VerplichtingVan toepassingv1.0.0

Artikel 86: recht op uitleg bij een besluit

Wie wordt geraakt door een besluit dat een gebruiksverantwoordelijke neemt op basis van de uitvoer van een hoog-risico AI-systeem uit bijlage III, kan uitleg vragen over de rol van dat systeem in de besluitvorming en over de hoofdelementen van het besluit.

De officiële bron blijft leidend. Dit is algemene informatie over verplichtingen en geen juridisch advies. Bekijk dit object op de kaart

Adres en citatie

Dit object heeft een eigen adres dat nooit wordt hernoemd of hergebruikt. Neem de identifier op in uw eigen dossier, niet de titel of de link.

Identifier: praxikon:eu:ai-act:obligation:article-86-right-to-explanation
Payload-hash (sha256): fdff4b46310b77efe7995b1f93427a199d0ce4ca2d3d59ce4cb9db0cc640944c

Citatieregel

Praxikon, "Artikel 86: recht op uitleg bij een besluit", praxikon:eu:ai-act:obligation:article-86-right-to-explanation@1.0.0, dataset praxikon:sys:registry:dataset:ai-act-implementation-graph 2.1.0 (schema 1.4.0), effective_at 2026-08-08T00:00:00.000Z, known_at 2026-08-14T00:00:00.000Z, sha256 fdff4b46310b77efe7995b1f93427a199d0ce4ca2d3d59ce4cb9db0cc640944c

Versie: 1.0.0
Juridische tijd (effective_at): 2 augustus 2026
Kennistijd (known_at): 14 augustus 2026
Afgesloten op: Nog niet afgesloten
Toepassingsmoment: 2 augustus 2026
Onderwerpen: fundamental-rights

Reviewstatus: Tegen de officiële bron gelegd (14 augustus 2026). Volgende controle uiterlijk 10 februari 2027. De controledatum is de kennisdatum van deze versie; een latere hercontrole is niet vastgelegd.

Wie moet iets en wie wordt geraakt

Op een verplichting staat de normadressaat apart van de partij die alleen geraakt wordt. Dat verschil bepaalt wie een toezichthouder aanspreekt en wie werk heeft zonder dat de plicht op haar rust.

Plichtdrager

Gebruiksverantwoordelijkepraxikon:eu:ai-act:actor:deployer

Geraakte actor

Niet vastgelegd op dit object.

Toezicht

Niet vastgelegd op dit object.

Eigenaar van het bewijs

Gebruiksverantwoordelijkepraxikon:eu:ai-act:actor:deployer

Wat dit object aan andere objecten koppelt

Elke relatie staat hieronder als pad: van de bron met vindplaats, via de voorwaarden en uitzonderingen van het object dat de relatie draagt, naar het gevolg. Een vindplaats hoort in de data bij een uitspraak en niet bij een relatie, dus de bron is het bronanker van het dragende object.

Op wie de plicht rust

1 van 1 getoond

De plicht rust op deze rol. Een toezichthouder spreekt deze rol aan wanneer zij niet is nagekomen.

Bron
Officieel feit op dit object, met vindplaats.
- EU AI-verordening 2024/1689
  Vindplaats: Artikel 86, leden 1 tot en met 3
  praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689
  Open officiële bron
Via
- Voorwaarde | alleVan toepassing wanneer een gebruiksverantwoordelijke een besluit over een natuurlijke persoon neemt op basis van de uitvoer van een hoog-risico AI-systeem uit bijlage III, met uitzondering van punt 2 van die bijlage, en dat besluit rechtsgevolgen heeft of die persoon op vergelijkbare wijze aanmerkelijk treft op een manier die hij als nadelig ziet voor zijn gezondheid, veiligheid of grondrechten.
- UitzonderingLid 2 sluit het recht uit voor AI-systemen waarvoor uitzonderingen op of beperkingen van deze plicht volgen uit het Unierecht of het nationale recht in overeenstemming met het Unierecht. Lid 3 beperkt het recht bovendien tot gevallen waarin het niet al langs andere weg in het Unierecht is geregeld, wat het onderscheid met artikel 22 van de AVG tot een vraag per geval maakt.
Zolang deze uitzondering niet is uitgesloten, blijft de uitkomst voorwaardelijk en moet u die zelf vaststellen.
Gevolg
- ActorGebruiksverantwoordelijke
  praxikon:eu:ai-act:actor:deployer

Wie het bewijs beheert

1 van 1 getoond

Deze plichtdrager maakt het bewijs aan, onderhoudt het en kan het overleggen.

Bron
Officieel feit op dit object, met vindplaats.
- EU AI-verordening 2024/1689
  Vindplaats: Artikel 86, leden 1 tot en met 3
  praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689
  Open officiële bron
Via
- Voorwaarde | alleVan toepassing wanneer een gebruiksverantwoordelijke een besluit over een natuurlijke persoon neemt op basis van de uitvoer van een hoog-risico AI-systeem uit bijlage III, met uitzondering van punt 2 van die bijlage, en dat besluit rechtsgevolgen heeft of die persoon op vergelijkbare wijze aanmerkelijk treft op een manier die hij als nadelig ziet voor zijn gezondheid, veiligheid of grondrechten.
- UitzonderingLid 2 sluit het recht uit voor AI-systemen waarvoor uitzonderingen op of beperkingen van deze plicht volgen uit het Unierecht of het nationale recht in overeenstemming met het Unierecht. Lid 3 beperkt het recht bovendien tot gevallen waarin het niet al langs andere weg in het Unierecht is geregeld, wat het onderscheid met artikel 22 van de AVG tot een vraag per geval maakt.
Zolang deze uitzondering niet is uitgesloten, blijft de uitkomst voorwaardelijk en moet u die zelf vaststellen.
Gevolg
- ActorGebruiksverantwoordelijke
  praxikon:eu:ai-act:actor:deployer

Wat er moet gebeuren

1 van 1 getoond

Dit is wat onder de verplichting concreet moet gebeuren.

Bron
Officieel feit op dit object, met vindplaats.
- EU AI-verordening 2024/1689
  Vindplaats: Artikel 86, leden 1 tot en met 3
  praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689
  Open officiële bron
Via
- Voorwaarde | alleVan toepassing wanneer een gebruiksverantwoordelijke een besluit over een natuurlijke persoon neemt op basis van de uitvoer van een hoog-risico AI-systeem uit bijlage III, met uitzondering van punt 2 van die bijlage, en dat besluit rechtsgevolgen heeft of die persoon op vergelijkbare wijze aanmerkelijk treft op een manier die hij als nadelig ziet voor zijn gezondheid, veiligheid of grondrechten.
- UitzonderingLid 2 sluit het recht uit voor AI-systemen waarvoor uitzonderingen op of beperkingen van deze plicht volgen uit het Unierecht of het nationale recht in overeenstemming met het Unierecht. Lid 3 beperkt het recht bovendien tot gevallen waarin het niet al langs andere weg in het Unierecht is geregeld, wat het onderscheid met artikel 22 van de AVG tot een vraag per geval maakt.
Zolang deze uitzondering niet is uitgesloten, blijft de uitkomst voorwaardelijk en moet u die zelf vaststellen.
Gevolg
- ActieRicht de afhandeling van een verzoek om uitleg in
  praxikon:eu:ai-act:action:handle-explanation-requests

Wat moet worden vastgelegd

1 van 1 getoond

Dit is wat in het dossier moet zitten om te laten zien dat de actie is uitgevoerd.

Bron
Officieel feit op dit object, met vindplaats.
- EU AI-verordening 2024/1689
  Vindplaats: Artikel 86, leden 1 tot en met 3
  praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689
  Open officiële bron
Via
- Voorwaarde | alleVan toepassing wanneer een gebruiksverantwoordelijke een besluit over een natuurlijke persoon neemt op basis van de uitvoer van een hoog-risico AI-systeem uit bijlage III, met uitzondering van punt 2 van die bijlage, en dat besluit rechtsgevolgen heeft of die persoon op vergelijkbare wijze aanmerkelijk treft op een manier die hij als nadelig ziet voor zijn gezondheid, veiligheid of grondrechten.
- UitzonderingLid 2 sluit het recht uit voor AI-systemen waarvoor uitzonderingen op of beperkingen van deze plicht volgen uit het Unierecht of het nationale recht in overeenstemming met het Unierecht. Lid 3 beperkt het recht bovendien tot gevallen waarin het niet al langs andere weg in het Unierecht is geregeld, wat het onderscheid met artikel 22 van de AVG tot een vraag per geval maakt.
Zolang deze uitzondering niet is uitgesloten, blijft de uitkomst voorwaardelijk en moet u die zelf vaststellen.
Gevolg
- BewijsRegister van verzoeken om uitleg
  praxikon:eu:ai-act:evidence:explanation-request-record

Wat het in stand houdt

1 van 1 getoond

Dit is wat de naleving over de tijd in stand houdt, periodiek of bij een gebeurtenis.

Bron
Officieel feit op dit object, met vindplaats.
- EU AI-verordening 2024/1689
  Vindplaats: Artikel 86, leden 1 tot en met 3
  praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689
  Open officiële bron
Via
- Voorwaarde | alleVan toepassing wanneer een gebruiksverantwoordelijke een besluit over een natuurlijke persoon neemt op basis van de uitvoer van een hoog-risico AI-systeem uit bijlage III, met uitzondering van punt 2 van die bijlage, en dat besluit rechtsgevolgen heeft of die persoon op vergelijkbare wijze aanmerkelijk treft op een manier die hij als nadelig ziet voor zijn gezondheid, veiligheid of grondrechten.
- UitzonderingLid 2 sluit het recht uit voor AI-systemen waarvoor uitzonderingen op of beperkingen van deze plicht volgen uit het Unierecht of het nationale recht in overeenstemming met het Unierecht. Lid 3 beperkt het recht bovendien tot gevallen waarin het niet al langs andere weg in het Unierecht is geregeld, wat het onderscheid met artikel 22 van de AVG tot een vraag per geval maakt.
Zolang deze uitzondering niet is uitgesloten, blijft de uitkomst voorwaardelijk en moet u die zelf vaststellen.
Gevolg
- BorgingDoorzetten en termijnbewaking van een verzoek om uitleg
  praxikon:eu:ai-act:control:explanation-request-routing

Openbare hulpmiddelen

1 van 1 getoond

Dit is de openbare route waarmee een lezer het zelf kan doen.

Bron
Officieel feit op dit object, met vindplaats.
- EU AI-verordening 2024/1689
  Vindplaats: Artikel 86, leden 1 tot en met 3
  praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689
  Open officiële bron
Via
- Voorwaarde | alleVan toepassing wanneer een gebruiksverantwoordelijke een besluit over een natuurlijke persoon neemt op basis van de uitvoer van een hoog-risico AI-systeem uit bijlage III, met uitzondering van punt 2 van die bijlage, en dat besluit rechtsgevolgen heeft of die persoon op vergelijkbare wijze aanmerkelijk treft op een manier die hij als nadelig ziet voor zijn gezondheid, veiligheid of grondrechten.
- UitzonderingLid 2 sluit het recht uit voor AI-systemen waarvoor uitzonderingen op of beperkingen van deze plicht volgen uit het Unierecht of het nationale recht in overeenstemming met het Unierecht. Lid 3 beperkt het recht bovendien tot gevallen waarin het niet al langs andere weg in het Unierecht is geregeld, wat het onderscheid met artikel 22 van de AVG tot een vraag per geval maakt.
Zolang deze uitzondering niet is uitgesloten, blijft de uitkomst voorwaardelijk en moet u die zelf vaststellen.
Gevolg
- HulpmiddelVolledige tekst van artikel 86
  praxikon:eu:ai-act:template:article-86-legal-text

Wat naar dit object verwijst

Objecten die aan deze verplichting hangen

4 van 4 getoond

Het object hoort bij deze verplichting. Daar staat de bronregel waaraan het hangt.

Bron
Dit object draagt geen eigen officieel feit. De bronregel hieronder staat bij de verplichting waaraan het hangt; de koppeling zelf is redactioneel vastgelegd.
- EU AI-verordening 2024/1689
  Vindplaats: Artikel 86, leden 1 tot en met 3
  praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689
  Open officiële bron
Via
- Voorwaarde | alleIn te richten voordat een bijlage III-systeem bijdraagt aan besluiten over natuurlijke personen, en opnieuw te bezien bij elke wijziging van dat besluitproces.
Relatie vastgelegd op: Richt de afhandeling van een verzoek om uitleg in
Gevolg
- ActieRicht de afhandeling van een verzoek om uitleg in
  praxikon:eu:ai-act:action:handle-explanation-requests
Bron
Dit object draagt geen eigen officieel feit. De bronregel hieronder staat bij de verplichting waaraan het hangt; de koppeling zelf is redactioneel vastgelegd.
- EU AI-verordening 2024/1689
  Vindplaats: Artikel 85
  praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689
  Open officiële bron
- EU AI-verordening 2024/1689
  Vindplaats: Artikel 86, leden 1 tot en met 3
  praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689
  Open officiële bron
Via
Geen voorwaarde of uitzondering vastgelegd op dit object.
Relatie vastgelegd op: Doorzetten en termijnbewaking van een verzoek om uitleg
Gevolg
- BorgingDoorzetten en termijnbewaking van een verzoek om uitleg
  praxikon:eu:ai-act:control:explanation-request-routing
Bron
Dit object draagt geen eigen officieel feit. De bronregel hieronder staat bij de verplichting waaraan het hangt; de koppeling zelf is redactioneel vastgelegd.
- EU AI-verordening 2024/1689
  Vindplaats: Artikel 85
  praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689
  Open officiële bron
- EU AI-verordening 2024/1689
  Vindplaats: Artikel 86, leden 1 tot en met 3
  praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689
  Open officiële bron
Via
Geen voorwaarde of uitzondering vastgelegd op dit object.
Relatie vastgelegd op: Register van verzoeken om uitleg
Gevolg
- BewijsRegister van verzoeken om uitleg
  praxikon:eu:ai-act:evidence:explanation-request-record
Bron
Dit object draagt geen eigen officieel feit. De bronregel hieronder staat bij de verplichting waaraan het hangt; de koppeling zelf is redactioneel vastgelegd.
- EU AI-verordening 2024/1689
  Vindplaats: Artikel 86, leden 1 tot en met 3
  praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689
  Open officiële bron
Via
Geen voorwaarde of uitzondering vastgelegd op dit object.
Relatie vastgelegd op: Volledige tekst van artikel 86
Gevolg
- HulpmiddelVolledige tekst van artikel 86
  praxikon:eu:ai-act:template:article-86-legal-text

Wat dit object zegt

Officieel feit

Toe te schrijven aan een benoemde primaire bron, met vindplaats. Bij verschil is de officiële bron leidend.

Lid 1 geeft elke geraakte persoon die onderworpen is aan een besluit dat de gebruiksverantwoordelijke neemt op basis van de uitvoer van een in bijlage III opgenomen hoog-risico AI-systeem, met uitzondering van punt 2 van die bijlage, en dat rechtsgevolgen heeft of hem op vergelijkbare wijze aanmerkelijk treft op een manier die hij als nadelig beschouwt voor zijn gezondheid, veiligheid of grondrechten, het recht om van de gebruiksverantwoordelijke duidelijke en zinvolle uitleg te verkrijgen over de rol van het AI-systeem in de besluitvormingsprocedure en over de hoofdelementen van het genomen besluit. Lid 2 bepaalt dat lid 1 niet geldt voor het gebruik van AI-systemen waarvoor uitzonderingen op of beperkingen van die plicht voortvloeien uit het Unierecht of het nationale recht in overeenstemming met het Unierecht. Lid 3 bepaalt dat dit artikel alleen geldt voor zover het in lid 1 bedoelde recht niet anderszins in het Unierecht is vastgelegd.
- Vindplaats: Artikel 86, leden 1 tot en met 3praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689Open officiële bron

Onze duiding

Onze eigen lezing. Kan veranderen zonder dat het recht verandert, en is niet het standpunt van een toezichthouder.

Dit recht komt bij u binnen langs een ander kanaal dan de rest van de verordening. Een toezichthouder schrijft u aan; een sollicitant of een burger belt of mailt, en meestal bij uw bestaande klachten- of bezwaarloket. Dat loket weet vandaag niet dat er een AI-systeem in het proces zat, laat staan welke rol het speelde, en dat is precies waar het misgaat. Twee dingen zijn daarom belangrijker dan de juridische diepte van de uitleg zelf: dat uw eerstelijns kanaal een verzoek herkent, en dat er per besluit terug te vinden is welk systeem in welke versie eraan heeft bijgedragen. Zonder dat tweede kunt u uitleggen hoe uw systeem in het algemeen werkt, maar niet wat er in dit geval is gebeurd, en dat is wat er wordt gevraagd. Let ook op de verhouding tot artikel 22 van de AVG: waar dat artikel al een recht geeft, wijkt artikel 86 terug, maar de reikwijdte verschilt genoeg dat u die vraag niet in het algemeen kunt afdoen.
- Vindplaats: Artikel 86, leden 1 tot en met 3praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689Open officiële bron

Aanbevolen stap

Een praktische stap die wij passend achten. Geen verplichting die uit de verordening volgt.

Leg vast, per bijlage III-systeem dat aan besluiten over personen bijdraagt, welk besluit door welke systeemversie is ondersteund, en zorg dat uw klachten- of bezwaarloket een verzoek om uitleg herkent en doorzet naar iemand die die vraag kan beantwoorden. Bepaal daarnaast per proces of artikel 22 van de AVG al een recht geeft, want dan wijkt artikel 86 terug.
- Vindplaats: Artikel 86, leden 1 tot en met 3praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689Open officiële bron

Wanneer dit geldt

1Van toepassing wanneer een gebruiksverantwoordelijke een besluit over een natuurlijke persoon neemt op basis van de uitvoer van een hoog-risico AI-systeem uit bijlage III, met uitzondering van punt 2 van die bijlage, en dat besluit rechtsgevolgen heeft of die persoon op vergelijkbare wijze aanmerkelijk treft op een manier die hij als nadelig ziet voor zijn gezondheid, veiligheid of grondrechten.

Wanneer dit niet geldt

Lid 2 sluit het recht uit voor AI-systemen waarvoor uitzonderingen op of beperkingen van deze plicht volgen uit het Unierecht of het nationale recht in overeenstemming met het Unierecht. Lid 3 beperkt het recht bovendien tot gevallen waarin het niet al langs andere weg in het Unierecht is geregeld, wat het onderscheid met artikel 22 van de AVG tot een vraag per geval maakt.

Verwijzen naar dit object

Citeerblok

Neem deze verwijzing over in uw advies, artikel of dossier. De identifier, de versie en de hash maken de uitspraak later terugvindbaar, ook wanneer de dataset intussen verder is gegaan.

Bronvermelding

Praxikon, "Artikel 86: recht op uitleg bij een besluit",
praxikon:eu:ai-act:obligation:article-86-right-to-explanation@1.0.0,
dataset praxikon:sys:registry:dataset:ai-act-implementation-graph 2.1.0 (schema 1.4.0),
effective_at 2026-08-02T00:00:00.000Z, known_at 2026-08-14T00:00:00.000Z,
sha256 fdff4b46310b77efe7995b1f93427a199d0ce4ca2d3d59ce4cb9db0cc640944c,
https://www.praxikon.com/nl/verkenner/obligation/article-86-right-to-explanation
(https://www.praxikon.com/api/v1/obligations?id=praxikon%3Aeu%3Aai-act%3Aobligation%3Aarticle-86-right-to-explanation&effective_at=2026-08-02&known_at=2026-08-14&lang=nl, geraadpleegd 2026-08-25)

Korte vorm

praxikon:eu:ai-act:obligation:article-86-right-to-explanation@1.0.0 (sha256 fdff4b46)

BibTeX

@misc{praxikon-eu-ai-act-obligation-article-86-right-to-explanation-1-0-0,
  author       = {{Praxikon}},
  title        = {Artikel 86: recht op uitleg bij een besluit},
  year         = {2026},
  version      = {1.0.0},
  number       = {praxikon:eu:ai-act:obligation:article-86-right-to-explanation},
  howpublished = {AI Act Change \& Evidence Graph, dataset 2.1.0, schema 1.4.0},
  note         = {effective_at 2026-08-02T00:00:00.000Z; known_at 2026-08-14T00:00:00.000Z; sha256 fdff4b46310b77efe7995b1f93427a199d0ce4ca2d3d59ce4cb9db0cc640944c},
  url          = {https://www.praxikon.com/nl/verkenner/obligation/article-86-right-to-explanation},
  urldate      = {2026-08-25},
  language     = {nl}
}

CSL JSON

[
  {
    "id": "praxikon:eu:ai-act:obligation:article-86-right-to-explanation@1.0.0",
    "type": "dataset",
    "title": "Artikel 86: recht op uitleg bij een besluit",
    "container-title": "AI Act Change & Evidence Graph",
    "publisher": "Praxikon",
    "version": "1.0.0",
    "number": "praxikon:eu:ai-act:obligation:article-86-right-to-explanation",
    "URL": "https://www.praxikon.com/nl/verkenner/obligation/article-86-right-to-explanation",
    "language": "nl",
    "issued": {
      "date-parts": [
        [
          2026,
          8,
          14
        ]
      ]
    },
    "accessed": {
      "date-parts": [
        [
          2026,
          8,
          25
        ]
      ]
    },
    "note": "dataset praxikon:sys:registry:dataset:ai-act-implementation-graph 2.1.0; schema 1.4.0; effective_at 2026-08-02T00:00:00.000Z; known_at 2026-08-14T00:00:00.000Z; sha256 fdff4b46310b77efe7995b1f93427a199d0ce4ca2d3d59ce4cb9db0cc640944c; retrieved_from https://www.praxikon.com/api/v1/obligations?id=praxikon%3Aeu%3Aai-act%3Aobligation%3Aarticle-86-right-to-explanation&effective_at=2026-08-02&known_at=2026-08-14&lang=nl; licence https://www.praxikon.com/nl/legal/terms"
  }
]

Hoe u een verwijzing later controleert, staat in de methodologie. Voorwaarden

Voor agents en integraties

Deze pagina en de machine-uitvoer komen uit hetzelfde object en dezelfde twee tijdassen.

Open als JSON Open als JSON-LD Menselijke uitleg Lees de methodologie