Ga naar de hoofdinhoud
Praxikon
Annex III point 8Hoog-risico domein

AI in rechtspleging en democratische processen

Voor juridische organisaties, publieke instellingen en civic tech teams die AI gebruiken rond juridische beoordeling of democratische besluitvorming.

Annex III point 8 raakt kernwaarden van rechtsstaat en democratie. Praxikon positioneert dit als autoriteits- en duidingscluster, met zorgvuldige grenzen tussen research, support en beslissingsbeinvloeding.

Scope volgens de guidelines

De guidelines behandelen assistance aan judicial authorities/ADR en systemen die verkiezingen of stemgedrag kunnen beinvloeden.

Classificatievraag

Ondersteunt de AI juridische interpretatie, toepassing van feiten op recht, ADR of democratische beinvloeding?

Wat de conceptrichtsnoeren van de Commissie zeggen

Samenvatting door Praxikon van het concept van 19 mei 2026. Het concept is niet bindend; de definitieve richtsnoeren zijn nog niet gepubliceerd.

Onder punt 8 onder a valt AI die een rechterlijke instantie, of een instantie voor alternatieve geschillenbeslechting, helpt bij het onderzoeken en uitleggen van feiten en recht en het toepassen van het recht op een concrete zaak. Puur ondersteunende taken zoals anonimiseren van uitspraken, communicatie en administratie vallen erbuiten (overweging 61). Legal tech die een advocatenkantoor voor zichzelf gebruikt, valt niet onder punt 8 onder a; dezelfde software in gebruik door of namens de rechter wel. Punt 8 onder b gaat over AI die bedoeld is om de uitslag van verkiezingen of referenda of het stemgedrag te beïnvloeden; tools waarvan de output burgers niet rechtstreeks bereikt, zoals logistieke campagnetools, zijn uitgezonderd.

Voorbeelden die hoog risico zijn

  • AI die voor een rechter de feiten in een dossier analyseert en een aanbeveling doet.
  • AI die in arbitrage of mediation analyses levert die de uitkomst beïnvloeden.
  • AI die kiezers gericht benadert met bedoeling de uitslag te beïnvloeden.

Voorbeelden die erbuiten kunnen vallen

  • Agenda- en dossierbeheer, transcriptie van zittingen of spellingcontrole van vonnissen.
  • Anonimiseren van uitspraken voor publicatie.
  • Bellijsten en vrijwilligersbeheer van een campagne.

Erbuiten vallen hangt af van het beoogde doel en van de uitzondering in artikel 6 lid 3, die nooit geldt bij profilering.

Het overzicht van alle acht gebieden en de datums staat bij bijlage III AI Act; het filter van artikel 6 lid 3 in de uitleg van de Commissie-richtsnoeren voor hoog-risico AI.

Wat je moet vastleggen

Intended purpose en context van gebruik.
Waarom Article 6(2) en Annex III wel of niet gelden.
Of de Article 6(3) filter mogelijk is, en of profiling die filter blokkeert.
Welke provider- en deployer-verplichtingen geraakt worden.

Legal AI classificatiecheck

Laat een legal AI of democracy tech usecase toetsen op Annex III point 8.

Veelgestelde vragen

Korte antwoorden voor classificatie, bewijs en vervolgstappen onder Annex III.

Wanneer moet je rechtspleging en democratie toetsen onder Annex III?

De guidelines behandelen assistance aan judicial authorities/ADR en systemen die verkiezingen of stemgedrag kunnen beinvloeden. De praktische startvraag is: Ondersteunt de AI juridische interpretatie, toepassing van feiten op recht, ADR of democratische beinvloeding?

Welke use cases horen bij Rechtspleging en democratische processen?

Deze domeinpagina werkt de belangrijkste routes uit: Judicial authorities en ADR en Verkiezingen en stemgedrag. Controleer per systeem het beoogde doel, de output en de impact op toegang, rechten of veiligheid.

Wat moet je vastleggen voordat je verplichtingen bepaalt?

Leg het beoogde doel, de gebruikscontext, de relevante Annex III route, de Article 6(3) beoordeling, eventuele profiling, provider/deployer rollen en de noodzakelijke waarborgen vast.