Uitspraak
Raad van State: boete van 600.000 euro voor wifi-tracking Enschede blijft van tafel
- Datum
- Status
- definitief
- Instantie
- Raad van State, Afdeling bestuursrechtspraak
- Kenmerk
- ECLI:NL:RVS:2026:4403, zaaknummer 202401622/1/A3
- Bedrag
- € 600.000
Waar het over gaat
De gemeente Enschede telde van 25 mei 2018 tot en met 30 april 2020 bezoekers in de binnenstad met in ieder geval tien sensoren die (gepseudonimiseerde) MAC-adressen van telefoons opvingen. De AP legde op 11 maart 2021 een boete van 600.000 euro op wegens verwerking van persoonsgegevens zonder grondslag. De rechtbank Overijssel vernietigde de boete op 2 februari 2024 omdat de AP niet had bewezen dat het om persoonsgegevens ging. In hoger beroep erkende de AP dat de drie identificatieroutes uit het boetebesluit niet aan de bewijsstandaard voldeden. Haar nieuwe standpunt, dat personen direct werden geïdentificeerd door het tellen van unieke bezoekers, had zij niet in het besluit ingenomen. De Afdeling laat dat buiten beschouwing: het dragend bewijs moet bij het besluit zelf worden geleverd. Het hoger beroep is ongegrond.
Wat dit betekent voor de praktijk
De AP moet bij het boetebesluit zelf volledig bewijzen dat sprake is van persoonsgegevens en van een overtreding; bewijs of een nieuwe redenering die pas bij de rechter komt, telt niet. Dat is geen vrijbrief voor wifi-tracking: de rechter heeft niet gezegd dat MAC-adressen geen persoonsgegevens zijn en heeft het standpunt over directe identificatie via unieke tellingen inhoudelijk niet beoordeeld. Wie sensoren inzet, moet nog steeds noodzaak, grondslag en anonimisering onderbouwen.
De AVG-artikelen waar het om gaat
Bron: Rechtspraak.nlgecontroleerd op 15 september 2026
Samenvatting en praktijkduiding door Praxikon. Geen juridisch advies; de bron gaat voor.
Samenhang
Wat samenhangt met deze ontwikkeling
Thema’s waarin dit terugkomt
De tegenhanger in de andere wet
- Artikel 3 AI Act: Definities
- Artikel 5 AI Act: Verboden AI-praktijken
- Artikel 6 AI Act: Classificatieregels voor AI-systemen met een hoog risico
- Artikel 10 AI Act: Data en datagovernance
- Artikel 11 AI Act: Technische documentatie
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 12 AI Act: Registratie
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 16 AI Act: Verplichtingen van aanbieders van AI-systemen met een hoog risico
- Artikel 18 AI Act: Bewaring van documentatie
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 19 AI Act: Automatisch gegenereerde logs
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 25 AI Act: Verantwoordelijkheden in de AI-waardeketen
- Artikel 26 AI Act: Verplichtingen van gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen met een hoog risico
- Artikel 50 AI Act: Transparantieverplichtingen voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van bepaalde AI-systemen
Rechtspraak8 van 14
- Rechtbank Overijssel herroept AP-boete voor wifi-tracking Enschede
2024-02-02 · definitief, Rechtbank Overijssel
- Rechtbank Noord-Nederland houdt AP-boete voor dorpslivestream in stand, verlaagt naar 375 euro
2025-01-09 · status niet vastgesteld, Rechtbank Noord-Nederland
- Rechtbank Gelderland: curator is verwerkingsverantwoordelijke, AP-boete voor onbeveiligde harde schijf verlaagd naar 58.125 euro
2025-08-07 · status niet vastgesteld, Rechtbank Gelderland
- Mousse: aanhef meneer of mevrouw vragen bij een treinkaartje is niet noodzakelijk
2025-01-09 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Eerste kamer), Mousse tegen Commission nationale de l'informatique et des libertés (CNIL) en SNCF Connect
- Voorzieningenrechter: AP moet boetebedrag onleesbaar maken bij verstrekking van handhavingsbesluit aan klagers
2024-05-31 · status niet vastgesteld, Rechtbank Den Haag, voorzieningenrechter (kort geding, team handel)
- Hof van Justitie EU over KNLTB: zuiver commercieel belang kan gerechtvaardigd belang zijn
2024-10-04 · definitief, Hof van Justitie van de Europese Unie
- Meta tegen Bundeskartellamt: mededingingsautoriteit mag AVG-inbreuk vaststellen, strenge eisen aan grondslagen voor gepersonaliseerde advertenties
2023-07-04 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Grote kamer), Meta Platforms Inc., Meta Platforms Ireland Ltd en Facebook Deutschland GmbH tegen Bundeskartellamt
- Schrems tegen Meta: geen onbeperkt bewaren en combineren van gegevens voor gerichte advertenties
2024-10-04 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Vierde kamer), Maximilian Schrems tegen Meta Platforms Ireland Limited
Richtsnoeren8 van 13
- Opinie 28/2024 over bepaalde gegevensbeschermingsaspecten van de verwerking van persoonsgegevens in het kader van AI-modellen
2024-12-17 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 02/2026 over anonimisering
2026-07-07 · in consultatie, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 03/2026 over webscraping in het kader van generatieve AI
2026-07-07 · in consultatie, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 1/2024 over verwerking van persoonsgegevens op grond van artikel 6 lid 1 onder f AVG (gerechtvaardigd belang)
2024-10-08 · aangenomen, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 05/2020 over toestemming onder Verordening 2016/679
2020-05-04 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
- Autoriteit Persoonsgegevens publiceert position paper over Omnibus Digitaal en Omnibus AI
2026-01-13 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
- Richtsnoeren 01/2025 over pseudonimisering
2025-01-16 · aangenomen, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 07/2020 over de begrippen verwerkingsverantwoordelijke en verwerker in de AVG
2021-07-07 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
Handhaving en boetes8 van 11
- Coolblue krijgt in bezwaar boete van 40.000 euro voor cookies zonder toestemming
2024-12-23 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
- AP en KNLTB beëindigen rechtszaak: boete verlaagd van 525.000 naar maximaal 250.000 euro
2025-10-18 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
- Boete van 600.000 euro voor AS Watson (Kruidvat) om tracking cookies zonder toestemming
2024-05-02 · vernietigd, Autoriteit Persoonsgegevens
- Boete van 500 euro en last onder dwangsom voor Stichting Oud Lemmer om webcam-livestream
2021-07-09 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
- AP verlaagt Kruidvat-boete in bezwaar naar 50.000 euro
2025-05-27 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
- Tien gemeenten beboet (totaal 250.000 euro) voor illegale dossiers over islamitische inwoners
2026-02-03 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
- Experian Nederland krijgt boete van 2,7 miljoen euro voor kredietscores zonder grondslag en zonder informatie
2025-10-16 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
- Boete van 100 miljoen euro voor MLU B.V. (Yango) wegens doorgifte naar Rusland
2026-04-01 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
Wetgeving in beweging6 van 10
- Voorstel: definitie wetenschappelijk onderzoek, doelbinding en informatieplicht bij onderzoek (artikel 4, punt 38, artikel 5, lid 1, onder b, en artikel 13, lid 5 AVG)
2025-11-19 · in onderhandeling, Europese Commissie
- Raad: Iers voorzitterschap zet onderhandelingen voort met herzien compromis, Antici-groep 11 september 2026
2026-09-11 · in onderhandeling, Raad van de Europese Unie, Iers voorzitterschap
- Voorstel: cookieregels van ePrivacy naar de AVG, met nieuwe uitzonderingen en zesmaandenregel (nieuw artikel 88a AVG en artikel 5, lid 3 ePrivacy)
2025-11-19 · in onderhandeling, Europese Commissie
- Voorstel: relatieve definitie van persoonsgegevens (artikel 4, punt 1 AVG)
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
- Europees Parlement: gezamenlijk ontwerpverslag ITRE-LIBE, amendementen ingediend, nog geen commissiestemming
2026-06-22 · in onderhandeling, Europees Parlement, commissies ITRE en LIBE (gezamenlijke commissie)
- Voorstel: uitzondering voor biometrische verificatie onder eigen controle (artikel 9, lid 2, onder l AVG)
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
Analyses
- De concept-richtsnoeren voor high-risk classificatie: de twee routes onder artikel 6 uitgelegd
2026-06-13
- Digital Omnibus en het uitstel van de high-risk verplichtingen naar december 2027: wat verandert en wat blijft gelden
2026-06-13
- Commission guidelines voor high-risk AI: hoe het filter van Artikel 6(3) werkt
2026-05-20
- LinkedIn AI en AP-waarschuwing: wat je moet weten
2025-09-25