Ga naar de hoofdinhoud
Praxikon
Agent-check

Artikel 12: Transparante informatie, communicatie en nadere regels voor de uitoefening van de rechten van de betrokkeneAI-relevant

Praxikon houdt artikel 12 (Transparante informatie, communicatie en nadere regels voor de uitoefening van de rechten van de betrokkene) uit de AVG, naast de EU AI Act bij, met per uitspraak de vindplaats erbij.

Hoofdstuk IIIVan kracht sinds 25-05-2018

Wat regelt artikel 12?

Artikel 12 bepaalt hoe u met betrokkenen communiceert over hun gegevens en hun rechten. De informatie uit de artikelen 13 en 14 en alle communicatie over de rechten uit de artikelen 15 tot en met 22 en artikel 34 moet beknopt, begrijpelijk, gemakkelijk toegankelijk en in duidelijke en eenvoudige taal zijn, met extra aandacht voor informatie die op kinderen is gericht (lid 1). Het artikel geeft daarnaast de spelregels voor verzoeken van betrokkenen: u helpt hen bij het uitoefenen van hun rechten (lid 2), u reageert binnen een maand (lid 3), u legt uit waarom u een verzoek niet inwilligt (lid 4) en u doet dit in beginsel gratis (lid 5). Het artikel bestaat omdat rechten alleen iets waard zijn als mensen ze begrijpen en makkelijk kunnen gebruiken; overweging 58 wijst op situaties zoals onlineadvertenties waarin het voor mensen moeilijk is te weten wie hun gegevens waarvoor gebruikt, en overweging 59 vraagt om praktische regelingen zodat verzoeken eenvoudig, bij voorkeur ook elektronisch, kunnen worden ingediend.

Kernbegrip: Transparantie: informatie en antwoorden aan de betrokkene zijn beknopt, begrijpelijk en in eenvoudige taal, zodat de betrokkene zijn rechten echt kan gebruiken

Raakt direct:verwerkingsverantwoordelijkebetrokkeneCommissie

Duiding door Praxikon op basis van de tekst en de overwegingen; de officiële tekst hieronder gaat voor.

Officiële tekst

/
De verwerkingsverantwoordelijke neemt passende maatregelen opdat de betrokkene de in de artikelen 13 en 14 bedoelde informatie en de in de artikelen 15 tot en met 22 en artikel 34 bedoelde communicatie in verband met de verwerking in een beknopte, transparante, begrijpelijke en gemakkelijk toegankelijke vorm en in duidelijke en eenvoudige taal ontvangt, in het bijzonder wanneer de informatie specifiek voor een kind bestemd is. De informatie wordt schriftelijk of met andere middelen, met inbegrip van, indien dit passend is, elektronische middelen, verstrekt. Indien de betrokkene daarom verzoekt, kan de informatie mondeling worden meegedeeld, op voorwaarde dat de identiteit van de betrokkene met andere middelen bewezen is.
De verwerkingsverantwoordelijke faciliteert de uitoefening van de rechten van de betrokkene uit hoofde van de artikelen 15 tot en met 22. In de in artikel 11, lid 2, bedoelde gevallen mag de verwerkingsverantwoordelijke niet weigeren gevolg te geven aan het verzoek van de betrokkene om diens rechten uit hoofde van de artikelen 15 tot en met 22 uit te oefenen, tenzij de verwerkingsverantwoordelijke aantoont dat hij niet in staat is de betrokkene te identificeren.
De verwerkingsverantwoordelijke verstrekt de betrokkene onverwijld en in ieder geval binnen een maand na ontvangst van het verzoek krachtens de artikelen 15 tot en met 22 informatie over het gevolg dat aan het verzoek is gegeven. Afhankelijk van de complexiteit van de verzoeken en van het aantal verzoeken kan die termijn indien nodig met nog eens twee maanden worden verlengd. De verwerkingsverantwoordelijke stelt de betrokkene binnen één maand na ontvangst van het verzoek in kennis van een dergelijke verlenging. Wanneer de betrokkene zijn verzoek elektronisch indient, wordt de informatie indien mogelijk elektronisch verstrekt, tenzij de betrokkene anderszins verzoekt.
Wanneer de verwerkingsverantwoordelijke geen gevolg geeft aan het verzoek van de betrokkene, deelt hij deze laatste onverwijld en uiterlijk binnen één maand na ontvangst van het verzoek mee waarom het verzoek zonder gevolg is gebleven, en informeert hij hem over de mogelijkheid om klacht in te dienen bij een toezichthoudende autoriteit en beroep bij de rechter in te stellen.
Het verstrekken van de in de artikelen 13 en 14 bedoelde informatie, en het verstrekken van de communicatie en het treffen van de maatregelen bedoeld in de artikelen 15 tot en met 22 en artikel 34 geschieden kosteloos. Wanneer verzoeken van een betrokkene kennelijk ongegrond of buitensporig zijn, met name vanwege hun repetitieve karakter, mag de verwerkingsverantwoordelijke ofwel: a) een redelijke vergoeding aanrekenen in het licht van de administratieve kosten waarmee het verstrekken van de gevraagde informatie of communicatie en het treffen van de gevraagde maatregelen gepaard gaan; ofwel b) weigeren gevolg te geven aan het verzoek. Het is aan de verwerkingsverantwoordelijke om de kennelijk ongegronde of buitensporige aard van het verzoek aan te tonen.
Onverminderd artikel 11 kan de verwerkingsverantwoordelijke, wanneer hij redenen heeft om te twijfelen aan de identiteit van de natuurlijke persoon die het verzoek indient als bedoeld in de artikelen 15 tot en met 21, om aanvullende informatie vragen die nodig is ter bevestiging van de identiteit van de betrokkene.
De krachtens de artikelen 13 en 14 aan betrokkenen te verstrekken informatie mag worden verstrekt met gebruikmaking van gestandaardiseerde iconen, om de betrokkene een nuttig overzicht, in een goed zichtbare, begrijpelijke en duidelijk leesbare vorm, van de voorgenomen verwerking te bieden. Wanneer de iconen elektronisch worden weergegeven, zijn ze machineleesbaar.
De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 92 gedelegeerde handelingen vast te stellen om te bepalen welke informatie de iconen dienen weer te geven en via welke procedures de gestandaardiseerde iconen tot stand dienen te komen. Afdeling 2 Informatie en toegang tot persoonsgegevens

Bron: EUR-Lex, Verordening (EU) 2016/679. Officiële tekst, ongewijzigd overgenomen.

Wat betekent dit voor u?

Verwerkingsverantwoordelijke

U schrijft privacy-informatie en antwoorden op verzoeken zo dat een leek ze begrijpt, en nog eenvoudiger als de informatie op kinderen is gericht (lid 1). U richt een werkwijze in om verzoeken op grond van de artikelen 15 tot en met 22 te ontvangen, binnen een maand af te handelen of met opgave van reden met maximaal twee maanden te verlengen (lid 3), en bij een weigering noemt u de reden en wijst u op de klacht bij de toezichthouder en beroep bij de rechter (lid 4). Rekent u kosten of weigert u een verzoek omdat het kennelijk ongegrond of buitensporig is, dan moet u dat zelf kunnen aantonen (lid 5).

Betrokkene

U mag verwachten dat u informatie en antwoorden krijgt in duidelijke taal en in beginsel zonder kosten (lid 1 en lid 5). Dient u een verzoek in, dan hoort u binnen een maand wat ermee is gebeurd, of dat de termijn met maximaal twee maanden wordt verlengd (lid 3). De verwerkingsverantwoordelijke mag u om extra gegevens vragen als hij redelijke twijfel heeft over uw identiteit (lid 6).

Compliance checklist

Gerelateerde overwegingen

(58)

Overeenkomstig het transparantiebeginsel moet informatie die bestemd is voor het publiek of voor de betrokkene beknopt, eenvoudig toegankelijk en begrijpelijk zijn en moet duidelijke en eenvoudige taa...

(59)

Er dienen regelingen voorhanden te zijn om de betrokkene in staat te stellen zijn rechten uit hoofde van deze verordening gemakkelijker uit te oefenen, zoals mechanismen om te verzoeken om met name in...

Kruisverwijzingen

Art. 11: Verwerking waarvoor identificatie niet is vereistArt. 34: Mededeling van een inbreuk in verband met persoonsgegevens aan de betrokkeneArt. 92: Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie

Meer rechtspraak, richtsnoeren en boetes

Aanvullend op het overzicht onderaan deze pagina: uitspraken, richtsnoeren en boetes die dit artikel uitleggen of toepassen, nieuwste eerst. Elk item is nagelopen tegen de officiële bron.

Rechtspraak (4)

  • 11 juli 2024 · C-757/22 · HvJ EU
    Meta Platforms Ireland (informatieplicht)

    Een consumentenorganisatie kan een collectieve actie instellen wegens schending van de informatieplicht over doelen en ontvangers van de verwerking.

  • 26 oktober 2023 · C-307/22 · HvJ EU
    FT v DW (medisch dossier)

    De eerste kopie van de eigen gegevens is gratis, ook als de patiënt die wil gebruiken voor een claim tegen de arts. In een arts-patiëntrelatie omvat het recht op een kopie zo nodig het volledige medisch dossier.

  • 4 mei 2023 · C-487/21 · HvJ EU
    F.F. v Österreichische Datenschutzbehörde (CRIF)

    Het recht op een kopie betekent een getrouwe en begrijpelijke weergave van alle gegevens, zo nodig met uittreksels of hele documenten als dat nodig is om de rechten uit te oefenen.

  • 12 januari 2023 · C-154/21 · HvJ EU
    Österreichische Post (ontvangers)

    Het recht van inzage omvat de concrete identiteit van de ontvangers, niet alleen categorieën, tenzij identificatie onmogelijk is of het verzoek kennelijk ongegrond of buitensporig is.

Richtsnoeren en besluiten (4)

Boetes (8)

  • 26 november 2024 · Autoriteit Persoonsgegevens€ 4.750.000
    Netflix: onduidelijke informatie aan klanten

    Netflix legde in zijn privacyverklaring en in antwoorden op inzageverzoeken tussen 2018 en 2020 onvoldoende duidelijk uit waarvoor en op welke grondslag het gegevens gebruikte, met wie het deelde, hoe lang het bewaarde en hoe doorgifte buiten Europa was beveiligd.

    Besluit van 26 november 2024, bekendgemaakt op 18 december 2024. Netflix heeft bezwaar gemaakt tegen de boete.

  • 16 mei 2024 · Autoriteit Persoonsgegevens€ 30.500.000
    Clearview AI: illegale database met gezichtsafdrukken

    Clearview schraapte miljarden foto's van internet en zette gezichten om in biometrische codes, zonder grondslag en in strijd met het verbod op verwerking van biometrische gegevens. Het informeerde mensen niet, reageerde niet op inzageverzoeken en had geen vertegenwoordiger in de EU.

    Besluit van 16 mei 2024, bekendgemaakt op 3 september 2024. Clearview heeft geen bezwaar gemaakt, dus de boete staat vast. Voor het ontbreken van een EU-vertegenwoordiger (artikel 27) legde de AP geen aparte boete op.

  • 1 september 2023 · Data Protection Commission (Ierland)€ 345.000.000
    TikTok: kinderaccounts standaard openbaar

    Accounts van kinderen stonden standaard op openbaar en de functie Family Pairing was niet goed beveiligd, terwijl kinderen onvoldoende werden geïnformeerd. Op last van het EDPB werd ook vastgesteld dat misleidende ontwerpkeuzes het beginsel van eerlijke verwerking schonden.

    Besluit van 1 september 2023, bekendgemaakt op 15 september 2023. TikTok heeft het besluit aangevochten bij het Gerecht van de EU (zaak T-1030/23) en bij de Ierse High Court.

  • 31 december 2022 · Data Protection Commission (Ierland)€ 390.000.000
    Meta: overeenkomst als grondslag voor gedragsadvertenties

    Meta baseerde gedragsadvertenties op Facebook en Instagram op de gebruikersovereenkomst, maar volgens het bindende EDPB-besluit was dat geen geldige grondslag. Gebruikers kregen bovendien onvoldoende duidelijke informatie over welke grondslag voor welke verwerking gold.

    Twee besluiten van 31 december 2022 (210 miljoen euro voor Facebook, 180 miljoen euro voor Instagram), bekendgemaakt op 4 januari 2023. Meta kondigde aan tegen zowel de inhoud als de boetes in beroep te gaan.

  • 2 september 2022 · Data Protection Commission (Ierland)€ 405.000.000
    Instagram: gegevens van kinderen standaard openbaar

    Kinderen tussen 13 en 17 jaar konden een zakelijk account openen waarbij hun e-mailadres of telefoonnummer openbaar werd, en persoonlijke accounts van kinderen stonden standaard op openbaar. Op last van het EDPB werd ook een inbreuk op de grondslag voor de verwerking vastgesteld.

    Besluit van 2 september 2022, bekendgemaakt op 15 september 2022. Meta heeft beroep ingesteld bij de Ierse High Court.

Toon nog 3
  • 20 augustus 2021 · Data Protection Commission (Ierland)€ 225.000.000
    WhatsApp: tekortschietende transparantie

    WhatsApp informeerde gebruikers en niet-gebruikers onvoldoende over de verwerking van hun gegevens, onder meer over het delen van gegevens met andere Facebook-bedrijven. Na een bindend EDPB-besluit moest de DPC de voorgestelde boete verhogen.

    De DPC vermeldt 20 augustus 2021 als besluitdatum; bekendgemaakt op 2 september 2021. WhatsApp heeft het besluit aangevochten bij de Ierse rechter en bij het Gerecht van de EU.

  • 15 juli 2021 · CNPD (Luxemburg)€ 746.000.000
    Amazon: gerichte advertenties zonder geldige grondslag

    Amazon verwerkte persoonsgegevens voor op interesses gebaseerde advertenties op grond van gerechtvaardigd belang, wat geen geldige grondslag bleek. Daarnaast schoot Amazon tekort in informatie aan gebruikers en in het honoreren van rechten zoals inzage, rectificatie en verwijdering.

    De bestuursrechter in eerste aanleg bevestigde de boete op 18 maart 2025. In hoger beroep vernietigde de Cour administrative op 12 maart 2026 het besluit en stuurde de zaak terug naar de CNPD, omdat de CNPD niet had onderzocht of Amazon opzettelijk of nalatig handelde en niet had afgewogen welke maatregel het meest passend was. De kern van de vastgestelde inbreuken bleef overeind; de grieven over artikel 21 vielen volgens het hof buiten het onderzoek.

  • 21 januari 2019 · CNIL (Frankrijk)€ 50.000.000
    Google: transparantie en toestemming bij Android

    Bij het aanmaken van een Google-account op een Android-telefoon was de informatie over de verwerking versnipperd en onduidelijk. De toestemming voor gepersonaliseerde advertenties was niet voldoende geïnformeerd en niet specifiek en ondubbelzinnig.

    De Conseil d'État verwierp het beroep van Google op 19 juni 2020; de boete staat vast.

Lijn in de rechtspraakHet recht van inzage

Wat moet je geven bij een inzageverzoek, en wanneer mag je weigeren?

  1. Rijkeboer (2009)Inzage geldt ook voor ontvangers in het verleden.
  2. YS e.a. (2014)Een volledig overzicht volstaat; geen recht op kopieën van documenten.
  3. Nowak (2017)Examenwerk is een persoonsgegeven en dus in beginsel in te zien.
  4. Österreichische Post (ontvangers) (2023)Je hebt recht op de concrete ontvangers, niet alleen categorieën.
  5. F.F. v Österreichische Datenschutzbehörde (CRIF) (2023)Een kopie is een getrouwe weergave, zo nodig met hele documenten.
  6. Pankki S (2023)Loggegevens vallen onder inzage, namen van medewerkers in beginsel niet.
  7. FT v DW (medisch dossier) (2023)De eerste kopie is gratis, ook voor een claim.
  8. Richtsnoeren 01/2022 over de rechten van betrokkenen, recht van inzage (2023)Het EDPB bundelt de regels over inzage in richtsnoeren.
  9. Dun & Bradstreet Austria (2025)Bij geautomatiseerde besluiten volgt een begrijpelijke uitleg van de logica.
  10. Brillen Rottler (2026)Een misbruikend eerste verzoek mag als buitensporig worden geweigerd.

Gecontroleerd op 5 november 2026

Veelgestelde vragen

← Art. 11: Verwerking waarvoor identificatie niet is vereistArt. 13: Te verstrekken informatie wanneer persoonsgegevens bij de betrokkene worden verzameld →

Samenhang

Wat samenhangt met artikel 12 AVG

Thema’s waarin dit terugkomt

De tegenhanger in de andere wet

Rechtspraak

Richtsnoeren

Handhaving en boetes

Wetgeving in beweging