Ga naar de hoofdinhoud
Praxikon

Artikel 5: Beginselen inzake verwerking van persoonsgegevensAI-relevant

Praxikon houdt artikel 5 (Beginselen inzake verwerking van persoonsgegevens) uit de AVG, naast de EU AI Act bij, met per uitspraak de vindplaats erbij.

Hoofdstuk IIVan kracht sinds 25-05-2018

Wat regelt artikel 5?

Artikel 5 bevat de zes beginselen waaraan elke verwerking van persoonsgegevens moet voldoen: rechtmatigheid, behoorlijkheid en transparantie (lid 1 onder a), doelbinding (b), minimale gegevensverwerking (c), juistheid (d), opslagbeperking (e) en integriteit en vertrouwelijkheid (f). Lid 2 voegt daar de verantwoordingsplicht aan toe: de verwerkingsverantwoordelijke is verantwoordelijk voor de naleving van die beginselen en moet dat kunnen aantonen. Het artikel bestaat omdat de rest van de verordening deze beginselen concreet uitwerkt; wie ze kent, begrijpt de logica achter alle andere verplichtingen. Overweging 39 licht toe wat de beginselen in de praktijk betekenen, zoals begrijpelijke informatie, een strikt minimum aan opslagtijd en termijnen voor het wissen van gegevens.

Kernbegrip: Verantwoordingsplicht: de verwerkingsverantwoordelijke moet de naleving van de beginselen niet alleen regelen, maar ook kunnen aantonen (lid 2)

Raakt direct:verwerkingsverantwoordelijkeverwerkerbetrokkenefunctionaris voor gegevensbescherming

Duiding door Praxikon op basis van de tekst en de overwegingen; de officiële tekst hieronder gaat voor.

Raakvlak met de AI Act

AVG-beginselen (doelbinding, minimalisatie, juistheid) zijn direct relevant voor AI-trainingsdata onder AI Act Art. 10 (data governance).

Officiële tekst

/
Persoonsgegevens moeten: a) worden verwerkt op een wijze die ten aanzien van de betrokkene rechtmatig, behoorlijk en transparant is („rechtmatigheid, behoorlijkheid en transparantie”); b) voor welbepaalde, uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigde doeleinden worden verzameld en mogen vervolgens niet verder op een met die doeleinden onverenigbare wijze worden verwerkt; de verdere verwerking met het oog op archivering in het algemeen belang, wetenschappelijk of historisch onderzoek of statistische doeleinden wordt overeenkomstig artikel 89, lid 1, niet als onverenigbaar met de oorspronkelijke doeleinden beschouwd („doelbinding”); c) toereikend zijn, ter zake dienend en beperkt tot wat noodzakelijk is voor de doeleinden waarvoor zij worden verwerkt („minimale gegevensverwerking”); d) juist zijn en zo nodig worden geactualiseerd; alle redelijke maatregelen moeten worden genomen om de persoonsgegevens die, gelet op de doeleinden waarvoor zij worden verwerkt, onjuist zijn, onverwijld te wissen of te rectificeren („juistheid”); e) worden bewaard in een vorm die het mogelijk maakt de betrokkenen niet langer te identificeren dan voor de doeleinden waarvoor de persoonsgegevens worden verwerkt noodzakelijk is; persoonsgegevens mogen voor langere perioden worden opgeslagen voor zover de persoonsgegevens louter met het oog op archivering in het algemeen belang, wetenschappelijk of historisch onderzoek of statistische doeleinden worden verwerkt overeenkomstig artikel 89, lid 1, mits de bij deze verordening vereiste passende technische en organisatorische maatregelen worden getroffen om de rechten en vrijheden van de betrokkene te beschermen („opslagbeperking”); f) door het nemen van passende technische of organisatorische maatregelen op een dusdanige manier worden verwerkt dat een passende beveiliging ervan gewaarborgd is, en dat zij onder meer beschermd zijn tegen ongeoorloofde of onrechtmatige verwerking en tegen onopzettelijk verlies, vernietiging of beschadiging („integriteit en vertrouwelijkheid”).
De verwerkingsverantwoordelijke is verantwoordelijk voor de naleving van lid 1 en kan deze aantonen („verantwoordingsplicht”).

Bron: EUR-Lex, Verordening (EU) 2016/679. Officiële tekst, ongewijzigd overgenomen.

Wat betekent dit voor u?

Verwerkingsverantwoordelijke

Toets elke verwerking aan de zes beginselen van lid 1 en leg vast hoe u daaraan voldoet, want lid 2 vraagt dat u die naleving kunt aantonen. Bepaal per verwerking het doel vooraf (lid 1 onder b), verzamel niet meer dan nodig (onder c) en stel volgens overweging 39 termijnen vast voor het wissen of periodiek toetsen van gegevens (onder e). Traint u bijvoorbeeld een AI-model op klantgegevens, dan geldt ook daarvoor dat u alleen de gegevens gebruikt die voor dat doel noodzakelijk zijn.

Verwerker

Ook als u ten behoeve van een ander verwerkt, moeten de gegevens juist, beveiligd en beperkt tot het doel blijven (lid 1 onder b, d en f). Zorg dat u de verwerkingsverantwoordelijke kunt helpen om de naleving aan te tonen (lid 2), bijvoorbeeld door vast te leggen welke beveiligingsmaatregelen u treft.

Functionaris gegevensbescherming

Gebruik de zes beginselen als vaste toets bij elk nieuw project en let vooral op doelbinding (lid 1 onder b) en opslagbeperking (onder e). Controleer of de organisatie de naleving daadwerkelijk kan aantonen (lid 2) en niet alleen beweert.

Betrokkene

U mag verwachten dat een organisatie u in begrijpelijke taal vertelt wat zij met uw gegevens doet (lid 1 onder a en overweging 39), niet meer verzamelt dan nodig is en uw gegevens niet langer bewaart dan noodzakelijk. Zijn uw gegevens onjuist, dan moet de organisatie alle redelijke maatregelen nemen om ze te wissen of te corrigeren (lid 1 onder d).

Compliance checklist

Gerelateerde overwegingen

Kruisverwijzingen

Veelgestelde vragen

Samenhang

Wat samenhangt met artikel 5 AVG

Thema’s waarin dit terugkomt

De tegenhanger in de andere wet

Rechtspraak8 van 10

Richtsnoeren

Handhaving en boetes8 van 10

Wetgeving in beweging