Artikel 3: Definities
Volgens artikel 3 is een AI-systeem een op een machine gebaseerd systeem dat met verschillende niveaus van autonomie werkt, aanpassingsvermogen kan vertonen, en uit input afleidt hoe output te genereren zoals voorspellingen, aanbevelingen of beslissingen.
Praxikon houdt artikel 3 (Definities) uit de EU AI Act bij, met per uitspraak de vindplaats erbij.
Officiële tekst
Bron: EUR-Lex, Verordening (EU) 2024/1689. Tekst ongewijzigd overgenomen.
Download AI Act (PDF) →Beslisboom
Is uw toepassing een AI-systeem?
Beoordeel het systeem zoals het werkelijk werkt, niet zoals het in de marketing heet. Een product kan AI-onderdelen bevatten naast gewone software.
Vraag 1 · art. 3 punt 1
Leidt het systeem uit de input die het ontvangt zelf af hoe het output genereert, bijvoorbeeld met machinaal leren of met logica- en kennisgebaseerde technieken?
Software die alleen regels uitvoert die volledig door mensen zijn vastgelegd, leidt niets af. De richtsnoeren noemen ook eenvoudige gegevensverwerking, klassieke heuristiek en systemen die alleen wiskundige optimalisatie verbeteren als voorbeelden buiten de definitie.
Volledig schema
- 1
Leidt het systeem uit de input die het ontvangt zelf af hoe het output genereert, bijvoorbeeld met machinaal leren of met logica- en kennisgebaseerde technieken?
art. 3 punt 1
- Ja, het leidt zelf af → Vraag 2
- Nee, het voert alleen vaste regels uit → Uitkomst B
- 2
Is het systeem ontworpen om met enige mate van autonomie te werken, dus met enige onafhankelijkheid van menselijke betrokkenheid bij elke stap?
art. 3 punt 1
- Ja → Vraag 3
- Nee, een mens stuurt elke stap → Uitkomst B
- 3
Genereert het systeem, voor expliciete of impliciete doelstellingen, output zoals voorspellingen, inhoud, aanbevelingen of beslissingen die van invloed kunnen zijn op fysieke of virtuele omgevingen?
art. 3 punt 1
- Ja → Vraag 4
- Nee → Uitkomst B
- 4
Brengt u het systeem in de EU in de handel of in gebruik, gebruikt u het vanuit een vestiging in de EU, of wordt de output in de EU gebruikt?
art. 2 lid 1
- Ja → Vraag 5
- Nee, geen enkele band met de EU → Uitkomst C
- 5
Wordt het systeem uitsluitend gebruikt voor militaire, defensie- of nationale veiligheidsdoeleinden?
art. 2 lid 3
- Ja, uitsluitend → Uitkomst D
- Nee → Vraag 6
- 6
Is het systeem specifiek ontwikkeld en in gebruik gesteld met wetenschappelijk onderzoek en wetenschappelijke ontwikkeling als enig doel?
art. 2 lid 6
- Ja, alleen daarvoor → Uitkomst E
- Nee → Vraag 7
- 7
Is het systeem nog in onderzoek, test of ontwikkeling en nog niet in de handel gebracht of in gebruik gesteld, en test u het niet onder reële omstandigheden?
art. 2 lid 8
- Ja → Uitkomst F
- Nee, het is in gebruik of wordt in de praktijk getest → Vraag 8
- 8
Gebruikt u het systeem als natuurlijke persoon in het kader van een louter persoonlijke, niet-professionele activiteit?
art. 2 lid 10
- Ja → Uitkomst G
- Nee, wij gebruiken of leveren het beroepsmatig → Vraag 9
- 9
Is het systeem vrijgegeven onder een vrije en opensourcelicentie?
art. 2 lid 12
- Ja → Uitkomst H
- Nee → Uitkomst A
Uitkomst A · Geldt
Het is een AI-systeem binnen de reikwijdte van de AI Act
De verordening is van toepassing. Welke plichten gelden, hangt af van uw rol (aanbieder of gebruiksverantwoordelijke) en van het risico: eerst de verboden praktijken, dan de hoog-risicoclassificatie, dan de transparantieplichten. Artikel 4 over AI-geletterdheid geldt voor elke aanbieder en gebruiksverantwoordelijke.
art. 3 punt 1 · art. 2 lid 1 · art. 4 · art. 5 · art. 6 · art. 50
Uitkomst B · Geldt niet
Waarschijnlijk geen AI-systeem
Zonder afleidend vermogen, enige autonomie of output die omgevingen kan beïnvloeden valt de toepassing buiten de definitie. Leg de onderbouwing vast, want de grens is in de praktijk vaak dun. Verwerkt de toepassing persoonsgegevens, dan blijft de AVG gewoon gelden.
art. 3 punt 1 · overweging 12
Uitkomst C · Geldt niet
Buiten het territoriale bereik
Zonder in de handel brengen of in gebruik stellen in de EU, zonder gebruiksverantwoordelijke in de EU en zonder gebruik van de output in de EU geldt de verordening niet. Wordt de output later wel in de EU gebruikt, dan verandert dat.
art. 2 lid 1
Uitkomst D · Geldt niet
Uitgesloten: militair, defensie of nationale veiligheid
De verordening geldt niet voor AI-systemen die uitsluitend voor militaire, defensie- of nationale veiligheidsdoeleinden in de handel worden gebracht, in gebruik worden gesteld of worden gebruikt, ongeacht wie dat doet. Wordt het systeem ook voor andere doelen gebruikt, dan geldt de verordening voor dat gebruik.
art. 2 lid 3
Uitkomst E · Geldt niet
Uitgesloten: uitsluitend wetenschappelijk onderzoek
Systemen en modellen die specifiek zijn ontwikkeld en in gebruik gesteld met wetenschappelijk onderzoek en ontwikkeling als enig doel, inclusief hun output, vallen buiten de verordening. Gaat het systeem daarna naar de markt of in gebruik voor een ander doel, dan geldt de verordening wel.
art. 2 lid 6
Uitkomst F · Geldt deels
Nog niet: ontwikkelfase valt buiten de verordening
Onderzoek, testen en ontwikkelen vóór het in de handel brengen of in gebruik stellen valt buiten de verordening, behalve testen onder reële omstandigheden. Ander Unierecht, zoals de AVG, blijft gelden. Zodra u het systeem in de handel brengt of in gebruik stelt, gelden de plichten.
art. 2 lid 8
Uitkomst G · Geldt niet
Geen plichten voor u als privégebruiker
De plichten van gebruiksverantwoordelijken gelden niet voor natuurlijke personen die een AI-systeem gebruiken voor een louter persoonlijke, niet-professionele activiteit. De aanbieder van het systeem houdt zijn eigen plichten.
art. 2 lid 10 · art. 3 punt 4
Uitkomst H · Geldt deels
Opensource: alleen bij hoog risico, verboden praktijk of transparantieplicht
De verordening geldt niet voor AI-systemen die onder een vrije en opensourcelicentie zijn vrijgegeven, tenzij zij als hoog-risicosysteem in de handel worden gebracht of in gebruik worden gesteld, of onder artikel 5 of artikel 50 vallen. De uitsluiting hangt aan het systeem, niet aan uw rol: zij geldt dus ook als u het systeem alleen gebruikt. Zet u het in voor een hoog-risicodoel, bijvoorbeeld uit bijlage III, dan wordt het als hoog-risicosysteem in gebruik gesteld en vervalt de uitsluiting; toets dan met artikel 25 wie aanbieder is. Wordt het systeem tegen betaling of op een andere manier te gelde gemaakt aangeboden, bijvoorbeeld via betaalde ondersteuning, dan geldt de uitsluiting volgens overweging 103 niet. Voor AI-modellen voor algemene doeleinden geldt een eigen regeling (artikel 53 lid 2).
art. 2 lid 12 · art. 5 · art. 6 · art. 50 · art. 25 · overweging 103
Officiële uitleg bij dit artikel
7- Richtsnoeren van de Commissie over de transparantieverplichtingen onder artikel 50Preciseert de begrippen aanbieder, gebruiksverantwoordelijke en deepfake die bepalen wie in een keten welke transparantieplicht draagt.GepubliceerdRichtsnoerenEuropese Commissie20 jul 2026
- Richtsnoeren over de reikwijdte van de verplichtingen voor aanbieders van GPAI-modellenConcretiseert de definitie van een AI-model voor algemene doeleinden in artikel 3, punt 63, met een indicatieve drempel op basis van trainingsrekenkracht.GepubliceerdRichtsnoerenEuropese Commissie18 jul 2025
- Samenloop tussen de verordeningen medische hulpmiddelen en de AI-verordeningPreciseert dat de gebruiksverantwoordelijke uit de AI-verordening niet samenvalt met de gebruiker uit de MDR en IVDR, wat bepaalt wie welke plicht draagt.GepubliceerdRichtsnoerenAI Board (AIB) en Medical Device Coordination Group (MDCG), Europese Commissie
- Richtsnoeren van de Commissie over de definitie van een AI-systeemWerkt de begripsomschrijving van AI-systeem in artikel 3, punt 1, element voor element uit zodat organisaties hun softwareportfolio kunnen indelen in wel of niet in scope.GepubliceerdRichtsnoerenEuropese Commissie (DG CNECT / AI Office)6 feb 2025
- Vragen en antwoorden over AI-geletterdheidVerduidelijkt wie onder het personeelsbegrip valt, inclusief inhuur en derden die namens de organisatie met AI werkenGepubliceerdVraag en antwoordEuropese Commissie, DG CNECT27 jul 2026
- Ontwerprichtsnoeren en meldformulier voor ernstige incidenten met hoog-risico AI-systemenVerduidelijkt de definitie van ernstig incident uit artikel 3, punt 49, met voorbeelden van schade aan gezondheid, eigendom, milieu en grondrechten.ConsultatieModelEuropese Commissie26 sep 2025
- Compliance Checker bij de AI-verordeningHelpt bepalen welke rol een organisatie heeft, aanbieder of gebruiksverantwoordelijke, omdat daar het hele verplichtingenpakket van afhangtConceptVraag en antwoordEuropese Commissie (AI Act Service Desk)
Gerelateerde handhaving
Nog geen handhavingsacties voor dit artikel. Volg ontwikkelingen via de Enforcement Tracker.
Gerelateerde blogposts
Gerelateerde artikelen
Veelgestelde vragen
Hoe definieert artikel 3 AI Act een AI-systeem?+
Wat is een aanbieder (provider) volgens de AI Act?+
Wat is een gebruiksverantwoordelijke (deployer) volgens artikel 3?+
Samenhang
Wat samenhangt met artikel 3 AI Act
Thema’s waarin dit terugkomt
Waar dit de andere wet raakt
- Profilering in de AVG-betekenis maakt een bijlage III-systeem altijd hoog risico
gebruikt de definitie uit
De tegenhanger in de andere wet
- Artikel 4 AVG: Definities
via Profilering in de AVG-betekenis maakt een bijlage III-systeem altijd hoog risico
- Artikel 9 AVG: Verwerking van bijzondere categorieën van persoonsgegevens
- Artikel 22 AVG: Geautomatiseerde individuele besluitvorming, waaronder profilering
via Profilering in de AVG-betekenis maakt een bijlage III-systeem altijd hoog risico
- Artikel 24 AVG: Verantwoordelijkheid van de verwerkingsverantwoordelijke
- Artikel 28 AVG: Verwerker
- Artikel 33 AVG: Melding van een inbreuk in verband met persoonsgegevens aan de toezichthoudende autoriteit
- Artikel 34 AVG: Mededeling van een inbreuk in verband met persoonsgegevens aan de betrokkene
AVG-uitleg die hier ook raakt6 van 15
- Richtsnoeren 07/2020 over de begrippen verwerkingsverantwoordelijke en verwerker in de AVG
2021-07-07 · definitief, European Data Protection Board (EDPB) · via Wie is verantwoordelijk: rollen in beide wetten
- EDPB sjabloon voor de melding van een datalek
2026-06-10 · aangenomen, European Data Protection Board (EDPB) · via Melden: datalekken en ernstige incidenten
- IAB Europe: de TC String is een persoonsgegeven en de brancheorganisatie is gezamenlijk verantwoordelijke
2024-03-07 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Vierde kamer), IAB Europe tegen Gegevensbeschermingsautoriteit (België) · via Wie is verantwoordelijk: rollen in beide wetten
- Raad van State: boete van 600.000 euro voor wifi-tracking Enschede blijft van tafel
2026-07-29 · definitief, Raad van State, Afdeling bestuursrechtspraak · via Wie is verantwoordelijk: rollen in beide wetten
- Richtsnoeren 02/2026 over anonimisering
2026-07-07 · in consultatie, European Data Protection Board (EDPB) · via Wie is verantwoordelijk: rollen in beide wetten
- EDPS tegen SRB: gepseudonimiseerde gegevens zijn niet voor iedereen altijd persoonsgegevens, maar de informatieplicht geldt vanaf het verzamelen
2025-09-04 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Eerste kamer), Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) tegen Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad (SRB) · via Wie is verantwoordelijk: rollen in beide wetten