Wetgeving in beweging
Voorstel: definitie wetenschappelijk onderzoek, doelbinding en informatieplicht bij onderzoek (artikel 4, punt 38, artikel 5, lid 1, onder b, en artikel 13, lid 5 AVG)
- Datum
- Status
- in onderhandeling
- Instantie
- Europese Commissie
- Kenmerk
- COM(2025) 837 final, artikel 3, punten 1(b), 2 en 6; 2025/0360 (COD); ST 15698/25
Waar het over gaat
Het voorstel voegt een definitie van wetenschappelijk onderzoek toe. Die omvat ook onderzoek dat innovatie ondersteunt en onderzoek dat een commercieel belang dient. Verdere verwerking voor archivering in het algemeen belang, wetenschappelijk of historisch onderzoek of statistiek geldt dan, in overeenstemming met artikel 89, lid 1, als verenigbaar met het oorspronkelijke doel. De voorwaarden van artikel 6, lid 4 spelen daarbij geen rol. Bij onderzoek hoeft u betrokkenen niet te informeren als dat onmogelijk is, onevenredig veel moeite kost of het onderzoek onmogelijk zou maken of ernstig zou belemmeren. U moet dan wel passende maatregelen nemen, waaronder het openbaar maken van de informatie. De EDPB en EDPS verwelkomen deze onderdelen en doen voorstellen om ze te verbeteren. Op 15 september 2026 is er nog over het voorstel onderhandeld; Parlement en Raad hebben nog geen standpunt vastgesteld.
Wat dit betekent voor de praktijk
Als dit doorgaat, hoeft u bij hergebruik van data voor onderzoek geen aparte verenigbaarheidstoets meer te doen. De waarborgen van artikel 89, lid 1 blijven wel gelden. U kunt de individuele informatieplicht dan vervangen door passende maatregelen, zoals openbare informatie. De ruime definitie maakt dat commercieel onderzoek en ontwikkeling eerder als onderzoek in de zin van de AVG gelden. Voorlopig geldt de huidige AVG ongewijzigd.
De AVG-artikelen waar het om gaat
- Artikel 4: Definities
- Artikel 5: Beginselen inzake verwerking van persoonsgegevens
- Artikel 6: Rechtmatigheid van de verwerking
- Artikel 13: Te verstrekken informatie wanneer persoonsgegevens bij de betrokkene worden verzameld
- Artikel 89: Waarborgen en afwijkingen in verband met verwerking met het oog op archivering in het algemeen belang, wetenschappelijk of historisch onderzoek of statistische doeleinden
Bron: Raad van de EU, register (COM(2025) 837 final als ST 15698/25)gecontroleerd op 15 september 2026
Samenvatting en praktijkduiding door Praxikon. Geen juridisch advies; de bron gaat voor.
Samenhang
Wat samenhangt met deze ontwikkeling
Hoort bij het dossier
Thema’s waarin dit terugkomt
De tegenhanger in de andere wet
- Artikel 3 AI Act: Definities
- Artikel 5 AI Act: Verboden AI-praktijken
- Artikel 6 AI Act: Classificatieregels voor AI-systemen met een hoog risico
- Artikel 10 AI Act: Data en datagovernance
- Artikel 11 AI Act: Technische documentatie
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 12 AI Act: Registratie
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 14 AI Act: Menselijk toezicht
- Artikel 16 AI Act: Verplichtingen van aanbieders van AI-systemen met een hoog risico
- Artikel 18 AI Act: Bewaring van documentatie
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 19 AI Act: Automatisch gegenereerde logs
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 25 AI Act: Verantwoordelijkheden in de AI-waardeketen
- Artikel 26 AI Act: Verplichtingen van gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen met een hoog risico
- Artikel 50 AI Act: Transparantieverplichtingen voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van bepaalde AI-systemen
- Artikel 86 AI Act: Recht op uitleg bij individuele besluitvorming
Rechtspraak8 van 16
- Raad van State: boete van 600.000 euro voor wifi-tracking Enschede blijft van tafel
2026-07-29 · definitief, Raad van State, Afdeling bestuursrechtspraak
- Rechtbank Overijssel herroept AP-boete voor wifi-tracking Enschede
2024-02-02 · definitief, Rechtbank Overijssel
- Rechtbank Noord-Nederland houdt AP-boete voor dorpslivestream in stand, verlaagt naar 375 euro
2025-01-09 · status niet vastgesteld, Rechtbank Noord-Nederland
- EDPS tegen SRB: gepseudonimiseerde gegevens zijn niet voor iedereen altijd persoonsgegevens, maar de informatieplicht geldt vanaf het verzamelen
2025-09-04 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Eerste kamer), Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) tegen Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad (SRB)
- Rechtbank Gelderland: curator is verwerkingsverantwoordelijke, AP-boete voor onbeveiligde harde schijf verlaagd naar 58.125 euro
2025-08-07 · status niet vastgesteld, Rechtbank Gelderland
- Mousse: aanhef meneer of mevrouw vragen bij een treinkaartje is niet noodzakelijk
2025-01-09 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Eerste kamer), Mousse tegen Commission nationale de l'informatique et des libertés (CNIL) en SNCF Connect
- Voorzieningenrechter: AP moet boetebedrag onleesbaar maken bij verstrekking van handhavingsbesluit aan klagers
2024-05-31 · status niet vastgesteld, Rechtbank Den Haag, voorzieningenrechter (kort geding, team handel)
- Hof van Justitie EU over KNLTB: zuiver commercieel belang kan gerechtvaardigd belang zijn
2024-10-04 · definitief, Hof van Justitie van de Europese Unie
Richtsnoeren8 van 16
- Opinie 28/2024 over bepaalde gegevensbeschermingsaspecten van de verwerking van persoonsgegevens in het kader van AI-modellen
2024-12-17 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 1/2024 over verwerking van persoonsgegevens op grond van artikel 6 lid 1 onder f AVG (gerechtvaardigd belang)
2024-10-08 · aangenomen, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 02/2026 over anonimisering
2026-07-07 · in consultatie, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 01/2025 over pseudonimisering
2025-01-16 · aangenomen, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 03/2026 over webscraping in het kader van generatieve AI
2026-07-07 · in consultatie, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 05/2020 over toestemming onder Verordening 2016/679
2020-05-04 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
- Autoriteit Persoonsgegevens publiceert position paper over Omnibus Digitaal en Omnibus AI
2026-01-13 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
- Richtsnoeren 1/2026 over verwerking van persoonsgegevens voor wetenschappelijk onderzoek
2026-04-15 · aangenomen, European Data Protection Board (EDPB)
Handhaving en boetes8 van 13
- Coolblue krijgt in bezwaar boete van 40.000 euro voor cookies zonder toestemming
2024-12-23 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
- AP en KNLTB beëindigen rechtszaak: boete verlaagd van 525.000 naar maximaal 250.000 euro
2025-10-18 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
- Boete van 600.000 euro voor AS Watson (Kruidvat) om tracking cookies zonder toestemming
2024-05-02 · vernietigd, Autoriteit Persoonsgegevens
- Boete van 500 euro en last onder dwangsom voor Stichting Oud Lemmer om webcam-livestream
2021-07-09 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
- AP verlaagt Kruidvat-boete in bezwaar naar 50.000 euro
2025-05-27 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
- Tien gemeenten beboet (totaal 250.000 euro) voor illegale dossiers over islamitische inwoners
2026-02-03 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
- Experian Nederland krijgt boete van 2,7 miljoen euro voor kredietscores zonder grondslag en zonder informatie
2025-10-16 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
- Netflix krijgt boete van 4,75 miljoen euro voor niet goed informeren van klanten
2024-11-26 · in beroep, Autoriteit Persoonsgegevens
Wetgeving in beweging6 van 17
- Raad: Iers voorzitterschap zet onderhandelingen voort met herzien compromis, Antici-groep 11 september 2026
2026-09-11 · in onderhandeling, Raad van de Europese Unie, Iers voorzitterschap
- Voorstel: cookieregels van ePrivacy naar de AVG, met nieuwe uitzonderingen en zesmaandenregel (nieuw artikel 88a AVG en artikel 5, lid 3 ePrivacy)
2025-11-19 · in onderhandeling, Europese Commissie
- Voorstel: geen informatieplicht bij niet data-intensieve relaties (artikel 13, lid 4 AVG)
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
- Voorstel: relatieve definitie van persoonsgegevens (artikel 4, punt 1 AVG)
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
- Europees Parlement: gezamenlijk ontwerpverslag ITRE-LIBE, amendementen ingediend, nog geen commissiestemming
2026-06-22 · in onderhandeling, Europees Parlement, commissies ITRE en LIBE (gezamenlijke commissie)
- Voorstel: uitzondering voor biometrische verificatie onder eigen controle (artikel 9, lid 2, onder l AVG)
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
Analyses
- De concept-richtsnoeren voor high-risk classificatie: de twee routes onder artikel 6 uitgelegd
2026-06-13
- Digital Omnibus en het uitstel van de high-risk verplichtingen naar december 2027: wat verandert en wat blijft gelden
2026-06-13
- Commission guidelines voor high-risk AI: hoe het filter van Artikel 6(3) werkt
2026-05-20
- LinkedIn AI en AP-waarschuwing: wat je moet weten
2025-09-25