Wetgeving in beweging
Voorstel: uitzondering voor incidentele bijzondere persoonsgegevens bij AI (artikel 9, lid 2, onder k, en lid 5 AVG)
- Datum
- Status
- voorstel
- Instantie
- Europese Commissie
- Kenmerk
- COM(2025) 837 final, artikel 3, punt 3 (wijziging artikel 9 AVG); 2025/0360(COD); ST 15698/25
Waar het over gaat
Er komt een nieuwe uitzondering op het verbod op verwerking van bijzondere categorieën persoonsgegevens voor de ontwikkeling en het gebruik van een AI-systeem of AI-model. Voorwaarde is dat u technische en organisatorische maatregelen neemt om zulke data niet te verzamelen of anderszins te verwerken. Vindt u ze toch in trainings-, test- of validatiedata of in het AI-systeem of AI-model, dan moet u ze verwijderen. Kost dat onevenredig veel moeite, dan moet u ze zonder onnodige vertraging in elk geval effectief beschermen tegen gebruik voor uitvoer en tegen verstrekking aan derden. Volgens overweging 33 geldt de uitzondering niet als de bijzondere gegevens juist nodig zijn voor de verwerking; dan blijft u op artikel 9, lid 2, onder a tot en met j, aangewezen. De EDPB en EDPS willen dat de woorden incidenteel en residueel in de wettekst zelf komen (Joint Opinion 2/2026, punt 48).
Wat dit betekent voor de praktijk
Als dit doorgaat, hoeft u bij AI-training niet meer op een van de bestaande uitzonderingen van artikel 9 terug te vallen voor bijzondere gegevens die per ongeluk in uw data zitten. U moet wel filtermaatregelen kunnen laten zien, een verwijderproces hebben en documenteren wanneer verwijderen onevenredig is en welke bescherming u dan toepast. Op 15 september 2026 is dit nog een voorstel: de Raad heeft geen algemene oriëntatie en het Parlement geen standpunt, dus reken er nog niet op.
De AVG-artikelen waar het om gaat
Bron: Raad van de EU, register (COM(2025) 837 final als ST 15698/25); EDPB-EDPS Joint Opinion 2/2026gecontroleerd op 15 september 2026
Samenvatting en praktijkduiding door Praxikon. Geen juridisch advies; de bron gaat voor.
Samenhang
Wat samenhangt met deze ontwikkeling
Hoort bij het dossier
Thema’s waarin dit terugkomt
De tegenhanger in de andere wet
- Artikel 2 AI Act: Toepassingsgebied
via Bijzondere persoonsgegevens gebruiken om bias op te sporen
- Artikel 3 AI Act: Definities
- Artikel 5 AI Act: Verboden AI-praktijken
- Artikel 6 AI Act: Classificatieregels voor AI-systemen met een hoog risico
- Artikel 10 AI Act: Data en datagovernance
- Artikel 50 AI Act: Transparantieverplichtingen voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van bepaalde AI-systemen
Rechtspraak
- Schrems tegen Meta: geen onbeperkt bewaren en combineren van gegevens voor gerichte advertenties
2024-10-04 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Vierde kamer), Maximilian Schrems tegen Meta Platforms Ireland Limited
- Lindenapotheke: concurrenten mogen AVG-inbreuken aanvechten en bestelgegevens van apotheekproducten zijn gezondheidsgegevens
2024-10-04 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Grote kamer), ND tegen DR (twee Duitse apothekers)
- Meta tegen Bundeskartellamt: mededingingsautoriteit mag AVG-inbreuk vaststellen, strenge eisen aan grondslagen voor gepersonaliseerde advertenties
2023-07-04 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Grote kamer), Meta Platforms Inc., Meta Platforms Ireland Ltd en Facebook Deutschland GmbH tegen Bundeskartellamt
- Russmedia: beheerder van een online marktplaats is verantwoordelijke voor persoonsgegevens in advertenties en moet vooraf controleren
2025-12-02 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Grote kamer), X tegen Russmedia Digital SRL en Inform Media Press SRL
Richtsnoeren
- Richtsnoeren 03/2026 over webscraping in het kader van generatieve AI
2026-07-07 · in consultatie, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 05/2020 over toestemming onder Verordening 2016/679
2020-05-04 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 1/2026 over verwerking van persoonsgegevens voor wetenschappelijk onderzoek
2026-04-15 · aangenomen, European Data Protection Board (EDPB)
- EDPB en EDPS nemen Joint Opinion 2/2026 over de Digital Omnibus aan
2026-02-10 · definitief, European Data Protection Board en European Data Protection Supervisor
- Europees Economisch en Sociaal Comité neemt advies over de Digital Omnibus aan
2026-03-18 · definitief, Europees Economisch en Sociaal Comité
- Europese Centrale Bank brengt advies uit over de Digital Omnibus
2026-03-10 · definitief, Europese Centrale Bank
- Autoriteit Persoonsgegevens publiceert position paper over Omnibus Digitaal en Omnibus AI
2026-01-13 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
Handhaving en boetes
- Tien gemeenten beboet (totaal 250.000 euro) voor illegale dossiers over islamitische inwoners
2026-02-03 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
- Formele waarschuwing aan minister van OCW om oorlogsarchief CABR niet online doorzoekbaar te maken
2024-11-26 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
- Clearview AI: boete van 30,5 miljoen euro en dwangsommen voor illegale gezichtendatabase
2024-05-16 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
Wetgeving in beweging6 van 17
- Voorstel: uitzondering voor biometrische verificatie onder eigen controle (artikel 9, lid 2, onder l AVG)
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
- Raad: Iers voorzitterschap zet onderhandelingen voort met herzien compromis, Antici-groep 11 september 2026
2026-09-11 · in onderhandeling, Raad van de Europese Unie, Iers voorzitterschap
- Raad: Cypriotisch voorzitterschap legt onderhandelingsmandaat voor, Coreper-stemming van 26 juni 2026 geannuleerd
2026-06-22 · in onderhandeling, Raad van de Europese Unie, Antici-groep (vereenvoudiging) en Coreper
- Commissie publiceert Digital Omnibus voorstel COM(2025) 837
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
- Europees Parlement: gezamenlijk ontwerpverslag ITRE-LIBE, amendementen ingediend, nog geen commissiestemming
2026-06-22 · in onderhandeling, Europees Parlement, commissies ITRE en LIBE (gezamenlijke commissie)
- Comité van de Regio's neemt advies over de Digital Omnibus aan
2026-05-07 · definitief, Europees Comité van de Regio's