StandaardRichtsnoerv1.0.0

EN ISO/IEC 42001: managementsysteem voor kunstmatige intelligentie

Het certificeerbare AI-managementsysteem op organisatieniveau, sinds 2026 ook Europese norm, maar geen geharmoniseerde norm onder de AI-verordening.

De officiële bron blijft leidend. Dit is algemene informatie over verplichtingen en geen juridisch advies. Bekijk dit object op de kaart

Adres en citatie

Dit object heeft een eigen adres dat nooit wordt hernoemd of hergebruikt. Neem de identifier op in uw eigen dossier, niet de titel of de link.

Identifier: praxikon:eu:ai-act:standard:standard-en-iso-iec-42001-ai-management-system
Payload-hash (sha256): 5ee10b85a24a9bf7b3568085d9b7505cba98678fa0ec51d64f233cedb479aae9

Citatieregel

Praxikon, "EN ISO/IEC 42001: managementsysteem voor kunstmatige intelligentie", praxikon:eu:ai-act:standard:standard-en-iso-iec-42001-ai-management-system@1.0.0, dataset praxikon:sys:registry:dataset:ai-act-implementation-graph 2.1.0 (schema 1.4.0), effective_at 2026-08-08T00:00:00.000Z, known_at 2026-08-14T00:00:00.000Z, sha256 5ee10b85a24a9bf7b3568085d9b7505cba98678fa0ec51d64f233cedb479aae9

Versie: 1.0.0
Juridische tijd (effective_at): 8 augustus 2026
Kennistijd (known_at): 8 augustus 2026
Afgesloten op: Nog niet afgesloten
Onderwerpen: standards

Reviewstatus: Tegen de officiële bron gelegd (8 augustus 2026). Volgende controle uiterlijk 4 februari 2027. De controledatum is de kennisdatum van deze versie; een latere hercontrole is niet vastgelegd.

Wat dit object aan andere objecten koppelt

Elke relatie staat hieronder als pad: van de bron met vindplaats, via de voorwaarden en uitzonderingen van het object dat de relatie draagt, naar het gevolg. Een vindplaats hoort in de data bij een uitspraak en niet bij een relatie, dus de bron is het bronanker van het dragende object.

De verplichting waaraan dit hangt

1 van 1 getoond

Het object hoort bij deze verplichting. Daar staat de bronregel waaraan het hangt.

Bron
Officieel feit op dit object, met vindplaats.
- CEN-CENELEC JTC 21: Europese normen onder normalisatieverzoek M/613
  Vindplaats: EN ISO/IEC 42001:2026, Europese overname via CEN-CENELEC
  praxikon:eu:ai-act:source:cen-cenelec-jtc21
  Open officiële bron
- EU AI-verordening 2024/1689
  Vindplaats: Artikel 17; artikel 40
  praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689
  Open officiële bron
Via
- Voorwaarde | alleBruikbaar voor zowel aanbieders als gebruiksverantwoordelijken die AI-governance organisatiebreed willen inrichten.
- UitzonderingCertificering tegen ISO/IEC 42001 vervangt geen enkele verplichting uit de AI-verordening en verschuift de bewijslast niet.
Zolang deze uitzondering niet is uitgesloten, blijft de uitkomst voorwaardelijk en moet u die zelf vaststellen.
Gevolg
- VerplichtingArtikel 17: kwaliteitsmanagementsysteem
  praxikon:eu:ai-act:obligation:article-17-quality-management

Waar dit object over gaat

2 van 2 getoond

Het object gaat over deze rol. Ongedifferentieerd: hieruit volgt niet dat de plicht op deze rol rust.

Bron
Officieel feit op dit object, met vindplaats.
- CEN-CENELEC JTC 21: Europese normen onder normalisatieverzoek M/613
  Vindplaats: EN ISO/IEC 42001:2026, Europese overname via CEN-CENELEC
  praxikon:eu:ai-act:source:cen-cenelec-jtc21
  Open officiële bron
- EU AI-verordening 2024/1689
  Vindplaats: Artikel 17; artikel 40
  praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689
  Open officiële bron
Via
- Voorwaarde | alleBruikbaar voor zowel aanbieders als gebruiksverantwoordelijken die AI-governance organisatiebreed willen inrichten.
- UitzonderingCertificering tegen ISO/IEC 42001 vervangt geen enkele verplichting uit de AI-verordening en verschuift de bewijslast niet.
Zolang deze uitzondering niet is uitgesloten, blijft de uitkomst voorwaardelijk en moet u die zelf vaststellen.
Gevolg
- ActorGebruiksverantwoordelijke
  praxikon:eu:ai-act:actor:deployer
- ActorAanbieder van een AI-systeem
  praxikon:eu:ai-act:actor:provider

Wat dit object zegt

Officieel feit

Toe te schrijven aan een benoemde primaire bron, met vindplaats. Bij verschil is de officiële bron leidend.

ISO/IEC 42001:2023 is de eerste certificeerbare internationale norm voor een AI-managementsysteem, gepubliceerd op 18 december 2023 en opgebouwd volgens de plan-do-check-act-cyclus. De tekst is ongewijzigd overgenomen als EN ISO/IEC 42001:2026, goedgekeurd door CEN op 13 maart 2026, met nationale invoering door de aangesloten normalisatie-instituten. Deze adoptie is geen deliverable onder standaardisatieverzoek M/613: de norm is niet met referentie in het Publicatieblad bekendgemaakt en geeft dus geen vermoeden van conformiteit onder artikel 40. Voor artikel 17 is EN 18286:2026 de aangewezen deliverable onder M/613; ook die norm is niet met referentie in het Publicatieblad bekendgemaakt.
- Vindplaats: EN ISO/IEC 42001:2026, Europese overname via CEN-CENELECpraxikon:eu:ai-act:source:cen-cenelec-jtc21Open officiële bron
- Vindplaats: Artikel 17; artikel 40praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689Open officiële bron

Onze duiding

Onze eigen lezing. Kan veranderen zonder dat het recht verandert, en is niet het standpunt van een toezichthouder.

Hier zit de duurste misvatting in de hele normenlaag: een ISO/IEC 42001-certificaat is geen AI Act-conformiteit. Het certificaat toont aan dat u een besturingsstructuur heeft, niet dat een specifiek hoog-risico systeem aan de verordening voldoet. Gedocumenteerde lacunes ten opzichte van artikel 17 zijn onder meer het ontbreken van een nalevingsstrategie per systeem, van vooraf bepaald wijzigingsbeheer voor blijvend lerende systemen, van de meldtermijnen voor ernstige incidenten uit artikel 73, en van een gestructureerde grondrechtenbeoordeling. Verkopers die "ISO 42001 gecertificeerd, dus AI Act-proof" zeggen, verkopen u een certificaat en niet uw dossier.
- Vindplaats: EN ISO/IEC 42001:2026, Europese overname via CEN-CENELECpraxikon:eu:ai-act:source:cen-cenelec-jtc21Open officiële bron
- Vindplaats: Artikel 17; artikel 40praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689Open officiële bron

Aanbevolen stap

Een praktische stap die wij passend achten. Geen verplichting die uit de verordening volgt.

Gebruik ISO/IEC 42001 als de organisatorische laag (beleid, rollen, directiebeoordeling, interne audit) en zet daar de systeemgebonden laag bovenop: per hoog-risico systeem een eigen dossier langs de clausules van EN 18286. Vul de hierboven genoemde lacunes bewust aan: nalevingsstrategie per systeem, vooraf bepaald wijzigingsbeheer, incidentmeldproces met de termijnen van artikel 73, en grondrechtenbeoordeling. Vraag bij inkoop niet naar het certificaat maar naar de toepassingsverklaring en de auditrapportage.
- Vindplaats: EN ISO/IEC 42001:2026, Europese overname via CEN-CENELECpraxikon:eu:ai-act:source:cen-cenelec-jtc21Open officiële bron
- Vindplaats: Artikel 17; artikel 40praxikon:eu:ai-act:source:reg-eu-2024-1689Open officiële bron

Wanneer dit geldt

1Bruikbaar voor zowel aanbieders als gebruiksverantwoordelijken die AI-governance organisatiebreed willen inrichten.

Wanneer dit niet geldt

Certificering tegen ISO/IEC 42001 vervangt geen enkele verplichting uit de AI-verordening en verschuift de bewijslast niet.

Verwijzen naar dit object

Citeerblok

Neem deze verwijzing over in uw advies, artikel of dossier. De identifier, de versie en de hash maken de uitspraak later terugvindbaar, ook wanneer de dataset intussen verder is gegaan.

Bronvermelding

Praxikon, "EN ISO/IEC 42001: managementsysteem voor kunstmatige intelligentie",
praxikon:eu:ai-act:standard:standard-en-iso-iec-42001-ai-management-system@1.0.0,
dataset praxikon:sys:registry:dataset:ai-act-implementation-graph 2.1.0 (schema 1.4.0),
effective_at 2026-08-08T00:00:00.000Z, known_at 2026-08-08T00:00:00.000Z,
sha256 5ee10b85a24a9bf7b3568085d9b7505cba98678fa0ec51d64f233cedb479aae9,
https://www.praxikon.com/nl/verkenner/standard/standard-en-iso-iec-42001-ai-management-system
(https://www.praxikon.com/api/v1/entities?id=praxikon%3Aeu%3Aai-act%3Astandard%3Astandard-en-iso-iec-42001-ai-management-system&effective_at=2026-08-08&known_at=2026-08-08&lang=nl, geraadpleegd 2026-08-25)

Korte vorm

praxikon:eu:ai-act:standard:standard-en-iso-iec-42001-ai-management-system@1.0.0 (sha256 5ee10b85)

BibTeX

@misc{praxikon-eu-ai-act-standard-standard-en-iso-iec-42001-ai-management-system-1-0-0,
  author       = {{Praxikon}},
  title        = {EN ISO/IEC 42001: managementsysteem voor kunstmatige intelligentie},
  year         = {2026},
  version      = {1.0.0},
  number       = {praxikon:eu:ai-act:standard:standard-en-iso-iec-42001-ai-management-system},
  howpublished = {AI Act Change \& Evidence Graph, dataset 2.1.0, schema 1.4.0},
  note         = {effective_at 2026-08-08T00:00:00.000Z; known_at 2026-08-08T00:00:00.000Z; sha256 5ee10b85a24a9bf7b3568085d9b7505cba98678fa0ec51d64f233cedb479aae9},
  url          = {https://www.praxikon.com/nl/verkenner/standard/standard-en-iso-iec-42001-ai-management-system},
  urldate      = {2026-08-25},
  language     = {nl}
}

CSL JSON

[
  {
    "id": "praxikon:eu:ai-act:standard:standard-en-iso-iec-42001-ai-management-system@1.0.0",
    "type": "dataset",
    "title": "EN ISO/IEC 42001: managementsysteem voor kunstmatige intelligentie",
    "container-title": "AI Act Change & Evidence Graph",
    "publisher": "Praxikon",
    "version": "1.0.0",
    "number": "praxikon:eu:ai-act:standard:standard-en-iso-iec-42001-ai-management-system",
    "URL": "https://www.praxikon.com/nl/verkenner/standard/standard-en-iso-iec-42001-ai-management-system",
    "language": "nl",
    "issued": {
      "date-parts": [
        [
          2026,
          8,
          8
        ]
      ]
    },
    "accessed": {
      "date-parts": [
        [
          2026,
          8,
          25
        ]
      ]
    },
    "note": "dataset praxikon:sys:registry:dataset:ai-act-implementation-graph 2.1.0; schema 1.4.0; effective_at 2026-08-08T00:00:00.000Z; known_at 2026-08-08T00:00:00.000Z; sha256 5ee10b85a24a9bf7b3568085d9b7505cba98678fa0ec51d64f233cedb479aae9; retrieved_from https://www.praxikon.com/api/v1/entities?id=praxikon%3Aeu%3Aai-act%3Astandard%3Astandard-en-iso-iec-42001-ai-management-system&effective_at=2026-08-08&known_at=2026-08-08&lang=nl; licence https://www.praxikon.com/nl/legal/terms"
  }
]

Hoe u een verwijzing later controleert, staat in de methodologie. Voorwaarden

Voor agents en integraties

Deze pagina en de machine-uitvoer komen uit hetzelfde object en dezelfde twee tijdassen.

Open als JSON Open als JSON-LD Lees de methodologie