Richtsnoer
EDPB en EDPS nemen Joint Opinion 2/2026 over de Digital Omnibus aan
- Datum
- Status
- definitief
- Instantie
- European Data Protection Board en European Data Protection Supervisor
- Kenmerk
- EDPB-EDPS Joint Opinion 2/2026 (over COM(2025) 837)
Waar het over gaat
De Joint Opinion is aangenomen op 10 februari 2026 en gepubliceerd op 11 februari 2026. De EDPB en EDPS steunen vereenvoudiging, maar dringen er met klem op aan de wijziging van de definitie van persoonsgegevens niet over te nemen. Ook vinden zij dat een uitvoeringshandeling niet mag bepalen wanneer gepseudonimiseerde gegevens geen persoonsgegevens meer zijn. Zij verwelkomen de onderzoeksdefinitie, de uitzondering voor biometrische authenticatie onder eigen controle van de betrokkene, de hogere meldingsdrempel en de langere termijn bij datalekken en gemeenschappelijke templates en DPIA-lijsten, mits de EDPB die zelf opstelt en vaststelt. Een aparte bepaling over gerechtvaardigd belang bij AI (artikel 88c) vinden zij niet nodig. Zij willen het principiële verbod van artikel 22 behouden en misbruik van het inzagerecht koppelen aan een kwade bedoeling. Bij cookies steunen zij het doel sterk en stellen zij een uitzondering voor contextuele reclame voor.
Wat dit betekent voor de praktijk
De opinie is niet bindend, maar weegt zwaar in de wetgevingsonderhandelingen. Houd er rekening mee dat de definitiewijziging en de versoepeling van artikel 22 onzeker zijn, en dat de vereenvoudigingen bij datalekken en DPIA's op steun van de toezichthouders kunnen rekenen. Voor uw huidige verplichtingen verandert er niets.
De AVG-artikelen waar het om gaat
- Artikel 4: Definities
- Artikel 5: Beginselen inzake verwerking van persoonsgegevens
- Artikel 6: Rechtmatigheid van de verwerking
- Artikel 9: Verwerking van bijzondere categorieën van persoonsgegevens
- Artikel 12: Transparante informatie, communicatie en nadere regels voor de uitoefening van de rechten van de betrokkene
- Artikel 13: Te verstrekken informatie wanneer persoonsgegevens bij de betrokkene worden verzameld
- Artikel 22: Geautomatiseerde individuele besluitvorming, waaronder profilering
- Artikel 33: Melding van een inbreuk in verband met persoonsgegevens aan de toezichthoudende autoriteit
- Artikel 35: Gegevensbeschermingseffectbeoordeling
- Artikel 41: Toezicht op goedgekeurde gedragscodes
- Artikel 88: Verwerking in het kader van de arbeidsverhouding
Bron: European Data Protection Boardgecontroleerd op 15 september 2026
Samenvatting en praktijkduiding door Praxikon. Geen juridisch advies; de bron gaat voor.
Samenhang
Wat samenhangt met deze ontwikkeling
Hoort bij het dossier
Thema’s waarin dit terugkomt
- Bijzondere persoonsgegevens gebruiken om bias op te sporen
- Biometrie en emotieherkenning
- Datakwaliteit, minimalisatie en data governance
- Geautomatiseerde besluiten en menselijk toezicht
- Melden: datalekken en ernstige incidenten
- Rechten van mensen: inzage en uitleg bij besluiten
- Transparantie: informeren van mensen
- Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Vooraf risico's beoordelen: DPIA en FRIA
- Wie is verantwoordelijk: rollen in beide wetten
De tegenhanger in de andere wet
- Artikel 2 AI Act: Toepassingsgebied
via Bijzondere persoonsgegevens gebruiken om bias op te sporen
- Artikel 3 AI Act: Definities
- Artikel 5 AI Act: Verboden AI-praktijken
- Artikel 6 AI Act: Classificatieregels voor AI-systemen met een hoog risico
- Artikel 9 AI Act: Systeem voor risicobeheer
- Artikel 10 AI Act: Data en datagovernance
- Artikel 11 AI Act: Technische documentatie
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 12 AI Act: Registratie
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 14 AI Act: Menselijk toezicht
- Artikel 16 AI Act: Verplichtingen van aanbieders van AI-systemen met een hoog risico
- Artikel 18 AI Act: Bewaring van documentatie
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 19 AI Act: Automatisch gegenereerde logs
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 25 AI Act: Verantwoordelijkheden in de AI-waardeketen
- Artikel 26 AI Act: Verplichtingen van gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen met een hoog risico
- Artikel 27 AI Act: Beoordeling van de gevolgen voor de grondrechten van AI-systemen met een hoog risico
- Artikel 50 AI Act: Transparantieverplichtingen voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van bepaalde AI-systemen
- Artikel 73 AI Act: Melding van ernstige incidenten
- Artikel 86 AI Act: Recht op uitleg bij individuele besluitvorming
Rechtspraak8 van 21
- Raad van State: boete van 600.000 euro voor wifi-tracking Enschede blijft van tafel
2026-07-29 · definitief, Raad van State, Afdeling bestuursrechtspraak
- Rechtbank Overijssel herroept AP-boete voor wifi-tracking Enschede
2024-02-02 · definitief, Rechtbank Overijssel
- Rechtbank Noord-Nederland houdt AP-boete voor dorpslivestream in stand, verlaagt naar 375 euro
2025-01-09 · status niet vastgesteld, Rechtbank Noord-Nederland
- Schrems tegen Meta: geen onbeperkt bewaren en combineren van gegevens voor gerichte advertenties
2024-10-04 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Vierde kamer), Maximilian Schrems tegen Meta Platforms Ireland Limited
- Voorzieningenrechter: AP moet boetebedrag onleesbaar maken bij verstrekking van handhavingsbesluit aan klagers
2024-05-31 · status niet vastgesteld, Rechtbank Den Haag, voorzieningenrechter (kort geding, team handel)
- EDPS tegen SRB: gepseudonimiseerde gegevens zijn niet voor iedereen altijd persoonsgegevens, maar de informatieplicht geldt vanaf het verzamelen
2025-09-04 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Eerste kamer), Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) tegen Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad (SRB)
- Rechtbank Gelderland: curator is verwerkingsverantwoordelijke, AP-boete voor onbeveiligde harde schijf verlaagd naar 58.125 euro
2025-08-07 · status niet vastgesteld, Rechtbank Gelderland
- Dun & Bradstreet: recht op begrijpelijke uitleg van een geautomatiseerd besluit, bedrijfsgeheim is geen absolute weigeringsgrond
2025-02-27 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Eerste kamer), CK tegen Magistrat der Stadt Wien, met Dun & Bradstreet Austria GmbH als andere partij
Richtsnoeren8 van 22
- Opinie 28/2024 over bepaalde gegevensbeschermingsaspecten van de verwerking van persoonsgegevens in het kader van AI-modellen
2024-12-17 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 03/2026 over webscraping in het kader van generatieve AI
2026-07-07 · in consultatie, European Data Protection Board (EDPB)
- Autoriteit Persoonsgegevens publiceert position paper over Omnibus Digitaal en Omnibus AI
2026-01-13 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
- Richtsnoeren inzake geautomatiseerde individuele besluitvorming en profilering
2018-05-25 · definitief, Article 29 Working Party, bekrachtigd door de European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 1/2024 over verwerking van persoonsgegevens op grond van artikel 6 lid 1 onder f AVG (gerechtvaardigd belang)
2024-10-08 · aangenomen, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 05/2020 over toestemming onder Verordening 2016/679
2020-05-04 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 02/2026 over anonimisering
2026-07-07 · in consultatie, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren inzake transparantie overeenkomstig Verordening 2016/679
2018-05-25 · definitief, Article 29 Working Party, bekrachtigd door de European Data Protection Board (EDPB)
Handhaving en boetes8 van 15
- Tien gemeenten beboet (totaal 250.000 euro) voor illegale dossiers over islamitische inwoners
2026-02-03 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
- Experian Nederland krijgt boete van 2,7 miljoen euro voor kredietscores zonder grondslag en zonder informatie
2025-10-16 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
- Coolblue krijgt in bezwaar boete van 40.000 euro voor cookies zonder toestemming
2024-12-23 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
- Netflix krijgt boete van 4,75 miljoen euro voor niet goed informeren van klanten
2024-11-26 · in beroep, Autoriteit Persoonsgegevens
- AP en KNLTB beëindigen rechtszaak: boete verlaagd van 525.000 naar maximaal 250.000 euro
2025-10-18 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
- Boete van 600.000 euro voor AS Watson (Kruidvat) om tracking cookies zonder toestemming
2024-05-02 · vernietigd, Autoriteit Persoonsgegevens
- Boete van 10 miljoen euro voor Uber om onduidelijkheid over bewaartermijnen en doorgifte, bezwaar ongegrond
2023-12-11 · in beroep, Autoriteit Persoonsgegevens
- Boete van 500 euro en last onder dwangsom voor Stichting Oud Lemmer om webcam-livestream
2021-07-09 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
Wetgeving in beweging6 van 18
- Raad: Iers voorzitterschap zet onderhandelingen voort met herzien compromis, Antici-groep 11 september 2026
2026-09-11 · in onderhandeling, Raad van de Europese Unie, Iers voorzitterschap
- Voorstel: definitie wetenschappelijk onderzoek, doelbinding en informatieplicht bij onderzoek (artikel 4, punt 38, artikel 5, lid 1, onder b, en artikel 13, lid 5 AVG)
2025-11-19 · in onderhandeling, Europese Commissie
- Voorstel: cookieregels van ePrivacy naar de AVG, met nieuwe uitzonderingen en zesmaandenregel (nieuw artikel 88a AVG en artikel 5, lid 3 ePrivacy)
2025-11-19 · in onderhandeling, Europese Commissie
- Europees Parlement: gezamenlijk ontwerpverslag ITRE-LIBE, amendementen ingediend, nog geen commissiestemming
2026-06-22 · in onderhandeling, Europees Parlement, commissies ITRE en LIBE (gezamenlijke commissie)
- Voorstel: uitzondering voor biometrische verificatie onder eigen controle (artikel 9, lid 2, onder l AVG)
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
- Voorstel: gerechtvaardigd belang voor ontwikkeling en gebruik van AI (nieuw artikel 88c AVG)
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
Analyses6 van 15
- Agentic AI onder de EU AI Act: zo regel je de governance van autonome agents
2026-07-07
- DPIA voor AI-systemen: wanneer verplicht en hoe uit te voeren (2026)
2026-03-23
- Agentic AI governance: verplichtingen, controls en aanpak onder de EU AI Act
2026-07-07
- Valt een AI-agent onder de EU AI Act?
2026-07-07
- Wie is verantwoordelijk als een AI-agent fouten maakt?
2026-07-07
- Artikel 26 EU AI Act: gids voor deployer verplichtingen
2026-03-21