Richtsnoer
Richtsnoeren 03/2026 over webscraping in het kader van generatieve AI
- Datum
- Status
- in consultatie
- Instantie
- European Data Protection Board (EDPB)
- Kenmerk
- Guidelines 03/2026, versie 1.0
Waar het over gaat
Versie 1.0 is op 7 juli 2026 aangenomen voor publieke consultatie; reacties kunnen tot en met 30 oktober 2026 (23:59 CET). De richtsnoeren gaan over het door private partijen verzamelen van gegevens van websites om generatieve AI te trainen, zelf of via een ingehuurde partij. Ze behandelen de rolverdeling (verwerkingsverantwoordelijke of verwerker), doelbinding, transparantie (inclusief de uitzondering van artikel 14 lid 5 onder b bij onevenredige inspanning), minimale gegevensverwerking, juistheid, gerechtvaardigd belang als grondslag met de belangenafweging en risicobeperkende maatregelen, en bijzondere categorieen gegevens, waarbij het arrest GC e.a. (C-136/17) relevant kan zijn voor incidentele verzameling.
Wat dit betekent voor de praktijk
Verzamelt u zelf webdata voor AI op basis van gerechtvaardigd belang, dan moet u de belangenafweging kunnen aantonen en helpt het om bronnen en soorten gegevens die u niet nodig hebt uit te sluiten, websites die scraping weigeren over te slaan en mensen vooraf een manier te geven om bezwaar te maken. Gebruikt u een al gescrapete dataset, dan beoordeelt u als verwerkingsverantwoordelijke zelf of die rechtmatig bruikbaar is en moet u aan de verantwoordingsplicht voldoen. Bijzondere gegevens moet u actief proberen te weren. Het is nog een concept; de definitieve tekst kan afwijken.
De AVG-artikelen waar het om gaat
- Artikel 5: Beginselen inzake verwerking van persoonsgegevens
- Artikel 6: Rechtmatigheid van de verwerking
- Artikel 9: Verwerking van bijzondere categorieën van persoonsgegevens
- Artikel 14: Te verstrekken informatie wanneer de persoonsgegevens niet van de betrokkene zijn verkregen
- Artikel 35: Gegevensbeschermingseffectbeoordeling
Bron: EDPB public consultation pagegecontroleerd op 15 september 2026
Samenvatting en praktijkduiding door Praxikon. Geen juridisch advies; de bron gaat voor.
Samenhang
Wat samenhangt met deze ontwikkeling
Thema’s waarin dit terugkomt
- Bijzondere persoonsgegevens gebruiken om bias op te sporen
- Biometrie en emotieherkenning
- Datakwaliteit, minimalisatie en data governance
- Geautomatiseerde besluiten en menselijk toezicht
- Transparantie: informeren van mensen
- Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Vooraf risico's beoordelen: DPIA en FRIA
De tegenhanger in de andere wet
- Artikel 2 AI Act: Toepassingsgebied
via Bijzondere persoonsgegevens gebruiken om bias op te sporen
- Artikel 3 AI Act: Definities
- Artikel 5 AI Act: Verboden AI-praktijken
- Artikel 6 AI Act: Classificatieregels voor AI-systemen met een hoog risico
- Artikel 9 AI Act: Systeem voor risicobeheer
- Artikel 10 AI Act: Data en datagovernance
- Artikel 11 AI Act: Technische documentatie
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 12 AI Act: Registratie
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 14 AI Act: Menselijk toezicht
- Artikel 18 AI Act: Bewaring van documentatie
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 19 AI Act: Automatisch gegenereerde logs
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 26 AI Act: Verplichtingen van gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen met een hoog risico
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 27 AI Act: Beoordeling van de gevolgen voor de grondrechten van AI-systemen met een hoog risico
- Artikel 50 AI Act: Transparantieverplichtingen voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van bepaalde AI-systemen
- Artikel 86 AI Act: Recht op uitleg bij individuele besluitvorming
Rechtspraak8 van 15
- Rechtbank Noord-Nederland houdt AP-boete voor dorpslivestream in stand, verlaagt naar 375 euro
2025-01-09 · status niet vastgesteld, Rechtbank Noord-Nederland
- Schrems tegen Meta: geen onbeperkt bewaren en combineren van gegevens voor gerichte advertenties
2024-10-04 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Vierde kamer), Maximilian Schrems tegen Meta Platforms Ireland Limited
- Voorzieningenrechter: AP moet boetebedrag onleesbaar maken bij verstrekking van handhavingsbesluit aan klagers
2024-05-31 · status niet vastgesteld, Rechtbank Den Haag, voorzieningenrechter (kort geding, team handel)
- Raad van State: boete van 600.000 euro voor wifi-tracking Enschede blijft van tafel
2026-07-29 · definitief, Raad van State, Afdeling bestuursrechtspraak
- Mousse: aanhef meneer of mevrouw vragen bij een treinkaartje is niet noodzakelijk
2025-01-09 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Eerste kamer), Mousse tegen Commission nationale de l'informatique et des libertés (CNIL) en SNCF Connect
- Rechtbank Overijssel herroept AP-boete voor wifi-tracking Enschede
2024-02-02 · definitief, Rechtbank Overijssel
- Rechtbank Den Haag verlaagt AP-boete voor politie om mobiele camera-auto's zonder afgeronde GEB naar 30.000 euro
2024-10-08 · status niet vastgesteld, Rechtbank Den Haag
- Hof van Justitie EU over KNLTB: zuiver commercieel belang kan gerechtvaardigd belang zijn
2024-10-04 · definitief, Hof van Justitie van de Europese Unie
Richtsnoeren8 van 16
- Richtsnoeren 1/2024 over verwerking van persoonsgegevens op grond van artikel 6 lid 1 onder f AVG (gerechtvaardigd belang)
2024-10-08 · aangenomen, European Data Protection Board (EDPB)
- Opinie 28/2024 over bepaalde gegevensbeschermingsaspecten van de verwerking van persoonsgegevens in het kader van AI-modellen
2024-12-17 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 05/2020 over toestemming onder Verordening 2016/679
2020-05-04 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
- Consultatie conceptlijst van verwerkingen waarvoor geen DPIA verplicht is (AP)
2026-06-24 · in consultatie, Autoriteit Persoonsgegevens (AP)
- Richtsnoeren 02/2025 over verwerking van persoonsgegevens via blockchaintechnologie
2026-07-07 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 1/2026 over verwerking van persoonsgegevens voor wetenschappelijk onderzoek
2026-04-15 · aangenomen, European Data Protection Board (EDPB)
- EDPB sjabloon voor een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (DPIA template)
2026-04-14 · in consultatie, European Data Protection Board (EDPB)
- Autoriteit Persoonsgegevens publiceert position paper over Omnibus Digitaal en Omnibus AI
2026-01-13 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
Handhaving en boetes8 van 13
- Tien gemeenten beboet (totaal 250.000 euro) voor illegale dossiers over islamitische inwoners
2026-02-03 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
- Experian Nederland krijgt boete van 2,7 miljoen euro voor kredietscores zonder grondslag en zonder informatie
2025-10-16 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
- AP en KNLTB beëindigen rechtszaak: boete verlaagd van 525.000 naar maximaal 250.000 euro
2025-10-18 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
- Boete van 600.000 euro voor AS Watson (Kruidvat) om tracking cookies zonder toestemming
2024-05-02 · vernietigd, Autoriteit Persoonsgegevens
- Boete van 500 euro en last onder dwangsom voor Stichting Oud Lemmer om webcam-livestream
2021-07-09 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
- AP verlaagt Kruidvat-boete in bezwaar naar 50.000 euro
2025-05-27 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
- Coolblue krijgt in bezwaar boete van 40.000 euro voor cookies zonder toestemming
2024-12-23 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
- Clearview AI: boete van 30,5 miljoen euro en dwangsommen voor illegale gezichtendatabase
2024-05-16 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
Wetgeving in beweging6 van 9
- Voorstel: uitzondering voor biometrische verificatie onder eigen controle (artikel 9, lid 2, onder l AVG)
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
- Raad: Iers voorzitterschap zet onderhandelingen voort met herzien compromis, Antici-groep 11 september 2026
2026-09-11 · in onderhandeling, Raad van de Europese Unie, Iers voorzitterschap
- Voorstel: definitie wetenschappelijk onderzoek, doelbinding en informatieplicht bij onderzoek (artikel 4, punt 38, artikel 5, lid 1, onder b, en artikel 13, lid 5 AVG)
2025-11-19 · in onderhandeling, Europese Commissie
- Voorstel: uitzondering voor incidentele bijzondere persoonsgegevens bij AI (artikel 9, lid 2, onder k, en lid 5 AVG)
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
- Voorstel: gerechtvaardigd belang voor ontwikkeling en gebruik van AI (nieuw artikel 88c AVG)
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
- Voorstel: cookieregels van ePrivacy naar de AVG, met nieuwe uitzonderingen en zesmaandenregel (nieuw artikel 88a AVG en artikel 5, lid 3 ePrivacy)
2025-11-19 · in onderhandeling, Europese Commissie
Analyses
- DPIA voor AI-systemen: wanneer verplicht en hoe uit te voeren (2026)
2026-03-23
- Artikel 26 EU AI Act: gids voor deployer verplichtingen
2026-03-21
- FRIA vs DPIA: 5 cruciale verschillen plus gratis FRIA-template (2026)
2025-08-05
- AP-uitvraag over AI of algoritmes: welke documenten moet je kunnen laten zien?
2026-07-07
- Wat is FRIA? Grondrechtentoets AI Act artikel 27 uitgelegd
2026-02-28
- LinkedIn AI en AP-waarschuwing: wat je moet weten
2025-09-25