Ga naar de hoofdinhoud
Praxikon

Gratis template · Word · Nederlands en Engels

Aanbieder of gebruiksverantwoordelijke? Template rolbepaling AI-verordening (Word)

Rolbepaling onder de AI-verordening is de vaststelling, per AI-systeem en per gebruik, of uw organisatie aanbieder, gebruiksverantwoordelijke, importeur, distributeur of gemachtigde is (artikel 3). De rol bepaalt welke plichten gelden. Door artikel 25 lid 1 kan een gebruiksverantwoordelijke zelf aanbieder van een hoog-risicosysteem worden, bijvoorbeeld door een eigen merk of een nieuw doel.

Laatst gecontroleerd tegen de wet
Redactie
, jurist privacy en AI
Versie en template-ID
2.0 · praxikon:template:provider-deployer-determination
Rechtsgrond
Verordening (EU) 2024/1689, zoals gewijzigd bij Verordening (EU) 2026/1744; Verordening (EU) 2016/679 (AVG)

Voor wie is dit template?

  • Eigenaar AI-governance of AI-registerLegt per systeem de rol vast als basis voor de plichten van aanbieder (artikel 16) of gebruiksverantwoordelijke (artikel 26)
  • Inkoop en contractmanagementVoorkomt met de modelbepalingen dat de organisatie ongemerkt aanbieder wordt en regelt de informatie en bijstand van de leverancier (artikel 25 lid 2 en lid 4)
  • Productteams en IT die AI bouwen of inbouwenBepalen of zij aanbieder of aanbieder verder in de AI-waardeketen zijn, met de plichten van artikel 50 lid 1 en lid 2
  • Wederverkopers, importeurs en distributeursToetsen hun eigen plichten (artikelen 23 en 24) en het moment waarop zij aanbieder worden (artikel 25 lid 1)
  • Functionaris gegevensbescherming of privacy officerStelt apart de rol onder de AVG vast: verwerkingsverantwoordelijke of verwerker (artikel 4 punt 7 en 8 en artikel 28 AVG)

Wat staat erin

  • Hoofdstuk 1: de rollen en begrippen uit artikel 3 in gewone woorden, de uitsluitingen van artikel 2 en de verhouding tot de AVG
  • Hoofdstuk 2: beslisboom met zeven vragen per AI-systeem en twee vuistregels voor interne ontwikkeling en inkoop
  • Hoofdstuk 3: de rolverschuivingen van artikel 25, met vier modelbepalingen voor het contract met uw leverancier
  • Hoofdstuk 4: uw positie bij AI-modellen voor algemene doeleinden, met de grens van een derde van de trainingsrekenkracht (artikelen 53 tot en met 55)
  • Hoofdstuk 5: plichten van importeur, distributeur en gemachtigde (artikelen 22 tot en met 24)
  • Hoofdstuk 6: wanneer welke regels gelden, de plichten van aanbieder en gebruiksverantwoordelijke van een hoog-risicosysteem (artikelen 16 en 26) en de boetes van artikel 99
  • Hoofdstuk 7: zeven fictieve, uitgewerkte voorbeelden
  • Hoofdstuk 8: rolvastlegging per AI-systeem, een overzicht voor meer systemen en een checklist voor herbeoordeling

Zo gebruikt u het template

  1. Neem één AI-systeem en één gebruik tegelijk; de rol hoort bij het systeem en het gebruik, niet bij uw hele organisatie.
  2. Loop de beslisboom van hoofdstuk 2 helemaal door, tot en met vraag 7, en noteer elke vraag die tot een rol leidt.
  3. Werkt u met een groot taalmodel of een ander AI-model voor algemene doeleinden, loop dan ook hoofdstuk 4 door.
  4. Zoek in hoofdstuk 6 de plichten bij uw rol en de datum waarop ze gelden, en leg de uitkomst vast in hoofdstuk 8.
  5. Neem de rol op in uw AI-register en herhaal de toets bij elke wijziging uit de checklist, zoals een nieuw doel of een hertraining.

Veelgemaakte fouten

  • De rol per organisatie vaststellen in plaats van per systeem en per gebruik. Eén organisatie kan voor het ene systeem aanbieder zijn en voor het andere gebruiksverantwoordelijke.
  • Denken dat intern gebouwde AI geen aanbieder oplevert omdat u het niet verkoopt. In gebruik stellen voor eigen gebruik maakt u aanbieder (artikel 3 punt 3 en 11).
  • Een algemene AI-assistent inzetten voor een doel uit bijlage III, zoals sollicitanten rangschikken, zonder te zien dat u daardoor aanbieder van een hoog-risicosysteem wordt (artikel 25 lid 1 onder c).
  • Ervan uitgaan dat het contract de rol bepaalt. Alleen bij een eigen naam of merk (artikel 25 lid 1 onder a) laat de wet ruimte voor een andere verdeling van de plichten.
  • De rol onder de AVG gelijkstellen aan de rol onder de AI-verordening. Een aanbieder kan verwerker zijn en voor eigen training toch verwerkingsverantwoordelijke.

Wanneer heeft u een jurist nodig?

  • Uw rol verschuift door wat u doet. U zet uw naam of merk op een hoog-risicosysteem, wijzigt het wezenlijk, of zet een systeem in voor een doel uit bijlage III waarvoor de leverancier het niet bedoelde. Dan wordt u volgens artikel 25 lid 1 aanbieder, met de plichten van artikel 16, en is uw leverancier voor dat systeem geen aanbieder meer.
  • De keten loopt over de grens of via een model. De aanbieder zit buiten de EU en u bent mogelijk importeur (artikel 23) of er is een gemachtigde nodig (artikel 22 of 54). Of u past een AI-model voor algemene doeleinden zo ingrijpend aan dat u aanbieder van het aangepaste model kunt worden, met de plichten van artikel 53.
  • Contract en wet lopen uiteen. De voorwaarden van uw leverancier leggen plichten bij u als gebruiksverantwoordelijke die de wet bij de aanbieder legt, of het contract regelt de informatie en bijstand van artikel 25 lid 2 en lid 4 niet. Daarnaast kan uw rol onder de AVG (verwerkingsverantwoordelijke of verwerker) anders uitvallen dan uw rol onder de AI-verordening.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen aanbieder en gebruiksverantwoordelijke?

De aanbieder ontwikkelt een AI-systeem, of laat het ontwikkelen, en brengt het onder eigen naam of merk in de handel of stelt het in gebruik (artikel 3 punt 3). De gebruiksverantwoordelijke gebruikt een AI-systeem onder eigen verantwoordelijkheid, buiten louter persoonlijk gebruik (artikel 3 punt 4). Een organisatie kan voor één systeem beide rollen hebben.

Kan een contract bepalen of wij aanbieder zijn?

Nee, de rol volgt uit de feiten. Alleen als u uw naam of merk op een hoog-risicosysteem zet (artikel 25 lid 1 onder a), laat de AI-verordening ruimte voor contractuele afspraken die de plichten anders verdelen. Na een substantiële wijziging of een nieuw hoog-risicodoel (onder b en c) wordt u van rechtswege aanbieder. Een contract kan wel de documentatie, toegang en bijstand van artikel 25 lid 2 regelen.

Wij hebben een AI-systeem alleen voor intern gebruik gebouwd. Zijn wij aanbieder?

Ja. Wie een AI-systeem voor eigen gebruik in gebruik stelt, is aanbieder (artikel 3 punt 3 en 11) en door het gebruik ook gebruiksverantwoordelijke. Of er zware plichten gelden, hangt af van de vraag of het systeem hoog risico is of onder artikel 50 valt.

Worden wij modelaanbieder als wij een taalmodel finetunen?

Alleen als de aanpassing meer dan een derde van de rekenkracht gebruikt waarmee het oorspronkelijke model is getraind. Dat is een indicatief criterium uit de richtsnoeren van de Europese Commissie van 18 juli 2025. Finetunen op eigen documenten blijft daar in de regel ver onder. Bouwt u het model in een eigen AI-systeem, dan bent u aanbieder verder in de AI-waardeketen van dat systeem (artikel 3 punt 68).

Vanaf wanneer gelden deze plichten?

Stand 6 oktober 2026: de verboden van artikel 5 gelden sinds 2 februari 2025, de transparantieplichten van artikel 50 sinds 2 augustus 2026 en de plichten voor aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden sinds 2 augustus 2025. De hoog-risicoregels, waaronder artikel 25, gelden vanaf 2 december 2027 voor systemen uit bijlage III en vanaf 2 augustus 2028 voor systemen uit bijlage I. Voor systemen die al eerder in de handel of in gebruik waren, geldt artikel 111 lid 2.

Wordt een importeur of distributeur ook aanbieder?

Ja, als hij zijn eigen naam of merk op een hoog-risicosysteem zet, het substantieel wijzigt of het een nieuw doel geeft waardoor het hoog risico wordt (artikel 25 lid 1). De oorspronkelijke aanbieder is dan voor dat systeem geen aanbieder meer, maar moet wel informatie en bijstand geven (artikel 25 lid 2).

Gebruik en bronvermelding

U mag dit template vrij gebruiken, aanpassen en delen, ook binnen uw organisatie, op voorwaarde dat de vermelding 'Bron: Praxikon' met de link naar dit template blijft staan.

Zo verwijst u naar dit template: Bron: Praxikon, Aanbieder of gebruiksverantwoordelijke? Template rolbepaling AI-verordening (Word), versie 2.0, stand 6 oktober 2026, https://www.praxikon.com/nl/templates/provider-deployer-determination

Dit template is een hulpmiddel en geen juridisch advies voor uw situatie. Het geeft de stand van de wet weer per 6 oktober 2026. Wetgeving, richtsnoeren en toezichtspraktijk kunnen daarna veranderen. Het gebruik van dit template is geen garantie op naleving: de toepassing in uw organisatie blijft uw eigen verantwoordelijkheid.

Praxikon is een handelsnaam van Embed AI · KvK 90283597