Fundamental Rights Impact Assessment (FRIA)

Grondrechtentoetsing voor hoog-risico AI-systemen

Verplichting

De FRIA-plicht geldt onder de voorwaarden van Artikel 27 voor publiekrechtelijke gebruiksverantwoordelijken en bepaalde private aanbieders van publieke diensten, en voor gebruiksverantwoordelijken van de in Bijlage III punt 5(b) en 5(c) genoemde systemen. De kernverplichtingen rond Bijlage III worden in beginsel van toepassing op 2 december 2027.

1. Algemene Informatie

1.1Naam van het AI-systeem

1.2Leverancier / ontwikkelaar

1.3Naam deployer (uw organisatie)

1.4Datum van deze beoordeling

1.5Beoordelaar(s)

1.6Beoogd gebruiksdoel

1.7Doelgroep / betrokken personen

2. Doel en Context

2.1Welk probleem lost het AI-systeem op?

2.2Waarom is AI nodig (in plaats van een niet-AI oplossing)?

2.3Welke beslissingen worden ondersteund of geautomatiseerd?

2.4Hoeveel personen worden naar verwachting geraakt?

2.5In welke geografische gebieden wordt het systeem ingezet?

3. Beoordeling Grondrechten

Beoordeel voor elk grondrecht de potentiele impact van het AI-systeem.

Menselijke waardigheid (Art. 1 EU Handvest)

Kan het systeem de menselijke waardigheid aantasten?

Bijv. door mensen te reduceren tot data, discriminerende behandeling, of schending van persoonlijke integriteit.

Privacy & gegevensbescherming (Art. 7-8)

Verwerkt het systeem persoonsgegevens? Welke risicos zijn er?

Bijv. ongeoorloofde toegang, doelbinding, opslagtermijnen, rechten van betrokkenen.

Non-discriminatie (Art. 21)

Kan het systeem leiden tot discriminatie?

Bijv. op basis van ras, geslacht, leeftijd, handicap, religie, seksuele geaardheid.

Gelijkheid voor de wet (Art. 20)

Worden personen gelijk behandeld door het systeem?

Bijv. consistente besluitvorming, geen willekeur.

Effectieve rechtsbescherming (Art. 47)

Kunnen betrokkenen effectief bezwaar maken?

Bijv. mogelijkheid tot menselijke beoordeling, bezwaar- en beroepsmogelijkheden.

Vrijheid van meningsuiting (Art. 11)

Beinvloedt het systeem vrije meningsuiting?

Bijv. content moderatie, aanbevelingsalgoritmen, censuur.

Toegang tot diensten (Art. 36)

Kan het systeem toegang tot essentiële diensten beperken?

Bijv. gezondheidszorg, onderwijs, sociale zekerheid, financiële diensten.

4. Kwetsbare Groepen

4.1Worden kwetsbare groepen geraakt? (kinderen, ouderen, mensen met beperking, minderheden)

4.2Welke extra beschermingsmaatregelen zijn nodig voor deze groepen?

4.3Zijn er bepaalde groepen die disproportioneel worden geraakt?

5. Risicomitigatie

5.1Welke maatregelen zijn genomen om geidentificeerde risicos te beperken?

5.2Welke technische waarborgen zijn ingebouwd?

5.3Hoe is menselijk toezicht georganiseerd?

5.4Welke restrisicos blijven bestaan na mitigatie?

6. Conclusie en Besluit

6.1Algehele risicobeoordeling (laag/middel/hoog)

6.2Is inzet van het AI-systeem proportioneel gezien de risicos?

6.3Aanbeveling: doorgaan / aanpassen / niet inzetten

6.4Motivatie voor het besluit

6.5Datum volgende review

Download de bewerkbare FRIA-template

De Word-versie bevat alle secties en toelichting als basis voor je interne bewijsdossier.

Gratis en bewerkbaar. We vragen eenmalig je zakelijke e-mailadres en rol; daarna starten al je downloads direct.

Verder met je FRIA

FRIA Generator

Liever een ingevuld rapport? Doorloop de wizard en download direct een FRIA-document.

Wat is een FRIA? (Glossary)

Definitie, Artikel 27 uitgelegd, een concreet voorbeeld en veelgemaakte misvattingen.

FRIA-template uitgelegd (Artikel 27)

Achtergrondartikel bij dit template: wie moet een FRIA doen en wat moet erin staan.

DPIA vs FRIA: praktische vergelijking

Wanneer heb je beide nodig en hoe gebruik je je DPIA als basis.

Disclaimer: Dit template is een hulpmiddel voor compliance en geen juridisch advies. Raadpleeg een jurist voor specifieke situaties.

Gebaseerd op Artikel 27 van Verordening (EU) 2024/1689, zoals gewijzigd door Verordening (EU) 2026/1744.

Praxikon