Artikel 44: Algemeen beginsel inzake doorgiftenAI-relevant
Praxikon houdt artikel 44 (Algemeen beginsel inzake doorgiften) uit de AVG, naast de EU AI Act bij, met per uitspraak de vindplaats erbij.
Wat regelt artikel 44?
Artikel 44 is de basisregel voor het doorgeven van persoonsgegevens naar landen buiten de Unie (derde landen) en naar internationale organisaties. Zo'n doorgifte mag alleen als de verwerkingsverantwoordelijke en de verwerker voldoen aan de voorwaarden van hoofdstuk V, naast alle andere regels van de AVG. Dat geldt ook voor verdere doorgiften vanuit dat derde land naar weer een ander land of een andere internationale organisatie. Het artikel bestaat omdat internationaal gegevensverkeer nodig is voor handel en samenwerking, maar de bescherming die mensen in de Unie hebben daardoor niet mag worden uitgehold (overweging 101); internationale overeenkomsten met passende waarborgen blijven daarbij mogelijk (overweging 102). Alle regels van het hoofdstuk moeten met dat doel worden toegepast; de concrete routes staan in de artikelen 45 tot en met 49, te beginnen met het adequaatheidsbesluit (artikel 45).
Kernbegrip: Derde land: een land buiten de Unie; doorgifte van persoonsgegevens daarheen mag alleen onder de voorwaarden van hoofdstuk V, ook bij verdere doorgifte vanuit dat land
Raakt direct:verwerkingsverantwoordelijkeverwerkerbetrokkene
Duiding door Praxikon op basis van de tekst en de overwegingen; de officiële tekst hieronder gaat voor.
Raakvlak met de AI Act
Doorgifte-regels zijn relevant wanneer AI-trainingsdata persoonsgegevens bevat die buiten de EU worden verwerkt (cloud-hosting, API-calls).
Officiële tekst
Bron: EUR-Lex, Verordening (EU) 2016/679. Officiële tekst, ongewijzigd overgenomen.
Beslisboom
Mag u persoonsgegevens buiten de EER doorgeven?
Doorgifte is ook: een leverancier buiten de EER die op afstand toegang heeft, of een cloud- of AI-dienst die gegevens buiten de EER verwerkt. Deze toets komt bovenop de gewone AVG-eisen, zoals een grondslag.
Vraag 1 · art. 44
Geeft u persoonsgegevens door aan een ontvanger in een land buiten de EER of aan een internationale organisatie, of maakt u ze voor zo’n ontvanger toegankelijk?
Volledig schema
- 1
Geeft u persoonsgegevens door aan een ontvanger in een land buiten de EER of aan een internationale organisatie, of maakt u ze voor zo’n ontvanger toegankelijk?
art. 44
- Ja → Vraag 2
- Nee, alles blijft binnen de EER → Uitkomst A
- 2
Heeft de Europese Commissie voor dat land, dat gebied of die sector een adequaatheidsbesluit genomen?
art. 45
- Ja → Uitkomst B
- Het gaat om de Verenigde Staten → Vraag 3
- Nee → Vraag 4
- 3
Staat de Amerikaanse ontvanger actief op de lijst van het EU-VS Data Privacy Framework, en valt deze doorgifte binnen zijn certificering, bijvoorbeeld voor HR-gegevens als het om personeelsgegevens gaat?
art. 45 · EU-VS Data Privacy Framework
- Ja → Uitkomst C
- Nee → Vraag 4
- 4
Kunt u passende waarborgen bieden, zoals de standaardcontractbepalingen van de Commissie, bindende bedrijfsvoorschriften, een goedgekeurde gedragscode of certificering met bindende toezeggingen, of een bindend instrument tussen overheidsinstanties?
art. 46 · art. 47
- Ja → Vraag 5
- Nee → Vraag 6
- 5
Blijkt uit een doorgiftebeoordeling (TIA) dat het recht en de praktijk in het land van de ontvanger de waarborgen niet ondermijnen, zo nodig met aanvullende maatregelen zoals versleuteling waarvan alleen u de sleutel heeft?
art. 46 lid 1 · HvJ EU C-311/18
- Ja → Uitkomst D
- Nee → Vraag 6
- 6
Is voor deze incidentele doorgifte een specifieke uitzondering van toepassing: uitdrukkelijke toestemming na informatie over de risico’s, noodzaak voor een overeenkomst met of in het belang van de betrokkene, gewichtige redenen van algemeen belang, een rechtsvordering, vitale belangen als de betrokkene geen toestemming kan geven, of een openbaar register?
art. 49 lid 1 · art. 49 lid 3
- Ja → Uitkomst E
- Nee → Uitkomst F
Uitkomst A · Geldt niet
Geen doorgifte buiten de EER
Hoofdstuk V geldt niet. Controleer wel of subverwerkers of supportteams van uw leveranciers buiten de EER toegang kunnen krijgen; dat is ook doorgifte.
art. 44
Uitkomst B · Geldt
Toegestaan op basis van een adequaatheidsbesluit
Voor doorgifte naar een land met een adequaatheidsbesluit is geen specifieke vergunning of extra waarborg nodig. Volg wel of het besluit van kracht blijft, en vermeld de doorgifte in uw privacyverklaring en verwerkingsregister.
art. 45 lid 1 · art. 13 lid 1 onder f · art. 30 lid 1 onder e
Uitkomst C · Geldt
Toegestaan via het EU-VS Data Privacy Framework
Doorgifte naar een gecertificeerde Amerikaanse organisatie valt onder het adequaatheidsbesluit van 10 juli 2023. Controleer de certificering periodiek, en neem in contracten een terugvaloptie op, zoals standaardcontractbepalingen, voor het geval het besluit vervalt.
art. 45 lid 1
Uitkomst D · Geldt
Toegestaan met passende waarborgen en een doorgiftebeoordeling
Sluit het instrument af, voer de aanvullende maatregelen uit en leg de doorgiftebeoordeling vast. Herhaal de beoordeling als het recht of de praktijk in het ontvangende land verandert. Blijkt bescherming niet meer mogelijk, schort de doorgifte dan op.
art. 46 lid 1 · art. 46 lid 2 · art. 47
Uitkomst E · Geldt deels
Alleen toegestaan als incidentele uitzondering
U mag deze doorgifte op de uitzondering baseren, maar alleen voor zover die strikt nodig is en incidenteel blijft. Leg vast welke uitzondering u gebruikt en waarom de voorwaarden zijn vervuld. Voor structurele doorgifte heeft u een adequaatheidsbesluit of passende waarborgen nodig.
art. 49 lid 1 · overweging 111
Uitkomst F · Verboden
Doorgifte niet toegestaan
Zonder adequaatheidsbesluit, passende waarborgen die in de praktijk werken, of een toepasselijke uitzondering mag u niet doorgeven. Kies een leverancier of hosting binnen de EER, of richt de dienst zo in dat de ontvanger geen leesbare gegevens krijgt.
art. 44 · art. 46 · art. 49
Wat betekent dit voor u?
Verwerkingsverantwoordelijke
Voordat u persoonsgegevens naar een land buiten de Unie of naar een internationale organisatie stuurt, bepaalt u op welke voorwaarde uit hoofdstuk V u dat doet, en u legt dat vast. Dat geldt bijvoorbeeld ook als u een AI-dienst gebruikt waarvan de aanbieder de gegevens buiten de Unie verwerkt. U let er ook op dat de ontvanger de gegevens niet zonder geldige route verder doorgeeft naar weer een ander land, want ook die verdere doorgifte valt onder dit artikel.
Verwerker
De voorwaarden van hoofdstuk V gelden volgens artikel 44 ook rechtstreeks voor u als verwerker. Geeft u gegevens door naar een derde land, bijvoorbeeld via een onderaannemer buiten de Unie, dan moet ook u zelf aan die voorwaarden voldoen.
Betrokkene
Het artikel garandeert dat de bescherming die u onder de AVG heeft niet verdwijnt zodra uw gegevens de Unie verlaten (overweging 101). Ook bij een verdere doorgifte vanuit het derde land blijft dat beschermingsniveau het uitgangspunt.
Compliance checklist
Gerelateerde overwegingen
Verkeer van persoonsgegevens van en naar landen buiten de Unie en internationale organisaties is noodzakelijk voor de ontwikkeling van het internationale handelsverkeer en de internationale samenwerki...
(102)Deze verordening doet geen afbreuk aan internationale overeenkomsten die de Unie en derde landen met elkaar hebben gesloten om de doorgifte van persoonsgegevens te regelen en waarin passende waarborge...
Meer rechtspraak, richtsnoeren en boetes
Aanvullend op het overzicht onderaan deze pagina: uitspraken, richtsnoeren en boetes die dit artikel uitleggen of toepassen, nieuwste eerst. Elk item is nagelopen tegen de officiële bron.
Rechtspraak (2)
- 8 januari 2025 · T-354/22 · Gerecht EUVerordening 2018/1725Bindl v Commissie
Het Gerecht veroordeelt de Commissie tot betaling van 400 euro: via een inlogknop van Facebook op haar website ging een IP-adres zonder passende waarborg naar de VS. Gewezen onder Verordening 2018/1725.
- 6 november 2003 · C-101/01 · HvJ EURichtlijn 95/46Lindqvist
Namen en gegevens van personen op een webpagina zetten is geautomatiseerde verwerking die niet onder de huishoudelijke uitzondering valt; een voetblessure is een gezondheidsgegeven en plaatsing op een in de EU gehoste site is geen doorgifte naar een derde land.
Boetes (1)
- 22 juli 2024 · Autoriteit Persoonsgegevens€ 290.000.000Uber: gegevens van chauffeurs naar de VS
Uber gaf ruim twee jaar lang gevoelige gegevens van Europese chauffeurs door aan het hoofdkantoor in de VS zonder geldig doorgifte-instrument, nadat het vanaf augustus 2021 geen standaardcontractbepalingen meer gebruikte. Daardoor waren de gegevens onvoldoende beschermd.
Besluit van 22 juli 2024, bekendgemaakt op 26 augustus 2024. Uber kondigde aan bezwaar te maken; een uitkomst daarvan is niet gevonden.
Lijn in de rechtspraakDoorgifte naar de VS: van Safe Harbour tot Data Privacy Framework
Wanneer mogen persoonsgegevens naar de VS en andere derde landen?
- Safe Harbour (adequaatheidsbesluit, ongeldig) (2000)Eerste Amerikaanse adequaatheidsregeling, op basis van zelfcertificering.
- Schrems I (2015)Het Hof verklaart Safe Harbour ongeldig; toezichthouders moeten doorgifteklachten kunnen onderzoeken.
- EU-VS Privacy Shield (adequaatheidsbesluit, ongeldig) (2016)Opvolger met een ombudspersoon als extra waarborg.
- Schrems II (2020)Privacy Shield valt ook; standaardcontractbepalingen blijven, maar met een toets per doorgifte.
- Aanbevelingen 01/2020 over maatregelen die doorgifte-instrumenten aanvullen om naleving van het EU-beschermingsniveau van persoonsgegevens te waarborgen (2021)Het EDPB beschrijft hoe je die toets uitvoert en welke aanvullende maatregelen passen.
- Standaardcontractbepalingen voor doorgifte naar derde landen (2021)Nieuwe standaardcontractbepalingen die de toets uit Schrems II inbouwen.
- Meta: doorgifte van Facebook-gegevens naar de VS (2023)Hoogste AVG-boete tot nu toe, voor doorgifte van Facebook-gegevens naar de VS.
- EU-VS Data Privacy Framework (adequaatheidsbesluit) (2023)Derde adequaatheidsbesluit voor de VS, met een nieuw beroepsmechanisme.
- Bindl v Commissie (2025)Eerste toegekende schadevergoeding voor een onrechtmatige doorgifte naar de VS, door een EU-instelling.
- Latombe v Commissie (2025)Het Gerecht laat het Data Privacy Framework in stand; hoger beroep loopt.
Gecontroleerd op 5 november 2026
Veelgestelde vragen
Samenhang
Wat samenhangt met artikel 44 AVG
Rechtspraak
- Schrems II: Privacy Shield ongeldig, doorgifte op standaardclausules alleen met gelijkwaardige bescherming
2020-07-16 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Grote kamer), Data Protection Commissioner tegen Facebook Ireland Ltd en Maximillian Schrems
Richtsnoeren
- Richtsnoeren 05/2021 over de wisselwerking tussen artikel 3 en de bepalingen over internationale doorgiften in hoofdstuk V AVG
2023-02-14 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
- Aanbevelingen 01/2020 over maatregelen ter aanvulling van doorgifte-instrumenten (na Schrems II)
2021-06-18 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
Handhaving en boetes
- Boete van 290 miljoen euro voor Uber om doorgifte van chauffeursgegevens naar de VS
2024-08-26 · in beroep, Autoriteit Persoonsgegevens
- Boete van 100 miljoen euro voor MLU B.V. (Yango) wegens doorgifte naar Rusland
2026-04-01 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens