Handhaving
AP-onderzoek: algoritmes en AI bij incassobureaus
- Datum
- Status
- definitief
- Instantie
- Autoriteit Persoonsgegevens
- Kenmerk
- Onderzoeksrapport Automatische incasso: algoritmes en AI bij incassobureaus (29 bureaus)
Waar het over gaat
De AP onderzocht 29 incassobureaus. Ze zetten algoritmes en AI al breed in, ook voor kernprocessen: inningskansen inschatten, dossiers verrijken, kwetsbaarheid detecteren, telefoongesprekken analyseren en het kanaal en de frequentie van contact bepalen. De AP acht aannemelijk dat verboden volledig geautomatiseerde besluitvorming in de praktijk voorkomt zonder dat bureaus dat beseffen. Ze hanteren soms een te beperkte definitie van persoonsgegevens en informeren debiteuren zelden actief. Het is een sectoronderzoek met aanbevelingen, geen boete of bindend besluit.
Wat dit betekent voor de praktijk
Zet u AI in bij incasso, dan noemt de AP vijf punten: breng in kaart welke persoonsgegevens u verwerkt en toets grondslag en noodzaak, licht debiteuren actief in over de algoritmes en hun rechten, zorg voor betekenisvolle menselijke tussenkomst bij besluiten met significante gevolgen, maak afspraken met leveranciers en controleer die, en beheers de risico's. Volgens de AP vallen systemen die kredietwaardigheid of de bereidheid om betaalverplichtingen na te komen beoordelen onder hoog risico; wie ze zelf ontwikkelt moet vanaf 2 december 2027 aan de eisen voldoen. Aanmelden voor het rondetafelgesprek van 2 december 2026 kan tot 11 november 2026.
De AVG-artikelen waar het om gaat
- Artikel 5: Beginselen inzake verwerking van persoonsgegevens
- Artikel 6: Rechtmatigheid van de verwerking
- Artikel 13: Te verstrekken informatie wanneer persoonsgegevens bij de betrokkene worden verzameld
- Artikel 14: Te verstrekken informatie wanneer de persoonsgegevens niet van de betrokkene zijn verkregen
- Artikel 22: Geautomatiseerde individuele besluitvorming, waaronder profilering
- Artikel 28: Verwerker
Bron: Autoriteit Persoonsgegevens, AP informeert incassobureaus over verantwoorde inzet AI (met onderzoeksrapport als PDF)gecontroleerd op 5 november 2026
Samenvatting en praktijkduiding door Praxikon. Geen juridisch advies; de bron gaat voor.
Samenhang
Wat samenhangt met deze ontwikkeling
Thema’s waarin dit terugkomt
De tegenhanger in de andere wet
- Artikel 3 AI Act: Definities
- Artikel 10 AI Act: Data en datagovernance
- Artikel 11 AI Act: Technische documentatie
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 12 AI Act: Registratie
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 14 AI Act: Menselijk toezicht
- Artikel 16 AI Act: Verplichtingen van aanbieders van AI-systemen met een hoog risico
- Artikel 18 AI Act: Bewaring van documentatie
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 19 AI Act: Automatisch gegenereerde logs
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 25 AI Act: Verantwoordelijkheden in de AI-waardeketen
- Artikel 26 AI Act: Verplichtingen van gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen met een hoog risico
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 50 AI Act: Transparantieverplichtingen voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van bepaalde AI-systemen
- Artikel 86 AI Act: Recht op uitleg bij individuele besluitvorming
Rechtspraak8 van 15
- SCHUFA: kredietscore die derden zwaar laten meewegen is een geautomatiseerd besluit
2023-12-07 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Eerste kamer), OQ tegen Land Hessen, met SCHUFA Holding AG als interveniënt
- Rechtbank Noord-Nederland houdt AP-boete voor dorpslivestream in stand, verlaagt naar 375 euro
2025-01-09 · status niet vastgesteld, Rechtbank Noord-Nederland
- Voorzieningenrechter: AP moet boetebedrag onleesbaar maken bij verstrekking van handhavingsbesluit aan klagers
2024-05-31 · status niet vastgesteld, Rechtbank Den Haag, voorzieningenrechter (kort geding, team handel)
- Raad van State: boete van 600.000 euro voor wifi-tracking Enschede blijft van tafel
2026-07-29 · definitief, Raad van State, Afdeling bestuursrechtspraak
- EDPS tegen SRB: gepseudonimiseerde gegevens zijn niet voor iedereen altijd persoonsgegevens, maar de informatieplicht geldt vanaf het verzamelen
2025-09-04 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Eerste kamer), Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) tegen Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad (SRB)
- Mousse: aanhef meneer of mevrouw vragen bij een treinkaartje is niet noodzakelijk
2025-01-09 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Eerste kamer), Mousse tegen Commission nationale de l'informatique et des libertés (CNIL) en SNCF Connect
- Rechtbank Overijssel herroept AP-boete voor wifi-tracking Enschede
2024-02-02 · definitief, Rechtbank Overijssel
- Hof van Justitie EU over KNLTB: zuiver commercieel belang kan gerechtvaardigd belang zijn
2024-10-04 · definitief, Hof van Justitie van de Europese Unie
Richtsnoeren8 van 15
- Richtsnoeren 1/2024 over verwerking van persoonsgegevens op grond van artikel 6 lid 1 onder f AVG (gerechtvaardigd belang)
2024-10-08 · in consultatie, European Data Protection Board (EDPB)
- EDPB-verklaring 1/2026 over slimme brillen
2026-10-13 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 03/2026 over webscraping in het kader van generatieve AI
2026-07-07 · in consultatie, European Data Protection Board (EDPB)
- Opinie 28/2024 over bepaalde gegevensbeschermingsaspecten van de verwerking van persoonsgegevens in het kader van AI-modellen
2024-12-17 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren inzake transparantie overeenkomstig Verordening 2016/679
2018-05-25 · definitief, Article 29 Working Party, bekrachtigd door de European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren inzake geautomatiseerde individuele besluitvorming en profilering
2018-05-25 · definitief, Article 29 Working Party, bekrachtigd door de European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 02/2025 over verwerking van persoonsgegevens via blockchaintechnologie
2026-07-07 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 1/2026 over verwerking van persoonsgegevens voor wetenschappelijk onderzoek
2026-04-15 · in consultatie, European Data Protection Board (EDPB)
Handhaving en boetes8 van 14
- AP legt Uber boete op van 824,99 miljoen euro voor geautomatiseerd blokkeren van chauffeurs
2026-08-21 · in beroep, Autoriteit Persoonsgegevens
- Experian Nederland krijgt boete van 2,7 miljoen euro voor kredietscores zonder grondslag en zonder informatie
2025-10-16 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
- AP en KNLTB beëindigen rechtszaak: boete verlaagd van 525.000 naar maximaal 250.000 euro
2025-10-18 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
- Boete van 600.000 euro voor AS Watson (Kruidvat) om tracking cookies zonder toestemming
2024-05-02 · vernietigd, Autoriteit Persoonsgegevens
- Boete van 500 euro en last onder dwangsom voor Stichting Oud Lemmer om webcam-livestream
2021-07-09 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
- AP verlaagt Kruidvat-boete in bezwaar naar 50.000 euro
2025-05-27 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
- Tien gemeenten beboet (totaal 250.000 euro) voor illegale dossiers over islamitische inwoners
2026-02-03 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
- Coolblue krijgt in bezwaar boete van 40.000 euro voor cookies zonder toestemming
2024-12-23 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
Wetgeving in beweging6 van 10
- Voorstel: definitie wetenschappelijk onderzoek, doelbinding en informatieplicht bij onderzoek (artikel 4, punt 38, artikel 5, lid 1, onder b, en artikel 13, lid 5 AVG)
2025-11-19 · in onderhandeling, Europese Commissie
- Voorstel: geen informatieplicht bij niet data-intensieve relaties (artikel 13, lid 4 AVG)
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
- Voorstel: herformulering van geautomatiseerde individuele besluitvorming (artikel 22 AVG)
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
- Europees Parlement: gezamenlijk ontwerpverslag ITRE-LIBE, amendementen ingediend, nog geen commissiestemming
2026-06-22 · in onderhandeling, Europees Parlement, commissies ITRE en LIBE (gezamenlijke commissie)
- Voorstel: uitzondering voor biometrische verificatie onder eigen controle (artikel 9, lid 2, onder l AVG)
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
- Voorstel: gerechtvaardigd belang voor ontwikkeling en gebruik van AI (nieuw artikel 88c AVG)
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
Analyses6 van 16
- AI-agents en artikel 22 AVG: wanneer een agent zelf besluit
2026-10-14
- Agentic AI onder de EU AI Act: zo regel je de governance van autonome agents
2026-07-07
- Een AI-agent inkopen: wat regelt u in het contract?
2026-11-05
- AI-agents en de AVG: wat u moet regelen
2026-11-05
- Het agentregister: wat u per AI-agent vastlegt
2026-11-05
- AI-agents bij een gemeente: een governance-plan in vijf stappen
2026-11-05