Ga naar de hoofdinhoud
Praxikon

De AI-board (AI Board): wat de Europese raad voor artificiële intelligentie doet en wat zijn adviezen voor u betekenen

··26 min leestijd

De AI-board, officieel de Europese raad voor artificiële intelligentie (in het Engels European Artificial Intelligence Board of AI Board), is het orgaan waarin de lidstaten samen de AI Act uitvoeren. Hij bestaat uit één vertegenwoordiger per lidstaat, de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming neemt deel als waarnemer en het AI-bureau van de Commissie verzorgt het secretariaat zonder te stemmen (artikel 65 AI Act). De board adviseert en assisteert de Commissie en de lidstaten, zodat de verordening overal op dezelfde manier wordt toegepast (artikel 66 AI Act). Hij is geen toezichthouder: hij legt geen boetes op, behandelt geen klachten en neemt geen besluiten die uw organisatie binden. Toch telt wat hij zegt. De Commissie moet hem betrekken bij haar richtsnoeren, houdt zoveel mogelijk rekening met zijn advies over praktijkcodes, en nationale toezichthouders houden rekening met zijn begeleiding als zij organisaties adviseren. Voor een gemeente, bank of werkgever is de board dus niet de partij die controleert, maar wel een van de bronnen van de lezing waarmee de toezichthouder straks naar u kijkt.

Stel: een gemeente leest dat de AI Board aanbevelingen over AI-geletterdheid voorbereidt. Moet zij haar opleidingsplan daarop aanpassen, en wie spreekt haar aan als zij dat niet doet?

In het kort

De AI-board is opgericht bij artikel 65 AI Act en kwam op 10 september 2024 voor het eerst officieel bijeen. Het hoofdstuk over governance geldt sinds 2 augustus 2025 (artikel 113 AI Act). Elke lidstaat wijst één vertegenwoordiger aan voor drie jaar, eenmaal verlengbaar. Een van hen is voorzitter. De AI Act schrijft twee vaste subgroepen voor, voor markttoezicht en voor aanmeldende autoriteiten; het register van de Commissie noemt er inmiddels twaalf. Hij geeft adviezen en aanbevelingen, onder meer over richtsnoeren, praktijkcodes, normen en de vraag of bijlage III of artikel 5 moet worden aangepast. Die uitspraken zijn geen wet en geven u geen nieuwe plichten. Uw plichten staan in de AI Act; het toezicht daarop ligt bij de nationale markttoezichtautoriteit of, voor een kleine groep systemen, bij het AI-bureau. Voor de AVG is er een apart Europees orgaan, de EDPB, en in Nederland de Autoriteit Persoonsgegevens.

Wat de AI-board is

Artikel 65 lid 1 richt de board op onder de naam Europese raad voor artificiële intelligentie; de wet zelf kort dat af tot AI-board. Volgens de pagina van de Commissie over de AI Board is het een advieslichaam dat door de AI Act is gecreëerd. In het register van deskundigengroepen van de Commissie staat hij als formele, permanente groep onder het directoraat-generaal Communicatienetwerken, Inhoud en Technologie (DG CNECT), met de AI Act als oprichtingshandeling.

OnderdeelWat de AI Act regeltBron
LedenEén vertegenwoordiger per lidstaatArtikel 65 lid 2
WaarnemerDe Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS)Artikel 65 lid 2
AI-bureauWoont de vergaderingen bij zonder te stemmen, verzorgt het secretariaat, roept op verzoek van de voorzitter de vergaderingen bijeen en stelt de agenda opArtikel 65 lid 2 en lid 8
GastenAndere autoriteiten, organen of deskundigen van de lidstaten en de Unie, per geval, als de besproken zaken voor hen van belang zijnArtikel 65 lid 2
MandaatDrie jaar, eenmaal verlengbaarArtikel 65 lid 3
Eisen aan de vertegenwoordigerBevoegdheden in de eigen lidstaat om bij te dragen aan de taken van artikel 66, één contactpunt voor de board en waar passend voor belanghebbenden, en bevoegd om de samenhang tussen de nationale bevoegde autoriteiten te bevorderenArtikel 65 lid 4
Reglement van ordeVastgesteld door de vertegenwoordigers met een tweederdemeerderheid; regelt onder meer de selectie en taken van de voorzitter, de stemprocedures en de subgroepenArtikel 65 lid 5
VoorzitterEen van de vertegenwoordigers van de lidstatenArtikel 65 lid 8
WerkwijzeObjectief en onpartijdigArtikel 65 lid 7

De Commissie vult dat aan. Volgens haar AI Board-pagina nemen naast de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming ook de EER-EVA-landen als waarnemer deel. Op de eerste vergadering van 10 september 2024 waren Noorwegen, Liechtenstein en IJsland als waarnemer aanwezig, en stonden de organisatie van de board en de vaststelling van zijn reglement van orde op de agenda. Volgens het register van deskundigengroepen is het reglement van orde in die vergadering van 10 september 2024 vastgesteld; het staat daar als download. De negende vergadering op 17 september 2026 vond plaats onder leiding van het Ierse voorzitterschap van de Raad van de EU; Moldavië was daar voor het eerst waarnemer. Voor agenda's, deelnemerslijsten en notulen verwijst de AI Board-pagina naar het register van deskundigengroepen. Dat register vermeldt het ministerie van Economische Zaken (in het register nog onder de naam Economische Zaken en Klimaat) als Nederlandse lidautoriteit; de naam van de vertegenwoordiger staat er niet in.

Let op lid 4 onder b: de vertegenwoordiger in de board is het contactpunt voor de board, niet per se het centrale contactpunt voor het publiek dat elke lidstaat onder artikel 70 lid 2 AI Act aanwijst. Ook de EDPB wijst daarop: die twee rollen kunnen bij verschillende instanties liggen (Statement 3/2024, punt 10).

Subgroepen

Artikel 65 lid 6 schrijft twee permanente subgroepen voor: een voor markttoezichtautoriteiten over markttoezicht, en een voor aanmeldende autoriteiten over aangemelde instanties. De subgroep voor markttoezicht moet fungeren als de administratieve-samenwerkingsgroep (ADCO) voor de AI Act in de zin van de markttoezichtverordening, Verordening (EU) 2019/1020. Daar overleggen dus de autoriteiten die straks bij u langskomen. De board kan andere permanente of tijdelijke subgroepen oprichten, en vertegenwoordigers van het adviesforum kunnen daarbij als waarnemer worden uitgenodigd.

Het register van deskundigengroepen noemt twaalf actieve subgroepen. Daaronder zijn de administratieve-samenwerkingsgroep (ADCO), een stuurgroep voor AI voor algemene doeleinden en werkgroepen over onder meer AI in financiële diensten, hoog-risico-AI uit bijlage III, verboden praktijken, rechtshandhaving en veiligheid, AI-testomgevingen, normen, de samenhang met andere Uniewetgeving en de herziening van het reglement van orde. Een aparte subgroep voor aanmeldende autoriteiten zien wij in die lijst niet. Op de AI Board-pagina noemt de Commissie er twee bij naam: een over de samenhang tussen de AI Act en de verordeningen voor medische hulpmiddelen en in-vitrodiagnostiek (MDR en IVDR), en een over normen. De eerste maakte samen met de Medical Devices Coordination Group een document met veelgestelde vragen over MDR, IVDR en de AI Act (AIB 2025-1 en MDCG 2025-6, juni 2025). Dat document zegt zelf dat de standpunten erin niet juridisch bindend zijn en dat alleen het Hof van Justitie de wet bindend uitlegt. Het is van vóór de Digital Omnibus: de datums erin zijn deels achterhaald. Zo gelden de hoog-risico-eisen voor systemen onder bijlage I nu vanaf 2 augustus 2028 (artikel 113, derde alinea, onder c, punt ii), niet vanaf 2 augustus 2027. De subgroep normen schreef drie documenten: over de voortgang van de geharmoniseerde normen voor hoog-risicosystemen, over mogelijke onderdelen van komende normalisatieverzoeken onder artikel 40 AI Act, en over normalisatie in internationale fora.

Wat de AI-board doet

Artikel 66 geeft eerst de opdracht: de board adviseert en assisteert de Commissie en de lidstaten om de consistente en doeltreffende toepassing van de verordening te vergemakkelijken. Daarna volgt een lijst van wat hij daartoe met name kan doen.

TaakArtikel 66
Bijdragen aan de coördinatie tussen nationale bevoegde autoriteiten en, met hun instemming, gezamenlijke activiteiten van markttoezichtautoriteiten ondersteunen (artikel 74 lid 11)Onder a
Technische en regelgevingsexpertise en beste praktijken verzamelen en delenOnder b
Advies over de uitvoering, met name over de handhaving van de regels voor AI-modellen voor algemene doeleindenOnder c
Bijdragen aan geharmoniseerde administratieve praktijken, onder meer bij de afwijking van de conformiteitsbeoordeling (artikel 46), AI-testomgevingen en testen onder reële omstandigheden (artikelen 57, 59 en 60)Onder d
Op verzoek van de Commissie of op eigen initiatief aanbevelingen en schriftelijke adviezen uitbrengen, onder meer over gedragscodes, praktijkcodes en richtsnoeren van de Commissie, de evaluatie van de verordening, normen en gemeenschappelijke specificaties, trends in AI-waardeketens en de vraag of bijlage III (artikel 7) of artikel 5 (artikel 112) moet worden aangepastOnder e, i tot en met vii
De Commissie ondersteunen bij het bevorderen van AI-geletterdheid en publiek inzicht in voordelen, risico's, waarborgen, rechten en plichtenOnder f
Gemeenschappelijke criteria en een gedeeld begrip van de begrippen in de verordening bevorderen, ook via benchmarksOnder g
Samenwerken met andere organen van de Unie, onder meer op het gebied van productveiligheid, cyberbeveiliging, mededinging, financiële diensten, consumentenbescherming, gegevensbescherming en grondrechtenOnder h
Samenwerking met derde landen en internationale organisatiesOnder i en m
De nationale bevoegde autoriteiten en de Commissie helpen bij de organisatorische en technische deskundigheid, onder meer door bij te dragen aan de beoordeling van opleidingsbehoeftenOnder j
Het AI-bureau helpen bij het ondersteunen van nationale autoriteiten bij het opzetten van AI-testomgevingen, en samenwerking tussen testomgevingen vergemakkelijkenOnder k
Bijdragen aan of advies geven over de ontwikkeling van richtsnoerenOnder l
Adviezen aan de Commissie over gekwalificeerde waarschuwingen over AI-modellen voor algemene doeleinden, en adviezen van lidstaten daarover ontvangenOnder n en o

Een detail voor wie de Nederlandse tekst leest: onder e, punt i, staat daar tweemaal "praktijkcodes". De Engelse tekst noemt codes of conduct en codes of practice, dus gedragscodes én praktijkcodes. Artikel 65 en 66 zijn door de Digital Omnibus, Verordening (EU) 2026/1744, niet gewijzigd; de geconsolideerde tekst van 27 juli 2026 bevat ze ongewijzigd.

Waar de AI Act de board verder een rol geeft

Buiten artikel 65 en 66 noemt de AI Act de board op een reeks plaatsen. Voor organisaties zijn dit de bepalingen die ertoe doen:

BepalingRol van de boardWat het voor u betekent
Artikel 4 lid 3Stelt aanbevelingen vast, rekening houdend met Europese competentiekaders, om de Commissie en de lidstaten te helpen AI-geletterdheid te bevorderen, onder meer met gemeenschappelijke doelstellingen (ingevoegd door Verordening (EU) 2026/1744)Een referentiekader voor uw maatregelen, geen nieuwe plicht voor u
Artikel 6 lid 5De Commissie geeft na raadpleging van de board richtsnoeren over de indeling als hoog risico, met praktijkvoorbeelden; de termijn was 2 februari 2026Controleer bij de Commissie welke versie er is voordat u erop leunt
Artikel 50 lid 7 en artikel 56 lid 6De Commissie beoordeelt, zoveel mogelijk rekening houdend met het advies van de board, of praktijkcodes toereikend zijn. Die rol is sinds 27 juli 2026 zo geregeld (Verordening (EU) 2026/1744); daarvoor beoordeelden het AI-bureau en de board samen (het oude artikel 56 lid 6)Wie een toereikend bevonden code volgt, heeft een erkend middel om naleving aan te tonen
Artikel 56 lid 2 en lid 4AI-bureau en board streven ernaar dat de praktijkcode voor modellen voor algemene doeleinden ten minste artikel 53 en 55 dekt, met duidelijke doelstellingenRaakt de modelaanbieder, en via zijn documentatie u
Artikel 57 lid 14 tot en met 16Nationale autoriteiten, de EDPS en het AI-bureau werken binnen het kader van de board samen over AI-testomgevingen (lid 14; de EDPS en het AI-bureau zijn toegevoegd door Verordening (EU) 2026/1744). Nationale autoriteiten melden de oprichting van een testomgeving aan het AI-bureau en de board (lid 15) en rapporteren er jaarlijks over aan beide (lid 16)Relevant als u wilt testen in een testomgeving
Artikel 70 lid 8Nationale bevoegde autoriteiten houden bij hun begeleiding en advies rekening met de begeleiding en het advies van de board en, indien nodig, de CommissieDe directe lijn van de board naar uw toezichthouder; de rol van de board stond er al, Verordening (EU) 2026/1744 voegde de kleine midcapondernemingen toe
Artikel 72 lid 3De Commissie stelt uiterlijk 2 september 2027 richtsnoeren met een model voor het plan voor monitoring na het in de handel brengen vast, zoveel mogelijk rekening houdend met het advies van de board. Dat is nieuw sinds 27 juli 2026: eerder was hier een uitvoeringshandeling voorzienVoor aanbieders van hoog-risicosystemen
Artikel 75 lid 2Markttoezichtautoriteiten die een AI-systeem voor algemene doeleinden met een hoog-risicotoepassing niet-conform achten, informeren de boardDe board ziet zulke dossiers, maar beslist er niet over
Artikel 90 lid 2 en artikel 92 lid 1Het AI-bureau informeert de board na een gekwalificeerde waarschuwing en raadpleegt hem vóór een modelevaluatieAlleen voor aanbieders van modellen voor algemene doeleinden
Artikel 96 lid 1Bij richtsnoeren over de praktische uitvoering betrekt de Commissie de board en besteedt zij bijzondere aandacht aan kmo's, kleine midcapondernemingen, lokale overheidsinstanties en de meest geraakte sectoren (het betrekken van de board en de kleine midcapondernemingen zijn toegevoegd door Verordening (EU) 2026/1744)Richtsnoeren over onder meer artikel 26 (gebruiksverantwoordelijken), artikel 5 en artikel 50 lopen via de board
Artikel 112 lid 9Bij de evaluatie van de verordening neemt de Commissie de standpunten en bevindingen van de board in aanmerkingWijzigingen van bijlage III of artikel 5 komen mede via de board

Waar de board geen rol heeft, is net zo leerzaam. De vrijwaringsprocedure van de Unie in artikel 81 AI Act, waarin de Commissie beoordeelt of een nationale maatregel tegen een AI-systeem gerechtvaardigd is, noemt de board niet; daar beslist de Commissie. Een klacht over een AI-systeem dient u in bij een markttoezichtautoriteit (artikel 85 AI Act), niet bij de board. En boetes leggen nationale autoriteiten op, of de Commissie via het AI-bureau; over boetes aan aanbieders van modellen voor algemene doeleinden krijgt de board alleen informatie (artikel 101 lid 4).

Wat de board tot nu toe heeft gedaan

De Commissie noemt op haar AI Board-pagina negen vergaderingen: 10 september 2024, 10 december 2024, 24 maart 2025, 30 juni 2025, 24 oktober 2025, 4 december 2025, 20 maart 2026, 11 juni 2026 en 17 september 2026. In het bericht over de negende vergadering verwachtte de Commissie de tiende vergadering op 18 november 2026.

Als documenten die de board heeft onderschreven noemt de pagina:

  1. De beoordeling van de toereikendheid van de praktijkcode voor AI-modellen voor algemene doeleinden (AI Board Adequacy Assessment). Op 1 augustus 2025 bevestigden de Commissie en de board dat de code een toereikend vrijwillig instrument is waarmee modelaanbieders naleving kunnen aantonen. Die beoordeling viel nog onder het oude artikel 56 lid 6, waarin het AI-bureau en de board samen beoordeelden. Meer daarover in het artikel over het AI-bureau.
  2. De beoordeling van de toereikendheid van de praktijkcode over transparantie van AI-gegenereerde content. De Commissie concludeerde op 8 juli 2026 dat de code artikel 50 lid 2, 4 en 5 toereikend dekt (Commissie); de board bevestigde dat op 9 juli 2026. Volgens de AI Board-pagina is de code daarmee een toereikend vrijwillig instrument voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van generatieve AI voor de markerings- en labelplichten.
  3. Het document over MDR, IVDR en de AI Act (MDCG 2025-6) en de drie documenten van de subgroep normen.

Op de negende vergadering gaf de Commissie volgens haar verslag onder meer een stand van zaken over de ontwikkeling van aanbevelingen ter ondersteuning van AI-geletterdheid; naar onze lezing is dat het werk onder artikel 4 lid 3. Ook samenwerking bij markttoezicht en de governance van de conformiteitsbeoordeling vooraf stonden op de agenda. Op de AI Board-pagina staan die aanbevelingen op 17 november 2026 nog niet.

De board naast het adviesforum, het wetenschappelijk panel en het AI-bureau

Rond de AI Act staan vier Europese organen die vaak door elkaar worden gehaald.

OrgaanWie erin zitWat het doetBron
AI-boardEén vertegenwoordiger per lidstaat; EDPS als waarnemerAdviseert en assisteert Commissie en lidstaten, coördineert tussen nationale autoriteitenArtikel 65 en 66
AdviesforumBelanghebbenden uit bedrijfsleven, start-ups, kmo's, maatschappelijk middenveld en wetenschap, benoemd door de Commissie; het Bureau voor de grondrechten, Enisa, CEN, Cenelec en ETSI zijn permanent lidGeeft technische expertise en adviseert de board en de Commissie, op hun verzoek ook met adviezen, aanbevelingen en schriftelijke bijdragenArtikel 67 AI Act
Wetenschappelijk panelOnafhankelijke deskundigen, geselecteerd door de Commissie; het aantal bepaalt de Commissie in overleg met de boardAdviseert en ondersteunt het AI-bureau, kan een gekwalificeerde waarschuwing geven over een AI-model voor algemene doeleindenArtikel 68 AI Act en artikel 90
AI-bureauEen taak van de Europese CommissieHandhaaft de regels voor modellen voor algemene doeleinden en is exclusief bevoegd voor de systemen van artikel 75 lid 1; secretariaat van de boardArtikel 64 AI Act en artikel 75

Het verschil in één zin: het adviesforum brengt de buitenwereld binnen, het panel brengt wetenschap binnen, het AI-bureau handhaaft, en de board is de plek waar de lidstaten het onderling en met de Commissie eens worden. Voor de vraag wanneer het AI-bureau uw toezichthouder is, zie het AI-bureau: wat het doet en wanneer uw organisatie ermee te maken heeft. Een overzicht van het hele stelsel staat in EU AI Act toezicht: de belangrijkste handhavingsinstanties.

Wat de uitspraken van de board juridisch betekenen

Een aanbeveling of advies van de board is geen wet. De AI Act geeft de board nergens de bevoegdheid om besluiten te nemen die marktdeelnemers binden; hij adviseert en assisteert. Ook de richtsnoeren van de Commissie zelf zijn geen wet. Dat maakt ze niet vrijblijvend. Langs drie routes komen uitspraken van de board bij u terecht:

  1. Via de Commissie. Zij moet de board betrekken bij richtsnoeren (artikel 96 lid 1) en houdt sinds 27 juli 2026 zoveel mogelijk rekening met zijn advies bij praktijkcodes en bij het model voor het monitoringplan (artikel 50 lid 7, 56 lid 6 en 72 lid 3).
  2. Via uw nationale toezichthouder. Die houdt bij begeleiding en advies rekening met de begeleiding en het advies van de board (artikel 70 lid 8). Wat de board aanbeveelt, verschijnt dus in de handreikingen van uw eigen toezichthouder.
  3. Via de wet zelf. Bij de evaluatie van de verordening neemt de Commissie de standpunten van de board in aanmerking (artikel 112 lid 9), en de board adviseert over wijziging van bijlage III en artikel 5 (artikel 66 onder e, punt vii).

Naar onze lezing behandelt u een uitspraak van de board daarom als een gezaghebbende uitleg die uw toezichthouder waarschijnlijk volgt: wijkt u ervan af, leg dan vast waarom. Uw plichten zelf blijven die uit de AI Act.

De AVG-kant: de board is niet de EDPB

Voor privacy bestaat een ander Europees orgaan: het Europees Comité voor gegevensbescherming (EDPB). De verschillen zijn groot.

AI-boardEDPB
GrondslagArtikel 65 AI ActArtikel 68 AVG
StatusOrgaan dat de verordening opricht, ondersteund door het AI-bureauOrgaan van de Unie met rechtspersoonlijkheid
LedenEén vertegenwoordiger per lidstaatDe voorzitter van één privacytoezichthouder per lidstaat en de EDPS
CommissieAI-bureau woont bij zonder stemrecht en voert het secretariaatNeemt deel zonder stemrecht (artikel 68 lid 5 AVG)
Bindende besluitenGeenJa, bij geschillen tussen toezichthouders (artikel 65 AVG)
RichtsnoerenAdviseert over richtsnoeren van de CommissieVaardigt zelf richtsnoeren, aanbevelingen en beste praktijken uit (artikel 70 AVG)

De twee werken langs een paar lijnen samen. De board werkt waar passend samen met andere organen van de Unie, uitdrukkelijk ook op het gebied van gegevensbescherming (artikel 66 onder h AI Act). De EDPS zit als waarnemer in de board en werkt binnen het kader van de board samen met nationale autoriteiten en het AI-bureau over AI-testomgevingen (artikel 57 lid 14 AI Act). De EDPB en de EDPS brachten op 20 januari 2026 een gezamenlijk advies uit over het voorstel dat de Digital Omnibus werd (overweging 47 van Verordening (EU) 2026/1744).

In Statement 3/2024 van 16 juli 2024 beval de EDPB aan dat lidstaten de privacytoezichthouders aanwijzen als markttoezichtautoriteit voor de hoog-risicosystemen van artikel 74 lid 8 AI Act, zoals systemen voor rechtshandhaving, migratie en rechtsbedeling (bijlage III punt 6, 7 en 8), en dat zij dat overwegen voor andere systemen uit bijlage III die de rechten van personen raken, behalve waar de AI Act al een aanwijzing voorschrijft, zoals in de financiële sector (punt 9). De EDPB stelde ook vast dat de AI Act geen duidelijke coördinatie regelt tussen het AI-bureau en de privacytoezichthouders of de EDPB (punt 13), en vroeg de Commissie om samenwerking met hen in te richten (punt 15).

In Nederland is nog geen markttoezichtautoriteit voor de AI Act aangewezen. Het kabinet stelde op 20 april 2026 voor dat bestaande toezichthouders binnen hun eigen domein toezicht houden, met de Autoriteit Persoonsgegevens als toezichthouder waar nog geen duidelijke toezichthouder bestaat, en de AP en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur in een coördinerende rol (Rijksoverheid). Voor de AVG is de AP nu al uw toezichthouder. Zie ook toezicht op de AI Act in Nederland.

Drie voorbeelden

De voorbeelden zijn verzonnen.

Gemeente. Een gemeente wil een systeem inkopen dat beoordeelt of inwoners recht hebben op bijstand. Dat is een hoog-risicosysteem uit bijlage III punt 5 onder a. Vanaf 2 december 2027 gelden haar plichten als gebruiksverantwoordelijke (artikel 26 AI Act) en doet zij vooraf een grondrechteneffectbeoordeling (FRIA, artikel 27 AI Act). Was het systeem al eerder in de handel of in gebruik, dan gelden die plichten pas bij een aanzienlijke wijziging, en voor systemen voor overheidsinstanties uiterlijk op 2 augustus 2030 (artikel 111 lid 2). Wat de board hier raakt: de richtsnoeren over de plichten van artikel 26 stelt de Commissie op met betrokkenheid van de board, en daarbij moet zij bijzondere aandacht besteden aan lokale overheidsinstanties (artikel 96 lid 1). Zodra die richtsnoeren er zijn, horen ze in het programma van eisen en in het FRIA-proces: leg vast hoe de gemeente ze volgt, en waar ze afwijkt, waarom. Het model voor de FRIA-vragenlijst komt niet van de board maar van het AI-bureau (artikel 27 lid 5). De FRIA mag verwijzen naar de DPIA die de gemeente onder de AVG maakt, of delen daarvan opnemen (artikel 27 lid 4); voor de DPIA is de AP de toezichthouder. En de aanbevelingen over AI-geletterdheid uit de inleiding? Die ondersteunen de Commissie en de lidstaten (artikel 4 lid 3). De plicht van de gemeente blijft maatregelen nemen die de AI-geletterdheid van haar medewerkers ondersteunen (artikel 4 lid 1). Gebruik de aanbevelingen als meetlat voor dat plan; aanspreken doet straks de nationale toezichthouder, niet de board.

Bank. Een bank gebruikt een systeem dat de kredietwaardigheid van particulieren beoordeelt (bijlage III punt 5 onder b). Vanaf 2 december 2027 doet zij een FRIA. Was het systeem al vóór 2 december 2027 in de handel gebracht of in gebruik gesteld, dan gelden de hoog-risicoplichten pas als het ontwerp vanaf die datum aanzienlijk wijzigt (artikel 111 lid 2); voor private partijen noemt die bepaling geen uiterste datum zoals de 2 augustus 2030 voor overheidsinstanties. De markttoezichtautoriteit is voor financiële instellingen de nationale financiële toezichthouder, voor zover het gebruik rechtstreeks samenhangt met de financiële dienst (artikel 74 lid 6), tenzij de lidstaat een andere autoriteit aanwijst (artikel 74 lid 7). Markttoezichtautoriteiten overleggen onderling in de subgroep markttoezicht van de board (artikel 65 lid 6), en het register noemt een aparte werkgroep van de board over AI in financiële diensten. Voor de bank telt vooral wat de board over normen zegt: hij adviseert over technische specificaties, geharmoniseerde normen en gemeenschappelijke specificaties (artikel 66 onder e, punt iii en iv), en de Commissie raadpleegt hem bij normalisatieverzoeken (artikel 40 lid 2). Vraag uw leverancier welke normen hij toepast; een geharmoniseerde norm geeft een vermoeden van conformiteit alleen voor de eisen die zij dekt. Adviseert de board later over wijziging van bijlage III (artikel 66 onder e, punt vii), dan kan de lijst van hoog-risicotoepassingen voor de bank veranderen; de wijziging zelf loopt via de Commissie (artikel 7 AI Act). Zie van scoringsalgoritme naar transparante kredietbeslissing.

Werkgever. Een werkgever gebruikt een wervingsplatform dat sollicitaties analyseert en kandidaten rangschikt (bijlage III punt 4 onder a). Emotieherkenning op de werkplek is al verboden, behalve om medische of veiligheidsredenen (artikel 5 lid 1 onder f AI Act). De richtsnoeren van de Commissie over verboden praktijken vallen onder artikel 96 lid 1 onder b, en ook bij de toetsing van artikel 5 adviseert de board (artikel 66 onder e, punt vii). Het register noemt daarvoor werkgroepen van de board over verboden praktijken en over hoog-risico-AI uit bijlage III. Vanaf 2 december 2027 gelden de plichten van artikel 26, waaronder menselijk toezicht en het vooraf informeren van werknemersvertegenwoordigers en betrokken werknemers (artikel 26 lid 2 en lid 7). Was het systeem al vóór 2 december 2027 in de handel gebracht of in gebruik gesteld, dan gelden de hoog-risicoplichten pas als het ontwerp vanaf die datum aanzienlijk wijzigt (artikel 111 lid 2); voor private partijen noemt die bepaling geen uiterste datum zoals de 2 augustus 2030 voor overheidsinstanties. Voor AI-geletterdheid van recruiters en leidinggevenden geldt hetzelfde als bij de gemeente: de aanbevelingen van de board zijn een meetlat, de plicht staat in artikel 4 lid 1. Onder de AVG blijft de werkgever zelf verantwoordelijk voor de DPIA en, als kandidaten worden afgewezen op basis van uitsluitend geautomatiseerde verwerking, voor de regels van artikel 22 AVG; ook een score kan zo'n besluit zijn als die doorslaggevend is voor de afwijzing (HvJ EU, SCHUFA, C-634/21); naar onze lezing geldt dat ook voor een ranglijst. Zie AI bij werving en selectie.

Wat u nu doet

  1. Weet wie uw toezichthouder is. Niet de board, maar de nationale markttoezichtautoriteit, of voor een kleine groep systemen het AI-bureau. Voor de AVG de AP.
  2. Volg de uitspraken van de board via de Commissie. De AI Board-pagina noemt de vergaderingen en de onderschreven documenten. Let in het bijzonder op de aanbevelingen over AI-geletterdheid (artikel 4 lid 3) en de richtsnoeren van artikel 96 over artikel 26.
  3. Leg vast hoe u richtsnoeren en aanbevelingen volgt. Per AI-systeem in uw register: welke richtsnoeren gelden, welke praktijkcode of norm uw leverancier volgt, en waar u afwijkt en waarom.
  4. Vraag uw leverancier naar normen en codes. Welke geharmoniseerde normen en welke toereikend bevonden praktijkcode hij toepast, en of hij zijn documentatie bijwerkt als de Commissie nieuwe richtsnoeren vaststelt.
  5. Begin bij de casus. Twijfelt u of uw systeem hoog risico is, of welke plichten u hebt als gebruiksverantwoordelijke, doe dan eerst de casus-check.

Veelgestelde vragen over de AI-board (AI Board)

Bronnen

EUR-Lex: Verordening (EU) 2016/679 (AVG), artikelen 22, 65, 68 en 70 (27 april 2016, geraadpleegd 17 november 2026)
Europese Commissie: AI Board (geraadpleegd 17 november 2026)
Europese Commissie: Register of Commission expert groups: European Artificial Intelligence Board (X03966) (bijgewerkt 27 oktober 2026, geraadpleegd 17 november 2026)
Europese Commissie: Artificial Intelligence Board kicks off work on uptake of AI in the EU and implementation of the AI Act (10 september 2024, geraadpleegd 17 november 2026)
Europese Commissie: AI Board holds its ninth meeting (18 september 2026, geraadpleegd 17 november 2026)
Medical Devices Coordination Group en AI Board: MDCG 2025-6: Interplay between the MDR and IVDR and the Artificial Intelligence Act (geraadpleegd 17 november 2026)
Rijksoverheid: Kabinet zet stap met toezicht op Europese AI-regels (20 april 2026, geraadpleegd 17 november 2026)

Nieuwsbrief

Elke dinsdag de AI Act-week vooruit in 5 minuten

Praktische duiding van deadlines, richtsnoeren en toezicht, zodat u weet wat er deze week toe doet. Geen spam en u schrijft zich met één klik weer uit.

Praktisch en kort · Geen spam · Met één klik uitschrijven

Bijbehorende verplichtingen