Ga naar de hoofdinhoud
Praxikon

Artikel 17: Recht op gegevenswissing („recht op vergetelheid”)AI-relevant

Praxikon houdt artikel 17 (Recht op gegevenswissing („recht op vergetelheid”)) uit de AVG, naast de EU AI Act bij, met per uitspraak de vindplaats erbij.

Hoofdstuk IIIVan kracht sinds 25-05-2018

Wat regelt artikel 17?

Artikel 17 geeft iedereen het recht om zijn persoonsgegevens te laten wissen, en verplicht de verwerkingsverantwoordelijke om dat zonder onredelijke vertraging te doen in zes situaties (lid 1): de gegevens zijn niet meer nodig voor het doel, de toestemming is ingetrokken en er is geen andere rechtsgrond, er is bezwaar gemaakt op grond van artikel 21, de verwerking was onrechtmatig, een wettelijke verplichting eist wissing, of de gegevens zijn van een kind verzameld bij een onlinedienst als bedoeld in artikel 8 lid 1. Heeft u de gegevens openbaar gemaakt, dan neemt u redelijke maatregelen om andere verwerkingsverantwoordelijken te laten weten dat de betrokkene om wissing van koppelingen en kopieën heeft gevraagd (lid 2). Lid 3 noemt de uitzonderingen: vrijheid van meningsuiting, een wettelijke verplichting of taak van algemeen belang, volksgezondheid, archivering en onderzoek, en juridische procedures. Het artikel bestaat omdat het bewaren van gegevens die niet meer nodig zijn of onrechtmatig zijn verwerkt inbreuk maakt op de verordening, en omdat mensen, vooral als zij als kind toestemming gaven, gegevens later van het internet moeten kunnen laten halen (overweging 65 en 66).

Kernbegrip: Recht op gegevenswissing: het recht om uw gegevens te laten verwijderen als er geen goede reden meer is om ze te bewaren

Raakt direct:verwerkingsverantwoordelijkebetrokkene

Duiding door Praxikon op basis van de tekst en de overwegingen; de officiële tekst hieronder gaat voor.

Officiële tekst

/
De betrokkene heeft het recht van de verwerkingsverantwoordelijke zonder onredelijke vertraging wissing van hem betreffende persoonsgegevens te verkrijgen en de verwerkingsverantwoordelijke is verplicht persoonsgegevens zonder onredelijke vertraging te wissen wanneer een van de volgende gevallen van toepassing is: a) de persoonsgegevens zijn niet langer nodig voor de doeleinden waarvoor zij zijn verzameld of anderszins verwerkt; b) de betrokkene trekt de toestemming waarop de verwerking overeenkomstig artikel 6, lid 1, punt a), of artikel 9, lid 2, punt a), berust, in, en er is geen andere rechtsgrond voor de verwerking; c) de betrokkene maakt overeenkomstig artikel 21, lid 1, bezwaar tegen de verwerking, en er zijn geen prevalerende dwingende gerechtvaardigde gronden voor de verwerking, of de betrokkene maakt bezwaar tegen de verwerking overeenkomstig artikel 21, lid 2; d) de persoonsgegevens zijn onrechtmatig verwerkt; e) de persoonsgegevens moeten worden gewist om te voldoen aan een in het Unierecht of het lidstatelijke recht neergelegde wettelijke verplichting die op de verwerkingsverantwoordelijke rust; f) de persoonsgegevens zijn verzameld in verband met een aanbod van diensten van de informatiemaatschappij als bedoeld in artikel 8, lid 1.
Wanneer de verwerkingsverantwoordelijke de persoonsgegevens openbaar heeft gemaakt en overeenkomstig lid 1 verplicht is de persoonsgegevens te wissen, neemt hij, rekening houdend met de beschikbare technologie en de uitvoeringskosten, redelijke maatregelen, waaronder technische maatregelen, om verwerkingsverantwoordelijken die de persoonsgegevens verwerken, ervan op de hoogte te stellen dat de betrokkene de verwerkingsverantwoordelijken heeft verzocht om iedere koppeling naar, of kopie of reproductie van die persoonsgegevens te wissen.
De leden 1 en 2 zijn niet van toepassing voor zover verwerking nodig is: a) voor het uitoefenen van het recht op vrijheid van meningsuiting en informatie; b) voor het nakomen van een in een het Unierecht of het lidstatelijke recht neergelegde wettelijke verwerkingsverplichting die op de verwerkingsverantwoordelijke rust, of voor het vervullen van een taak van algemeen belang of het uitoefenen van het openbaar gezag dat aan de verwerkingsverantwoordelijke is verleend; c) om redenen van algemeen belang op het gebied van volksgezondheid overeenkomstig artikel 9, lid 2, punten h) en i), en artikel 9, lid 3; d) met het oog op archivering in het algemeen belang, wetenschappelijk of historisch onderzoek of statistische doeleinden overeenkomstig artikel 89, lid 1, voor zover het in lid 1 bedoelde recht de verwezenlijking van de doeleinden van die verwerking onmogelijk dreigt te maken of ernstig in het gedrang dreigt te brengen; e) voor de instelling, uitoefening of onderbouwing van een rechtsvordering.

Bron: EUR-Lex, Verordening (EU) 2016/679. Officiële tekst, ongewijzigd overgenomen.

Wat betekent dit voor u?

Verwerkingsverantwoordelijke

U toetst elk wisverzoek aan de zes gronden van lid 1 en wist de gegevens zonder onredelijke vertraging als een van die gronden opgaat, ook als u de gegevens bijvoorbeeld in een AI-toepassing gebruikt. Heeft u de gegevens openbaar gemaakt, dan neemt u, rekening houdend met de beschikbare technologie en de kosten, redelijke maatregelen om andere verwerkingsverantwoordelijken over het verzoek te informeren (lid 2). Weigert u, dan steunt dat op een uitzondering uit lid 3, zoals een wettelijke bewaarplicht, en legt u de reden uit volgens artikel 12 lid 4.

Betrokkene

U kunt om wissing vragen in de situaties van lid 1, bijvoorbeeld als u uw toestemming intrekt, als de gegevens niet meer nodig zijn of als u bezwaar heeft gemaakt. Dat geldt ook voor gegevens die u als kind heeft afgegeven, ook nu u volwassen bent (overweging 65). Is een van die situaties van toepassing, dan mag de verwerkingsverantwoordelijke alleen weigeren om de redenen in lid 3 en moet hij u dan uitleggen waarom.

Compliance checklist

Gerelateerde overwegingen

Kruisverwijzingen

Meer rechtspraak, richtsnoeren en boetes

Aanvullend op het overzicht onderaan deze pagina: uitspraken, richtsnoeren en boetes die dit artikel uitleggen of toepassen, nieuwste eerst. Elk item is nagelopen tegen de officiële bron.

Rechtspraak (12)

  • 18 juni 2026 · C-484/24 · HvJ EU
    NTH Haustechnik

    Een rechter die bewijs met persoonsgegevens gebruikt, verwerkt die op grond van een wettelijke verplichting, mits duidelijke nationale rechtspraak de voorwaarden bepaalt. Onrechtmatig verkregen bewijs is niet automatisch uitgesloten, maar vóór verdere verstrekking moet de rechter de gegevens beperken tot wat nodig is.

  • 4 september 2025 · C-655/23 · HvJ EU
    Quirin Privatbank

    Negatieve gevoelens zoals angst of ergernis zijn immateriële schade als de betrokkene ze aantoont. De AVG zelf geeft geen recht op een verbod op toekomstige schendingen, maar nationaal recht mag dat wel, zonder dat de vergoeding daardoor lager wordt.

  • 4 oktober 2024 · C-200/23 · HvJ EU
    Agentsia po vpisvaniyata

    Een handelsregister dat persoonsgegevens publiceert is verwerkingsverantwoordelijke, ook voor gegevens die niet verplicht waren. Een handtekening is een persoonsgegeven, en kortstondig verlies van controle over gegevens kan immateriële schade zijn.

  • 14 maart 2024 · C-46/23 · HvJ EU
    Újpesti Polgármesteri Hivatal

    Een toezichthouder mag uit eigen beweging wissing van onrechtmatig verwerkte gegevens bevelen, ook zonder verzoek van de betrokkene en ook als de gegevens bij de betrokkene zelf zijn verzameld.

  • 7 december 2023 · C-26/22, C-64/22 · HvJ EU
    SCHUFA (schuldsanering)

    Een kredietbureau mag gegevens over schuldsanering niet langer bewaren dan het openbare register. Een besluit van de toezichthouder op een klacht is volledig toetsbaar door de rechter.

Toon nog 7
  • 4 mei 2023 · C-60/22 · HvJ EU
    UZ v Bundesrepublik Deutschland

    Het ontbreken van een regeling tussen gezamenlijke verwerkingsverantwoordelijken of van een verwerkingsregister maakt de verwerking op zichzelf niet onrechtmatig en geeft dus geen recht op wissing of beperking.

  • 8 december 2022 · C-460/20 · HvJ EU
    TU en RE v Google

    Wie verwijdering van zoekresultaten vraagt wegens onjuiste informatie, moet de kennelijke onjuistheid aantonen met bewijs dat redelijkerwijs van hem kan worden gevraagd; een rechterlijke uitspraak is niet nodig.

  • 27 oktober 2022 · C-129/21 · HvJ EU
    Proximus

    Opname in openbare telefoongidsen vereist toestemming in de zin van de AVG. Een verzoek om verwijdering uit gidsen is een beroep op het recht op wissing, en de gidsaanbieder moet andere aanbieders en zoekmachines redelijkerwijs informeren.

  • 24 september 2019 · C-136/17 · HvJ EURichtlijn 95/46
    GC e.a. v CNIL

    Het verbod op verwerking van bijzondere en strafrechtelijke gegevens geldt ook voor een zoekmachine, binnen haar rol bij de beoordeling van een verwijderingsverzoek. Bij verouderde berichtgeving over strafzaken moet de actuele stand bovenaan de resultaten staan.

  • 24 september 2019 · C-507/17 · HvJ EU
    Google v CNIL

    Een zoekmachine hoeft resultaten niet wereldwijd te verwijderen, maar wel in de versies voor alle lidstaten, zo nodig met maatregelen die toegang vanuit de Unie ontmoedigen.

  • 9 maart 2017 · C-398/15 · HvJ EURichtlijn 95/46
    Manni

    Er bestaat in beginsel geen recht om gegevens uit het handelsregister te laten wissen. Lidstaten mogen alleen in uitzonderlijke gevallen, na lange tijd en per geval, de toegang voor derden beperken.

  • 13 mei 2014 · C-131/12 · HvJ EURichtlijn 95/46
    Google Spain

    Een zoekmachine verwerkt persoonsgegevens en is daarvoor verwerkingsverantwoordelijke, en valt via een verkoopvestiging in een lidstaat onder het Unierecht. Betrokkenen kunnen verwijdering van zoekresultaten op hun naam vragen, de oorsprong van het recht op vergetelheid.

Richtsnoeren (2)

Boetes (1)

  • 15 juli 2021 · CNPD (Luxemburg)€ 746.000.000
    Amazon: gerichte advertenties zonder geldige grondslag

    Amazon verwerkte persoonsgegevens voor op interesses gebaseerde advertenties op grond van gerechtvaardigd belang, wat geen geldige grondslag bleek. Daarnaast schoot Amazon tekort in informatie aan gebruikers en in het honoreren van rechten zoals inzage, rectificatie en verwijdering.

    De bestuursrechter in eerste aanleg bevestigde de boete op 18 maart 2025. In hoger beroep vernietigde de Cour administrative op 12 maart 2026 het besluit en stuurde de zaak terug naar de CNPD, omdat de CNPD niet had onderzocht of Amazon opzettelijk of nalatig handelde en niet had afgewogen welke maatregel het meest passend was. De kern van de vastgestelde inbreuken bleef overeind; de grieven over artikel 21 vielen volgens het hof buiten het onderzoek.

Lijn in de rechtspraakHet recht op vergetelheid

Wanneer moet informatie uit zoekresultaten of registers verdwijnen?

  1. Google Spain (2014)Basis voor het verwijderen van zoekresultaten op je naam.
  2. Manni (2017)Geen algemeen recht op wissing uit het handelsregister.
  3. GC e.a. v CNIL (2019)Gevoelige en strafrechtelijke gegevens krijgen extra gewicht.
  4. Google v CNIL (2019)Verwijderen in alle EU-versies, niet per se wereldwijd.
  5. Richtsnoeren 5/2019 over de criteria voor het recht op vergetelheid in zoekmachinezaken onder de AVG (deel 1) (2020)Het EDPB beschrijft de gronden en uitzonderingen bij zoekmachines.
  6. TU en RE v Google (2022)Bij kennelijk onjuiste informatie is geen rechterlijke uitspraak nodig.

Gecontroleerd op 5 november 2026

Veelgestelde vragen

Samenhang

Wat samenhangt met artikel 17 AVG

Rechtspraak

Richtsnoeren

Handhaving en boetes