Ga naar de hoofdinhoud
Praxikon

Testen op de openbare weg, het spoor of in de lucht: artikel 60 bis van de AI Act uitgelegd

··21 min leestijd

Een fabrikant van een zelfrijdende shuttlebus wil weten of zijn systeem op een echte weg doet wat het moet doen. Voor zulke producten geldt de AI Act maar gedeeltelijk. Artikel 60 bis geeft lidstaten de mogelijkheid om tests onder reële omstandigheden toe te staan voor AI-systemen met een hoog risico in producten onder bijlage I, afdeling B: voertuigen, luchtvaart, spoor, uitrusting van zeeschepen en machines. Het artikel is ingevoegd door Verordening (EU) 2026/1744, de Digitale omnibus inzake AI (artikel 1, punt 25).

Dit stuk legt artikel 60 bis zelf uit, lid voor lid. De voorwaarden van artikel 60 en de toestemming van artikel 61 staan uitgebreid in testen onder reële omstandigheden: artikel 60, 61 en 76. Welke regels van de AI Act verder gelden voor auto's, vliegtuigen, treinen en schepen, staat in de AI Act voor auto's, luchtvaart, spoor en schepen. De voorbeelden hieronder zijn verzonnen.

In het kort

Artikel 60 bis is een keuze van de lidstaat: lidstaten "kunnen" tests toestaan. Een lidstaat die dat doet, stelt eerst een kader vast en meldt het aan de Commissie voordat het wordt uitgevoerd. Het kader moet een plan bevatten dat de aanbieder overeenkomt met de bevoegde autoriteit uit de sectorwet, en het moet een groot deel van de eisen van artikel 60 waarborgen, maar niet alle. Artikel 2 lid 2 noemt artikel 60 bis uitdrukkelijk. Het artikel is van toepassing sinds 2 augustus 2026. Of Nederland een kader vaststelt, staat nog niet vast.

Waar het artikel past

Op AI-systemen die via artikel 6 lid 1 een hoog risico hebben en verband houden met producten onder bijlage I, afdeling B, zijn "uitsluitend artikel 6, lid 1, artikel 60 bis, en de artikelen 102 tot en met 112 van toepassing" (artikel 2 lid 2, zoals vervangen door artikel 1, punt 2, van Verordening (EU) 2026/1744). De artikelen 57, 58 en 59 over AI-testomgevingen gelden alleen voor zover de eisen voor hoog-risicosystemen in de sectorwet zijn opgenomen. Artikel 60 bis staat dus uitdrukkelijk in het korte rijtje van wat wel geldt.

Afdeling B noemt negen wetten (bijlage I, punten 13 tot en met 21): beveiliging van de burgerluchtvaart (Verordening (EG) nr. 300/2008), twee- en driewielers en vierwielers (Verordening (EU) nr. 168/2013), landbouw- en bosbouwvoertuigen (Verordening (EU) nr. 167/2013), uitrusting van zeeschepen (Richtlijn 2014/90/EU), interoperabiliteit van het spoorwegsysteem (Richtlijn (EU) 2016/797), motorvoertuigen en aanhangwagens (Verordening (EU) 2018/858), de algemene veiligheid van motorvoertuigen (Verordening (EU) 2019/2144), burgerluchtvaart (Verordening (EU) 2018/1139, voor zover het gaat om het ontwerp, de productie en het in de handel brengen van luchtvaartuigen als bedoeld in artikel 2, lid 1, punten a) en b), van die verordening, wat betreft onbemande luchtvaartuigen en hun motoren, propellers, onderdelen en apparatuur om ze op afstand te besturen) en, sinds de omnibus, machines (Verordening (EU) 2023/1230).

Overweging 27 van Verordening (EU) 2026/1744 legt uit waarom dit artikel er kwam. Deze systemen vallen onder de eisen en procedures van hun sectorwet en "voor de meeste doeleinden niet rechtstreeks" onder de AI Act. Die sectorwetten krijgen te zijner tijd eisen die overeenkomen met de artikelen 8 tot en met 15. Daarom moeten lidstaten tests kunnen toestaan om de conformiteit met die eisen te beoordelen.

Voor hoog-risicosystemen uit bijlage III en uit bijlage I, afdeling A (zoals medische hulpmiddelen en speelgoed), is de route artikel 60, niet artikel 60 bis. Daarom raakt dit artikel banken en verzekeraars niet: hun hoog-risicosystemen, zoals kredietbeoordeling, staan in bijlage III, en artikel 60 bis gaat alleen over producten uit afdeling B.

Lid voor lid

Lid 1: een keuze, met een doel. De lidstaten "kunnen" toestaan dat AI-systemen met een hoog risico onder reële omstandigheden buiten AI-testomgevingen voor regelgeving worden getest door aanbieders of potentiële aanbieders van op AI gebaseerde producten onder afdeling B. Het doel is "de conformiteit van die systemen met de in de artikelen 8 tot en met 15 vastgestelde vereisten te beoordelen en te verifiëren". Een lidstaat is dus niet verplicht om zulke tests toe te staan.

Lid 2: een kader. Lidstaten die ervoor kiezen tests toe te staan, stellen "afzonderlijk of samen" een kader voor testen onder reële omstandigheden vast.

Lid 3: eerst melden. Elke lidstaat stelt de Commissie in kennis van elk kader "alvorens het ten uitvoer te leggen". De bevoegdheden die de Commissie heeft onder de sectorwetten van afdeling B blijven onverlet.

Lid 4: samenwerken en belemmeringen wegnemen. Lidstaten met een kader zorgen ervoor dat de relevante nationale bevoegde autoriteiten, bevoegde autoriteiten en overheidsinstanties die verantwoordelijk zijn voor het beheer en de exploitatie van de infrastructuur en producten onder afdeling B, nauw en te goeder trouw samenwerken. Zij nemen alle praktische belemmeringen weg, "onder meer met betrekking tot procedureregels die toegang bieden tot fysieke openbare infrastructuur", indien dat nodig is om de kaders uit te voeren en de producten te testen.

Lid 5: wat het kader bevat. Het kader stelt de voorwaarden voor het testen vast. Het:

  • a. omvat een verplicht plan voor testen onder reële omstandigheden, "overeengekomen" tussen de aanbieder of potentiële aanbieder en de nationale bevoegde autoriteit of relevante autoriteit volgens de sectorwet;
  • b. waarborgt de naleving van artikel 60, leden 2 en 3, lid 4, punten d tot en met j, en leden 5 tot en met 9; elke verwijzing naar markttoezichtautoriteiten wordt daarbij gelezen als een verwijzing naar de nationale bevoegde autoriteit of relevante autoriteit volgens de sectorwet;
  • c. omvat doeltreffende regelingen inzake bestuur en verantwoordingsplicht;
  • d. waarborgt een hoog niveau van bescherming van gezondheid, veiligheid en de grondrechten.

Lid 6: de sectorwet blijft gelden, met één voorbehoud. Het testen voldoet aan de toepasselijke bepalingen van de sectorwet. De eisen uit die bepalingen "doen geen afbreuk aan de toepassing van dit artikel, voor zover dat nodig is om de in lid 1 bedoelde tests mogelijk te maken". Naar onze lezing gaat artikel 60 bis dus voor, maar alleen zover dat nodig is om de test mogelijk te maken; voor de rest blijft de sectorwet onverkort gelden.

Welke eisen uit artikel 60 doorwerken

Lid 5 onder b noemt precies welke delen van artikel 60 het kader moet waarborgen. Daarnaast zegt artikel 60 lid 1, derde alinea, dat het geen afbreuk doet aan Unie- of nationale wetgeving voor het testen van hoog-risicosystemen bij producten uit bijlage I; overweging 26 van Verordening (EU) 2026/1744 zegt hetzelfde.

Artikel 60InhoudGenoemd in 60 bis, lid 5 onder b?
Lid 1Wie mag testen; uitvoeringshandeling over het planNee
Lid 2Zelf of samen met gebruiksverantwoordelijken testen, vóór het in de handel brengen of in gebruik stellenJa
Lid 3Ethische toetsing op grond van Unie- of nationaal recht blijft geldenJa
Lid 4 onder a en bPlan indienen bij de markttoezichtautoriteit; goedkeuring, stilzwijgend na dertig dagenNee
Lid 4 onder cRegistratie met een Uniebreed uniek identificatienummerNee
Lid 4 onder dGevestigd in de Unie of wettelijke vertegenwoordiger in de UnieJa
Lid 4 onder eDoorgifte van testgegevens naar derde landen alleen met passende waarborgen uit het UnierechtJa
Lid 4 onder fNiet langer dan nodig, hoogstens zes maanden, met één verlenging van zes maanden na melding voorafJa
Lid 4 onder gPassende bescherming van proefpersonen uit kwetsbare groepen vanwege leeftijd of handicapJa
Lid 4 onder hGebruiksverantwoordelijken geïnformeerd, gebruiksinstructies, overeenkomst over takenJa
Lid 4 onder iGeïnformeerde toestemming van proefpersonen overeenkomstig artikel 61Ja
Lid 4 onder jDaadwerkelijk toezicht door gekwalificeerde personenJa
Lid 4 onder kVoorspellingen, aanbevelingen of beslissingen kunnen worden teruggedraaid en genegeerdNee
Lid 5Proefpersonen kunnen zich altijd terugtrekken en verwijdering van hun persoonsgegevens vragenJa
Lid 6Bevoegdheden van de toezichthouder: informatie, onaangekondigde inspecties, toezichtJa
Lid 7Ernstige incidenten melden, maatregelen, schorsen of beëindigen, terugroepprocedureJa
Lid 8Melding van opschorting, beëindiging en eindresultatenJa
Lid 9Aansprakelijkheid voor schade tijdens het testenJa

Wat de leden die niet worden genoemd betekenen, zegt de tekst niet uitdrukkelijk. Naar onze lezing, voorzichtig:

  • Geen goedkeuring door een markttoezichtautoriteit en geen stilzwijgende goedkeuring uit de AI Act (lid 4 onder a en b). In de plaats daarvan komt het plan dat de aanbieder en de bevoegde autoriteit volgens lid 5 onder a "overeenkomen". Of een kader een termijn of stilzwijgende instemming kent, bepaalt de lidstaat in dat kader.
  • Geen registratie in de EU-databank op grond van de AI Act (lid 4 onder c). Let op een losse draad: artikel 61 lid 1 onder e vraagt dat proefpersonen het Uniebrede unieke identificatienummer van de test krijgen "overeenkomstig artikel 60, lid 4, punt c)". Bij een test op grond van artikel 60 bis bestaat dat nummer naar onze lezing alleen als het kader erin voorziet. Hoe dat wordt opgelost, staat nog niet vast.
  • Terugdraaien wordt niet genoemd (lid 4 onder k). Toch moet de proefpersoon via lid 4 onder i en artikel 61 lid 1 onder d worden geïnformeerd over de regelingen om terugdraaien of negeren van uitkomsten te vragen. Naar onze lezing moet het kader daar dus iets over regelen; hoe, staat nog niet vast. Daarnaast moet het kader een hoog niveau van bescherming van gezondheid, veiligheid en grondrechten waarborgen (lid 5 onder d). Waarom punt k ontbreekt, zegt de tekst niet.
  • De uitvoeringshandeling over het plan (lid 1, tweede alinea) geldt naar onze lezing niet rechtstreeks; de inhoud van het plan volgt uit het kader en de sectorwet.

Twee kanttekeningen bij de leden die wel worden genoemd. Artikel 60 lid 2 spreekt in zijn eigen tekst over systemen uit bijlage III en afdeling A; naar onze lezing moet het kader de inhoud ervan waarborgen voor de producten van afdeling B. En lid 6 en 7 verwijzen naar artikel 75 en artikel 73, die artikel 2 lid 2 voor afdeling B niet noemt. Naar onze lezing moet het kader die bevoegdheden en die meldplicht dan zelf waarborgen; hoe precies, staat nog niet vast.

Artikel 2 lid 2: wat er naast artikel 60 bis geldt

Artikel 2 lid 2 noemt artikel 60 bis sinds de omnibus uitdrukkelijk. Het noemt artikel 61 (toestemming) en artikel 76 (toezicht op tests) niet. Toch werken die artikelen naar onze lezing door. Het kader moet artikel 60 lid 4 onder i waarborgen, dat toestemming "overeenkomstig artikel 61" eist. Artikel 61 werkt zo door als eis die het kader moet waarborgen, niet rechtstreeks. En artikel 76 lid 1 kreeg een tweede alinea speciaal voor tests op grond van artikel 60 bis (artikel 1, punt 33, van Verordening (EU) 2026/1744): elke verwijzing naar een markttoezichtautoriteit in artikel 76 wordt dan opgevat als een verwijzing naar de nationale bevoegde autoriteit of de bevoegde autoriteit uit de sectorwet, en verwijzingen naar artikel 60 gelden waar nodig als verwijzingen naar artikel 60 bis. De wetgever heeft die alinea dus juist voor deze tests geschreven. Dat artikel 2 lid 2 artikel 61 en 76 niet noemt, is naar onze lezing een onduidelijkheid in de tekst; een uitspraak of richtsnoer daarover hebben wij niet gevonden.

Wat toestemming onder artikel 61 wel en niet is, en hoe die zich verhoudt tot de AVG, staat in het stuk over artikel 60, 61 en 76.

Wie houdt toezicht?

In de plaats van de markttoezichtautoriteit noemt de tekst de nationale bevoegde autoriteit of relevante autoriteit volgens de sectorwet (lid 5 onder b en artikel 76 lid 1, tweede alinea). Volgens de ontwerp-memorie van toelichting bij het concept van de Uitvoeringswet AI-verordening zijn de autoriteiten die op de wetgeving van afdeling B toezien niet aangewezen als markttoezichtautoriteit op grond van de AI-verordening (internetconsultatie). Welke Nederlandse autoriteit het plan voor een test op grond van artikel 60 bis zou overeenkomen, staat nog niet vast, omdat er nog geen Nederlands kader is.

Vanaf wanneer?

Verordening (EU) 2026/1744 is bekendgemaakt op 24 juli 2026 en trad in werking op de derde dag daarna, 27 juli 2026 (artikel 4 van die verordening). Artikel 60 bis staat in hoofdstuk VI. Dat hoofdstuk staat niet bij de uitzonderingen van artikel 113, derde alinea, en valt dus onder de algemene datum: van toepassing met ingang van 2 augustus 2026.

In de praktijk heeft die datum pas betekenis als een lidstaat een kader heeft vastgesteld en gemeld. Zonder kader is er geen test op grond van artikel 60 bis.

Een kanttekening. Artikel 6 lid 1, dat bepaalt wanneer een systeem bij een product uit bijlage I een hoog risico heeft, staat in hoofdstuk III, afdeling 1, en is voor bijlage I van toepassing met ingang van 2 augustus 2028 (artikel 113, derde alinea, onder c, ii). De tekst zegt niet of dat de toepassing van artikel 60 bis vóór die datum beperkt. Naar onze lezing staat het een kader niet in de weg, omdat artikel 60 bis zijn eigen datum volgt en de test juist dient om de conformiteit vóór het in de handel brengen te beoordelen. Zeker is dat niet.

Nederland: is er een kader?

Dat staat nog niet vast. Wij hebben op 20 november 2026 geen Nederlands kader voor tests op grond van artikel 60 bis gevonden. Het concept van de Uitvoeringswet AI-verordening lag van 20 april tot en met 1 juni 2026 in internetconsultatie, vóór de vaststelling van de omnibus op 8 juli 2026, en regelt artikel 60 bis dus niet. Volgens de Planningsbrief Digitale Zaken is de indiening van de Uitvoeringswet bij de Tweede Kamer gepland voor het tweede kwartaal van 2027 (Kamerstuk 26643, nr. 1554). Het concept is nog geen wet.

Lid 2 staat lidstaten toe om "samen" een kader vast te stellen. Of Nederland dat alleen of met andere lidstaten doet, of helemaal niet, staat nog niet vast.

Voorbeeld: een provincie als wegbeheerder

Een fabrikant van een automatisch rijdende shuttlebus vraagt een provincie mee te werken aan een proef op een provinciale weg tussen een station en een bedrijventerrein. Het AI-systeem dat de bus bestuurt is naar onze lezing een veiligheidscomponent van een motorvoertuig onder de wetgeving van afdeling B (Verordening (EU) 2018/858 en Verordening (EU) 2019/2144). Ondergaat het voertuig voor goedkeuring een conformiteitsbeoordeling door een derde, dan heeft het systeem via artikel 6 lid 1, onder a en b, een hoog risico.

Zonder Nederlands kader. Dan kan de proef in Nederland niet op grond van artikel 60 bis plaatsvinden. Andere Unie- of nationale regels voor het testen van zulke producten blijven gelden (overwegingen 26 en 27 van Verordening (EU) 2026/1744; zie ook artikel 60 lid 1, derde alinea); die behandelen wij hier niet. De provincie heeft op grond van de AI Act zelf dan geen plicht om mee te werken.

Met een Nederlands kader. Dan moet de Staat ervoor zorgen dat overheidsinstanties die verantwoordelijk zijn voor het beheer en de exploitatie van de infrastructuur nauw en te goeder trouw samenwerken en praktische belemmeringen wegnemen, ook bij procedureregels voor toegang tot fysieke openbare infrastructuur (lid 4). Naar onze lezing kan een provincie als wegbeheerder zo een overheidsinstantie zijn. De plicht rust op de lidstaat; wat die voor de provincie concreet betekent, staat in het kader. Vraag bij een verzoek dus eerst: is dit een test op grond van een kader, en welke autoriteit heeft het plan overeengekomen?

Rijdt de bus mee in het openbaar vervoer van de provincie? Dan werkt de fabrikant naar onze lezing samen met een (potentiële) gebruiksverantwoordelijke: de vervoerder of de provincie, afhankelijk van wie het systeem onder eigen verantwoordelijkheid gebruikt. Het kader moet dan waarborgen dat die gebruiksverantwoordelijke over alle relevante aspecten van de test is geïnformeerd, de gebruiksinstructies krijgt en een overeenkomst over taken en verantwoordelijkheden sluit (artikel 60 lid 4 onder h), en dat er daadwerkelijk toezicht is door gekwalificeerde personen (onder j). Passagiers die meedoen zijn proefpersonen: een natuurlijk persoon die deelneemt aan een test (artikel 3, punt 58). Zij geven geïnformeerde toestemming (onder i en artikel 61), kunnen zich altijd terugtrekken (artikel 60 lid 5) en kinderen of mensen met een handicap worden passend beschermd (onder g). De test duurt hoogstens zes maanden, met één verlenging van zes maanden (onder f). Ernstige incidenten worden gemeld en de fabrikant heeft een procedure om het systeem terug te roepen (lid 7). Voor schade is de aanbieder aansprakelijk volgens het toepasselijke aansprakelijkheidsrecht (lid 9).

En de andere weggebruikers? Fietsers en voetgangers die de bus passeren, nemen naar onze lezing niet deel aan de test en zijn dan geen proefpersoon. De AI Act zegt niet hoe zij worden beschermd, behalve dat het kader een hoog niveau van bescherming van gezondheid, veiligheid en grondrechten moet waarborgen (lid 5 onder d).

De AVG. Camera's en sensoren van de bus leggen weggebruikers vast. Zijn weggebruikers herkenbaar, dan gaat het om persoonsgegevens en geldt de AVG op eigen kracht (artikel 2 AVG). Wie verwerkingsverantwoordelijke is, hangt af van wie doel en middelen bepaalt (artikel 4 AVG, punt 7). Gaat het om stelselmatige monitoring op grote schaal van openbaar toegankelijke ruimten, dan is een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (DPIA) verplicht (artikel 35 lid 3 onder c AVG). Uit de AI Act volgen via het kader nog twee punten: testgegevens gaan alleen met passende waarborgen naar derde landen (artikel 60 lid 4 onder e), en een proefpersoon die zich terugtrekt, kan om onmiddellijke en permanente verwijdering van zijn persoonsgegevens vragen (artikel 60 lid 5).

Een beoordeling van de gevolgen voor de grondrechten van artikel 27 hoort hier niet bij: dat artikel gaat over systemen van artikel 6 lid 2, en artikel 2 lid 2 noemt het niet.

Voorbeeld: een fabrikant of toeleverancier

Een toeleverancier ontwikkelt een AI-systeem dat obstakels herkent voor een autonoom rijdende landbouwtrekker (Verordening (EU) nr. 167/2013), en wil het een seizoen op een proefboerderij testen. Een lidstaat waar hij wil testen heeft een kader vastgesteld en aan de Commissie gemeld.

  • Wie is aanbieder? Lid 1 spreekt over aanbieders of potentiële aanbieders "van op AI gebaseerde producten". De tekst zegt niet of een toeleverancier van alleen het AI-onderdeel daaronder valt. Naar onze lezing is het verstandig dat de fabrikant van de trekker bij het plan betrokken is, omdat de goedkeuring van het product via de sectorwet loopt.
  • Het plan. Het plan wordt overeengekomen met de bevoegde autoriteit uit de sectorwet (lid 5 onder a). Is de toeleverancier niet in de Unie gevestigd, dan wijst hij een wettelijke vertegenwoordiger in de Unie aan (artikel 60 lid 4 onder d). De test duurt niet langer dan nodig en hoogstens zes maanden; is het seizoen langer, dan kan hij één keer met zes maanden verlengen na melding vooraf (onder f).
  • De meetlat. De test dient om de conformiteit met de artikelen 8 tot en met 15 te beoordelen (lid 1), zoals risicobeheer, data, logs, transparantie, menselijk toezicht en robuustheid. Zolang die eisen nog niet in de sectorwet staan, is dat naar onze lezing een voorbereiding op wat komt (overweging 27 van Verordening (EU) 2026/1744).
  • De sectorwet. De test moet ook voldoen aan de sectorwet, behalve voor zover artikel 60 bis nodig is om de test mogelijk te maken (lid 6).
  • Machines. Bouwt hij het systeem voor een machine onder Verordening (EU) 2023/1230, dan valt het sinds 27 juli 2026 ook onder afdeling B en geldt hetzelfde.

Wat u nu doet

  1. Valt uw product onder afdeling B? Toets aan bijlage I, punten 13 tot en met 21. Valt het onder afdeling A of bijlage III, dan is artikel 60 de route.
  2. Heeft de lidstaat waar u wilt testen een kader? Een kader wordt vóór de uitvoering aan de Commissie gemeld (lid 3). Voor Nederland staat dat nog niet vast.
  3. Wie is de bevoegde autoriteit? De nationale bevoegde autoriteit of relevante autoriteit volgens de sectorwet; de tekst noemt niet de markttoezichtautoriteit van de AI Act.
  4. Bereid het plan voor met de punten van artikel 60 lid 4 onder d tot en met j: vestiging, doorgifte, duur, kwetsbare groepen, afspraken met gebruiksverantwoordelijken, toestemming en toezicht.
  5. Regel toestemming en terugtrekking volgens artikel 61 en artikel 60 lid 5, en een procedure voor ernstige incidenten en terugroepen (artikel 60 lid 7).
  6. De AVG. Bepaal wie verwerkingsverantwoordelijke is, welke grondslag geldt en of een DPIA nodig is.
  7. Bent u een overheid? Leg vast wie bij u gaat over toegang tot wegen, spoor of andere openbare infrastructuur, zodat u een verzoek kunt toetsen aan het kader.

Welke plichten en welke rol bij uw toepassing horen, ziet u in de casus-check.

Veelgestelde vragen over artikel 60 bis van de AI Act

Bronnen

EUR-Lex: Verordening (EU) 2026/1744 (Digitale omnibus inzake AI), artikel 1 punten 2, 25 en 33, artikel 4 en overwegingen 26 en 27 (8 juli 2026, Publicatieblad 24 juli 2026, geraadpleegd 20 november 2026)
EUR-Lex: Verordening (EU) 2016/679 (AVG), artikelen 2, 4 en 35 (27 april 2016, geraadpleegd 20 november 2026)
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat: Internetconsultatie Uitvoeringswet AI-verordening: conceptwetsvoorstel en ontwerp-memorie van toelichting (passages over bijlage I, afdeling B) (20 april tot en met 1 juni 2026, geraadpleegd 20 november 2026)

Nieuwsbrief

Elke dinsdag de AI Act-week vooruit in 5 minuten

Praktische duiding van deadlines, richtsnoeren en toezicht, zodat u weet wat er deze week toe doet. Geen spam en u schrijft zich met één klik weer uit.

Praktisch en kort · Geen spam · Met één klik uitschrijven

Geschreven door

Zahed Ashkara, freelance AI- en privacyconsultant en jurist

Zahed Ashkara

Freelance AI- en privacyconsultant en jurist · AI-governance en -veiligheid

Zahed Ashkara is freelance AI- en privacyconsultant en jurist voor de AVG en de EU AI Act. Organisaties huren hem in als AI governance consultant, privacyjurist, externe FG of AI-governance lead, laten een DPIA, FRIA of AI Act-classificatie door hem uitvoeren, of boeken een incompany-training. Hij richt zich op AI-governance en -veiligheid, ook van AI-agents. Hij werkt uitsluitend als zelfstandige, via Embed AI (handelsnaam Praxikon). Hij is Certified AI Compliance Officer (CAICO) en sinds juli 2026 lid van de NEN-normcommissie Artificial Intelligence & Big Data.

Volg via LinkedInBekijk expertprofiel

Gebruik deze bronnen ook in uw AI-assistent: Praxikon in Claude en andere assistenten

Praktijkverhalen

Ontdek hoe organisaties dit in de praktijk toepassen

Gerelateerde artikelen

Bijzondere persoonsgegevens gebruiken om bias op te sporen: artikel 4 bis van de AI Act uitgelegd

Artikel 4 bis van de AI Act staat aanbieders en gebruiksverantwoordelijken bij wijze van uitzondering toe bijzondere persoonsgegevens te verwerken om vooringenomenheid op te sporen en te corrigeren. Lid voor lid: voor wie het geldt, de zes voorwaarden, wat het niet is, de verhouding tot artikel 9 AVG en het geschrapte artikel 10 lid 5, en wat u vastlegt. Met een uitvoeringsorganisatie, een bank en een werkgever als voorbeeld.

EU AI ActArtikel 4 bisBijzondere persoonsgegevens

Geldt de AI Act voor AI in auto's, vliegtuigen, treinen en schepen? Artikel 102 tot en met 110 en bijlage I, afdeling B

Voor AI die een veiligheidscomponent is van een auto, een tractor, een drone, scheepsuitrusting, een trein of sinds de omnibus ook een machine, gelden van de AI Act zelf maar een paar artikelen. De eisen voor AI-systemen met een hoog risico komen binnen via de sectorwetgeving: de Commissie moet er rekening mee houden als zij daar gedelegeerde en uitvoeringshandelingen vaststelt. Wat artikel 2 lid 2, bijlage I, afdeling B, en artikel 102 tot en met 110 regelen, wat de omnibus veranderde, wat wel gewoon blijft gelden, en wat een gemeente, een leasemaatschappij, een hogeschool en een vervoerder ermee moeten.

EU AI ActArtikel 102Artikel 109

Een AI-systeem met een hoog risico testen met echte mensen: artikel 60, 61 en 76 van de AI Act

Wie een AI-systeem met een hoog risico in de praktijk wil uitproberen voordat het in gebruik gaat, test onder reële omstandigheden. Artikel 60 regelt wie dat buiten een AI-testomgeving mag en onder welke voorwaarden, artikel 61 welke toestemming de deelnemers geven en artikel 76 wat de markttoezichtautoriteit kan doen. Of een gemeente zelf mag testen, wat de Digitale omnibus inzake AI veranderde, en waarom de toestemming van artikel 61 geen AVG-toestemming is.

EU AI ActArtikel 60Artikel 61