Ga naar de hoofdinhoud
Praxikon

Handhaving

Tien gemeenten beboet (totaal 250.000 euro) voor illegale dossiers over islamitische inwoners

Datum
Status
definitief
Instantie
Autoriteit Persoonsgegevens
Kenmerk
AP-boetebesluiten 3 februari 2026, kenmerken 2026-002523 (Tilburg), 2026-002526 (Eindhoven), 2026-002528 (Huizen), 2026-002529 (Haarlemmermeer), 2026-002530 (Ede), 2026-002531 (Veenendaal), 2026-002532 (Zoetermeer), 2026-002533 (Delft), 2026-002534 (Hilversum), 2026-002535 (Gooise Meren); persbericht 5 februari 2026
Bedrag
€ 250.000

Waar het over gaat

Delft, Ede, Eindhoven, Gooise Meren, Haarlemmermeer, Hilversum, Huizen, Tilburg, Veenendaal en Zoetermeer lieten een extern onderzoeksbureau, deels op advies van de NCTV, via krachtenveldanalyses en quickscans informatie verzamelen over moskeeën en islamitische inwoners. Het ging onder meer om geloofsovertuiging, stroming en soms uitgebreide persoonlijke profielen, zonder dat betrokkenen dat wisten. Volgens de AP hadden de gemeenten deze rapporten zonder grondslag in bezit (artikel 5 lid 1 onder a met artikel 6 lid 1) en verwerkten zij bijzondere persoonsgegevens in strijd met artikel 9. De boete geldt voor het in bezit hebben van de rapporten, niet voor het onderzoek zelf. Elke gemeente krijgt 25.000 euro. Dat is lager dan de boetebeleidsregels voorschrijven, omdat de overtredingen kort duurden, grotendeels verjaard zijn en plaatsvonden onder druk van rijk en politiek. Daarnaast legt de AP een verwerkingsbeperking op (artikel 58 lid 2 onder f): de rapporten mogen tot vernietiging alleen worden gebruikt voor de rechten van betrokkenen en voor gerechtelijke procedures. De gemeenten erkennen de overtredingen en zijn bereid zich in de boete te schikken.

Wat dit betekent voor de praktijk

Ook als de rijksoverheid of een coördinator aandringt op een aanpak, blijft u als opdrachtgever zelf verwerkingsverantwoordelijke en moet u vooraf een grondslag hebben. Gegevens over geloof of politieke voorkeur mag u vrijwel nooit verwerken. Een extern onderzoeksbureau inschakelen verandert daar niets aan: alleen al het bewaren van zo'n rapport kan een overtreding zijn. Verjaring van een deel van de feiten voorkomt een boete niet, en de AP kan het verdere gebruik van zulke rapporten beperken.

De AVG-artikelen waar het om gaat

Bron: Autoriteit Persoonsgegevens, persbericht (5 februari 2026) en boetebesluiten (3 februari 2026)gecontroleerd op 15 september 2026

Samenvatting en praktijkduiding door Praxikon. Geen juridisch advies; de bron gaat voor.

Samenhang

Wat samenhangt met deze ontwikkeling

De tegenhanger in de andere wet

Rechtspraak8 van 17

Richtsnoeren8 van 12

Handhaving en boetes8 van 10

Wetgeving in beweging6 van 9