Uitspraak
Legal Newsdesk Sweden: betaald online zetten van strafvonnissen is in beginsel geen journalistiek, nationale uitzonderingen mogen de AVG niet uitschakelen
- Datum
- Status
- definitief
- Instantie
- Hof van Justitie van de EU (Vijfde kamer), ND tegen Legal Newsdesk Sweden AB (voorheen Garrapatica AB)
- Kenmerk
- C-199/24, ECLI:EU:C:2026:564
Waar het over gaat
Kernvraag: mag een lidstaat op grond van de uitzondering voor vrijheid van meningsuiting (artikel 85) een betaalde doorzoekbare database van strafvonnissen (Lexbase, met Zweeds grondwettelijk utgivningsbevis) buiten de AVG plaatsen, zodat de veroordeelde alleen een strafrechtelijke smaadprocedure of een schadevergoedingsvordering overhoudt? Oordeel: nee. Lidstaten mogen op basis van artikel 85 lid 1 geen afwijkingen invoeren die verder gaan dan artikel 85 lid 2 voor verwerkingen die geen journalistiek, academisch, artistiek of literair doel hebben, en zij mogen de rechtsmiddelen van de betrokkene niet tot die twee mogelijkheden beperken. Verwerking is alleen journalistiek als zij strekt tot openbaarmaking van informatie, meningen of ideeen, met inachtneming van de beroepsethiek van journalisten, na redactionele bewerking of ten minste volgens een redactioneel beleid, en na verificatie van de feiten.
Wat dit betekent voor de praktijk
Aanbieders van data over personen, zoals screening, achtergrondchecks, registers of rechtspraakdatabases, kunnen zich niet zomaar op de persuitzondering beroepen; zonder echte redactionele werkwijze gelden alle AVG-regels, inclusief het recht op wissing en schadevergoeding. Controleer of uw bewaartermijnen en verwijderbeleid voor strafrechtelijke gegevens (artikel 10) houdbaar zijn. Ook in Nederland moet de toepassing van de journalistieke uitzondering in de UAVG tegen deze maatstaf worden gehouden.
De AVG-artikelen waar het om gaat
- Artikel 10: Verwerking van persoonsgegevens betreffende strafrechtelijke veroordelingen en strafbare feiten
- Artikel 17: Recht op gegevenswissing („recht op vergetelheid”)
- Artikel 79: Recht om een doeltreffende voorziening in rechte in te stellen tegen een verwerkingsverantwoordelijke of een verwerker
- Artikel 82: Recht op schadevergoeding en aansprakelijkheid
- Artikel 85: Verwerking en vrijheid van meningsuiting en van informatie
Bron: EUR-Lex, arrest C-199/24gecontroleerd op 15 september 2026
Samenvatting en praktijkduiding door Praxikon. Geen juridisch advies; de bron gaat voor.
Samenhang
Wat samenhangt met deze ontwikkeling
Rechtspraak
- Österreichische Post: geen schadevergoeding zonder schade, maar ook geen drempel voor immateriële schade
2023-05-04 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Derde kamer), UI tegen Österreichische Post AG
- Brillen Rottler: een eerste inzageverzoek kan misbruik zijn als het alleen dient om schadevergoeding te claimen
2026-03-19 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Vierde kamer), Brillen Rottler GmbH & Co. KG tegen TC
- Raad van State bevestigt AP-boete van 6.000 euro voor recruitmentbedrijf
2024-05-29 · definitief, Raad van State, Afdeling bestuursrechtspraak
- Raad van State: AP mocht DPG Media beboeten voor standaard vragen van kopie ID, boete gehalveerd naar 262.500 euro
2025-09-24 · definitief, Raad van State, Afdeling bestuursrechtspraak
- Lindenapotheke: concurrenten mogen AVG-inbreuken aanvechten en bestelgegevens van apotheekproducten zijn gezondheidsgegevens
2024-10-04 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Grote kamer), ND tegen DR (twee Duitse apothekers)
Richtsnoeren
- Richtsnoeren 02/2025 over verwerking van persoonsgegevens via blockchaintechnologie
2026-07-07 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 1/2026 over verwerking van persoonsgegevens voor wetenschappelijk onderzoek
2026-04-15 · aangenomen, European Data Protection Board (EDPB)
Handhaving en boetes
- Boete van 6.000 euro voor Ambitious People Group om genegeerde verwijderverzoeken
2020-07-30 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
- Formele waarschuwing aan minister van OCW om oorlogsarchief CABR niet online doorzoekbaar te maken
2024-11-26 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens