Waarom hangt dit object aan dat object

Bepaal per rol, systeem en gebruikscontext welke combinatie van instructie, begeleiding, oefening of training passend is.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Redactioneel gecontroleerd | ai-literacy

Zet rollen af tegen de AI-systemen die zij gebruiken en noteer per combinatie wat iemand moet kunnen beoordelen: wat het systeem doet, waar het faalt, op wie het wordt toegepast en wanneer iemand moet ingrijpen of escaleren.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Redactioneel gecontroleerd | ai-literacy

Koppel de geletterdheidsmaatregel aan twee vaste momenten in bestaande processen: de uitrol van een nieuwe AI-tool en de onboarding van iemand die toegang krijgt tot een bestaande tool.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Redactioneel gecontroleerd | ai-literacy

De verordening is op 1 augustus 2024 in werking getreden; de plichten volgden daarna gefaseerd.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid, Artikel 5: verboden praktijken

Tegen de officiële bron gelegd | timeline

Sinds 2 februari 2025 gelden het verbod van artikel 5 en de AI-geletterdheidsplicht van artikel 4.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid, Artikel 5: verboden praktijken

Tegen de officiële bron gelegd | ai-literacy, timeline

De Commissie trekt de grens tussen software die wel en niet onder de verordening valt.

Hangt aan: Bijlage III: hoog-risico AI, Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | scope

Sinds 27 juli 2026 ondersteunt de organisatieplicht de ontwikkeling van AI-geletterdheid zonder een individueel niveau te garanderen.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | ai-literacy

Leg periodiek de lijst van accounts en licenties met toegang tot AI-systemen naast de deelname- en instructieregistratie, en werk de verschillenlijst weg met een eigenaar en een termijn.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Redactioneel gecontroleerd | ai-literacy

Controleer bij nieuwe systemen, rollen of risico’s of de gekozen maatregelen nog passend zijn.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Redactioneel gecontroleerd | ai-literacy, control

Versieerbare registratie van rollen, context, maatregelen, deelname of instructie en evaluatiemomenten.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Redactioneel gecontroleerd | ai-literacy, evidence

Interne registratie waaruit blijkt wie welke instructie, werksessie, training of begeleiding heeft gekregen, voor welk systeem, op welke datum en op welke grond, inclusief nieuwe medewerkers, inhuur en externen.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Redactioneel gecontroleerd | ai-literacy

De vastgelegde matrix van rollen tegen AI-systemen, met per combinatie de gebruikscontext, de geraakte personen, het risico en de gekozen maatregel, gedateerd en met een eigenaar per regel.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Redactioneel gecontroleerd | ai-literacy

Een organisatie beveiligt de ingang van haar panden met gezichtsherkenning en gebruikt die biometrische toegangscontrole ook om bezoekers te registreren. Geeft het systeem geen match, dan beoordeelt een beveiliger de beelden van de camera en beslist hij zelf of iemand naar binnen mag. De vraag is wiens maatregelen die beveiliger moeten bereiken: die van de leverancier van het model, die van de afdeling die het systeem inzet, of allebei.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | examples

Een politiedienst gebruikt AI om grote hoeveelheden opsporingsdossiers te doorzoeken en verbanden te laten opvallen die een rechercheur anders zou missen. De uitkomsten wegen mee in de keuze welke verdachte verder wordt onderzocht en belanden uiteindelijk in stukken die het strafrecht in gaan. De vraag is of dezelfde basisinstructie volstaat voor de analist die het model bedient en voor de rechercheur die op de uitkomst afgaat.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | examples

Een nieuwsredactie zet generatieve AI in om samenvattingen, koppen en beeld voor te bereiden, waarna een eindredacteur het stuk afmaakt en de redactie besluit te publiceren. Een deel van dat werk ligt bij freelancers, en een extern bureau maakt met dezelfde tools de content voor marketing. De vraag is of uw maatregelen voor AI-geletterdheid ook die freelancers en dat bureau moeten raken, of alleen de mensen op de loonlijst.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | examples

Asimov AI is een micro-organisatie met maximaal vijftien medewerkers die AI-diensten levert voor wetgevingswerk aan overheidsinstellingen en bedrijven. Bij elk nieuw contract organiseert het bedrijf een of meer inductiecalls met de teamleiders en ambtenaren die het platform gaan gebruiken, waarin het uitlegt hoe het platform en de onderliggende modellen werken en hoe hallucinaties in dit domein ontstaan en beperkt kunnen worden.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | examples

Booking.com bouwde voor de juridische en public affairs teams een training in drie delen: eerst de basisbegrippen en het verschil tussen klassieke machine learning en taalmodellen, dan hoe AI binnen het eigen bedrijf werkt, dan het regelgevend kader en de raakvlakken met het recht dat zij al beoefenen. Het materiaal verscheen ook als video- en podcastserie met ondertiteling en uitgeschreven hand-outs.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | examples

Een klantenserviceafdeling draait in het databasesysteem de opdracht om alle klanten te vinden die vorige maand een bepaald product kochten, en berekent in een standaard spreadsheet het gemiddelde uit een klanttevredenheidsenquete. Alle stappen volgen vooraf vastgelegde instructies.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | examples

Dedalus Healthcare, dat onder meer AI levert die complicaties bij ziekenhuispatiënten voorspelt, traint zijn juristen, de functionaris gegevensbescherming, compliance en de afdeling kwaliteit en regelgeving juist op de technische kant. Ontwikkelaars en ingenieurs krijgen omgekeerd training die is toegespitst op de juridische en compliance-aspecten van de AI-verordening. De directie kreeg een eigen sessie op maat van haar rol.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | examples

Een ziekenhuis gebruikt een ouder diagnose-ondersteunend expertsysteem waarin artsen kennis, feiten en regels hebben vastgelegd. Op basis van de symptomen die een arts invoert, trekt het systeem zelfstandig een conclusie over mogelijke aandoeningen.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | examples

Fastweb beheert meer dan negentig AI-systemen en benoemt in elke afdeling formeel een AI-SPOC, een getrainde contactpersoon voor AI-vragen uit het eigen team. Deze contactpersonen krijgen aparte instructie over verboden praktijken en hoog-risicosystemen en mogen zelfstandig de AI-risicobeoordeling van hun afdeling uitvoeren.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | examples

Een meteorologisch instituut draait natuurkundige weermodellen en zet machine learning in om complexe atmosferische processen zoals wolkenmicrofysica en turbulentie te benaderen. De geschatte waarden gaan vervolgens als invoer het gevestigde natuurkundige model in, dat de eigenlijke voorspelling doet.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | examples

Een vermogensbeheerder bouwt een eenvoudig referentiemodel dat de toekomstige koers voorspelt door steeds het historische gemiddelde te nemen, om te toetsen of een geavanceerder model werkelijk waarde toevoegt. Een weerdienst doet hetzelfde door de temperatuur van morgen te voorspellen met het gemiddelde van vorige week.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | examples

Generali biedt alle medewerkers basiscursussen aan over wat AI is en hoe de groep het gebruikt, verdiepende modules voor wie AI-systemen dagelijks gebruikt, en gevorderde sessies met externe experts voor wie ze bouwt of onderhoudt. Daarnaast bestaan interne vakscholen voor rollen als data scientist, actuaris en accountant, opgezet met universiteiten en onderzoeksinstellingen.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | examples

Gjensidige Forsikring geeft alle medewerkers een verplichte e-learning als basisniveau en bouwt daarop rolgerichte verdieping: analisten krijgen modelrisico en datagovernance, medewerkers in schadebehandeling krijgen training over de systemen die zij zelf bedienen. Waar relevant wordt AI-geletterdheid al bij de werving getoetst en maakt training over AI-systemen deel uit van de onboarding.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | examples

INECO, een groot Spaans ingenieursbedrijf dat voor overheden werkt aan spoor, luchthavens en digitalisering, hield in 2024 ruim twintig AI-trainingen met meer dan vierhonderd deelnemers en zette een AI Master Classroom op het intranet met korte modules, audio en ondertiteling. Nadat medewerkers bewust waren gemaakt van het risico op datalekken, beperkte de organisatie het gebruik van publieke taalmodellen en stapte zij over op een beveiligde chatbotoplossing.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | examples

Een verzekeraar zet een getraind model in dat schadeclaims op complexiteit rangschikt. Na de uitrol leert het model niets meer bij; de leverancier hertraint alleen periodiek in een gecontroleerde release, zodat het gedrag tussen releases volledig stabiel is.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | examples

Mural gaf in 2024 een verplichte AI-training aan alle medewerkers, met een afrondingspercentage van 93 procent, en organiseerde daarnaast een live interactieve sessie voor het AI-team specifiek over verboden praktijken en hoog-risicocategorieën. Voor dat team maakte het juridische team een visuele mindmap op een digitaal whiteboard, met sjablonen en directe verwijzingen naar de bepalingen.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | examples

Een netbeheerder laat een machine-learningmodel parameters benaderen in een klassieke optimalisatieberekening die op lineaire en logistische regressie is gebouwd. Het model verandert niets aan de beslisregels zelf, het maakt de al jaren gebruikte rekenmethode alleen sneller en goedkoper.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | examples

Een satellietoperator verdeelt vermogen en bandbreedte over transponders en gebruikt daarvoor een machine-learningmodel dat het netwerkverkeer voorspelt, omdat klassieke optimalisatie moeite heeft met vraag die per regio en per moment sterk wisselt. De prestaties zijn vergelijkbaar met de gevestigde methoden in het vakgebied.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | examples

Een softwarehuis brengt een schaakprogramma uit dat stellingen beoordeelt met een minimax-algoritme en heuristische evaluatiefuncties. Het programma heeft nooit uit partijdata geleerd; het past vooraf geprogrammeerde regels en zoekstrategieen toe om een sterke zet te vinden.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | examples

Smals, dat ICT levert aan Belgische overheidsdiensten, beschrijft per rol welke kennis nodig is: alle medewerkers kennen mogelijkheden, grenzen en interne richtlijnen, AI-ambassadeurs herkennen en prioriteren toepassingen, AI-experts kennen governance en techniek, en juristen en de functionaris gegevensbescherming krijgen aparte verdieping. Voor elk nieuw AI-project volgt bovendien een sessie voor alle betrokkenen over de capaciteiten, grenzen, risico's en governance van juist dat systeem.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | examples

Een organisatie neemt een e-mailfilter af dat in de bouwfase is getraind op een verzameling berichten die mensen hebben gelabeld als spam of geen spam. Eenmaal in gebruik beoordeelt het filter zelfstandig nieuwe binnenkomende e-mail en classificeert die op basis van de geleerde patronen.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | examples

Een servicedesk toont klanten een verwachte oplostijd die is berekend als het gemiddelde uit historische tickets. Een winkelketen voorspelt met een triviale voorspeller hoeveel stuks van een product er per dag verkocht worden, als vertrekpunt voor de inkoopplanning.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | examples

Een commercieel team gebruikt rapportagesoftware die met statistische methoden de totale omzet, de gemiddelde omzet per regio en de trend over de tijd berekent en in grafieken toont. Het dashboard doet geen enkele suggestie over hoe de verkoop verbeterd kan worden of welke producten gepromoot moeten worden.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | examples

Artikel 4 schrijft geen vorm voor. De Commissie bevestigt dat er geen certificaat nodig is, geen plicht om kennis te meten, geen verplichte training en geen voorgeschreven governancestructuur.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | guidance

De maatregelenplicht dekt ook opdrachtnemers, dienstverleners en soms clienten. Toezicht ligt niet bij het AI Office maar bij de nationale markttoezichtautoriteiten, die sinds 2 augustus 2026 handhaven.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Tegen de officiële bron gelegd | guidance

Aanbieders en gebruiksverantwoordelijken nemen maatregelen die de ontwikkeling van AI-geletterdheid ondersteunen.

Tegen de officiële bron gelegd | ai-literacy

Publieke route om maatregelen per rol en context te structureren.

Hangt aan: Artikel 4: AI-geletterdheid

Redactioneel gecontroleerd | ai-literacy, template