Artikel 13: Te verstrekken informatie wanneer persoonsgegevens bij de betrokkene worden verzameldAI-relevant
Praxikon houdt artikel 13 (Te verstrekken informatie wanneer persoonsgegevens bij de betrokkene worden verzameld) uit de AVG, naast de EU AI Act bij, met per uitspraak de vindplaats erbij.
Wat regelt artikel 13?
Artikel 13 regelt welke informatie u iemand geeft op het moment dat u persoonsgegevens bij die persoon zelf verzamelt, bijvoorbeeld via een formulier, een account of een sollicitatie. U vertelt dan wie u bent, waarvoor u de gegevens gebruikt en op welke rechtsgrond, wie de gegevens ontvangt en of ze naar een land buiten de EU gaan (lid 1). Daarnaast noemt u de bewaartermijn, de rechten van de betrokkene, het recht om toestemming in te trekken, het klachtrecht, of iemand verplicht is de gegevens te geven en of er geautomatiseerde besluitvorming plaatsvindt (lid 2). Wilt u de gegevens later voor een ander doel gebruiken, dan informeert u daarover vooraf (lid 3); heeft de persoon de informatie al, dan hoeft het niet opnieuw (lid 4). Het artikel bestaat omdat een behoorlijke en transparante verwerking vereist dat mensen weten dat er iets met hun gegevens gebeurt en waarom (overweging 60), en dat zij dat horen op het moment van verzamelen (overweging 61).
Kernbegrip: Informatieplicht bij directe verzameling: op het moment dat u gegevens bij iemand zelf ophaalt, vertelt u wie u bent, waarvoor u de gegevens gebruikt en welke rechten die persoon heeft
Raakt direct:verwerkingsverantwoordelijkebetrokkenefunctionaris voor gegevensbescherming
Duiding door Praxikon op basis van de tekst en de overwegingen; de officiële tekst hieronder gaat voor.
Raakvlak met de AI Act
Informatieplicht bij verzameling overlapt met transparantie-eisen voor hoog-risico AI (Art. 13) en AI-systemen algemeen (Art. 50 AI Act).
Officiële tekst
Bron: EUR-Lex, Verordening (EU) 2016/679. Officiële tekst, ongewijzigd overgenomen.
Wat betekent dit voor u?
Verwerkingsverantwoordelijke
Bij elk punt waar u gegevens bij de persoon zelf verzamelt, geeft u op dat moment de informatie uit lid 1 en lid 2, bijvoorbeeld in een privacyverklaring die u daar toont of meestuurt. Wilt u de gegevens later voor een ander doel gebruiken, dan informeert u vooraf over dat nieuwe doel (lid 3). Gebruikt u geautomatiseerde besluitvorming met inbegrip van profilering, bijvoorbeeld een AI-systeem dat aanvragen beoordeelt, dan legt u in begrijpelijke woorden uit welke logica daarachter zit en wat de gevolgen voor de persoon kunnen zijn (lid 2 onder f).
Functionaris gegevensbescherming
Uw contactgegevens staan in de informatie die de betrokkene bij het verzamelen krijgt (lid 1 onder b), zodat mensen u rechtstreeks kunnen bereiken.
Betrokkene
Op het moment dat u uw gegevens afgeeft, hoort u wie ze verwerkt, waarvoor, op welke grondslag en welke rechten u heeft (lid 1 en lid 2). U hoort ook of u verplicht bent de gegevens te geven en wat er gebeurt als u dat niet doet (lid 2 onder e). Kreeg u de informatie al eerder, dan hoeft de verwerkingsverantwoordelijke die niet opnieuw te geven (lid 4).
Compliance checklist
Gerelateerde overwegingen
Overeenkomstig de beginselen van behoorlijke en transparante verwerking moet de betrokkene op de hoogte worden gesteld van het feit dat er verwerking plaatsvindt en van de doeleinden daarvan. De verwe...
(61)De informatie over de verwerking van persoonsgegevens betreffende de betrokkene dient hem te worden meegedeeld bij het verzamelen bij de betrokkene van de gegevens of, indien de gegevens uit een ander...
(62)Niettemin is het niet noodzakelijk de verplichting tot informatieverstrekking op te leggen wanneer de betrokkene al over de informatie beschikt, wanneer de registratie of mededeling van de persoonsgeg...
Kruisverwijzingen
Meer rechtspraak, richtsnoeren en boetes
Aanvullend op het overzicht onderaan deze pagina: uitspraken, richtsnoeren en boetes die dit artikel uitleggen of toepassen, nieuwste eerst. Elk item is nagelopen tegen de officiële bron.
Rechtspraak (5)
- 18 juni 2026 · C-484/24 · HvJ EUNTH Haustechnik
Een rechter die bewijs met persoonsgegevens gebruikt, verwerkt die op grond van een wettelijke verplichting, mits duidelijke nationale rechtspraak de voorwaarden bepaalt. Onrechtmatig verkregen bewijs is niet automatisch uitgesloten, maar vóór verdere verstrekking moet de rechter de gegevens beperken tot wat nodig is.
- 11 juli 2024 · C-757/22 · HvJ EUMeta Platforms Ireland (informatieplicht)
Een consumentenorganisatie kan een collectieve actie instellen wegens schending van de informatieplicht over doelen en ontvangers van de verwerking.
- 1 oktober 2019 · C-673/17 · HvJ EUPlanet49
Een vooraf aangevinkt vakje levert geen geldige toestemming voor cookies op. De gebruiker moet ook horen hoe lang cookies werken en of derden er toegang toe hebben.
- 29 juli 2019 · C-40/17 · HvJ EURichtlijn 95/46Fashion ID
Een website met een Facebook-knop is gezamenlijk verwerkingsverantwoordelijke, maar alleen voor het verzamelen en doorsturen van bezoekersgegevens. Consumentenorganisaties mogen namens betrokkenen procederen.
- 1 oktober 2015 · C-201/14 · HvJ EURichtlijn 95/46Bara
Een overheidsinstantie mag gegevens niet aan een andere instantie doorgeven voor verdere verwerking zonder dat de betrokkenen daarover vooraf zijn geïnformeerd.
Richtsnoeren en besluiten (3)
- 13 oktober 2026 · Statement 1/2026 · EDPBVerklaring 1/2026 over slimme brillen
Voorlopige overwegingen: smalle uitzondering voor puur persoonlijk gebruik, producent en aanbieder van een gekoppelde dienst (ook AI) kunnen verwerkingsverantwoordelijke zijn, en omstanders moeten op het moment zelf merken dat er wordt opgenomen.
- 19 november 2025 · COM(2025) 837 · Europese CommissieDigital Omnibus: voorstel tot wijziging van de AVG
Wetsvoorstel dat onder meer een relatieve definitie van persoonsgegevens, een meldplicht voor datalekken alleen bij hoog risico en cookieregels in de AVG zelf voorstelt. Het is een voorstel en geen geldend recht.
- 29 januari 2020 · v2.1 · EDPBRichtsnoeren 3/2019 over de verwerking van persoonsgegevens door middel van videoapparatuur
Behandelt cameratoezicht onder de AVG, waaronder de uitzondering voor huishoudelijk gebruik, de grondslag, biometrische gegevens, informatieplichten en bewaartermijnen.
Boetes (8)
- 30 april 2025 · Data Protection Commission (Ierland)€ 530.000.000TikTok: doorgifte van gegevens naar China
Medewerkers in China hadden op afstand toegang tot gegevens van Europese gebruikers, zonder dat TikTok had nagegaan en aangetoond dat die gegevens daar een gelijkwaardig beschermingsniveau kregen. Ook vermeldde het privacybeleid niet duidelijk naar welke landen gegevens gingen.
Besluit van 30 april 2025, bekendgemaakt op 2 mei 2025. TikTok heeft beroep ingesteld bij de Ierse rechter, die de bevelen om de doorgiften op te schorten voorlopig heeft geschorst.
- 26 november 2024 · Autoriteit Persoonsgegevens€ 4.750.000Netflix: onduidelijke informatie aan klanten
Netflix legde in zijn privacyverklaring en in antwoorden op inzageverzoeken tussen 2018 en 2020 onvoldoende duidelijk uit waarvoor en op welke grondslag het gegevens gebruikte, met wie het deelde, hoe lang het bewaarde en hoe doorgifte buiten Europa was beveiligd.
Besluit van 26 november 2024, bekendgemaakt op 18 december 2024. Netflix heeft bezwaar gemaakt tegen de boete.
- 22 oktober 2024 · Data Protection Commission (Ierland)€ 310.000.000LinkedIn: gedragsanalyse en gerichte advertenties
LinkedIn gebruikte gegevens van leden voor gedragsanalyse en gerichte advertenties zonder geldige grondslag: de toestemming was niet geldig en gerechtvaardigd belang en de overeenkomst gingen niet op. Leden kregen bovendien onvoldoende informatie over de gebruikte grondslagen.
Besluit van 22 oktober 2024, bekendgemaakt op 24 oktober 2024. LinkedIn is in beroep gegaan bij de Ierse High Court.
- 1 september 2023 · Data Protection Commission (Ierland)€ 345.000.000TikTok: kinderaccounts standaard openbaar
Accounts van kinderen stonden standaard op openbaar en de functie Family Pairing was niet goed beveiligd, terwijl kinderen onvoldoende werden geïnformeerd. Op last van het EDPB werd ook vastgesteld dat misleidende ontwerpkeuzes het beginsel van eerlijke verwerking schonden.
Besluit van 1 september 2023, bekendgemaakt op 15 september 2023. TikTok heeft het besluit aangevochten bij het Gerecht van de EU (zaak T-1030/23) en bij de Ierse High Court.
- 31 december 2022 · Data Protection Commission (Ierland)€ 390.000.000Meta: overeenkomst als grondslag voor gedragsadvertenties
Meta baseerde gedragsadvertenties op Facebook en Instagram op de gebruikersovereenkomst, maar volgens het bindende EDPB-besluit was dat geen geldige grondslag. Gebruikers kregen bovendien onvoldoende duidelijke informatie over welke grondslag voor welke verwerking gold.
Twee besluiten van 31 december 2022 (210 miljoen euro voor Facebook, 180 miljoen euro voor Instagram), bekendgemaakt op 4 januari 2023. Meta kondigde aan tegen zowel de inhoud als de boetes in beroep te gaan.
Toon nog 3
- 20 augustus 2021 · Data Protection Commission (Ierland)€ 225.000.000WhatsApp: tekortschietende transparantie
WhatsApp informeerde gebruikers en niet-gebruikers onvoldoende over de verwerking van hun gegevens, onder meer over het delen van gegevens met andere Facebook-bedrijven. Na een bindend EDPB-besluit moest de DPC de voorgestelde boete verhogen.
De DPC vermeldt 20 augustus 2021 als besluitdatum; bekendgemaakt op 2 september 2021. WhatsApp heeft het besluit aangevochten bij de Ierse rechter en bij het Gerecht van de EU.
- 15 juli 2021 · CNPD (Luxemburg)€ 746.000.000Amazon: gerichte advertenties zonder geldige grondslag
Amazon verwerkte persoonsgegevens voor op interesses gebaseerde advertenties op grond van gerechtvaardigd belang, wat geen geldige grondslag bleek. Daarnaast schoot Amazon tekort in informatie aan gebruikers en in het honoreren van rechten zoals inzage, rectificatie en verwijdering.
De bestuursrechter in eerste aanleg bevestigde de boete op 18 maart 2025. In hoger beroep vernietigde de Cour administrative op 12 maart 2026 het besluit en stuurde de zaak terug naar de CNPD, omdat de CNPD niet had onderzocht of Amazon opzettelijk of nalatig handelde en niet had afgewogen welke maatregel het meest passend was. De kern van de vastgestelde inbreuken bleef overeind; de grieven over artikel 21 vielen volgens het hof buiten het onderzoek.
- 21 januari 2019 · CNIL (Frankrijk)€ 50.000.000Google: transparantie en toestemming bij Android
Bij het aanmaken van een Google-account op een Android-telefoon was de informatie over de verwerking versnipperd en onduidelijk. De toestemming voor gepersonaliseerde advertenties was niet voldoende geïnformeerd en niet specifiek en ondubbelzinnig.
De Conseil d'État verwierp het beroep van Google op 19 juni 2020; de boete staat vast.
Gecontroleerd op 5 november 2026
Veelgestelde vragen
Samenhang
Wat samenhangt met artikel 13 AVG
Thema’s waarin dit terugkomt
Waar dit de andere wet raakt
De tegenhanger in de andere wet
- Artikel 14 AI Act: Menselijk toezicht
- Artikel 26 AI Act: Verplichtingen van gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen met een hoog risico
via Mensen informeren dat een hoog-risicosysteem op hen wordt toegepast, naast de AVG-informatie
- Artikel 50 AI Act: Transparantieverplichtingen voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van bepaalde AI-systemen
via De AI-melding van artikel 50 komt bovenop de informatieplicht van de AVG
- Artikel 86 AI Act: Recht op uitleg bij individuele besluitvorming
Rechtspraak
- EDPS tegen SRB: gepseudonimiseerde gegevens zijn niet voor iedereen altijd persoonsgegevens, maar de informatieplicht geldt vanaf het verzamelen
2025-09-04 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Eerste kamer), Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) tegen Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad (SRB)
- SCHUFA: kredietscore die derden zwaar laten meewegen is een geautomatiseerd besluit
2023-12-07 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Eerste kamer), OQ tegen Land Hessen, met SCHUFA Holding AG als interveniënt
Richtsnoeren
- Richtsnoeren inzake transparantie overeenkomstig Verordening 2016/679
2018-05-25 · definitief, Article 29 Working Party, bekrachtigd door de European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 1/2024 over verwerking van persoonsgegevens op grond van artikel 6 lid 1 onder f AVG (gerechtvaardigd belang)
2024-10-08 · in consultatie, European Data Protection Board (EDPB)
- EDPB-verklaring 1/2026 over slimme brillen
2026-10-13 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren inzake geautomatiseerde individuele besluitvorming en profilering
2018-05-25 · definitief, Article 29 Working Party, bekrachtigd door de European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 1/2026 over verwerking van persoonsgegevens voor wetenschappelijk onderzoek
2026-04-15 · in consultatie, European Data Protection Board (EDPB)
- EDPB en EDPS nemen Joint Opinion 2/2026 over de Digital Omnibus aan
2026-02-10 · definitief, European Data Protection Board en European Data Protection Supervisor
Handhaving en boetes
- Boete van 10 miljoen euro voor Uber om onduidelijkheid over bewaartermijnen en doorgifte, bezwaar ongegrond
2023-12-11 · in beroep, Autoriteit Persoonsgegevens
- AP legt Uber boete op van 824,99 miljoen euro voor geautomatiseerd blokkeren van chauffeurs
2026-08-21 · in beroep, Autoriteit Persoonsgegevens
- Netflix krijgt boete van 4,75 miljoen euro voor niet goed informeren van klanten
2024-11-26 · in beroep, Autoriteit Persoonsgegevens
- AP-onderzoek: algoritmes en AI bij incassobureaus
2026-10-29 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
Wetgeving in beweging
- Voorstel: geen informatieplicht bij niet data-intensieve relaties (artikel 13, lid 4 AVG)
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
- Voorstel: definitie wetenschappelijk onderzoek, doelbinding en informatieplicht bij onderzoek (artikel 4, punt 38, artikel 5, lid 1, onder b, en artikel 13, lid 5 AVG)
2025-11-19 · in onderhandeling, Europese Commissie
- Raad: Cypriotisch voorzitterschap legt onderhandelingsmandaat voor, Coreper-stemming van 26 juni 2026 geannuleerd
2026-06-22 · in onderhandeling, Raad van de Europese Unie, Antici-groep (vereenvoudiging) en Coreper
- Commissie publiceert Digital Omnibus voorstel COM(2025) 837
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie