Sinds zondag is artikel 50 handhaafbaar. Dit is de nieuwe stand.

Deze analyse verscheen eerder als wekelijkse Praxikon-nieuwsbrief.

<h2>De AI Act is sinds 2 augustus handhaafbaar</h2> <p>Afgelopen zondag is artikel 50 van kracht geworden. Concreet betekent dat: een AI-systeem dat rechtstreeks met mensen communiceert moet dat melden, tenzij het evident is. Aanbieders van generatieve systemen moeten output machineleesbaar markeren. Gebruiksverantwoordelijken moeten deepfakes labelen, net als AI-gegenereerde tekst die wordt gepubliceerd om het publiek te informeren, tenzij een mens redactionele verantwoordelijkheid heeft genomen. Wie emotieherkenning of biometrische categorisering inzet, moet de betrokkenen informeren.</p> <p>Er resteert één overgangstermijn: alleen de machineleesbare markering (artikel 50, tweede lid) en alleen voor systemen die vóór 2 augustus op de markt waren, tot 2 december 2026. Al het andere geldt nu. Handhaving ligt bij de nationale markttoezichthouders; in Nederland zijn tien toezichthouders aangewezen met de Autoriteit Persoonsgegevens als coördinator. Boetes kunnen oplopen tot 15 miljoen euro of 3% van de wereldwijde omzet.</p> <h2>Ook scherp sinds zondag: GPAI-handhaving</h2> <p>Vanaf dezelfde datum kan de Commissie via het AI Office daadwerkelijk optreden richting aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden: documentatie opvragen, modelevaluaties uitvoeren en maatregelen eisen, met hetzelfde boeteplafond. Voor de meeste organisaties is de praktische kant simpeler: u bent geen modelaanbieder, maar u mag uw leverancier nu wel houden aan de transparantie-informatie die deze verplicht is te leveren. Neem die vraag mee in uw eerstvolgende leveranciersgesprek.</p> <h2>190 organisaties tekenden de Code of Practice</h2> <p>Vlak voor de deadline publiceerde de Commissie op 31 juli de lijst van initiële ondertekenaars van de Code of Practice over transparantie van AI-gegenereerde content: ruim 190 organisaties, waarvan 83 voor sectie 1 (aanbieders, waaronder Anthropic, Google, Microsoft, Mistral en OpenAI) en 152 voor sectie 2 (gebruiksverantwoordelijken, waaronder Getty Images, Lenovo en Lufthansa; een deel tekende beide secties). De Commissie en de AI Board beoordeelden de Code als adequaat. Ondertekenaars kunnen zich er dus op beroepen om te laten zien dat zij voldoen aan artikel 50, tweede, derde en vijfde lid. Later tekenen kan nog steeds; de lijst wordt doorlopend bijgewerkt.</p> <h2>Actie voor deze week</h2> <p>De deadline-week is voorbij; dit is de bewijs-week. Leg deze week vast wat u geregeld hébt: welke chatbots en AI-toepassingen een disclosure hebben, wie per toepassing verantwoordelijk is, en waar uw labelbeleid staat. De eerste informatieverzoeken van toezichthouders gaan naar wat publiek zichtbaar is, en het verschil tussen "geregeld" en "aantoonbaar geregeld" is precies dat dossier.</p> <p>Hoe zichtbaar dat verschil van buitenaf is, ziet u in onze <a href="https://www.praxikon.com/nl/posts/artikel-50-praktijktest-nederlandse-chatbots">praktijktest van tien Nederlandse chatbots</a>: wat een bezoeker (en dus een toezichthouder) vandaag al wel of niet te zien krijgt.</p> <p>Tot volgende week dinsdag.<br/>Zahed Ashkara<br/>Praxikon</p>