Wij trainen of publiceren een eigen AI-model. Welke GPAI-regels gelden?

technologie en software

Open source in naam, maar niet in de zin van de verordening

Drie aanbieders noemen hun model open source. De eerste licentie staat alleen niet-commercieel onderzoek toe. De tweede vraagt een aparte commerciele licentie zodra het aantal maandelijkse gebruikers boven een drempel komt. De derde geeft het model gratis weg, maar host het uitsluitend op het eigen platform waar bezoekers betaalde advertenties te zien krijgen.

Herkomst: De richtsnoeren van de Commissie over de reikwijdte van de GPAI-plichten behandelen dit geval bij de vraag wanneer iemand zelf modelaanbieder wordt. Het document is niet bindend.

Een gebruiksbeperking is niet vanzelf fataal: specifieke, proportionele en niet-discriminatoire veiligheidsbepalingen mag u opnemen, terwijl een drempel op maandelijkse gebruikers of een aparte commerciële licentie de licentie diskwalificeert.

Commission Guidelines C(2025) 5045 final, 18.7.2025, reikwijdte van de plichten voor GPAI-modelaanbieders

technologie en software

Wat de opensource-uitzondering wel en niet dekt

Een onderzoeksgroep publiceert een model voor algemene doeleinden onder een vrije en opensourcelicentie en maakt de gewichten, de architectuur en de gebruiksinformatie openbaar. Het model heeft geen systeemrisico.

Herkomst: De richtsnoeren van de Commissie over de reikwijdte van de GPAI-plichten behandelen dit geval bij de vraag wanneer iemand zelf modelaanbieder wordt. Het document is niet bindend.

Een vrije en opensourcerelease zonder systeemrisico ontslaat u van de technische documentatie en van de vertegenwoordiger in de Unie, maar het auteursrechtbeleid en de openbare samenvatting van de trainingsinhoud blijven onverkort gelden.

Commission Guidelines C(2025) 5045 final, 18.7.2025, reikwijdte van de plichten voor GPAI-modelaanbieders

Wie zwaar finetunet wordt zelf modelaanbieder

Een Europese scale-up finetunet een bestaand model voor algemene doeleinden voor het eigen product en zet daarbij meer rekenkracht in dan een derde van de rekenkracht waarmee het oorspronkelijke model getraind is.

Herkomst: De richtsnoeren van de Commissie over de reikwijdte van de GPAI-plichten behandelen dit geval bij de vraag wanneer iemand zelf modelaanbieder wordt. Het document is niet bindend.

Reken voor de finetuning uit hoeveel rekenkracht u inzet ten opzichte van het oorspronkelijke model, want boven een derde daarvan wordt u zelf aanbieder en gelden de documentatie-, auteursrecht- en samenvattingsplichten voor uw aanpassing.

Commission Guidelines C(2025) 5045 final, 18.7.2025, reikwijdte van de plichten voor GPAI-modelaanbieders

uit een andere sector: financiële dienstverlening

Lichte finetuning maakt u geen modelaanbieder

Een bank finetunet een bestaand model voor algemene doeleinden op de eigen productdocumentatie en klantvragen, met een fractie van de oorspronkelijke rekenkracht, en bouwt daaromheen een klantenchatbot die zij onder eigen naam aanbiedt.

Herkomst: De richtsnoeren van de Commissie over de reikwijdte van de GPAI-plichten behandelen dit geval bij de vraag wanneer iemand zelf modelaanbieder wordt. Het document is niet bindend.

Blijft uw finetuning ver onder een derde van de oorspronkelijke rekenkracht, dan wordt u geen modelaanbieder, maar gelden voor u nog wel de plichten voor het AI-systeem dat u onder eigen naam aanbiedt.

Commission Guidelines C(2025) 5045 final, 18.7.2025, reikwijdte van de plichten voor GPAI-modelaanbieders

Wanneer een downstream-partij die finetunet zelf GPAI-aanbieder wordt

De richtsnoeren van de Commissie van 18 juli 2025 (C(2025) 5045 final) over het toepassingsbereik van de verplichtingen voor aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden stellen in punt (61) dat het niet nodig is dat elke aanpassing van zo'n model ertoe leidt dat de downstream-partij als aanbieder van het aangepaste model wordt aangemerkt, in lijn met de Blue Guide die bepaalt dat een product dat belangrijke wijzigingen of revisies heeft ondergaan met het oog op wijziging van de oorspronkelijke prestaties, het doel of het type, als een nieuw product kan worden beschouwd. Punt (62) bepaalt dat de Commissie een downstream-partij pas als aanbieder van het aangepaste model beschouwt wanneer de aanpassing leidt tot een aanzienlijke verandering in de algemeenheid, de capaciteiten of het systeemrisico van het model. Punt (63) formuleert het indicatieve criterium: een downstream-partij wordt geacht aanbieder te zijn wanneer de voor de aanpassing gebruikte trainingscompute groter is dan een derde van de trainingscompute van het oorspronkelijke model. Punt (64) bepaalt dat wanneer de downstream-partij die waarde niet kan kennen, bijvoorbeeld omdat de aanbieder van het oorspronkelijke model haar niet heeft meegedeeld, en haar evenmin kan schatten, de drempel wordt vervangen door een derde van 10 tot de macht 25 FLOP wanneer het oorspronkelijke model een model met systeemrisico is, en anders door een derde van 10 tot de macht 23 FLOP. Punt (65) licht toe dat een aanpassing van die omvang naar verwachting een aanzienlijke verandering oplevert die de transparantieverplichtingen van artikel 53 lid 1, punten a en b, rechtvaardigt, dat zo'n aanpassing naar verwachting een aanzienlijke hoeveelheid data heeft gebruikt wat van belang is voor het auteursrechtbeleid en de openbare samenvatting van de trainingsinhoud onder artikel 53 lid 1, punten c en d, en dat bij een oorspronkelijk model met systeemrisico het aangepaste model naar verwachting een aanzienlijk ander systeemrisico vertoont. Punt (67) merkt op dat momenteel weinig aanpassingen aan dit criterium voldoen, dat het aantal downstream-partijen dat aanbieder wordt in de loop van de tijd kan toenemen, en dat het criterium daarmee vooral toekomstgericht is. Punt (68) bepaalt dat de verplichtingen bij een aanpassing beperkt blijven tot die aanpassing: de documentatie onder artikel 53 lid 1, punten a en b, is beperkt tot informatie over de aanpassing, en het auteursrechtbeleid onder punt c en de samenvatting van de gebruikte trainingsinhoud onder punt d zijn beperkt tot de data die als onderdeel van de aanpassing zijn gebruikt. Punt (69) bepaalt dat de downstream-partij die aanbieder wordt ook aan artikel 54 moet voldoen, wat neerkomt op het aanwijzen van een in de Unie gevestigde gemachtigde voor zover die partij zelf buiten de Unie is gevestigd. Punt (70) bepaalt dat wanneer een downstream-partij een als systeemrisicomodel geclassificeerd model zodanig aanpast dat zij aanbieder van het aangepaste model wordt, het resulterende model eveneens wordt vermoed capaciteiten met grote impact te hebben en dus als model met systeemrisico geldt, en punt (71) bepaalt dat die partij dan moet voldoen aan de verplichtingen voor aanbieders van modellen met systeemrisico en de Commissie moet informeren overeenkomstig artikel 52 lid 1.

Commission Guidelines C(2025) 5045 final, 18.7.2025, sectie 3.2, randnummers (60) tot en met (67), en secties 3.2.1 en 3.2.2, randnummers (68) tot en met (71)