Richtsnoer
Richtsnoeren 1/2024 over verwerking van persoonsgegevens op grond van artikel 6 lid 1 onder f AVG (gerechtvaardigd belang)
- Datum
- Status
- aangenomen
- Instantie
- European Data Protection Board (EDPB)
- Kenmerk
- Guidelines 1/2024, versie 1.0 (consultatie 10/2024)
Waar het over gaat
De EDPB beschrijft drie cumulatieve voorwaarden voor een beroep op gerechtvaardigd belang: een rechtmatig, duidelijk omschreven en actueel belang, noodzaak van de verwerking, en een belangenafweging waarin de rechten van de betrokkene niet zwaarder wegen. De verwerkingsverantwoordelijke moet dit vooraf beoordelen en vastleggen. De tekst verwerkt het arrest van het Hof van Justitie C-621/22 (KNLTB, 4 oktober 2024) en behandelt fraudepreventie, direct marketing en netwerk- en informatiebeveiliging. Versie 1.0 is aangenomen op 8 oktober 2024 voor publieke consultatie, die liep van 9 oktober tot 20 november 2024. Op 15 september 2026 heeft de EDPB alleen versie 1.0 gepubliceerd; een definitieve versie is er nog niet.
Wat dit betekent voor de praktijk
U legt per verwerking vooraf een belangenafweging vast (LIA) en kunt die aantonen. U herziet de afweging als doel of omvang van de verwerking verandert, en u informeert betrokkenen over het belang dat u nastreeft. Bij direct marketing moet bezwaar altijd eenvoudig en kosteloos kunnen (artikel 21 lid 2) en gaat bezwaar altijd voor. Bij andere verwerkingen, zoals fraudepreventie, geldt het gewone bezwaarrecht van artikel 21 lid 1, waarbij u zwaarwegende gronden moet aantonen om door te gaan.
De AVG-artikelen waar het om gaat
- Artikel 5: Beginselen inzake verwerking van persoonsgegevens
- Artikel 6: Rechtmatigheid van de verwerking
- Artikel 13: Te verstrekken informatie wanneer persoonsgegevens bij de betrokkene worden verzameld
- Artikel 14: Te verstrekken informatie wanneer de persoonsgegevens niet van de betrokkene zijn verkregen
- Artikel 21: Recht van bezwaar
Bron: EDPB public consultation page and Guidelines 1/2024 version 1.0 (PDF)gecontroleerd op 15 september 2026
Samenvatting en praktijkduiding door Praxikon. Geen juridisch advies; de bron gaat voor.
Samenhang
Wat samenhangt met deze ontwikkeling
Thema’s waarin dit terugkomt
De tegenhanger in de andere wet
- Artikel 10 AI Act: Data en datagovernance
- Artikel 11 AI Act: Technische documentatie
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 12 AI Act: Registratie
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 14 AI Act: Menselijk toezicht
- Artikel 18 AI Act: Bewaring van documentatie
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 19 AI Act: Automatisch gegenereerde logs
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 26 AI Act: Verplichtingen van gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen met een hoog risico
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 50 AI Act: Transparantieverplichtingen voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van bepaalde AI-systemen
- Artikel 86 AI Act: Recht op uitleg bij individuele besluitvorming
Rechtspraak8 van 13
- Mousse: aanhef meneer of mevrouw vragen bij een treinkaartje is niet noodzakelijk
2025-01-09 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Eerste kamer), Mousse tegen Commission nationale de l'informatique et des libertés (CNIL) en SNCF Connect
- Rechtbank Noord-Nederland houdt AP-boete voor dorpslivestream in stand, verlaagt naar 375 euro
2025-01-09 · status niet vastgesteld, Rechtbank Noord-Nederland
- Voorzieningenrechter: AP moet boetebedrag onleesbaar maken bij verstrekking van handhavingsbesluit aan klagers
2024-05-31 · status niet vastgesteld, Rechtbank Den Haag, voorzieningenrechter (kort geding, team handel)
- Raad van State: boete van 600.000 euro voor wifi-tracking Enschede blijft van tafel
2026-07-29 · definitief, Raad van State, Afdeling bestuursrechtspraak
- EDPS tegen SRB: gepseudonimiseerde gegevens zijn niet voor iedereen altijd persoonsgegevens, maar de informatieplicht geldt vanaf het verzamelen
2025-09-04 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Eerste kamer), Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) tegen Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad (SRB)
- Rechtbank Overijssel herroept AP-boete voor wifi-tracking Enschede
2024-02-02 · definitief, Rechtbank Overijssel
- SCHUFA: kredietscore die derden zwaar laten meewegen is een geautomatiseerd besluit
2023-12-07 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Eerste kamer), OQ tegen Land Hessen, met SCHUFA Holding AG als interveniënt
- Hof van Justitie EU over KNLTB: zuiver commercieel belang kan gerechtvaardigd belang zijn
2024-10-04 · definitief, Hof van Justitie van de Europese Unie
Richtsnoeren8 van 12
- Richtsnoeren 03/2026 over webscraping in het kader van generatieve AI
2026-07-07 · in consultatie, European Data Protection Board (EDPB)
- Opinie 28/2024 over bepaalde gegevensbeschermingsaspecten van de verwerking van persoonsgegevens in het kader van AI-modellen
2024-12-17 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren inzake transparantie overeenkomstig Verordening 2016/679
2018-05-25 · definitief, Article 29 Working Party, bekrachtigd door de European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 1/2026 over verwerking van persoonsgegevens voor wetenschappelijk onderzoek
2026-04-15 · aangenomen, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren inzake geautomatiseerde individuele besluitvorming en profilering
2018-05-25 · definitief, Article 29 Working Party, bekrachtigd door de European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 02/2026 over anonimisering
2026-07-07 · in consultatie, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 4/2019 over artikel 25 gegevensbescherming door ontwerp en door standaardinstellingen
2020-10-20 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 05/2020 over toestemming onder Verordening 2016/679
2020-05-04 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
Handhaving en boetes8 van 13
- Experian Nederland krijgt boete van 2,7 miljoen euro voor kredietscores zonder grondslag en zonder informatie
2025-10-16 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
- AP en KNLTB beëindigen rechtszaak: boete verlaagd van 525.000 naar maximaal 250.000 euro
2025-10-18 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
- Boete van 600.000 euro voor AS Watson (Kruidvat) om tracking cookies zonder toestemming
2024-05-02 · vernietigd, Autoriteit Persoonsgegevens
- Boete van 500 euro en last onder dwangsom voor Stichting Oud Lemmer om webcam-livestream
2021-07-09 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
- AP legt Uber boete op van 824,99 miljoen euro voor geautomatiseerd blokkeren van chauffeurs
2026-08-21 · in beroep, Autoriteit Persoonsgegevens
- AP verlaagt Kruidvat-boete in bezwaar naar 50.000 euro
2025-05-27 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
- Tien gemeenten beboet (totaal 250.000 euro) voor illegale dossiers over islamitische inwoners
2026-02-03 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
- Coolblue krijgt in bezwaar boete van 40.000 euro voor cookies zonder toestemming
2024-12-23 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
Wetgeving in beweging6 van 9
- Voorstel: definitie wetenschappelijk onderzoek, doelbinding en informatieplicht bij onderzoek (artikel 4, punt 38, artikel 5, lid 1, onder b, en artikel 13, lid 5 AVG)
2025-11-19 · in onderhandeling, Europese Commissie
- Voorstel: gerechtvaardigd belang voor ontwikkeling en gebruik van AI (nieuw artikel 88c AVG)
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
- Voorstel: geen informatieplicht bij niet data-intensieve relaties (artikel 13, lid 4 AVG)
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
- Voorstel: uitzondering voor biometrische verificatie onder eigen controle (artikel 9, lid 2, onder l AVG)
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
- Voorstel: toestemming en bezwaar via machineleesbare browsersignalen (nieuw artikel 88b AVG)
2025-11-19 · in onderhandeling, Europese Commissie
- Raad: Iers voorzitterschap zet onderhandelingen voort met herzien compromis, Antici-groep 11 september 2026
2026-09-11 · in onderhandeling, Raad van de Europese Unie, Iers voorzitterschap