Ga naar de hoofdinhoud
Praxikon

Artikel 13: Te verstrekken informatie wanneer persoonsgegevens bij de betrokkene worden verzameldAI-relevant

Praxikon houdt artikel 13 (Te verstrekken informatie wanneer persoonsgegevens bij de betrokkene worden verzameld) uit de AVG, naast de EU AI Act bij, met per uitspraak de vindplaats erbij.

Hoofdstuk IIIVan kracht sinds 25-05-2018

Wat regelt artikel 13?

Artikel 13 regelt welke informatie u iemand geeft op het moment dat u persoonsgegevens bij die persoon zelf verzamelt, bijvoorbeeld via een formulier, een account of een sollicitatie. U vertelt dan wie u bent, waarvoor u de gegevens gebruikt en op welke rechtsgrond, wie de gegevens ontvangt en of ze naar een land buiten de EU gaan (lid 1). Daarnaast noemt u de bewaartermijn, de rechten van de betrokkene, het recht om toestemming in te trekken, het klachtrecht, of iemand verplicht is de gegevens te geven en of er geautomatiseerde besluitvorming plaatsvindt (lid 2). Wilt u de gegevens later voor een ander doel gebruiken, dan informeert u daarover vooraf (lid 3); heeft de persoon de informatie al, dan hoeft het niet opnieuw (lid 4). Het artikel bestaat omdat een behoorlijke en transparante verwerking vereist dat mensen weten dat er iets met hun gegevens gebeurt en waarom (overweging 60), en dat zij dat horen op het moment van verzamelen (overweging 61).

Kernbegrip: Informatieplicht bij directe verzameling: op het moment dat u gegevens bij iemand zelf ophaalt, vertelt u wie u bent, waarvoor u de gegevens gebruikt en welke rechten die persoon heeft

Raakt direct:verwerkingsverantwoordelijkebetrokkenefunctionaris voor gegevensbescherming

Duiding door Praxikon op basis van de tekst en de overwegingen; de officiële tekst hieronder gaat voor.

Raakvlak met de AI Act

Informatieplicht bij verzameling overlapt met transparantie-eisen voor hoog-risico AI (Art. 13) en AI-systemen algemeen (Art. 50 AI Act).

Officiële tekst

/
Wanneer persoonsgegevens betreffende een betrokkene bij die persoon worden verzameld, verstrekt de verwerkingsverantwoordelijke de betrokkene bij de verkrijging van de persoonsgegevens al de volgende informatie: a) de identiteit en de contactgegevens van de verwerkingsverantwoordelijke en, in voorkomend geval, van de vertegenwoordiger van de verwerkingsverantwoordelijke; b) in voorkomend geval, de contactgegevens van de functionaris voor gegevensbescherming; c) de verwerkingsdoeleinden waarvoor de persoonsgegevens zijn bestemd, alsook de rechtsgrond voor de verwerking; d) de gerechtvaardigde belangen van de verwerkingsverantwoordelijke of van een derde, indien de verwerking op artikel 6, lid 1, punt f), is gebaseerd; d) in voorkomend geval, de ontvangers of categorieën van ontvangers van de persoonsgegevens; e) in voorkomend geval, dat de verwerkingsverantwoordelijke het voornemen heeft de persoonsgegevens door te geven aan een derde land of een internationale organisatie; of er al dan niet een adequaatheidsbesluit van de Commissie bestaat; of, in het geval van in artikel 46, artikel 47 of artikel 49, lid 1, tweede alinea, bedoelde doorgiften, welke de passende of geschikte waarborgen zijn, hoe er een kopie van kan worden verkregen of waar ze kunnen worden geraadpleegd.
Naast de in lid 1 bedoelde informatie verstrekt de verwerkingsverantwoordelijke de betrokkene bij de verkrijging van de persoonsgegevens de volgende aanvullende informatie om een behoorlijke en transparante verwerking te waarborgen: a) de periode gedurende welke de persoonsgegevens zullen worden opgeslagen, of indien dat niet mogelijk is, de criteria ter bepaling van die termijn; b) dat de betrokkene het recht heeft de verwerkingsverantwoordelijke te verzoeken om inzage van en rectificatie of wissing van de persoonsgegevens of beperking van de hem betreffende verwerking, alsmede het recht tegen de verwerking bezwaar te maken en het recht op gegevensoverdraagbaarheid; c) wanneer de verwerking op artikel 6, lid 1, punt a), of artikel 9, lid 2, punt a), is gebaseerd, dat de betrokkene het recht heeft de toestemming te allen tijde in te trekken, zonder dat dit afbreuk doet aan de rechtmatigheid van de verwerking op basis van de toestemming vóór de intrekking daarvan; d) dat de betrokkene het recht heeft klacht in te dienen bij een toezichthoudende autoriteit; e) of de verstrekking van persoonsgegevens een wettelijke of contractuele verplichting is dan wel een noodzakelijke voorwaarde om een overeenkomst te sluiten, en of de betrokkene verplicht is de persoonsgegevens te verstrekken en wat de mogelijke gevolgen zijn wanneer deze gegevens niet worden verstrekt; f) het bestaan van geautomatiseerde besluitvorming, met inbegrip van de in artikel 22, leden 1 en 4, bedoelde profilering, en, ten minste in die gevallen, nuttige informatie over de onderliggende logica, alsmede het belang en de verwachte gevolgen van die verwerking voor de betrokkene.
Wanneer de verwerkingsverantwoordelijke voornemens is de persoonsgegevens verder te verwerken voor een ander doel dan dat waarvoor de persoonsgegevens zijn verzameld, verstrekt de verwerkingsverantwoordelijke de betrokkene vóór die verdere verwerking informatie over dat andere doel en alle relevante verdere informatie als bedoeld in lid 2.
De leden 1, 2 en 3 zijn niet van toepassing wanneer en voor zover de betrokkene reeds over de informatie beschikt.

Bron: EUR-Lex, Verordening (EU) 2016/679. Officiële tekst, ongewijzigd overgenomen.

Wat betekent dit voor u?

Verwerkingsverantwoordelijke

Bij elk punt waar u gegevens bij de persoon zelf verzamelt, geeft u op dat moment de informatie uit lid 1 en lid 2, bijvoorbeeld in een privacyverklaring die u daar toont of meestuurt. Wilt u de gegevens later voor een ander doel gebruiken, dan informeert u vooraf over dat nieuwe doel (lid 3). Gebruikt u geautomatiseerde besluitvorming met inbegrip van profilering, bijvoorbeeld een AI-systeem dat aanvragen beoordeelt, dan legt u in begrijpelijke woorden uit welke logica daarachter zit en wat de gevolgen voor de persoon kunnen zijn (lid 2 onder f).

Functionaris gegevensbescherming

Uw contactgegevens staan in de informatie die de betrokkene bij het verzamelen krijgt (lid 1 onder b), zodat mensen u rechtstreeks kunnen bereiken.

Betrokkene

Op het moment dat u uw gegevens afgeeft, hoort u wie ze verwerkt, waarvoor, op welke grondslag en welke rechten u heeft (lid 1 en lid 2). U hoort ook of u verplicht bent de gegevens te geven en wat er gebeurt als u dat niet doet (lid 2 onder e). Kreeg u de informatie al eerder, dan hoeft de verwerkingsverantwoordelijke die niet opnieuw te geven (lid 4).

Compliance checklist

Gerelateerde overwegingen

Kruisverwijzingen

Meer rechtspraak, richtsnoeren en boetes

Aanvullend op het overzicht onderaan deze pagina: uitspraken, richtsnoeren en boetes die dit artikel uitleggen of toepassen, nieuwste eerst. Elk item is nagelopen tegen de officiële bron.

Rechtspraak (5)

  • 18 juni 2026 · C-484/24 · HvJ EU
    NTH Haustechnik

    Een rechter die bewijs met persoonsgegevens gebruikt, verwerkt die op grond van een wettelijke verplichting, mits duidelijke nationale rechtspraak de voorwaarden bepaalt. Onrechtmatig verkregen bewijs is niet automatisch uitgesloten, maar vóór verdere verstrekking moet de rechter de gegevens beperken tot wat nodig is.

  • 11 juli 2024 · C-757/22 · HvJ EU
    Meta Platforms Ireland (informatieplicht)

    Een consumentenorganisatie kan een collectieve actie instellen wegens schending van de informatieplicht over doelen en ontvangers van de verwerking.

  • 1 oktober 2019 · C-673/17 · HvJ EU
    Planet49

    Een vooraf aangevinkt vakje levert geen geldige toestemming voor cookies op. De gebruiker moet ook horen hoe lang cookies werken en of derden er toegang toe hebben.

  • 29 juli 2019 · C-40/17 · HvJ EURichtlijn 95/46
    Fashion ID

    Een website met een Facebook-knop is gezamenlijk verwerkingsverantwoordelijke, maar alleen voor het verzamelen en doorsturen van bezoekersgegevens. Consumentenorganisaties mogen namens betrokkenen procederen.

  • 1 oktober 2015 · C-201/14 · HvJ EURichtlijn 95/46
    Bara

    Een overheidsinstantie mag gegevens niet aan een andere instantie doorgeven voor verdere verwerking zonder dat de betrokkenen daarover vooraf zijn geïnformeerd.

Richtsnoeren en besluiten (3)

  • 13 oktober 2026 · Statement 1/2026 · EDPB
    Verklaring 1/2026 over slimme brillen

    Voorlopige overwegingen: smalle uitzondering voor puur persoonlijk gebruik, producent en aanbieder van een gekoppelde dienst (ook AI) kunnen verwerkingsverantwoordelijke zijn, en omstanders moeten op het moment zelf merken dat er wordt opgenomen.

  • 19 november 2025 · COM(2025) 837 · Europese Commissie
    Digital Omnibus: voorstel tot wijziging van de AVG

    Wetsvoorstel dat onder meer een relatieve definitie van persoonsgegevens, een meldplicht voor datalekken alleen bij hoog risico en cookieregels in de AVG zelf voorstelt. Het is een voorstel en geen geldend recht.

  • 29 januari 2020 · v2.1 · EDPB
    Richtsnoeren 3/2019 over de verwerking van persoonsgegevens door middel van videoapparatuur

    Behandelt cameratoezicht onder de AVG, waaronder de uitzondering voor huishoudelijk gebruik, de grondslag, biometrische gegevens, informatieplichten en bewaartermijnen.

Boetes (8)

  • 30 april 2025 · Data Protection Commission (Ierland)€ 530.000.000
    TikTok: doorgifte van gegevens naar China

    Medewerkers in China hadden op afstand toegang tot gegevens van Europese gebruikers, zonder dat TikTok had nagegaan en aangetoond dat die gegevens daar een gelijkwaardig beschermingsniveau kregen. Ook vermeldde het privacybeleid niet duidelijk naar welke landen gegevens gingen.

    Besluit van 30 april 2025, bekendgemaakt op 2 mei 2025. TikTok heeft beroep ingesteld bij de Ierse rechter, die de bevelen om de doorgiften op te schorten voorlopig heeft geschorst.

  • 26 november 2024 · Autoriteit Persoonsgegevens€ 4.750.000
    Netflix: onduidelijke informatie aan klanten

    Netflix legde in zijn privacyverklaring en in antwoorden op inzageverzoeken tussen 2018 en 2020 onvoldoende duidelijk uit waarvoor en op welke grondslag het gegevens gebruikte, met wie het deelde, hoe lang het bewaarde en hoe doorgifte buiten Europa was beveiligd.

    Besluit van 26 november 2024, bekendgemaakt op 18 december 2024. Netflix heeft bezwaar gemaakt tegen de boete.

  • 22 oktober 2024 · Data Protection Commission (Ierland)€ 310.000.000
    LinkedIn: gedragsanalyse en gerichte advertenties

    LinkedIn gebruikte gegevens van leden voor gedragsanalyse en gerichte advertenties zonder geldige grondslag: de toestemming was niet geldig en gerechtvaardigd belang en de overeenkomst gingen niet op. Leden kregen bovendien onvoldoende informatie over de gebruikte grondslagen.

    Besluit van 22 oktober 2024, bekendgemaakt op 24 oktober 2024. LinkedIn is in beroep gegaan bij de Ierse High Court.

  • 1 september 2023 · Data Protection Commission (Ierland)€ 345.000.000
    TikTok: kinderaccounts standaard openbaar

    Accounts van kinderen stonden standaard op openbaar en de functie Family Pairing was niet goed beveiligd, terwijl kinderen onvoldoende werden geïnformeerd. Op last van het EDPB werd ook vastgesteld dat misleidende ontwerpkeuzes het beginsel van eerlijke verwerking schonden.

    Besluit van 1 september 2023, bekendgemaakt op 15 september 2023. TikTok heeft het besluit aangevochten bij het Gerecht van de EU (zaak T-1030/23) en bij de Ierse High Court.

  • 31 december 2022 · Data Protection Commission (Ierland)€ 390.000.000
    Meta: overeenkomst als grondslag voor gedragsadvertenties

    Meta baseerde gedragsadvertenties op Facebook en Instagram op de gebruikersovereenkomst, maar volgens het bindende EDPB-besluit was dat geen geldige grondslag. Gebruikers kregen bovendien onvoldoende duidelijke informatie over welke grondslag voor welke verwerking gold.

    Twee besluiten van 31 december 2022 (210 miljoen euro voor Facebook, 180 miljoen euro voor Instagram), bekendgemaakt op 4 januari 2023. Meta kondigde aan tegen zowel de inhoud als de boetes in beroep te gaan.

Toon nog 3
  • 20 augustus 2021 · Data Protection Commission (Ierland)€ 225.000.000
    WhatsApp: tekortschietende transparantie

    WhatsApp informeerde gebruikers en niet-gebruikers onvoldoende over de verwerking van hun gegevens, onder meer over het delen van gegevens met andere Facebook-bedrijven. Na een bindend EDPB-besluit moest de DPC de voorgestelde boete verhogen.

    De DPC vermeldt 20 augustus 2021 als besluitdatum; bekendgemaakt op 2 september 2021. WhatsApp heeft het besluit aangevochten bij de Ierse rechter en bij het Gerecht van de EU.

  • 15 juli 2021 · CNPD (Luxemburg)€ 746.000.000
    Amazon: gerichte advertenties zonder geldige grondslag

    Amazon verwerkte persoonsgegevens voor op interesses gebaseerde advertenties op grond van gerechtvaardigd belang, wat geen geldige grondslag bleek. Daarnaast schoot Amazon tekort in informatie aan gebruikers en in het honoreren van rechten zoals inzage, rectificatie en verwijdering.

    De bestuursrechter in eerste aanleg bevestigde de boete op 18 maart 2025. In hoger beroep vernietigde de Cour administrative op 12 maart 2026 het besluit en stuurde de zaak terug naar de CNPD, omdat de CNPD niet had onderzocht of Amazon opzettelijk of nalatig handelde en niet had afgewogen welke maatregel het meest passend was. De kern van de vastgestelde inbreuken bleef overeind; de grieven over artikel 21 vielen volgens het hof buiten het onderzoek.

  • 21 januari 2019 · CNIL (Frankrijk)€ 50.000.000
    Google: transparantie en toestemming bij Android

    Bij het aanmaken van een Google-account op een Android-telefoon was de informatie over de verwerking versnipperd en onduidelijk. De toestemming voor gepersonaliseerde advertenties was niet voldoende geïnformeerd en niet specifiek en ondubbelzinnig.

    De Conseil d'État verwierp het beroep van Google op 19 juni 2020; de boete staat vast.

Gecontroleerd op 5 november 2026

Veelgestelde vragen

Samenhang

Wat samenhangt met artikel 13 AVG

Thema’s waarin dit terugkomt

Waar dit de andere wet raakt

De tegenhanger in de andere wet

Rechtspraak

Richtsnoeren

Handhaving en boetes

Wetgeving in beweging