Handhaving
AP: Belastingdienst leeft de AVG op 10 van de 12 onderzochte onderwerpen nog niet na
- Datum
- Status
- definitief
- Instantie
- Autoriteit Persoonsgegevens
- Kenmerk
- Staat van de gegevensbescherming bij de Belastingdienst, eerste editie (11 november 2026)
Waar het over gaat
De AP publiceerde op 11 november 2026 de eerste Staat van de gegevensbescherming bij de Belastingdienst. Daarin maakt zij de balans op van het geïntensiveerde toezicht dat in 2024 begon. Op 12 onderwerpen toetst de AP of de Belastingdienst de wet naleeft en hoe snel de verbetering gaat. Op 2 onderwerpen is de naleving op orde: het melden van datalekken en het uitvoeren van DPIA's. Op de andere 10 schiet de naleving tekort. Zo zijn de selectiealgoritmes onvoldoende onderbouwd om discriminatie te voorkomen, kan de Belastingdienst niet aantonen dat er betekenisvolle menselijke tussenkomst is bij algoritmische besluiten waar de wet dat vraagt, zijn de beveiliging en de controle op logging niet op orde, worden gegevens niet op tijd verwijderd, worden inzageverzoeken niet altijd op tijd en goed afgehandeld en is het verwerkingsregister niet volledig. Het BSN verdwijnt volgens planning eind 2026 uit het betalingskenmerk voor burgers, en de applicaties Informatiesjabloon en KTA moeten in 2027 en 2028 verdwijnen. Het geïntensiveerde toezicht loopt voorlopig tot medio 2029; de volgende editie volgt in januari 2028.
Wat dit betekent voor de praktijk
Het rapport laat zien waar de AP op let bij een grote organisatie, en die punten gelden voor iedereen. Een DPIA alleen is niet genoeg: wie met algoritmes selecteert, moet de selectiecriteria onderbouwen om discriminatie te voorkomen en kunnen aantonen dat een mens echt meekijkt waar artikel 22 dat vraagt. Regel wie toegang heeft tot persoonsgegevens en controleer de logging. Gebruik het BSN niet waar het niet nodig is, zoals in een betalingskenmerk. Maatregelen moeten ook blijven werken; daarvoor is een privacyorganisatie nodig die verbeteringen vasthoudt (artikel 24). Het rapport is zelf geen boete, maar de Belastingdienst moet de aanwijzingen van de AP opvolgen en anders kan de AP handhavend optreden.
De AVG-artikelen waar het om gaat
- Artikel 5: Beginselen inzake verwerking van persoonsgegevens
- Artikel 15: Recht van inzage van de betrokkene
- Artikel 22: Geautomatiseerde individuele besluitvorming, waaronder profilering
- Artikel 24: Verantwoordelijkheid van de verwerkingsverantwoordelijke
- Artikel 30: Register van de verwerkingsactiviteiten
- Artikel 32: Beveiliging van de verwerking
- Artikel 33: Melding van een inbreuk in verband met persoonsgegevens aan de toezichthoudende autoriteit
- Artikel 35: Gegevensbeschermingseffectbeoordeling
Bron: Autoriteit Persoonsgegevens, AP: Vooruitgang Belastingdienst gaat langzaam (met de rapportage als PDF)gecontroleerd op 12 november 2026
Samenvatting en praktijkduiding door Praxikon. Geen juridisch advies; de bron gaat voor.
Samenhang
Wat samenhangt met deze ontwikkeling
Thema’s waarin dit terugkomt
- Beveiliging en robuustheid
- Bijzondere persoonsgegevens gebruiken om bias op te sporen
- Datakwaliteit, minimalisatie en data governance
- Geautomatiseerde besluiten en menselijk toezicht
- Melden: datalekken en ernstige incidenten
- Rechten van mensen: inzage en uitleg bij besluiten
- Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Vooraf risico's beoordelen: DPIA en FRIA
- Wie is verantwoordelijk: rollen in beide wetten
De tegenhanger in de andere wet
- Artikel 2 AI Act: Toepassingsgebied
via Bijzondere persoonsgegevens gebruiken om bias op te sporen
- Artikel 3 AI Act: Definities
- Artikel 9 AI Act: Systeem voor risicobeheer
- Artikel 10 AI Act: Data en datagovernance
- Artikel 11 AI Act: Technische documentatie
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 12 AI Act: Registratie
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 14 AI Act: Menselijk toezicht
- Artikel 15 AI Act: Nauwkeurigheid, robuustheid en cyberbeveiliging
- Artikel 16 AI Act: Verplichtingen van aanbieders van AI-systemen met een hoog risico
- Artikel 18 AI Act: Bewaring van documentatie
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 19 AI Act: Automatisch gegenereerde logs
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 25 AI Act: Verantwoordelijkheden in de AI-waardeketen
- Artikel 26 AI Act: Verplichtingen van gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen met een hoog risico
via Vastleggen: verwerkingsregister, technische documentatie en logs
- Artikel 27 AI Act: Beoordeling van de gevolgen voor de grondrechten van AI-systemen met een hoog risico
- Artikel 73 AI Act: Melding van ernstige incidenten
- Artikel 86 AI Act: Recht op uitleg bij individuele besluitvorming
Rechtspraak8 van 17
- Rechtbank Gelderland: curator is verwerkingsverantwoordelijke, AP-boete voor onbeveiligde harde schijf verlaagd naar 58.125 euro
2025-08-07 · status niet vastgesteld, Rechtbank Gelderland
- Dun & Bradstreet: recht op begrijpelijke uitleg van een geautomatiseerd besluit, bedrijfsgeheim is geen absolute weigeringsgrond
2025-02-27 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Eerste kamer), CK tegen Magistrat der Stadt Wien, met Dun & Bradstreet Austria GmbH als andere partij
- SCHUFA: kredietscore die derden zwaar laten meewegen is een geautomatiseerd besluit
2023-12-07 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Eerste kamer), OQ tegen Land Hessen, met SCHUFA Holding AG als interveniënt
- Rechtbank Den Haag verlaagt AP-boete voor politie om mobiele camera-auto's zonder afgeronde GEB naar 30.000 euro
2024-10-08 · status niet vastgesteld, Rechtbank Den Haag
- SyRI: wetgeving voor een overheidsrisicomodel zonder inzicht in indicatoren en model biedt onvoldoende waarborgen
2020-02-05 · definitief, Rechtbank Den Haag, NJCM c.s. en FNV tegen de Staat der Nederlanden
- Raad van State: AP mocht DPG Media beboeten voor standaard vragen van kopie ID, boete gehalveerd naar 262.500 euro
2025-09-24 · definitief, Raad van State, Afdeling bestuursrechtspraak
- Rechtbank Noord-Nederland houdt AP-boete voor dorpslivestream in stand, verlaagt naar 375 euro
2025-01-09 · status niet vastgesteld, Rechtbank Noord-Nederland
- Schrems tegen Meta: geen onbeperkt bewaren en combineren van gegevens voor gerichte advertenties
2024-10-04 · definitief, Hof van Justitie van de EU (Vierde kamer), Maximilian Schrems tegen Meta Platforms Ireland Limited
Richtsnoeren8 van 19
- Richtsnoeren 4/2019 over artikel 25 gegevensbescherming door ontwerp en door standaardinstellingen
2020-10-20 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 01/2021 met voorbeelden over de melding van inbreuken in verband met persoonsgegevens
2021-12-14 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
- Autoriteit Persoonsgegevens publiceert position paper over Omnibus Digitaal en Omnibus AI
2026-01-13 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
- Richtsnoeren inzake geautomatiseerde individuele besluitvorming en profilering
2018-05-25 · definitief, Article 29 Working Party, bekrachtigd door de European Data Protection Board (EDPB)
- Richtsnoeren 03/2026 over webscraping in het kader van generatieve AI
2026-07-07 · in consultatie, European Data Protection Board (EDPB)
- Consultatie conceptlijst van verwerkingen waarvoor geen DPIA verplicht is (AP)
2026-06-24 · in consultatie, Autoriteit Persoonsgegevens (AP)
- Richtsnoeren 02/2025 over verwerking van persoonsgegevens via blockchaintechnologie
2026-07-07 · definitief, European Data Protection Board (EDPB)
- EDPB sjabloon voor de melding van een datalek
2026-06-10 · in consultatie, European Data Protection Board (EDPB)
Handhaving en boetes8 van 17
- Belastingdienst krijgt boete van 3,7 miljoen euro voor de zwarte lijst FSV
2022-04-07 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
- EDPB kiest geautomatiseerde besluiten bij werving als onderwerp van de gezamenlijke handhavingsactie in 2027
2026-11-11 · aangenomen, European Data Protection Board (EDPB)
- Netflix krijgt boete van 4,75 miljoen euro voor niet goed informeren van klanten
2024-11-26 · in beroep, Autoriteit Persoonsgegevens
- HAN University of Applied Sciences krijgt boete van 175.000 euro voor onvoldoende beveiliging
2025-12-15 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
- Boete van 150.000 euro voor ICS wegens ontbrekende DPIA bij digitale identificatie
2023-12-18 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
- AP-onderzoek: algoritmes en AI bij incassobureaus
2026-10-29 · definitief, Autoriteit Persoonsgegevens
- AP en KNLTB beëindigen rechtszaak: boete verlaagd van 525.000 naar maximaal 250.000 euro
2025-10-18 · status niet vastgesteld, Autoriteit Persoonsgegevens
- Boete van 600.000 euro voor AS Watson (Kruidvat) om tracking cookies zonder toestemming
2024-05-02 · vernietigd, Autoriteit Persoonsgegevens
Wetgeving in beweging6 van 8
- Voorstel: herformulering van geautomatiseerde individuele besluitvorming (artikel 22 AVG)
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
- Europees Parlement: gezamenlijk ontwerpverslag ITRE-LIBE, amendementen ingediend, nog geen commissiestemming
2026-06-22 · in onderhandeling, Europees Parlement, commissies ITRE en LIBE (gezamenlijke commissie)
- Voorstel: weigeren van verzoeken bij misbruik van het inzagerecht (artikel 12, lid 5 AVG)
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
- Voorstel: datalekmelding alleen bij hoog risico, binnen 96 uur, via één loket (artikel 33 AVG)
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
- Voorstel: Europese DPIA-lijsten, sjabloon en methodiek (artikel 35, 57, 64 en 70 AVG)
2025-11-19 · voorstel, Europese Commissie
- Voorstel: definitie wetenschappelijk onderzoek, doelbinding en informatieplicht bij onderzoek (artikel 4, punt 38, artikel 5, lid 1, onder b, en artikel 13, lid 5 AVG)
2025-11-19 · in onderhandeling, Europese Commissie
Analyses6 van 24
- AI-agents en artikel 22 AVG: wanneer een agent zelf besluit
2026-10-14
- Agentic AI onder de EU AI Act: zo regel je de governance van autonome agents
2026-07-07
- Wanneer is een DPIA verplicht bij AI? Stappenplan 2026
2026-03-23
- Toezichthouders kijken in 2027 naar automatische selectie van sollicitanten: wat u nu regelt
2026-11-13
- Het agentregister: wat u per AI-agent vastlegt
2026-11-05
- AI-agents en de AVG: wat u moet regelen
2026-11-05