De volgende AI Act-datum is 2 december. Voor de meesten is dat een leveranciersvraag.

Deze analyse verscheen eerder als wekelijkse Praxikon-nieuwsbrief van 25 augustus 2026 en staat hier als archief. Wat nu geldt, leest u op Digital Omnibus: wat verandert er aan de AI Act en wanneer; alle data staan in de AI Act-tijdlijn.

Over 99 dagen valt de volgende harde datum

Sinds 2 augustus is artikel 50 van kracht en zijn de handhavingsbevoegdheden actief. De eerstvolgende harde datum in de verordening is 2 december 2026, over 99 dagen. Er komen dan twee dingen samen.

• Het einde van de enige overgangstermijn binnen artikel 50. De machineleesbare markering en detecteerbaarheid uit het tweede lid moeten dan ook geregeld zijn voor generatieve systemen die vóór 2 augustus 2026 al op de markt waren. Systemen die daarna op de markt kwamen hadden nooit een overgangstermijn.
• De nieuwe verboden uit Verordening (EU) 2026/1744. AI die is bedoeld voor het genereren van materiaal van seksueel kindermisbruik of van niet-consensuele intieme beelden is vanaf die datum verboden. Aanbieders van generatieve beeld-, video- en audiomodellen moeten dan redelijke en passende technische waarborgen hebben getroffen, zoals filtering van trainingsdata en classificatie van input en output.

Wat betekent dit voor uw organisatie?

Het loont om hier scherp te scheiden wie wat moet. Het tweede lid van artikel 50 rust op de aanbieder, niet op u als gebruiksverantwoordelijke. Gebruikt u generatieve AI die u heeft ingekocht, dan is 2 december geen bouwopdracht maar een leveranciersvraag. De vraag is of uw leverancier op die datum markeert, in welke vorm, en of u dat antwoord op papier heeft.

De omgekeerde fout is minstens zo duur. Wat wél rechtstreeks op u rust, het derde en vierde lid, had nooit een overgangstermijn: informeren van betrokkenen bij emotieherkenning en biometrische categorisering, het labelen van deepfakes, en het labelen van AI-gegenereerde tekst die wordt gepubliceerd om het publiek te informeren. Dat geldt sinds 2 augustus. Wie december aanhoudt als startdatum voor het eigen labelbeleid, is vier maanden te laat.

Genuanceerder dan het lijkt: de eerste norm is er, het rechtsgevolg nog niet

CEN en CENELEC publiceerden op 12 juli de eerste Europese norm die speciaal voor de AI Act is ontwikkeld: EN 18286:2026 over het kwaliteitsmanagementsysteem, de norm bij artikel 17 voor aanbieders van hoog-risicosystemen. Die publicatie is niet hetzelfde als een vermoeden van conformiteit. Dat ontstaat pas wanneer de Commissie de norm laat citeren in het Publicatieblad, en dat is nog niet gebeurd. U kunt de norm dus goed gebruiken om uw inrichting te structureren richting 2 december 2027, maar nog niet om te stellen dat u aan artikel 17 voldoet. Update oktober 2026: dat is inmiddels gebeurd. Bij Uitvoeringsbesluit (EU) 2026/2274 staat de referentie van EN 18286:2026 sinds 14 oktober 2026 in het Publicatieblad. Wie de norm toepast, wordt sindsdien vermoed te voldoen aan de eisen die zij dekt; voor de andere eisen van hoofdstuk III zijn de normen nog in ontwerp. Zie de AI Act Monitor.

Actie voor deze week

Stel per generatieve AI-leverancier één schriftelijke vraag en leg het antwoord vast: markeert u de output machineleesbaar volgens artikel 50, tweede lid, per welke datum, en in welk formaat. Zet daarnaast op een rij welke van uw generatieve toepassingen al vóór 2 augustus 2026 in gebruik waren, want alleen die vallen onder de overgangstermijn. Bewaar antwoord, datum en afzender. Dat is het enige bewijs dat u in december in handen heeft.

Loopt het vast op wat er in het contract staat: bekijk dan de AI-vendor en contractcheck van Embed AI, die vastlegt welke AI Act-rol bij wie ligt, welk leveranciersbewijs ontbreekt en welke vragen u aan procurement meegeeft.

Tot volgende week dinsdag.
Zahed Ashkara
Praxikon