De Raad onderhandelt over een AI-regel in de AVG. Uw belangenafweging blijft gewoon nodig.

Deze analyse verscheen eerder als wekelijkse Praxikon-nieuwsbrief.

<h2>De Raad onderhandelt over AI in de AVG</h2> <p>Op 21 september publiceerde de privacyorganisatie noyb een <a href="https://noyb.eu/en/ai-eu-member-states-plan-digital-expropriation-europeans-interest-ai-companies">uitgelekte onderhandelingstekst</a> van de Raad van de EU. Het gaat om document 12535/26 van 3 september: een herziene compromistekst van het Ierse voorzitterschap voor de Digital Omnibus, het voorstel dat onder meer de AVG wijzigt. Een nieuw artikel 88 bis regelt de verwerking van persoonsgegevens bij de ontwikkeling en het gebruik van AI.</p> <p>De kern staat in de toelichting. Zo'n verwerking "kan" worden beschouwd als een gerechtvaardigd belang van de verwerkingsverantwoordelijke, tenzij de belangen of grondrechten van de betrokkene zwaarder wegen, in het bijzonder bij kinderen. Privacyorganisaties zoals noyb en EDRi verzetten zich fel: zij lezen hierin dat AI bij voorbaat een gerechtvaardigd belang wordt. Ook binnen de Raad is er geen overeenstemming.</p> <h2>Wat betekent dit voor u?</h2> <p>Eerst wat er verandert: niets. Dit is een onderhandelingstekst, geen wet. De AVG geldt onverkort, de Raad heeft nog geen standpunt vastgesteld en het Europees Parlement werkt nog aan het zijne. Wie vandaag AI inzet met persoonsgegevens, kan zich niet op deze tekst beroepen.</p> <p>Daarnaast is ook de tekst zelf geen vrijbrief. Hij zegt uitdrukkelijk dat u een passende grondslag blijft kiezen, dat de afweging met de rechten van de betrokkene blijft bestaan en dat passende waarborgen nodig zijn, welke grondslag u ook gebruikt. Onze lezing: zelfs als deze bepaling er komt, verschuift het werk niet van afwegen naar niets doen, maar van uitleggen waarom het mag naar aantonen dat de waarborgen er zijn. Een vastgelegde belangenafweging blijft dus het kernstuk van uw dossier.</p> <h2>Twee omnibussen, niet verwarren</h2> <p>De <a href="https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj">Digital Omnibus on AI</a> is sinds 27 juli 2026 geldend recht. Die verschoof de hoog-risicoverplichtingen naar 2 december 2027 (bijlage III) en 2 augustus 2028 (bijlage I), en gaf de AI Act met artikel 4a een eigen grondslag om bijzondere persoonsgegevens te gebruiken voor het opsporen en corrigeren van bias. De bredere Digital Omnibus over de AVG, waar dit nieuws over gaat, ligt nog op de onderhandelingstafel. Lees een bericht over "de Omnibus" dus altijd met de vraag: welke? Praxikon houdt de <a href="https://www.praxikon.com/nl/avg/digital-omnibus">stand van het AVG-traject</a> bij.</p> <p>Ook nieuw: de Commissie vraagt tot <a href="https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/news/commission-seeks-feedback-challenges-and-way-forward-area-effect-technology-copyright">3 november 2026</a> om input over onder meer het gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal door AI. Relevant als u AI-modellen traint of zelf rechthebbende bent.</p> <h2>Actie voor deze week</h2> <p>Neem uit uw verwerkingsregister de AI-toepassingen die persoonsgegevens verwerken. Noteer per toepassing drie dingen: op welke grondslag u steunt, of er een schriftelijke belangenafweging ligt als die grondslag gerechtvaardigd belang is, en of een DPIA nodig was en ook is uitgevoerd. Waar één van de drie ontbreekt, komt een eigenaar en een datum.</p> <p>Gebruikt u AI-functies van een leverancier, zoals een samenvatter of een chatfunctie? Vraag dan ook na of de leverancier uw gegevens gebruikt om zijn modellen te trainen. Precies over die verwerking gaan de onderhandelingen, en het antwoord hoort in uw afweging.</p> <p>Wilt u een DPIA of belangenafweging voor een AI-toepassing laten opstellen of toetsen? Bekijk dan <a href="https://embedai.nl/nl/diensten/fria-dpia-ai-systemen?utm_source=praxikon&utm_medium=referral&utm_campaign=praxikon_weekly&utm_content=editie-2026-10-06">DPIA- en FRIA-begeleiding van Embed AI</a>.</p> <p>Tot volgende week dinsdag.<br/>Zahed Ashkara<br/>Praxikon</p>