Artikel 86: recht op uitleg bij een besluit
Wie wordt geraakt door een besluit dat een gebruiksverantwoordelijke neemt op basis van de uitvoer van een hoog-risico AI-systeem uit bijlage III, kan uitleg vragen over de rol van dat systeem in de besluitvorming en over de hoofdelementen van het besluit.
Lid 1 geeft elke geraakte persoon die onderworpen is aan een besluit dat de gebruiksverantwoordelijke neemt op basis van de uitvoer van een in bijlage III opgenomen hoog-risico AI-systeem, met uitzondering van punt 2 van die bijlage, en dat rechtsgevolgen heeft of hem op vergelijkbare wijze aanmerkelijk treft op een manier die hij als nadelig beschouwt voor zijn gezondheid, veiligheid of grondrechten, het recht om van de gebruiksverantwoordelijke duidelijke en zinvolle uitleg te verkrijgen over de rol van het AI-systeem in de besluitvormingsprocedure en over de hoofdelementen van het genomen besluit.
Praxikon houdt Artikel 86: recht op uitleg bij een besluit uit de EU AI Act bij, getoetst aan de officiële bron op 14 augustus 2026, met per uitspraak de vindplaats erbij.
- Status
- Van toepassing
- Toepassingsmoment
- 2 augustus 2026
- Versie
- 1.0.0
- Laatst gecontroleerd
- 14 augustus 2026
Reviewstatus: tegen de officiële bron gelegd (14 augustus 2026). Volgende controle uiterlijk 10 februari 2027. De controledatum is de kennisdatum van deze versie; een latere hercontrole is niet vastgelegd.
Van bron naar bewijs
Waarom deze verplichting geldt, wat zij van u vraagt en waarmee u dat aantoont.
Geldt
Van toepassing · 2 augustus 2026
Voor wie
Gebruiksverantwoordelijke
Wat u doet
Richt de afhandeling van een verzoek om uitleg in
Wat u vastlegt
Register van verzoeken om uitleg
Officiële bron
Voor wie dit relevant is
Wanneer dit geldt
Gebruiksverantwoordelijke
Een organisatie die een AI-systeem onder haar gezag gebruikt, buiten persoonlijk niet-professioneel gebruik.
- 1Van toepassing wanneer een gebruiksverantwoordelijke een besluit over een natuurlijke persoon neemt op basis van de uitvoer van een hoog-risico AI-systeem uit bijlage III, met uitzondering van punt 2 van die bijlage, en dat besluit rechtsgevolgen heeft of die persoon op vergelijkbare wijze aanmerkelijk treft op een manier die hij als nadelig ziet voor zijn gezondheid, veiligheid of grondrechten.
Wat de officiële bron vastlegt
Lid 1 geeft elke geraakte persoon die onderworpen is aan een besluit dat de gebruiksverantwoordelijke neemt op basis van de uitvoer van een in bijlage III opgenomen hoog-risico AI-systeem, met uitzondering van punt 2 van die bijlage, en dat rechtsgevolgen heeft of hem op vergelijkbare wijze aanmerkelijk treft op een manier die hij als nadelig beschouwt voor zijn gezondheid, veiligheid of grondrechten, het recht om van de gebruiksverantwoordelijke duidelijke en zinvolle uitleg te verkrijgen over de rol van het AI-systeem in de besluitvormingsprocedure en over de hoofdelementen van het genomen besluit. Lid 2 bepaalt dat lid 1 niet geldt voor het gebruik van AI-systemen waarvoor uitzonderingen op of beperkingen van die plicht voortvloeien uit het Unierecht of het nationale recht in overeenstemming met het Unierecht. Lid 3 bepaalt dat dit artikel alleen geldt voor zover het in lid 1 bedoelde recht niet anderszins in het Unierecht is vastgelegd.
Onze duiding
De officiële bron blijft leidend. Deze algemene duiding is geen juridisch advies.
Dit recht komt bij u binnen langs een ander kanaal dan de rest van de verordening. Een toezichthouder schrijft u aan; een sollicitant of een burger belt of mailt, en meestal bij uw bestaande klachten- of bezwaarloket. Dat loket weet vandaag niet dat er een AI-systeem in het proces zat, laat staan welke rol het speelde, en dat is precies waar het misgaat. Twee dingen zijn daarom belangrijker dan de juridische diepte van de uitleg zelf: dat uw eerstelijns kanaal een verzoek herkent, en dat er per besluit terug te vinden is welk systeem in welke versie eraan heeft bijgedragen. Zonder dat tweede kunt u uitleggen hoe uw systeem in het algemeen werkt, maar niet wat er in dit geval is gebeurd, en dat is wat er wordt gevraagd. Let ook op de verhouding tot artikel 22 van de AVG: waar dat artikel al een recht geeft, wijkt artikel 86 terug, maar de reikwijdte verschilt genoeg dat u die vraag niet in het algemeen kunt afdoen.
Wat u nu kunt doen
Leg vast, per bijlage III-systeem dat aan besluiten over personen bijdraagt, welk besluit door welke systeemversie is ondersteund, en zorg dat uw klachten- of bezwaarloket een verzoek om uitleg herkent en doorzet naar iemand die die vraag kan beantwoorden. Bepaal daarnaast per proces of artikel 22 van de AVG al een recht geeft, want dan wijkt artikel 86 terug.
- 01
Richt de afhandeling van een verzoek om uitleg in
Zorg dat uw klachten- of bezwaarloket een verzoek om uitleg over een AI-ondersteund besluit herkent, dat er per besluit terug te vinden is welk systeem in welke versie eraan bijdroeg, en dat iemand is aangewezen die de uitleg kan geven.
Wat u moet vastleggen
Register van verzoeken om uitleg
Per verzoek: wie het deed, over welk besluit, welk systeem en welke versie eraan bijdroeg, welke uitleg is gegeven en wanneer. Dit is ook het dossier waarmee u laat zien dat u het recht niet stilzwijgend hebt genegeerd.
Borging en hercontrole
Doorzetten en termijnbewaking van een verzoek om uitleg
De borging dat een binnengekomen verzoek binnen een vastgelegde termijn bij een aanwijsbare persoon landt en beantwoord wordt, in plaats van in een algemene postbus te blijven liggen.
Openbare hulpmiddelen
Volledige tekst van artikel 86
De volledige wettekst in de publieke AI Act Explorer.
Voorwaarden en uitzonderingen
- Lid 2 sluit het recht uit voor AI-systemen waarvoor uitzonderingen op of beperkingen van deze plicht volgen uit het Unierecht of het nationale recht in overeenstemming met het Unierecht. Lid 3 beperkt het recht bovendien tot gevallen waarin het niet al langs andere weg in het Unierecht is geregeld, wat het onderscheid met artikel 22 van de AVG tot een vraag per geval maakt.
Officiële bronnen en locators
EU AI-verordening 2024/1689
Europees Parlement en Raad | original-oj-2024-07-12
Bronlocator: Artikel 86, leden 1 tot en met 3
Verwijzen naar dit object
Citeerblok
Neem deze verwijzing over in uw advies, artikel of dossier. De identifier, de versie en de hash maken de uitspraak later terugvindbaar, ook wanneer de dataset intussen verder is gegaan.
Bronvermelding
Praxikon, "Artikel 86: recht op uitleg bij een besluit", praxikon:eu:ai-act:obligation:article-86-right-to-explanation@1.0.0, dataset praxikon:sys:registry:dataset:ai-act-implementation-graph 2.1.0 (schema 1.4.0), effective_at 2026-08-02T00:00:00.000Z, known_at 2026-08-14T00:00:00.000Z, sha256 fdff4b46310b77efe7995b1f93427a199d0ce4ca2d3d59ce4cb9db0cc640944c, https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-86-right-to-explanation (https://www.praxikon.com/api/v1/obligations?id=praxikon%3Aeu%3Aai-act%3Aobligation%3Aarticle-86-right-to-explanation&effective_at=2026-08-02&known_at=2026-08-14&lang=nl, geraadpleegd 2026-08-21)
Korte vorm
praxikon:eu:ai-act:obligation:article-86-right-to-explanation@1.0.0 (sha256 fdff4b46)
BibTeX
@misc{praxikon-eu-ai-act-obligation-article-86-right-to-explanation-1-0-0,
author = {{Praxikon}},
title = {Artikel 86: recht op uitleg bij een besluit},
year = {2026},
version = {1.0.0},
number = {praxikon:eu:ai-act:obligation:article-86-right-to-explanation},
howpublished = {AI Act Change \& Evidence Graph, dataset 2.1.0, schema 1.4.0},
note = {effective_at 2026-08-02T00:00:00.000Z; known_at 2026-08-14T00:00:00.000Z; sha256 fdff4b46310b77efe7995b1f93427a199d0ce4ca2d3d59ce4cb9db0cc640944c},
url = {https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-86-right-to-explanation},
urldate = {2026-08-21},
language = {nl}
}CSL JSON
[
{
"id": "praxikon:eu:ai-act:obligation:article-86-right-to-explanation@1.0.0",
"type": "dataset",
"title": "Artikel 86: recht op uitleg bij een besluit",
"container-title": "AI Act Change & Evidence Graph",
"publisher": "Praxikon",
"version": "1.0.0",
"number": "praxikon:eu:ai-act:obligation:article-86-right-to-explanation",
"URL": "https://www.praxikon.com/nl/verplichtingen/article-86-right-to-explanation",
"language": "nl",
"issued": {
"date-parts": [
[
2026,
8,
14
]
]
},
"accessed": {
"date-parts": [
[
2026,
8,
21
]
]
},
"note": "dataset praxikon:sys:registry:dataset:ai-act-implementation-graph 2.1.0; schema 1.4.0; effective_at 2026-08-02T00:00:00.000Z; known_at 2026-08-14T00:00:00.000Z; sha256 fdff4b46310b77efe7995b1f93427a199d0ce4ca2d3d59ce4cb9db0cc640944c; retrieved_from https://www.praxikon.com/api/v1/obligations?id=praxikon%3Aeu%3Aai-act%3Aobligation%3Aarticle-86-right-to-explanation&effective_at=2026-08-02&known_at=2026-08-14&lang=nl; licence https://www.praxikon.com/nl/legal/terms"
}
]Hoe u een verwijzing later controleert, staat in de methodologie. Voorwaarden
Versiehistorie
v1.0.0
2 augustus 2026
Artikel 86: recht op uitleg bij een besluit
Wie wordt geraakt door een besluit dat een gebruiksverantwoordelijke neemt op basis van de uitvoer van een hoog-risico AI-systeem uit bijlage III, kan uitleg vragen over de rol van dat systeem in de besluitvorming en over de hoofdelementen van het besluit.
Correcties op deze verplichting
Er is geen inhoudelijke correctie op dit object vastgelegd.
Open het correctielogboek
Uitvoering
Van verplichting naar geregeld en aantoonbaar
Weten waar u staat is stap één. Embed AI vertaalt deze verplichting naar een concrete aanpak voor uw organisatie: scope, eigenaarschap, register en bewijs.
Bekijk de aanpak van Embed AIVoor AI-agents en integraties
Deze pagina en de machine-uitvoer komen uit hetzelfde versieerbare object. Gebruik de API voor deterministische filters op rol, onderwerp en tijd.