Handhaving per lidstaat
AI Act-handhaving in Italië
Laatste verificatieronde: 2026-08-10
- Wie houdt toezicht · aangewezen
- Agenzia per la Cybersicurezza Nazionale (ACN)
- Centraal contactpunt
- Agenzia per la Cybersicurezza Nazionale (ACN)
- Uitvoeringswet
- in werking
De situatie in dit land
Italië was de eerste EU-lidstaat met een eigen nationale AI-wet (wet 132/2025, in werking sinds 10 oktober 2025). Artikel 20 wijst AgID aan als notificerende autoriteit en ACN als markttoezichtautoriteit en single point of contact; sectorale toezichthouders (Banca d'Italia, CONSOB, IVASS) behouden hun rol. De uitvoeringsdecreten met onder meer sanctie- en governancebepalingen zijn op 10 juni 2026 in eerste lezing goedgekeurd en moeten uiterlijk oktober 2026 definitief zijn. Nog geen boete of formeel onderzoek onder de AI Act bekend.
Verplichtingen die hier spelen
Wat er is gebeurd
2026-06-10 | Consiglio dei Ministri
Ministerraad keurt twee uitvoeringsdecreten bij wet 132/2025 in eerste lezing goed
Op 10 juni 2026 keurde de ministerraad in voorlopige lezing twee wetgevingsdecreten goed: één over governance, bevoegdheden van AgID en ACN en AI-opleiding, en één over politiegebruik, biometrie en civielrechtelijke en strafrechtelijke verantwoordelijkheid. De teksten liggen nu bij de parlementaire commissies en moeten binnen de delegatietermijn van twaalf maanden (uiterlijk oktober 2026) definitief worden.
Governo Italiano, comunicato stampa Consiglio dei Ministri n. 177
2025-10-10 | Parlamento italiano
Wet 132/2025: eerste nationale AI-wet van de EU in werking
Wet nr. 132 van 23 september 2025 (Gazzetta Ufficiale 25 september 2025) trad op 10 oktober 2025 in werking. De wet vult de AI-verordening aan met nationale principes, sectorale regels voor zorg, justitie, werk en overheid, en delegaties aan de regering voor uitvoeringsdecreten, waaronder het sanctieregime.
2025-10-10 | Italiaanse regering
AgID en ACN aangewezen als nationale AI Act-autoriteiten
Artikel 20 van wet 132/2025 wijst AgID aan als notificerende autoriteit en ACN als markttoezichtautoriteit en single point of contact richting de EU-instellingen. ACN staat als nationale bevoegde autoriteit vermeld op de officiële AI Act Service Desk van de Europese Commissie.
2024-12-20 | Garante per la protezione dei dati personali
Italiaanse toezichthouder beboet OpenAI met 15 miljoen euro
De Garante sloot het onderzoek naar ChatGPT af met een boete van 15 miljoen euro voor het trainen op persoonsgegevens zonder passende grondslag en gebrekkige informatievoorziening. De rechtbank van Rome vernietigde de boete op 18 maart 2026: na de vestiging van OpenAI in Ierland liep de bevoegdheid via het one-stop-shopmechanisme, en de rechter kwam aan de inhoudelijke verwijten niet toe. Voor GPAI-modellen gelden sinds 2 augustus 2025 de eigen documentatie- en transparantieplichten van de AI Act, met handhaving door het AI Office in plaats van nationale privacytoezichthouders.
Garante, besluit 2 november 2024, bekendgemaakt 20 december 2024
2023-03-30 | Garante per la protezione dei dati personali
Italiaanse toezichthouder legt ChatGPT tijdelijke beperking op
De Garante legde OpenAI een tijdelijke verwerkingsbeperking op voor ChatGPT wegens het ontbreken van een grondslag en van leeftijdsverificatie. De beperking werd eind april 2023 opgeheven nadat OpenAI maatregelen trof. De zaak liet vroeg zien dat Europese toezichthouders generatieve AI direct kunnen raken; de transparantie- en informatieplichten voor zulke systemen staan nu in artikel 50 van de AI Act.
2022-03-09 | Garante per la protezione dei dati personali
Italiaanse toezichthouder beboet Clearview AI met 20 miljoen euro
De Garante legde Clearview AI een boete van 20 miljoen euro op voor het zonder grondslag verzamelen van gezichtsbeelden van internet voor een biometrische zoekdatabase. Het ongericht scrapen van gezichtsbeelden om gezichtsherkenningsdatabases op te bouwen is sinds 2 februari 2025 expliciet verboden onder artikel 5 van de AI Act.