Voorstel: herformulering van geautomatiseerde individuele besluitvorming (artikel 22 AVG)

Waar het over gaat

Artikel 22 wordt niet langer geformuleerd als recht om niet aan een geautomatiseerd besluit te worden onderworpen. Het wordt een uitputtende lijst van gevallen waarin zo'n besluit mag: als het nodig is voor een overeenkomst (ongeacht of het besluit ook anders dan volledig geautomatiseerd had kunnen worden genomen), als het bij Unie- of lidstatelijk recht met passende waarborgen is toegestaan, of als het op uitdrukkelijke toestemming berust. Volgens overweging 38 staat het feit dat een mens het besluit had kunnen nemen niet in de weg, maar moet bij gelijk effectieve oplossingen de minst ingrijpende worden gekozen. De EDPB en EDPS (Joint Opinion 2/2026, par. 65 tot 72) willen de formulering als principieel verbod behouden, zoals het Hof van Justitie in SCHUFA (C-634/21) oordeelde. Zij steunen de verduidelijking over contracten, maar willen de zinsnede 'ongeacht of het besluit anders had kunnen worden genomen' alleen in de overweging en niet in de wettekst. Het Europees Parlement werkt aan zijn positie via een ontwerpverslag van ITRE en LIBE van 22 juni 2026; er is nog geen commissiestemming.

Wat dit betekent voor de praktijk

Als het Commissievoorstel doorgaat, kunt u volledig geautomatiseerde besluiten bij contracten makkelijker rechtvaardigen, ook als een mens het besluit had kunnen nemen. De waarborgen van artikel 22, lid 3 (menselijke tussenkomst, eigen standpunt, betwisting) blijven bestaan. Ook de toezichthouders aanvaarden dat een mogelijk menselijk besluit op zich geen beletsel is. Zij vinden wel dat u het minst ingrijpende gelijk effectieve middel moet kiezen, en dat het verbod als uitgangspunt blijft. Het voorstel is nog in behandeling, dus pas uw besluitvorming hier nog niet op aan.

De AVG-artikelen waar het om gaat

• Artikel 22: Geautomatiseerde individuele besluitvorming, waaronder profilering