RichtsnoerRichtsnoerv1.0.0

Artikel 4 reikt verder dan uw eigen personeel, en de nationale toezichthouder handhaaft

De maatregelenplicht dekt ook opdrachtnemers, dienstverleners en soms clienten. Toezicht ligt niet bij het AI Office maar bij de nationale markttoezichtautoriteiten, die sinds 2 augustus 2026 handhaven.

De officiële bron blijft leidend. Dit is algemene informatie over verplichtingen en geen juridisch advies. Bekijk dit object op de kaart

Adres en citatie

Dit object heeft een eigen adres dat nooit wordt hernoemd of hergebruikt. Neem de identifier op in uw eigen dossier, niet de titel of de link.

Identifier: praxikon:eu:ai-act:guidance:guidance-article-4-scope-and-enforcement
Payload-hash (sha256): 254d354a849f9911e88468cf6c6729b1306cfe0a77bcec4a4cf765a8628cc132

Citatieregel

Praxikon, "Artikel 4 reikt verder dan uw eigen personeel, en de nationale toezichthouder handhaaft", praxikon:eu:ai-act:guidance:guidance-article-4-scope-and-enforcement@1.0.0, dataset praxikon:sys:registry:dataset:ai-act-implementation-graph 2.1.0 (schema 1.4.0), effective_at 2026-08-08T00:00:00.000Z, known_at 2026-08-14T00:00:00.000Z, sha256 254d354a849f9911e88468cf6c6729b1306cfe0a77bcec4a4cf765a8628cc132

Versie: 1.0.0
Juridische tijd (effective_at): 8 augustus 2026
Kennistijd (known_at): 8 augustus 2026
Afgesloten op: Nog niet afgesloten
Onderwerpen: guidance

Reviewstatus: Tegen de officiële bron gelegd (8 augustus 2026). Volgende controle uiterlijk 4 februari 2027. De controledatum is de kennisdatum van deze versie; een latere hercontrole is niet vastgelegd.

Wat dit object aan andere objecten koppelt

Elke relatie staat hieronder als pad: van de bron met vindplaats, via de voorwaarden en uitzonderingen van het object dat de relatie draagt, naar het gevolg. Een vindplaats hoort in de data bij een uitspraak en niet bij een relatie, dus de bron is het bronanker van het dragende object.

De verplichting waaraan dit hangt

1 van 1 getoond

Het object hoort bij deze verplichting. Daar staat de bronregel waaraan het hangt.

Bron
Officieel feit op dit object, met vindplaats.
- Vragen en antwoorden over AI-geletterdheid
  Vindplaats: Commission Q&A on AI literacy, secties over doelgroepen, geografisch bereik, toezicht en handhaving, en sancties (geraadpleegd op 9 augustus 2026)
  praxikon:eu:ai-act:source:commission-ai-literacy-qa
  Open officiële bron
Via
- Voorwaarde | alleGeldt ongeacht vestigingsplaats, zolang het AI-systeem op de Uniemarkt wordt gebracht, in de Unie wordt gebruikt, of het gebruik ervan gevolgen heeft voor personen in de Unie.
Gevolg
- VerplichtingArtikel 4: AI-geletterdheid
  praxikon:eu:ai-act:obligation:article-4-ai-literacy

Waar dit object over gaat

2 van 2 getoond

Het object gaat over deze rol. Ongedifferentieerd: hieruit volgt niet dat de plicht op deze rol rust.

Bron
Officieel feit op dit object, met vindplaats.
- Vragen en antwoorden over AI-geletterdheid
  Vindplaats: Commission Q&A on AI literacy, secties over doelgroepen, geografisch bereik, toezicht en handhaving, en sancties (geraadpleegd op 9 augustus 2026)
  praxikon:eu:ai-act:source:commission-ai-literacy-qa
  Open officiële bron
Via
- Voorwaarde | alleGeldt ongeacht vestigingsplaats, zolang het AI-systeem op de Uniemarkt wordt gebracht, in de Unie wordt gebruikt, of het gebruik ervan gevolgen heeft voor personen in de Unie.
Gevolg
- ActorGebruiksverantwoordelijke
  praxikon:eu:ai-act:actor:deployer
- ActorAanbieder van een AI-systeem
  praxikon:eu:ai-act:actor:provider

Wat dit object zegt

Officieel feit

Toe te schrijven aan een benoemde primaire bron, met vindplaats. Bij verschil is de officiële bron leidend.

De Q&A van de Commissie over AI-geletterdheid vermeldt dat artikel 4 geldt voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen en daarnaast voor andere personen die namens hen met de werking en het gebruik van AI-systemen te maken hebben, en dat het daarbij gaat om personen die in brede zin binnen de organisatorische invloedssfeer vallen, met als voorbeelden een opdrachtnemer, een dienstverlener en een client. Over clienten vermeldt de Q&A dat zij afhankelijk van het specifieke risico AI-geletterdheid nodig kunnen hebben, met als redenering dat getroffen personen moeten begrijpen hoe met behulp van AI genomen besluiten hen raken. Over het geografische bereik vermeldt de Q&A dat het juridische kader van de AI-verordening geldt voor zowel publieke als private partijen binnen en buiten de Unie, zolang het AI-systeem op de Uniemarkt wordt gebracht, in de Unie wordt gebruikt, of het gebruik ervan gevolgen heeft voor personen die zich in de Unie bevinden. Over toezicht vermeldt de Q&A dat het toezicht op en de handhaving van artikel 4 niet bij het AI Office ligt maar onder de bevoegdheid van de nationale markttoezichtautoriteiten valt, en dat toezicht en handhaving zijn aangevangen op 2 augustus 2026, terwijl artikel 4 zelf van toepassing is geworden op 2 februari 2025. Over sancties vermeldt de Q&A dat nationale markttoezichtautoriteiten boetes en andere handhavingsmaatregelen kunnen opleggen bij inbreuken op artikel 4, dat dit gebeurt op grond van nationale wetgeving die de lidstaten uiterlijk 2 augustus 2025 moesten vaststellen, dat elke sanctie evenredig moet zijn en moet worden gebaseerd op het individuele geval, rekening houdend met factoren zoals de aard en de ernst van de inbreuk en het opzettelijke of nalatige karakter ervan, en dat een sanctie waarschijnlijker is wanneer er bewijs is van een incident dat is ontstaan door een gebrek aan passende training en begeleiding. Artikel 4 wordt niet genoemd in de opsomming van artikel 99 lid 4 van de AI-verordening, die uitsluitend ziet op de artikelen 16, 22, 23, 24, 26, 31, 33 lid 1, 3 en 4, 34 en 50, zodat de hoogte van een sanctie wegens artikel 4 uit het nationale recht volgt en niet uit de boeteplafonds van de verordening zelf. De Q&A vermeldt verder dat artikel 4 de bepalingen over transparantie in artikel 13 en over menselijk toezicht in artikel 14 versterkt en indirect bijdraagt aan de bescherming van getroffen personen, en dat voor gebruiksverantwoordelijken van hoogrisicosystemen de verplichting uit artikel 26 om te waarborgen dat personeel is opgeleid voor menselijk toezicht een afzonderlijke eis vormt; die eis wordt van toepassing op 2 december 2027 voor zelfstandige systemen uit bijlage III en op 2 augustus 2028 voor systemen uit bijlage I.
- Vindplaats: Commission Q&A on AI literacy, secties over doelgroepen, geografisch bereik, toezicht en handhaving, en sancties (geraadpleegd op 9 augustus 2026)praxikon:eu:ai-act:source:commission-ai-literacy-qaOpen officiële bron

Onze duiding

Onze eigen lezing. Kan veranderen zonder dat het recht verandert, en is niet het standpunt van een toezichthouder.

Twee dingen worden hier consequent te klein gedacht. Het eerste is de kring van personen. Veel organisaties vertalen artikel 4 naar een personeelsprogramma en vergeten de detacheerders, het callcenter, het implementatiebureau en de freelancers die dagelijks met dezelfde systemen werken. De Q&A trekt die kring uitdrukkelijk breder naar iedereen binnen de organisatorische invloedssfeer, en laat zelfs de deur open voor clienten wanneer het risico daarom vraagt. Het tweede is wie er langskomt. Omdat het AI Office alle aandacht krijgt, denken organisaties dat artikel 4 een Brussels dossier is. Dat is het niet: dit loopt via de nationale markttoezichtautoriteit. Het meest bruikbare zinnetje voor uw eigen prioritering is dat een sanctie waarschijnlijker is wanneer er bewijs is van een incident dat is ontstaan door gebrekkige training en begeleiding. Handhaving zal dus zelden beginnen met een steekproef op uw opleidingsplan, en veel vaker met een incident waarna men terugkijkt of de betrokken medewerker was voorbereid. Dat maakt het dossier reactief bruikbaar en dus de moeite waard om nu al op orde te hebben.
- Vindplaats: Commission Q&A on AI literacy, secties over doelgroepen, geografisch bereik, toezicht en handhaving, en sancties (geraadpleegd op 9 augustus 2026)praxikon:eu:ai-act:source:commission-ai-literacy-qaOpen officiële bron

Aanbevolen stap

Een praktische stap die wij passend achten. Geen verplichting die uit de verordening volgt.

Breid uw doelgroepenlijst uit van vast personeel naar iedereen die onder uw regie met uw AI-systemen werkt, dus ook inhuur, opdrachtnemers en implementatiepartners, en neem de verwachting daarover op in uw inkoop- en inhuurvoorwaarden. Beoordeel per systeem of ook clienten of betrokkenen uitleg nodig hebben over hoe met AI ondersteunde besluiten hen raken. Richt uw registratie zo in dat u na een incident binnen een dag kunt laten zien welke maatregelen de betrokken persoon had gekregen en wanneer. Zoek ten slotte uit welke nationale markttoezichtautoriteit voor u bevoegd is, want dat is uw gesprekspartner en niet het AI Office.
- Vindplaats: Commission Q&A on AI literacy, secties over doelgroepen, geografisch bereik, toezicht en handhaving, en sancties (geraadpleegd op 9 augustus 2026)praxikon:eu:ai-act:source:commission-ai-literacy-qaOpen officiële bron

Wanneer dit geldt

1Geldt ongeacht vestigingsplaats, zolang het AI-systeem op de Uniemarkt wordt gebracht, in de Unie wordt gebruikt, of het gebruik ervan gevolgen heeft voor personen in de Unie.

Wanneer dit niet geldt

Geen uitzondering vastgelegd op dit object.

Verwijzen naar dit object

Citeerblok

Neem deze verwijzing over in uw advies, artikel of dossier. De identifier, de versie en de hash maken de uitspraak later terugvindbaar, ook wanneer de dataset intussen verder is gegaan.

Bronvermelding

Praxikon, "Artikel 4 reikt verder dan uw eigen personeel, en de nationale toezichthouder handhaaft",
praxikon:eu:ai-act:guidance:guidance-article-4-scope-and-enforcement@1.0.0,
dataset praxikon:sys:registry:dataset:ai-act-implementation-graph 2.1.0 (schema 1.4.0),
effective_at 2026-08-08T00:00:00.000Z, known_at 2026-08-08T00:00:00.000Z,
sha256 254d354a849f9911e88468cf6c6729b1306cfe0a77bcec4a4cf765a8628cc132,
https://www.praxikon.com/nl/verkenner/guidance/guidance-article-4-scope-and-enforcement
(https://www.praxikon.com/api/v1/entities?id=praxikon%3Aeu%3Aai-act%3Aguidance%3Aguidance-article-4-scope-and-enforcement&effective_at=2026-08-08&known_at=2026-08-08&lang=nl, geraadpleegd 2026-08-25)

Korte vorm

praxikon:eu:ai-act:guidance:guidance-article-4-scope-and-enforcement@1.0.0 (sha256 254d354a)

BibTeX

@misc{praxikon-eu-ai-act-guidance-guidance-article-4-scope-and-enforcement-1-0-0,
  author       = {{Praxikon}},
  title        = {Artikel 4 reikt verder dan uw eigen personeel, en de nationale toezichthouder handhaaft},
  year         = {2026},
  version      = {1.0.0},
  number       = {praxikon:eu:ai-act:guidance:guidance-article-4-scope-and-enforcement},
  howpublished = {AI Act Change \& Evidence Graph, dataset 2.1.0, schema 1.4.0},
  note         = {effective_at 2026-08-08T00:00:00.000Z; known_at 2026-08-08T00:00:00.000Z; sha256 254d354a849f9911e88468cf6c6729b1306cfe0a77bcec4a4cf765a8628cc132},
  url          = {https://www.praxikon.com/nl/verkenner/guidance/guidance-article-4-scope-and-enforcement},
  urldate      = {2026-08-25},
  language     = {nl}
}

CSL JSON

[
  {
    "id": "praxikon:eu:ai-act:guidance:guidance-article-4-scope-and-enforcement@1.0.0",
    "type": "dataset",
    "title": "Artikel 4 reikt verder dan uw eigen personeel, en de nationale toezichthouder handhaaft",
    "container-title": "AI Act Change & Evidence Graph",
    "publisher": "Praxikon",
    "version": "1.0.0",
    "number": "praxikon:eu:ai-act:guidance:guidance-article-4-scope-and-enforcement",
    "URL": "https://www.praxikon.com/nl/verkenner/guidance/guidance-article-4-scope-and-enforcement",
    "language": "nl",
    "issued": {
      "date-parts": [
        [
          2026,
          8,
          8
        ]
      ]
    },
    "accessed": {
      "date-parts": [
        [
          2026,
          8,
          25
        ]
      ]
    },
    "note": "dataset praxikon:sys:registry:dataset:ai-act-implementation-graph 2.1.0; schema 1.4.0; effective_at 2026-08-08T00:00:00.000Z; known_at 2026-08-08T00:00:00.000Z; sha256 254d354a849f9911e88468cf6c6729b1306cfe0a77bcec4a4cf765a8628cc132; retrieved_from https://www.praxikon.com/api/v1/entities?id=praxikon%3Aeu%3Aai-act%3Aguidance%3Aguidance-article-4-scope-and-enforcement&effective_at=2026-08-08&known_at=2026-08-08&lang=nl; licence https://www.praxikon.com/nl/legal/terms"
  }
]

Hoe u een verwijzing later controleert, staat in de methodologie. Voorwaarden

Voor agents en integraties

Deze pagina en de machine-uitvoer komen uit hetzelfde object en dezelfde twee tijdassen.

Open als JSON Open als JSON-LD Lees de methodologie