Voorstel: weigeren van verzoeken bij misbruik van het inzagerecht (artikel 12, lid 5 AVG)

Waar het over gaat

Het voorstel voegt iets toe aan de bestaande regel voor kennelijk ongegronde of buitensporige verzoeken. U mag een inzageverzoek onder artikel 15 weigeren of er een redelijke vergoeding voor vragen als de betrokkene de rechten uit de AVG misbruikt voor andere doelen dan de bescherming van zijn gegevens. De bewijslast blijft bij u. Voor kennelijk ongegronde verzoeken moet u dat aantonen. Voor buitensporige verzoeken volstaan redelijke gronden om dat aan te nemen. Overweging 35 geeft voorbeelden van misbruik. Iemand lokt een weigering uit om daarna schadevergoeding te eisen. Iemand doet verzoeken alleen om de verwerkingsverantwoordelijke schade te berokkenen. Of iemand biedt aan het verzoek in te trekken in ruil voor een voordeel. Volgens die overweging zijn te brede en ongedifferentieerde verzoeken ook buitensporig. De EDPB en EDPS willen in Joint Opinion 2/2026 dat misbruik wordt gekoppeld aan een misbruikintentie, zoals de duidelijke bedoeling om schade toe te brengen, en niet aan het doel van het verzoek. Het Hof van Justitie heeft namelijk bevestigd dat inzage ook voor andere doelen mag worden gevraagd. Ze willen daarnaast de lagere bewijsdrempel en de zin over te brede verzoeken schrappen.

Wat dit betekent voor de praktijk

Als dit wordt aangenomen, krijgt u een uitdrukkelijke grond om inzageverzoeken te weigeren die niet dienen om uw gegevens te beschermen, zoals verzoeken die bedoeld zijn om een schadeclaim uit te lokken. Aan uw bewijs voor buitensporigheid worden dan lagere eisen gesteld. U moet het misbruik nog wel per geval onderbouwen en vastleggen. Voor de goedkeuring kunnen de bepalingen nog veranderen, vooral als de kritiek van de EDPB en EDPS wordt overgenomen. Tot dan geldt de huidige AVG zoals het Hof die uitlegt. Het doel van een verzoek maakt het in beginsel niet ongeldig (C-307/22). Sinds Brillen Rottler (C-526/24, 19 maart 2026) mag u een verzoek, ook een eerste, wel als buitensporig weigeren als u aantoont dat het alleen bedoeld was om kunstmatig een schadeclaim te creëren. Op 15 september 2026 heeft het Europees Parlement nog niet in de commissie gestemd. Het ontwerpverslag van ITRE en LIBE dateert van 22 juni 2026.

De AVG-artikelen waar het om gaat

• Artikel 12: Transparante informatie, communicatie en nadere regels voor de uitoefening van de rechten van de betrokkene
• Artikel 15: Recht van inzage van de betrokkene