Artikel 53 van 11347%
Artikel 53: Verplichtingen voor aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden
EU Official:
ActiefVan kracht sinds 2 aug 2025
Titel V: AI-modellen voor algemene doeleinden
Artikel 53 vereist dat aanbieders van General Purpose AI (GPAI) modellen technische documentatie opstellen, informatie verstrekken aan downstream providers, een auteursrechtenbeleid voeren, en een samenvatting publiceren van de trainingsdata.
Officiële tekst
||
Bron: EUR-Lex, Verordening (EU) 2024/1689. Tekst ongewijzigd overgenomen.
Download AI Act (PDF)→Officiële uitleg bij dit artikel
10- Richtsnoeren over de reikwijdte van de verplichtingen voor aanbieders van GPAI-modellenBepaalt wie uberhaupt als aanbieder van een GPAI-model kwalificeert en dus de documentatie- en auteursrechtplichten draagt, met het onderscheid tussen substantiele en kleine aanpassingenGepubliceerdRichtsnoerenEuropese Commissie18 jul 2025
- Praktijkcode voor AI voor algemene doeleindenVertaalt de documentatie-, informatie- en auteursrechtplichten voor aanbieders van GPAI-modellen naar concrete werkwijzen, inclusief een invulbaar documentatieformulier en een copyrightbeleidGepubliceerdPraktijkcodeEuropese Commissie / AI Office10 jul 2025
- Toelichting en model voor de openbare samenvatting van trainingsinhoud van GPAI-modellenIs het verplichte sjabloon waarmee lid 1 onder d wordt ingevuld: zonder dit format voldoet de openbare samenvatting van trainingsdata niet aan de eisGepubliceerdModelEuropese Commissie / AI Office24 jul 2025
- Vragen en antwoorden over de praktijkcode voor GPAIKoppelt de hoofdstukken transparantie en auteursrecht van de code aan de documentatie- en auteursrechtverplichtingen van aanbiedersGepubliceerdVraag en antwoordEuropese Commissie, DG CNECT20 jul 2026
- Vragen en antwoorden bij de richtsnoeren voor GPAI-aanbiedersGeeft de praktische afbakening wanneer een organisatie die een model fine-tunet zelf de documentatie- en auteursrechtverplichtingen van een aanbieder krijgtGepubliceerdVraag en antwoordEuropese Commissie, DG CNECT11 nov 2025
- Vragen en antwoorden over AI-modellen voor algemene doeleindenBeschrijft welke technische documentatie, informatie aan afnemers, auteursrechtbeleid en samenvatting van trainingsdata een aanbieder moet leverenGepubliceerdVraag en antwoordEuropese Commissie, DG CNECT9 sep 2025
- Advies van de Commissie over de beoordeling van de GPAI-praktijkcodeMaakt duidelijk dat ondertekenaars zich op de code kunnen beroepen om de verplichtingen van dit artikel aantoonbaar in te vullenGepubliceerdAdviesEuropese Commissie1 aug 2025
- EDPB-advies 28/2024 over gegevensbescherming bij AI-modellenBepaalt wanneer een op persoonsgegevens getraind GPAI-model zelf nog persoonsgegevens bevat, waardoor de aanbieder naast de GPAI-plichten uit de AI Act ook als verwerkingsverantwoordelijke onder de AVG kan kwalificeren.GepubliceerdAdviesEDPB (Europees Comité voor gegevensbescherming)17 dec 2024
- Tijdlijn AI-verordening (Algoritmekader)Plaatst de documentatie- en informatieplichten voor aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden op 2 augustus 2025GepubliceerdNationale uitlegMinisterie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (Algoritmekader)17 jul 2025
- Handreiking generatieve AI en de AVGLegt naast de GPAI-plichten uit de AI-verordening de Nederlandse AVG-lat neer voor het ontwikkelen en in gebruik nemen van generatieve modellen, zodat organisaties beide sporen tegelijk moeten inrichten.GepubliceerdRichtsnoerenAutoriteit Persoonsgegevens13 jul 2026
Relevante overwegingen
Overweging 97Primair
Het begrip “AI-model voor algemene doeleinden” moet met het oog op de rechtszekerheid duidelijk worden gedefinieerd en worden gescheiden van het begrip “AI-systeem”. De definitie moet gebaseerd zijn o…
Overweging 98Primair
Hoewel het algemene karakter van een model, onder meer, ook aan de hand van het aantal parameters kan worden bepaald, moeten modellen met ten minste een miljard parameters die via grootschalig self-su…
Overweging 99Primair
Grote generatieve AI-modellen zijn een typisch voorbeeld van AI-modellen voor algemene doeleinden, aangezien ze op flexibele wijze content kunnen genereren in de vorm van bijvoorbeeld tekst, audio, be…
Gerelateerde handhaving
Gerelateerde blogposts
Kruisverwijzingen
Bijlagen
Veelgestelde vragen
Welke verplichtingen gelden voor aanbieders van GPAI-modellen?+
Artikel 53 vereist dat aanbieders van General Purpose AI (GPAI) modellen technische documentatie opstellen, informatie verstrekken aan downstream providers, een auteursrechtenbeleid voeren, en een samenvatting publiceren van de trainingsdata.
Moet ik als MKB ook voldoen aan artikel 53 van de AI Act?+
Artikel 53 van de AI Act maakt geen algemene uitzondering voor het MKB. Wel voorziet de AI Act in ondersteunende maatregelen en eventueel verlichte verplichtingen voor kleine en middelgrote ondernemingen, afhankelijk van hun rol in de AI-waardeketen.
Hoe verhoudt artikel 53 van de AI Act zich tot de AVG/GDPR?+
Artikel 53 van de AI Act werkt aanvullend op de AVG. Waar de AVG persoonsgegevens beschermt, richt de AI Act zich op de veiligheid en betrouwbaarheid van AI-systemen. Organisaties moeten aan beide regelgevingen voldoen wanneer hun AI-systeem persoonsgegevens verwerkt.
Wat zijn de deadlines voor artikel 53 van de AI Act?+
De AI Act kent een gefaseerde invoering. Verboden AI-praktijken gelden vanaf februari 2025, verplichtingen voor hoog-risico AI-systemen vanaf augustus 2026, en overige bepalingen worden geleidelijk van kracht. De specifieke deadline voor artikel 53 hangt af van de categorie van de verplichting.
Geldt artikel 53 van de AI Act ook voor AI-systemen die ik inkoop?+
Ja, artikel 53 van de AI Act kan ook relevant zijn wanneer u AI-systemen inkoopt. Als gebruiksverantwoordelijke (deployer) heeft u eigen verplichtingen onder de AI Act, ongeacht of u het systeem zelf heeft ontwikkeld of ingekocht bij een aanbieder.
Wat is het verschil tussen provider en deployer bij artikel 53 van de AI Act?+
Bij artikel 53 van de AI Act is de provider (aanbieder) degene die het AI-systeem ontwikkelt of op de markt brengt, terwijl de deployer (gebruiksverantwoordelijke) degene is die het systeem onder eigen verantwoordelijkheid inzet. Beide rollen hebben verschillende verplichtingen.
Welke documentatie vereist artikel 53 van de AI Act?+
Artikel 53 van de AI Act vereist dat relevante documentatie wordt bijgehouden als onderdeel van het compliance-proces. Dit kan technische documentatie, gebruiksaanwijzingen, logs of conformiteitsverklaringen omvatten, afhankelijk van de classificatie van het AI-systeem.
Hoe documenteer ik compliance met artikel 53 van de AI Act?+
Compliance met artikel 53 van de AI Act documenteert u door een risicobeheersysteem op te zetten, technische documentatie bij te houden, en interne audits uit te voeren. Bewaar alle relevante documenten gedurende de door de AI Act voorgeschreven periode.
Welke vier verplichtingen gelden voor alle GPAI-modelaanbieders?+
Artikel 53 vereist: (a) technische documentatie opstellen (Bijlage XI), (b) transparantie-informatie delen met downstream-aanbieders (Bijlage XII), (c) een beleid voeren om EU-auteursrecht na te leven, en (d) een publieke samenvatting van trainingsdata publiceren.
Sinds wanneer gelden de GPAI-verplichtingen?+
De verplichtingen voor GPAI-modellen zijn op 2 augustus 2025 van kracht geworden. Aanbieders van modellen die vóór die datum al op de markt waren, hebben tot 2 augustus 2027 om hun modellen en documentatie in lijn te brengen met de eisen.
Geldt er een uitzondering voor open-source GPAI-modellen?+
Ja, open-source GPAI-modellen zijn vrijgesteld van de documentatie- en transparantieverplichtingen (artikel 53 lid 1 punt a en b), tenzij het model is geclassificeerd als model met systeemrisico. De auteursrechtverplichting en de publicatie van de trainingsdatasamenvatting gelden wel voor alle GPAI-modellen.
Wat is de GPAI Code of Practice en moet ik die volgen?+
De GPAI Code of Practice is een vrijwillige gedragscode die aanbieders van GPAI-modellen kunnen volgen om compliance met artikel 53 aan te tonen. Totdat geharmoniseerde normen zijn gepubliceerd (verwacht niet vóór 2027), fungeert de Code als het belangrijkste middel om conformiteit aan te tonen.