Artikel 53: GPAI-modelaanbieders

Wat de officiële bron vastlegt

Onze duiding

Wat u nu kunt doen

Leg modelversies, rolkwalificatie, documentatie-eigenaren, downstream-informatie, auteursrechtenbeleid en trainingssamenvatting in één wijzigingsgestuurd dossier vast.

1. 01

   Onderhoud GPAI-documentatie en transparantie-informatie

   Onderhoud technische documentatie, informatie voor downstream-aanbieders, een auteursrechtenbeleid en een publieke samenvatting van trainingsinhoud.

Wat u moet vastleggen

Borging en hercontrole

• GPAI-documentatie bij modelwijzigingen

  Werk documentatie en downstream-informatie bij wanneer model, mogelijkheden of risico’s wijzigen.

Openbare hulpmiddelen

• GPAI-verplichtingenroute

  Publieke gids voor GPAI-modelverplichtingen en uitzonderingen.

  Open GPAI-gids

Voorwaarden en uitzonderingen

• De open-source-uitzondering is beperkt en laat onder meer het auteursrechtenbeleid en de publieke samenvatting van trainingsinhoud in stand. Voor modellen met systeemrisico gelden aanvullende plichten.

Officiële bronnen en locators

• EU AI-verordening 2024/1689

  Europees Parlement en Raad | original-oj-2024-07-12

  Bronlocator: Article 53(1), Annex XI and Annex XII

  Open officiële bron

• EU AI-verordening 2024/1689

  Europees Parlement en Raad | original-oj-2024-07-12

  Bronlocator: Article 113(3)(b)

  Open officiële bron

• Richtsnoeren voor GPAI-modelaanbieders

  Europese Commissie | checked-2026-08-08

  Bronlocator: Scope and provider qualification guidance

  Open officiële bron

• EU AI-verordening 2024/1689

  Europees Parlement en Raad | original-oj-2024-07-12

  Bronlocator: Article 53 and Annexes XI-XII

  Open officiële bron

Wat hierin is veranderd

Momenten waarop deze verplichting ging gelden, verschoof of officiele uitleg kreeg.

• 2027-08-02 | komt eraan

  Bestaande GPAI-modellen moeten voldoen

  Modellen die voor 2 augustus 2025 op de markt kwamen, krijgen tot 2 augustus 2027 de tijd.

• 2026-08-02 | van toepassing

  GPAI-handhavingsbevoegdheden actief

  Sinds 2 augustus 2026 kan de Commissie GPAI-informatie opvragen, evaluaties uitvoeren en maatregelen eisen.

• 2025-08-02 | van toepassing

  GPAI-modelverplichtingen gelden

  Sinds 2 augustus 2025 gelden de plichten voor aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden.

• 2025-07-18 | uitleg

  Richtsnoeren over de reikwijdte van de GPAI-plichten

  De Commissie legt uit wanneer iemand aanbieder van een GPAI-model wordt, onder meer bij finetuning.

• 2025-07-10 | uitleg

  Praktijkcode voor GPAI gepubliceerd

  De vrijwillige praktijkcode geeft GPAI-modelaanbieders een route om naleving aan te tonen.

Bekijk de volledige tijdlijn

Wat lidstaten hiermee doen

Gedateerde signalen uit de handhavingstracker die naar deze verplichting verwijzen.

• EU | 2026-08-02 | Europese Commissie / AI Office

  Handhavingsbevoegdheden GPAI en artikel 50 actief

  Sinds 2 augustus 2026 kan de Europese Commissie via het AI Office de GPAI-verplichtingen handhaven en zijn de nationale autoriteiten bevoegd de transparantieverplichtingen van artikel 50 te handhaven. Ook de meeste overige verplichtingen van de AI-verordening zijn vanaf deze datum van toepassing.

  Europese Commissie (digital-strategy.ec.europa.eu)

• EU | 2025-07-18 | Europese Commissie / AI Office

  Richtsnoeren voor aanbieders van general-purpose AI-modellen

  De Commissie publiceert richtsnoeren die verduidelijken wie als aanbieder van een general-purpose AI-model geldt, wanneer een model systeemrisico heeft en hoe het AI Office de GPAI-verplichtingen zal toepassen, inclusief uitzonderingen voor bepaalde open-sourcemodellen. Deze richtsnoeren vormen samen met de GPAI Code of Practice het handhavingskader waarop het AI Office zich sinds 2 augustus 2026 baseert.

  Europese Commissie (digital-strategy.ec.europa.eu)

• EU | 2025-07-10 | Europese Commissie / AI Office

  GPAI Code of Practice gepubliceerd

  Het AI Office publiceert de definitieve Code of Practice voor aanbieders van general-purpose AI-modellen, met hoofdstukken over transparantie, auteursrecht en veiligheid. De Commissie en de AI Board beoordelen de code vervolgens als adequaat vrijwillig instrument om naleving van de GPAI-verplichtingen aan te tonen. 21 partijen ondertekenen de volledige code, waaronder Amazon, Anthropic, Google, IBM, Microsoft, OpenAI en Mistral AI; xAI tekent alleen het hoofdstuk veiligheid en moet naleving van de transparantie- en auteursrechtverplichtingen op andere wijze aantonen. Kort daarna volgen de richtsnoeren over de reikwijdte van de GPAI-verplichtingen (18 juli 2025) en het sjabloon voor de samenvatting van trainingsdata (24 juli 2025).

  Europese Commissie (digital-strategy.ec.europa.eu)

• Italië | 2024-12-20 | Garante per la protezione dei dati personali

  Italiaanse toezichthouder beboet OpenAI met 15 miljoen euro

  De Garante sloot het onderzoek naar ChatGPT af met een boete van 15 miljoen euro voor het trainen op persoonsgegevens zonder passende grondslag en gebrekkige informatievoorziening. De rechtbank van Rome vernietigde de boete op 18 maart 2026: na de vestiging van OpenAI in Ierland liep de bevoegdheid via het one-stop-shopmechanisme, en de rechter kwam aan de inhoudelijke verwijten niet toe. Voor GPAI-modellen gelden sinds 2 augustus 2025 de eigen documentatie- en transparantieplichten van de AI Act, met handhaving door het AI Office in plaats van nationale privacytoezichthouders.

  Garante, besluit 2 november 2024, bekendgemaakt 20 december 2024

Open de handhavingstracker

Versiehistorie

1. v1.0.0

   2 augustus 2025

   Artikel 53: GPAI-modelaanbieders

   Documentatie-, informatie-, auteursrechten- en transparantieplichten voor aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden.

Uitvoering

Houd uw modelleverancier aan de informatieplicht

De GPAI-handhaving is actief. Embed AI helpt u de juiste transparantie-informatie bij leveranciers op te vragen en in uw dossier te verwerken.