De gedragscode ondertekenen is vrijwillig, maar niet-tekenen betekent zelf bewijzen

De Q&A van de Commissie over het ondertekenen van de gedragscode transparantie AI-gegenereerde content vermeldt dat ondertekening vrijwillig is en dat het niet ondertekenen ervan geen niet-naleving van de AI-verordening oplevert. Diezelfde Q&A vermeldt dat de code twee delen kent, een deel voor aanbieders over het markeren van door AI gegenereerde of gemanipuleerde content in machineleesbare vorm en de bijbehorende detectiemechanismen, en een deel voor gebruiksverantwoordelijken over de bekendmaking en labeling van deepfakes en van bepaalde door AI gegenereerde of gemanipuleerde tekst over aangelegenheden van algemeen belang. Zij vermeldt verder dat ondertekenaars, na een positieve beoordeling door de Commissie en het AI-Comite, zich op de code kunnen beroepen om naleving van hun verplichtingen onder artikel 50 aan te tonen, ongeacht hun plaats van vestiging, en dat de sluitingsdatum voor opname in de eerste lijst van ondertekenaars 27 juli 2026 om 18:00 uur CEST was, waarbij latere ondertekening mogelijk blijft maar niet op die eerste lijst verschijnt. De richtsnoeren van de Commissie van 20 juli 2026 bepalen in punt (146) dat aanbieders en gebruiksverantwoordelijken binnen het bereik van artikel 50 lid 2 en lid 4 hun naleving kunnen aantonen door zich te houden aan een gedragscode die op grond van artikel 50 lid 7 als toereikend is beoordeeld, en dat zo'n code de verordening en de richtsnoeren niet vervangt maar aanvult als het enige Uniebreed erkende praktische kader daarvoor. Punt (147) bepaalt dat naleving ook via andere passende middelen kan worden aangetoond, dat toezichthouders zich bij ondertekenaars zullen richten op de vraag of zij de code hebben nageleefd en de daarin opgenomen maatregelen hebben uitgevoerd, en dat een opt-out uit onderdelen van de code ertoe leidt dat die aanbieders en gebruiksverantwoordelijken voor dat onderdeel het voordeel van het vergemakkelijkt aantonen verliezen. Punt (148) bepaalt dat wie geen ondertekenaar is, wordt geacht via andere passende middelen aan te tonen hoe hij aan artikel 50 lid 2, lid 4 en lid 5 voldoet en uit te leggen hoe zijn maatregelen naleving waarborgen, bijvoorbeeld door een gapanalyse uit te voeren die de eigen maatregelen vergelijkt met de maatregelen uit een als toereikend beoordeelde code, en dat die partijen waarschijnlijk meer verzoeken om informatie en om toegang zullen ontvangen. Punt (149) bepaalt dat bevoegde autoriteiten toezeggingen die in lijn met een als toereikend beoordeelde code zijn uitgevoerd, kunnen meewegen als verzachtende omstandigheid bij het bepalen van de hoogte van boetes. Punt (150) bepaalt dat de Commissie, als een code niet als toereikend wordt beoordeeld, een uitvoeringshandeling kan vaststellen met gemeenschappelijke regels voor de uitvoering van artikel 50 lid 2, lid 4 en lid 5.

• Vindplaats: Commission Guidelines C(2026) 5054 final, sectie 8.1, randnummers (146) tot en met (150); Commission Q&A on signing the Code of Practice on Transparency of AI-generated Content (geraadpleegd op 9 augustus 2026)praxikon:eu:ai-act:source:commission-article-50-guidelinesOpen officiële bron

De vrijwilligheid is echt, maar zij is niet kosteloos. De richtsnoer verschuift de bewijslast: ondertekenaars worden getoetst op of zij doen wat de code zegt, niet-ondertekenaars moeten uitleggen waarom hun eigen aanpak volstaat. Dat verschil vertaalt zich in werk. Punt (148) verwacht van niet-ondertekenaars een gapanalyse tegen de code, wat betekent dat u de code hoe dan ook moet lezen en uw maatregelen ertegen moet afzetten. Niet tekenen bespaart u dus geen inhoud, alleen de ondertekening. Daar staat tegenover dat punt (149) naleving conform de code expliciet als verzachtende omstandigheid bij boetes noemt, wat de code ook commercieel interessant maakt voor partijen met veel gegenereerde content. Let ten slotte op de opt-outregel: gedeeltelijk tekenen is mogelijk, maar voor de overgeslagen onderdelen valt u terug in de zwaardere bewijspositie. Voor wie de eerste lijst heeft gemist, blijft ondertekening open; alleen de vermelding op die eerste lijst is verstreken.

• Vindplaats: Commission Guidelines C(2026) 5054 final, sectie 8.1, randnummers (146) tot en met (150); Commission Q&A on signing the Code of Practice on Transparency of AI-generated Content (geraadpleegd op 9 augustus 2026)praxikon:eu:ai-act:source:commission-article-50-guidelinesOpen officiële bron

Bepaal bewust of u tekent en leg de afweging vast. Tekent u niet, voer dan alsnog de gapanalyse uit die punt (148) noemt en bewaar die als kern van uw dossier, samen met een beschrijving van hoe uw eigen maatregelen artikel 50 lid 2, lid 4 en lid 5 afdekken. Houd er rekening mee dat u als niet-ondertekenaar meer informatie- en toegangsverzoeken kunt krijgen en richt uw documentatie daarop in. Tekent u wel maar met een opt-out op onderdelen, behandel die onderdelen dan als niet-ondertekenaar en documenteer ze afzonderlijk.

• Vindplaats: Commission Guidelines C(2026) 5054 final, sectie 8.1, randnummers (146) tot en met (150); Commission Q&A on signing the Code of Practice on Transparency of AI-generated Content (geraadpleegd op 9 augustus 2026)praxikon:eu:ai-act:source:commission-article-50-guidelinesOpen officiële bron