij mag de test- en rapportageprocessen, de informatie en de documentatie over het product opnemen in de documentatie en procedures die de sectorale wetgeving al voorschrijft. Wij zien daar twee fouten. De eerste is dat het AI Act-dossier naast het bestaande technisch dossier wordt gebouwd, met twee versies van dezelfde risicoanalyse die na twee releases uit elkaar lopen; dat is precies het dubbele werk dat lid 2 wil voorkomen. De tweede is dat de integratie wel gebeurt maar niet vindbaar is. Wie de sectorale conformiteitsbeoordeling van artikel 43, lid 3, ingaat, moet per eis van de artikelen 9 tot en met 15 kunnen aanwijzen waar in het bestaande dossier het antwoord staat. Integreren is dus niet samenvoegen tot onvindbaar; het is een kruisverwijzing per eis, en dat is de vorm waarin de keuze van lid 2 daadwerkelijk werk scheelt.