Moet ik echt alle e-mails en documenten afgeven waarin de naam van de verzoeker voorkomt?

Lid 3 vraagt om een kopie van de persoonsgegevens die worden verwerkt, samen met de informatie uit lid 1. Lid 4 zegt dat die kopie geen afbreuk mag doen aan de rechten en vrijheden van anderen, dus gegevens van andere personen of zakengeheimen kunnen een reden zijn om delen weg te laten, maar overweging 63 waarschuwt dat dit nooit mag leiden tot het weigeren van alle informatie. Dezelfde overweging zegt dat u bij een grote hoeveelheid gegevens de verzoeker mag vragen om te preciseren waar het verzoek over gaat.

Iemand wil weten hoe ons systeem zijn aanvraag automatisch heeft beoordeeld. Wat moet ik geven?

Lid 1 onder h geeft de betrokkene recht op informatie over het bestaan van geautomatiseerde besluitvorming, met inbegrip van profilering als bedoeld in artikel 22 lid 1 en lid 4, en ten minste in die gevallen op nuttige informatie over de onderliggende logica, het belang en de verwachte gevolgen. Overweging 63 noemt hierbij het zakengeheim en de intellectuele eigendom van software als belangen die meewegen, maar zegt ook dat dit er niet toe mag leiden dat de betrokkene alle informatie wordt onthouden.

Artikel 15: Recht van inzage van de betrokkeneAI-relevant

Q: Mag ik kosten rekenen voor een inzageverzoek?

Voor de eerste kopie niet: lid 3 bepaalt dat u een kopie verstrekt en artikel 12 lid 5 zegt dat de afhandeling van verzoeken kosteloos is. Vraagt de betrokkene om bijkomende kopieën, dan mag u op basis van de administratieve kosten een redelijke vergoeding vragen (lid 3). Alleen bij kennelijk ongegronde of buitensporige verzoeken geeft artikel 12 lid 5 ruimte om een vergoeding te vragen of te weigeren, en dan moet u dat aantonen.

Praxikon houdt artikel 15 (Recht van inzage van de betrokkene) uit de AVG, naast de EU AI Act bij, met per uitspraak de vindplaats erbij.

Hoofdstuk IIIVan kracht sinds 25-05-2018

Artikel 15 geeft iedereen het recht om aan een organisatie te vragen of die persoonsgegevens over hem verwerkt en, als dat zo is, die gegevens in te zien. Bij die inzage hoort ook uitleg: de doeleinden, de categorieën gegevens, de ontvangers, de bewaartermijn, de rechten van de betrokkene, het klachtrecht, de bron als de gegevens niet van de persoon zelf komen, en het bestaan van geautomatiseerde besluitvorming met nuttige informatie over de logica (lid 1). Bij doorgifte naar een land buiten de EU hoort de betrokkene welke waarborgen gelden (lid 2). De organisatie geeft een kopie van de gegevens; de eerste kopie is gratis en bij een elektronisch verzoek komt het antwoord in een gangbaar elektronisch formaat (lid 3), zonder afbreuk te doen aan de rechten van anderen (lid 4). Het artikel bestaat omdat mensen alleen kunnen controleren of een verwerking rechtmatig is als zij weten wat er over hen is vastgelegd (overweging 63).

Kernbegrip: Recht van inzage: het recht om te horen of uw gegevens worden verwerkt en er een kopie van te krijgen, samen met uitleg over het waarom

Raakt direct:verwerkingsverantwoordelijkebetrokkene

Duiding door Praxikon op basis van de tekst en de overwegingen; de officiële tekst hieronder gaat voor.

Raakvlak met de AI Act

Recht op inzage omvat informatie over geautomatiseerde besluitvorming, wat samenhangt met AI Act transparantie (Art. 13) en toegang tot documentatie (Art. 86).

AI Act Art. 13 →AI Act Art. 86 →

Officiële tekst

De betrokkene heeft het recht om van de verwerkingsverantwoordelijke uitsluitsel te verkrijgen over het al dan niet verwerken van hem betreffende persoonsgegevens en, wanneer dat het geval is, om inzage te verkrijgen van die persoonsgegevens en van de volgende informatie: a) de verwerkingsdoeleinden; b) de betrokken categorieën van persoonsgegevens; c) de ontvangers of categorieën van ontvangers aan wie de persoonsgegevens zijn of zullen worden verstrekt, met name ontvangers in derde landen of internationale organisaties; d) indien mogelijk, de periode gedurende welke de persoonsgegevens naar verwachting zullen worden opgeslagen, of indien dat niet mogelijk is, de criteria om die termijn te bepalen; e) dat de betrokkene het recht heeft de verwerkingsverantwoordelijke te verzoeken dat persoonsgegevens worden gerectificeerd of gewist, of dat de verwerking van hem betreffende persoonsgegevens wordt beperkt, alsmede het recht tegen die verwerking bezwaar te maken; f) dat de betrokkene het recht heeft klacht in te dienen bij een toezichthoudende autoriteit; g) wanneer de persoonsgegevens niet bij de betrokkene worden verzameld, alle beschikbare informatie over de bron van die gegevens; h) het bestaan van geautomatiseerde besluitvorming, met inbegrip van de in artikel 22, leden 1 en 4, bedoelde profilering, en, ten minste in die gevallen, nuttige informatie over de onderliggende logica, alsmede het belang en de verwachte gevolgen van die verwerking voor de betrokkene.

Wanneer persoonsgegevens worden doorgegeven aan een derde land of een internationale organisatie, heeft de betrokkene het recht in kennis te worden gesteld van de passende waarborgen overeenkomstig artikel 46 inzake de doorgifte.

De verwerkingsverantwoordelijke verstrekt de betrokkene een kopie van de persoonsgegevens die worden verwerkt. Indien de betrokkene om bijkomende kopieën verzoekt, kan de verwerkingsverantwoordelijke op basis van de administratieve kosten een redelijke vergoeding aanrekenen. Wanneer de betrokkene zijn verzoek elektronisch indient, en niet om een andere regeling verzoekt, wordt de informatie in een gangbare elektronische vorm verstrekt.

Het in lid 3 bedoelde recht om een kopie te verkrijgen, doet geen afbreuk aan de rechten en vrijheden van anderen. Afdeling 3 Rectificatie en wissing van gegevens

Bron: EUR-Lex, Verordening (EU) 2016/679. Officiële tekst, ongewijzigd overgenomen.

Wat betekent dit voor u?

Verwerkingsverantwoordelijke

U bevestigt op verzoek of u gegevens van iemand verwerkt en geeft dan een kopie met de informatie uit lid 1: doel, categorieën, ontvangers, bewaartermijn, rechten, bron en eventuele geautomatiseerde besluitvorming, bijvoorbeeld een AI-systeem dat een score toekent. De eerste kopie is gratis; alleen voor extra kopieën mag u een redelijke vergoeding vragen, en bij een elektronisch verzoek levert u in een gangbaar elektronisch formaat (lid 3). U controleert met redelijke maatregelen de identiteit van de verzoeker (overweging 64) en let erop dat de kopie geen afbreuk doet aan de rechten en vrijheden van anderen (lid 4), zonder daarom alle informatie te weigeren (overweging 63).

Betrokkene

U kunt aan elke organisatie vragen of zij gegevens van u verwerkt en zo ja, welke, waarvoor en aan wie ze zijn of worden verstrekt (lid 1). U krijgt een kopie, de eerste keer gratis, en bij een elektronisch verzoek in een gangbaar elektronisch formaat (lid 3). Verwerkt de organisatie veel over u, dan kan zij u vragen om te preciseren waarop uw verzoek betrekking heeft (overweging 63).

Compliance checklist

Er is een werkwijze om een inzageverzoek te herkennen, de identiteit van de verzoeker met redelijke maatregelen te controleren en het verzoek binnen de termijn van artikel 12 lid 3 af te handelen (lid 1, overweging 64).Het antwoord bevestigt of persoonsgegevens van de verzoeker worden verwerkt en geeft in dat geval inzage in die gegevens (lid 1).Het antwoord noemt de doeleinden, de categorieën gegevens, de ontvangers, de bewaartermijn of de criteria daarvoor, de rechten van de betrokkene en het klachtrecht (lid 1 onder a tot en met f).Komen de gegevens niet van de betrokkene zelf, dan wordt alle beschikbare informatie over de bron gegeven (lid 1 onder g).Bij geautomatiseerde besluitvorming, met inbegrip van profilering als bedoeld in artikel 22, wordt nuttige informatie gegeven over de onderliggende logica, het belang en de verwachte gevolgen (lid 1 onder h).Bij doorgifte naar een derde land of internationale organisatie wordt de betrokkene geïnformeerd over de passende waarborgen uit artikel 46 (lid 2).De betrokkene krijgt een kopie van de gegevens; alleen voor extra kopieën wordt een redelijke vergoeding gevraagd en een elektronisch verzoek wordt in een gangbaar elektronisch formaat beantwoord (lid 3).Voordat de kopie wordt verstrekt, is beoordeeld of gegevens van anderen erin staan en of het verstrekken hun rechten en vrijheden aantast (lid 4).

Gerelateerde overwegingen

(63)

Een betrokkene moet het recht hebben om de persoonsgegevens die over hem zijn verzameld, in te zien, en om dat recht eenvoudig en met redelijke tussenpozen uit te oefenen, zodat hij zich van de verwer...

(64)

De verwerkingsverantwoordelijke dient, met name met betrekking tot onlinediensten en online-identificatoren, alle redelijke maatregelen te nemen om de identiteit te controleren van een betrokkene die ...

Kruisverwijzingen

Art. 22: Geautomatiseerde individuele besluitvorming, waaronder profilering Art. 46: Doorgiften op basis van passende waarborgen

Aanvullend op het overzicht onderaan deze pagina: uitspraken, richtsnoeren en boetes die dit artikel uitleggen of toepassen, nieuwste eerst. Elk item is nagelopen tegen de officiële bron.

Rechtspraak (8)

26 oktober 2023 · C-307/22 · HvJ EU
FT v DW (medisch dossier)
De eerste kopie van de eigen gegevens is gratis, ook als de patiënt die wil gebruiken voor een claim tegen de arts. In een arts-patiëntrelatie omvat het recht op een kopie zo nodig het volledige medisch dossier.
22 juni 2023 · C-579/21 · HvJ EU
Pankki S
Gegevens over wanneer en waarom een dossier is geraadpleegd vallen onder het recht van inzage. De identiteit van de medewerkers die raadpleegden in beginsel niet, tenzij dat onmisbaar is voor de uitoefening van rechten.
4 mei 2023 · C-487/21 · HvJ EU
F.F. v Österreichische Datenschutzbehörde (CRIF)
Het recht op een kopie betekent een getrouwe en begrijpelijke weergave van alle gegevens, zo nodig met uittreksels of hele documenten als dat nodig is om de rechten uit te oefenen.
12 januari 2023 · C-154/21 · HvJ EU
Österreichische Post (ontvangers)
Het recht van inzage omvat de concrete identiteit van de ontvangers, niet alleen categorieën, tenzij identificatie onmogelijk is of het verzoek kennelijk ongegrond of buitensporig is.
9 juli 2020 · C-272/19 · HvJ EU
VQ v Land Hessen (petitiecommissie)
De petitiecommissie van een deelstaatparlement die doelen en middelen bepaalt, is verwerkingsverantwoordelijke en valt onder de AVG, ook voor het recht van inzage.

Toon nog 3

20 december 2017 · C-434/16 · HvJ EURichtlijn 95/46
Nowak
De schriftelijke antwoorden van een examenkandidaat en de opmerkingen van de examinator daarbij zijn persoonsgegevens van de kandidaat.
17 juli 2014 · C-141/12, C-372/12 · HvJ EURichtlijn 95/46
YS e.a.
De gegevens over een aanvrager in een ambtelijke notitie zijn persoonsgegevens, maar de juridische analyse zelf niet. Voor inzage volstaat een volledig en begrijpelijk overzicht van de gegevens; een kopie van het document is niet vereist.
7 mei 2009 · C-553/07 · HvJ EURichtlijn 95/46
Rijkeboer
Het recht van inzage geldt ook voor informatie over ontvangers in het verleden. Lidstaten bepalen een bewaartermijn die een redelijk evenwicht biedt tussen de belangen van de betrokkene en de last voor de verwerkingsverantwoordelijke.

Richtsnoeren (1)

28 maart 2023 · v2.1 · EDPB
Richtsnoeren 01/2022 over de rechten van betrokkenen, recht van inzage
Beschrijft de reikwijdte van het recht van inzage, welke informatie en kopieen een organisatie moet verstrekken, in welke vorm en binnen welke termijn.

Boetes (3)

26 november 2024 · Autoriteit Persoonsgegevens€ 4.750.000
Netflix: onduidelijke informatie aan klanten
Netflix legde in zijn privacyverklaring en in antwoorden op inzageverzoeken tussen 2018 en 2020 onvoldoende duidelijk uit waarvoor en op welke grondslag het gegevens gebruikte, met wie het deelde, hoe lang het bewaarde en hoe doorgifte buiten Europa was beveiligd.
Besluit van 26 november 2024, bekendgemaakt op 18 december 2024. Netflix heeft bezwaar gemaakt tegen de boete.
16 mei 2024 · Autoriteit Persoonsgegevens€ 30.500.000
Clearview AI: illegale database met gezichtsafdrukken
Clearview schraapte miljarden foto's van internet en zette gezichten om in biometrische codes, zonder grondslag en in strijd met het verbod op verwerking van biometrische gegevens. Het informeerde mensen niet, reageerde niet op inzageverzoeken en had geen vertegenwoordiger in de EU.
Besluit van 16 mei 2024, bekendgemaakt op 3 september 2024. Clearview heeft geen bezwaar gemaakt, dus de boete staat vast. Voor het ontbreken van een EU-vertegenwoordiger (artikel 27) legde de AP geen aparte boete op.
15 juli 2021 · CNPD (Luxemburg)€ 746.000.000
Amazon: gerichte advertenties zonder geldige grondslag
Amazon verwerkte persoonsgegevens voor op interesses gebaseerde advertenties op grond van gerechtvaardigd belang, wat geen geldige grondslag bleek. Daarnaast schoot Amazon tekort in informatie aan gebruikers en in het honoreren van rechten zoals inzage, rectificatie en verwijdering.
De bestuursrechter in eerste aanleg bevestigde de boete op 18 maart 2025. In hoger beroep vernietigde de Cour administrative op 12 maart 2026 het besluit en stuurde de zaak terug naar de CNPD, omdat de CNPD niet had onderzocht of Amazon opzettelijk of nalatig handelde en niet had afgewogen welke maatregel het meest passend was. De kern van de vastgestelde inbreuken bleef overeind; de grieven over artikel 21 vielen volgens het hof buiten het onderzoek.

Lijn in de rechtspraakHet recht van inzage

Wat moet je geven bij een inzageverzoek, en wanneer mag je weigeren?

Rijkeboer (2009)Inzage geldt ook voor ontvangers in het verleden.
YS e.a. (2014)Een volledig overzicht volstaat; geen recht op kopieën van documenten.
Nowak (2017)Examenwerk is een persoonsgegeven en dus in beginsel in te zien.
Österreichische Post (ontvangers) (2023)Je hebt recht op de concrete ontvangers, niet alleen categorieën.
F.F. v Österreichische Datenschutzbehörde (CRIF) (2023)Een kopie is een getrouwe weergave, zo nodig met hele documenten.
Pankki S (2023)Loggegevens vallen onder inzage, namen van medewerkers in beginsel niet.
FT v DW (medisch dossier) (2023)De eerste kopie is gratis, ook voor een claim.
Richtsnoeren 01/2022 over de rechten van betrokkenen, recht van inzage (2023)Het EDPB bundelt de regels over inzage in richtsnoeren.
Dun & Bradstreet Austria (2025)Bij geautomatiseerde besluiten volgt een begrijpelijke uitleg van de logica.
Brillen Rottler (2026)Een misbruikend eerste verzoek mag als buitensporig worden geweigerd.

Lijn in de rechtspraakGeautomatiseerde besluitvorming

Wanneer is een score een besluit, en welke uitleg krijg je?

Richtsnoeren over geautomatiseerde individuele besluitvorming en profilering voor de toepassing van Verordening 2016/679 (2018)De richtsnoeren lezen artikel 22 als een verbod met uitzonderingen.
SCHUFA (scoring) (2023)Een kredietscore waar een bank sterk op leunt, is zelf een besluit.
Dun & Bradstreet Austria (2025)Recht op een begrijpelijke uitleg van procedure en principes.
Digital Omnibus: voorstel tot wijziging van de AVG (2025)Voorstel om artikel 22 te herschrijven.

Gecontroleerd op 5 november 2026

Veelgestelde vragen

← Art. 14: Te verstrekken informatie wanneer de persoonsgegevens niet van de betrokkene zijn verkregen Art. 16: Recht op rectificatie →

Samenhang

Thema’s waarin dit terugkomt

Waar dit de andere wet raakt

Het recht op uitleg van artikel 86 vult de AVG alleen aan
geldt alleen aanvullend op

De tegenhanger in de andere wet

Rechtspraak

Brillen Rottler: een eerste inzageverzoek kan misbruik zijn als het alleen dient om schadevergoeding te claimen
2026-03-19 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Vierde kamer), Brillen Rottler GmbH & Co. KG tegen TC
Dun & Bradstreet: recht op begrijpelijke uitleg van een geautomatiseerd besluit, bedrijfsgeheim is geen absolute weigeringsgrond
2025-02-27 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Eerste kamer), CK tegen Magistrat der Stadt Wien, met Dun & Bradstreet Austria GmbH als andere partij
SCHUFA: kredietscore die derden zwaar laten meewegen is een geautomatiseerd besluit
2023-12-07 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Eerste kamer), OQ tegen Land Hessen, met SCHUFA Holding AG als interveniënt
Raad van State: AP mocht DPG Media beboeten voor standaard vragen van kopie ID, boete gehalveerd naar 262.500 euro
2025-09-24 · definitief, Raad van State, Afdeling bestuursrechtspraak